سرویس سیاسی بازار کسب و کار | تهران در روز تشییع رهبر شهید انقلاب، نه فقط میزبان میلیون‌ها عزادار، بلکه در کانون توجه رسانه‌های جهان بود. حجم پوشش خبری این مراسم نشان داد که رخدادهای بزرگ داخلی ایران همچنان در معادلات سیاسی و امنیتی منطقه و جهان از اهمیت ویژه‌ای برخوردارند؛ به‌گونه‌ای که بسیاری از رسانه‌های جریان اصلی غرب، برخلاف رویکردهای معمول خود، ناگزیر به بازتاب گستردگی حضور مردمی شدند.

در میان این رسانه‌ها، فایننشال تایمز با تمرکز بر ابعاد میدانی مراسم، تصویری از تهران ارائه داد که در آن مسیر بیش از ده کیلومتری تشییع، از شرق پایتخت تا میدان آزادی، به‌طور کامل در اختیار جمعیت عزادار قرار گرفته بود. این روزنامه انگلیسی، مراسم را یکی از بزرگ‌ترین گردهمایی‌های عمومی تاریخ معاصر ایران توصیف کرد و نوشت که ازدحام جمعیت به اندازه‌ای بود که حرکت خودروی حامل پیکر رهبر شهید در چندین مقطع متوقف شد.

این روزنامه همچنین به جلوه‌های نمادین مراسم پرداخت؛ از پرچم‌های سرخ مذهبی که در فرهنگ شیعی نشانه خون‌خواهی و استمرار راه شهیدان تلقی می‌شود تا شعارها و پلاکاردهایی که پیام‌های سیاسی مراسم را بازتاب می‌داد. در روایت فایننشال تایمز، این مراسم صرفاً یک آیین سوگواری نبود، بلکه بستری برای نمایش پیوند میان مؤلفه‌های مذهبی، هویتی و سیاسی جامعه ایران به شمار می‌رفت.

شبکه سی‌ان‌ان نیز در پوشش زنده خود، بیش از هر موضوع بر نمادهای مذهبی حاضر در مراسم تمرکز کرد. این شبکه آمریکایی، پرچم‌های سرخ با عبارت «یا حسین» را نمادی از فرهنگ شهادت، مقاومت و مطالبه انتقام در سنت شیعی معرفی کرد و یادآور شد که چنین نمادهایی پیش‌تر نیز پس از شهادت فرماندهان ارشد ایرانی در فضای عمومی ایران دیده شده بود.

سی‌ان‌ان همچنین به هم‌زمانی مراسم با ایام محرم اشاره کرد و این هم‌پوشانی را عاملی در افزایش بار عاطفی و مذهبی آیین تشییع دانست. در گزارش این شبکه، حضور پرچم‌های ایران و حزب‌الله نیز بخشی از فضای نمادین مراسم توصیف شد؛ فضایی که در آن مؤلفه‌های مذهبی و سیاسی در کنار یکدیگر دیده می‌شدند.

در سوی دیگر، الجزیره روایت خود را بر حجم جمعیت و پایان مراسم وداع در تهران متمرکز کرد. این شبکه قطری گزارش داد که خیابان‌های منتهی به میدان آزادی مملو از جمعیتی بود که برای آخرین وداع با رهبر شهید گرد آمده بودند و عبور کاروان تشییع از میان انبوه عزاداران، یکی از برجسته‌ترین تصاویر روز را رقم زد.

آنچه در بازتاب رسانه‌های بین‌المللی بیش از هر چیز جلب توجه می‌کند، تفاوت در زاویه روایت‌هاست؛ اما نقطه اشتراک تقریباً همه گزارش‌ها، اذعان به مقیاس بی‌سابقه حضور مردمی و تبدیل تهران به صحنه‌ای کم‌نظیر از تجمع عمومی بود. حتی رسانه‌هایی که معمولاً رویکردی انتقادی نسبت به ایران دارند، در توصیف ابعاد این مراسم ناچار به ثبت واقعیت میدانی شدند.

خبرگزاری فرانسه (AFP) نیز مراسم را در چارچوب تحولات اخیر منطقه تحلیل کرد و حضور گسترده مردم را نشانه‌ای از «تاب‌آوری» ایران پس از تنش‌های نظامی اخیر ارزیابی کرد. این خبرگزاری، مراسم را صرفاً یک مناسبت مذهبی یا سیاسی ندانست، بلکه آن را حامل پیامی درباره ظرفیت جامعه ایران برای حفظ انسجام در شرایط فشار خارجی توصیف کرد.

در همین حال، شبکه المیادین با انتشار تصاویر هوایی از تهران، تمرکز خود را بر وسعت جمعیت و امتداد سیل عزاداران در خیابان‌های پایتخت قرار داد؛ تصاویری که بازتاب گسترده‌ای در شبکه‌های اجتماعی نیز پیدا کرد و به یکی از شاخص‌ترین روایت‌های تصویری این رویداد تبدیل شد.

از سوی دیگر، بی‌بی‌سی نیز در گزارش خود، ضمن اشاره به حضور میلیونی عزاداران در بلوارها و میدان‌های تهران، به پرچم‌های ایران، پرچم‌های سرخ و پلاکاردهای سیاسی حاضر در مراسم پرداخت. این رسانه اذعان کرد که گستردگی جمعیت و حجم مشارکت مردمی، از مهم‌ترین ویژگی‌های مراسم روز دوشنبه بود.

بازتاب این مراسم تنها به رسانه‌های خبری محدود نماند. کمال شرف، کاریکاتوریست و فعال رسانه‌ای یمنی، در واکنشی که در فضای مجازی بازتاب یافت، حضور مردم ایران را نشانه‌ای از پایداری و وفاداری به آرمان‌های خود توصیف کرد و این مراسم را تجلی عزم جامعه ایران برای استمرار مسیر رهبر شهید دانست.

در مجموع، بررسی روایت رسانه‌های بین‌المللی نشان می‌دهد که اگرچه برداشت‌ها و تحلیل‌ها از اهداف سیاسی و پیامدهای این مراسم متفاوت است، اما تقریباً همه گزارش‌ها در یک نکته اتفاق نظر دارند: تهران در روز تشییع رهبر شهید، صحنه یکی از بزرگ‌ترین تجمع‌های عمومی سال‌های اخیر بود؛ رخدادی که نه‌تنها در حافظه داخلی ایران، بلکه در دستور کار رسانه‌ها و تحلیلگران بین‌المللی نیز به‌عنوان رویدادی اثرگذار در معادلات سیاسی و ژئوپلیتیکی منطقه ثبت شد.

سرویس سیاسی بازار کسب و کار – تهران امروز شاهد یکی از بزرگ‌ترین اجتماعات مردمی تاریخ معاصر ایران بود؛ مراسمی که از نخستین ساعات بامداد با حضور میلیون‌ها نفر از اقشار مختلف مردم در خیابان‌های پایتخت آغاز شد و تا لحظه تنظیم این گزارش همچنان ادامه داشت. مردم از نقاط مختلف کشور و حتی خارج از ایران خود را به تهران رساندند تا در آیین بدرقه پیکر مطهر ولی امر مسلمین جهان، شهید حضرت آیت‌الله‌العظمی امام سید علی حسینی خامنه‌ای و چهار تن از شهدای خانواده ایشان شرکت کنند.

حجم گسترده جمعیت، نظم نسبی مراسم و استمرار حضور عزاداران در طول مسیرهای تعیین‌شده، این آیین را به رخدادی فراتر از یک مراسم مذهبی تبدیل کرد. از منظر تحلیلگران، چنین اجتماعاتی علاوه بر کارکرد آیینی، به‌عنوان شاخصی از میزان انسجام اجتماعی و ظرفیت بسیج عمومی نیز مورد ارزیابی قرار می‌گیرند؛ موضوعی که در شرایط حساس کنونی منطقه، توجه ناظران داخلی و خارجی را به خود معطوف کرده است.

در طول مراسم، میلیون‌ها عزادار با حضور در مسیر تشییع، ضمن ابراز اندوه، بر وفاداری خود به آرمان‌های رهبر شهید تأکید کردند. پرچم‌های سرخ، تصاویر رهبر شهید و شعارهایی در محکومیت ایالات متحده آمریکا و رژیم اسرائیل و نیز مطالبات مربوط به خون‌خواهی و مجازات عاملان این حادثه، از جلوه‌های برجسته این مراسم بود؛ شعارهایی که از نگاه شرکت‌کنندگان، بیانگر مطالبه عدالت و پاسخ به عاملان این جنایت محسوب می‌شود.

من دهه نودی‌ام؛ آمده‌ام بگویم پای این انقلاب می‌مانم

یکی از صحنه‌های قابل توجه مراسم، حضور گسترده نسل جوان و نوجوان بود. در میان جمعیت، نوجوانی از نسل دهه نودی با بیان این جمله که «من دهه نودی‌ام؛ آمده‌ام بگویم پای این انقلاب می‌مانم»، تصویری از استمرار حضور نسل‌های جدید در این رویداد را به نمایش گذاشت؛ موضوعی که در فضای مراسم نیز بازتاب گسترده‌ای یافت.

از سوی دیگر، روایت‌های مردمی از خارج از مرزهای ایران نیز بر ابعاد فراملی این مراسم افزود. خانواده‌ای که از لندن برای حضور در آیین تشییع به تهران آمده بودند، تأکید کردند انگیزه اصلی آنان ادای احترام به رهبر شهید و همراهی با مردم ایران در این مقطع تاریخی بوده است. یکی از اعضای این خانواده با اشاره به فضای افکار عمومی در خارج از کشور اظهار داشت که بسیاری از مردم جهان، به‌ویژه پس از تحولات اخیر منطقه، نگاه متفاوتی به شخصیت رهبر شهید پیدا کرده‌اند و ایستادگی در برابر اسرائیل را عامل احترام بخش قابل توجهی از افکار عمومی به ایشان می‌دانند.

آنچه امروز در خیابان‌های تهران شکل گرفت، صرفاً یک آیین بدرقه نبود؛ بلکه نمایشی از سرمایه اجتماعی، حافظه تاریخی و ظرفیت بسیج عمومی در ایران بود که در کنار ابعاد عاطفی و مذهبی، حامل پیام‌هایی روشن برای افکار عمومی منطقه و جامعه بین‌المللی درباره انسجام داخلی، تداوم ساختار سیاسی و جایگاه نمادهای هویتی در جمهوری اسلامی ایران به شمار می‌رفت.

در همین حال، داماد رهبر شهید انقلاب اسلامی نیز با اشاره به جایگاه معنوی این مراسم، حضور در تشییع شهدا را دارای فضیلت ویژه دانست و مهم‌ترین میراث رهبر شهید را تأکید مستمر بر حفظ ارزش‌های اسلام، صیانت از انقلاب اسلامی و رعایت تقوا عنوان کرد.

رئیس‌جمهور، مسعود پزشکیان، نیز در حاشیه مراسم با تأکید بر اینکه رهبر شهید همواره مردم را بزرگ‌ترین سرمایه ایران می‌دانست، حضور میلیونی امروز را تجلی عینی وحدت و همبستگی ملی توصیف کرد؛ حضوری که به گفته وی، نشان داد سرمایه اجتماعی همچنان یکی از مهم‌ترین مؤلفه‌های قدرت ایران محسوب می‌شود.

آیت‌الله نوری همدانی نیز این اجتماع را رخدادی دانست که توجه افکار عمومی جهان را به خود جلب کرده است. وی با اشاره به گستردگی حضور مردم، تأکید کرد این مراسم تنها بخشی از ارادتمندان رهبر شهید را به نمایش گذاشته و ملت ایران در برابر ظلم تسلیم نخواهد شد.

ابعاد این مراسم تنها به فضای داخلی ایران محدود نماند. رسانه‌های معتبر بین‌المللی نیز پوشش گسترده‌ای از این رویداد ارائه کردند. خبرگزاری آسوشیتدپرس با انتشار تصاویر هوایی، از «سیل عزاداران سیاه‌پوش» در تهران سخن گفت و گزارش داد که گستره جمعیت از میدان آزادی تا کیلومترها در امتداد خیابان‌های اصلی پایتخت ادامه داشته است. این رسانه همچنین نوشت که بر اساس مشاهدات میدانی، شمار شرکت‌کنندگان حتی از مراسم تشییع سردار شهید قاسم سلیمانی نیز گسترده‌تر به نظر می‌رسد.

آسوشیتدپرس همچنین به شعارهای مطرح‌شده علیه دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو و درخواست برخی شرکت‌کنندگان برای انتقام از عاملان ترور اشاره کرد و گزارش داد که بسیاری از عزاداران برای تبرک جستن، تلاش داشتند خود را به خودروی حامل پیکر مطهر نزدیک کنند؛ اقدامی که این رسانه آن را بخشی از سنت‌های مذهبی رایج در ایران توصیف کرد.

در ادامه پوشش‌های بین‌المللی، شبکه الجزیره نیز مراسم امروز را یکی از مهم‌ترین رویدادهای خبری منطقه ارزیابی کرد. این شبکه با تأکید بر حضور گسترده مردم در خیابان آزادی تهران، از اجتماع عظیم عزاداران به‌عنوان یکی از شاخص‌ترین جلوه‌های وداع با رهبر شهید یاد کرد و گزارش داد که پیکر مطهر رهبر شهید و اعضای خانواده ایشان در میان خیل جمعیت تشییع شد. الجزیره همچنین اعلام کرد که پس از پایان مراسم تهران، بر اساس برنامه‌های اعلام‌شده، پیکر رهبر شهید برای برگزاری آیین‌های وداع به شهرهای مقدس کربلا و نجف منتقل خواهد شد و سپس برای خاکسپاری به مشهد بازخواهد گشت.

از منظر تحولات سیاسی، رخدادهایی از این دست معمولاً تنها در چارچوب مناسک عمومی قابل تفسیر نیستند. اجتماعات میلیونی در بزنگاه‌های تاریخی، علاوه بر بازتاب احساسات عمومی، به‌عنوان ابزاری برای بازنمایی انسجام داخلی، انتقال پیام‌های راهبردی و تقویت سرمایه نمادین نظام‌های سیاسی نیز مورد توجه قرار می‌گیرند. آنچه امروز در تهران به نمایش درآمد، از همین منظر، حامل پیامی چندوجهی برای مخاطبان داخلی، منطقه‌ای و بین‌المللی بود.

حضور هم‌زمان پیشکسوتان انقلاب، خانواده‌های شهدا، جوانان و نوجوانان، در کنار حضور ایرانیان مقیم خارج از کشور، تصویری از تداوم پیوندهای اجتماعی و استمرار حافظه جمعی در یکی از حساس‌ترین مقاطع تاریخ معاصر ایران ارائه کرد؛ تصویری که در کنار بازتاب گسترده رسانه‌ای، جایگاه این مراسم را در معادلات سیاسی و افکار عمومی منطقه برجسته‌تر ساخت.

اکنون و با پایان یافتن بخش نخست این آیین، ارزیابی اولیه بازتاب‌های رسانه‌ای نشان می‌دهد که مراسم تشییع رهبر شهید، علاوه بر ثبت یکی از بزرگ‌ترین اجتماعات مردمی ایران، به یکی از مهم‌ترین رویدادهای خبری منطقه تبدیل شده است؛ رویدادی که ابعاد جمعیتی، سیاسی، اجتماعی و ژئوپلیتیکی آن، احتمالاً در روزها و هفته‌های آینده نیز در کانون توجه رسانه‌ها و تحلیلگران بین‌المللی باقی خواهد ماند.

تصاویر – پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

به گزارش سرویس بین‌الملل بازار کسب و کار – آیین رسمی وداع و ادای احترام به پیکر مطهر رهبر شهید انقلاب اسلامی، صبح جمعه در تهران در حالی آغاز شد که نگاه بسیاری از رسانه‌های منطقه به پایتخت ایران دوخته شده بود. حضور مقامات بلندپایه، شخصیت‌های سیاسی، رهبران ادیان، اندیشمندان و هیأت‌هایی از حدود یکصد کشور جهان، این مراسم را به یکی از مهم‌ترین رویدادهای سیاسی، مذهبی و رسانه‌ای سال‌های اخیر در منطقه تبدیل کرد.

ابعاد بین‌المللی این آیین سبب شد رسانه‌های عرب‌زبان، از ساعات ابتدایی برگزاری مراسم، با پخش زنده، گزارش‌های میدانی و تحلیل‌های خبری، به پوشش گسترده این رویداد بپردازند؛ پوششی که تنها به انعکاس مراسم محدود نشد و پیام‌ها، مفاهیم و آثار منطقه‌ای و بین‌المللی آن را نیز مورد توجه قرار داد.

در روایت بسیاری از این رسانه‌ها، تهران در روز وداع با رهبر شهید انقلاب اسلامی، تنها میزبان یک مراسم رسمی نبود؛ بلکه به نماد همگرایی جریان‌های مختلف سیاسی، مذهبی و مردمی تبدیل شد؛ جریانی که از نگاه آنان، ریشه در جایگاه و نفوذ فکری رهبر شهید در میان ملت‌های منطقه دارد.

شبکه العربی با انتخاب تیتر «ایران با رهبر معظم خود وداع می‌کند؛ مراسم تشییع پیکر آیت‌الله خامنه‌ای (رض) در تهران آغاز شد»، ضمن اشاره به حضور نمایندگان نزدیک به یکصد کشور، از مشارکت شخصیت‌هایی از عراق، افغانستان و پاکستان در این مراسم خبر داد و پیش‌بینی کرد که بین ۱۵ تا ۲۰ میلیون نفر در آیین تشییع حضور یابند.

نشریه عرب ژورنال نیز با تیتر «تهران با رهبر امت وداع می‌کند»، این مراسم را یکی از مهم‌ترین رخدادهای معاصر منطقه توصیف کرد و با اشاره به حضور هیأت‌های خارجی، آغاز آیین تشییع را لحظه‌ای تاریخی برای جمهوری اسلامی ایران، مسلمانان و آزادگان جهان دانست.

شبکه المیادین نیز در گزارش‌های متعدد خود، علاوه بر بازتاب سخنان مقامات جمهوری اسلامی ایران، از آمادگی تهران برای برگزاری مراسم تشییع تاریخی با حضور میلیون‌ها نفر خبر داد و اعلام کرد برنامه‌های تشییع در ایران و عراق طی چند روز ادامه خواهد داشت.

در همین حال، شبکه الجزیره با تمرکز بر فضای پایتخت ایران، گزارش داد که تهران در آستانه مراسم تشییع، حال و هوایی کاملاً عاشورایی به خود گرفته و برای وداعی تاریخی آماده شده است.

رسانه‌های عراقی نیز سهم قابل توجهی در پوشش این مراسم داشتند. شبکه العهد با پخش مستقیم ورود هیأت‌های خارجی و گفت‌وگو با کارشناسان عرب، ابعاد مختلف این رویداد را بررسی کرد و شبکه النجباء نیز بخش عمده‌ای از برنامه‌های خبری خود را به انعکاس مراسم وداع اختصاص داد.

در لبنان، شبکه المنار با پوشش زنده مراسم، از حضور گسترده شخصیت‌های سیاسی و هیأت‌های خارجی خبر داد و این حضور را نشانه اهمیت منطقه‌ای این رویداد ارزیابی کرد.

شبکه فلسطین الیوم نیز با انتشار گزارش‌های متعدد، جزئیات حضور هیأت‌های خارجی و روند برگزاری مراسم را به‌صورت مستمر پوشش داد.

علاوه بر این، السومریه نیوز، خبرگزاری‌های فلسطینی شهاب و سما و روزنامه‌های الشرق الاوسط، النهار و الاخبار نیز با انتشار گزارش‌های خبری، از حضور گسترده شخصیت‌های خارجی و پیش‌بینی مشارکت میلیونی مردم در مراسم تشییع رهبر شهید انقلاب اسلامی خبر دادند.

بازتاب گسترده این مراسم در رسانه‌های عرب‌زبان نشان می‌دهد آیین وداع با رهبر شهید انقلاب اسلامی، تنها یک رویداد داخلی برای جمهوری اسلامی ایران تلقی نشده، بلکه به عنوان رخدادی اثرگذار در معادلات سیاسی، رسانه‌ای و افکار عمومی منطقه مورد توجه قرار گرفته است؛ رویدادی که از نگاه بسیاری از رسانه‌های منطقه، ابعاد آن فراتر از یک مراسم رسمی بوده و حامل پیام‌هایی درباره جایگاه ایران و تحولات آینده منطقه ارزیابی می‌شود.

تصویری سازی هوش مصنوعی – ستایش محمدیاری – بازتاب گسترده آیین وداع با رهبر شهید در رسانه‌های عرب‌زبان

سرویس سیاسی – بازار کسب و کار | ترور آیت‌الله خامنه‌ای توسط آمریکا و اسرائیل، جایگاه نمادین او را بالا برد. سینا طوسی، پژوهشگر ارشد در مرکز سیاست بین‌الملل، به سی‌ان‌ان گفت: «ترور آیت‌الله خامنه‌ای، جایگاه نمادین او را زمان حیاتش محکم‌تر کرد. اکنون او به‌عنوان یک مرجع دینی معرفی می‌شود که مثل ائمه شیعه به شهادت رسیده و این شیوه بر جهان‌بینی او مهر تایید می‌زند».

اما رهبر شهید انقلاب ناظر به رسیدگی به جنایات چه توصیه‌ای داشتند که همچنان آیت‌الله سیدمجتبی خامنه‌ای بر اهمیت آن تأکید دارند؟ رهبر شهید در ۲۵ تیر ۱۴۰۴، در دیدار رئیس و مسئولان قوه قضائیه، بیان داشتند: «همین مسئله‌ی پیگیری قوّه‌ی قضائیّه در محاکم حقوقی ــ چه محاکم حقوقی داخلی، چه محاکم حقوقی بین‌المللی ــ درباره‌ی رسیدگی به این جنایات اخیری است که انجام گرفته؛ این از آن کارهای بسیار لازم و بسیار مهم است. ما در خیلی از قضایای قبلی، در سال‌های گذشته، باید این کار را می‌کردیم و کوتاهی کردیم؛ این دفعه کوتاهی نکنیم. اگر پیگیری این موضوع و مراجعه به دادگاه‌های بین‌المللی و حقوقی و همچنین دادگاه‌های داخلی، بیست سال هم طول بکشد، اشکال ندارد؛ باید این کار دنبال بشود. بایستی یقه‌ی جنایت‌کار گرفته بشود.»

اما این مهم الزاماتی دارد که در سه سطح لازم است مورد پیگیری قرار گیرد تا حقوق ملت عزیز ایران در قبال جنایات جنگی متجاوزان اپستینی پیگیری شده و استیفا گردد.

 سطح اول: الزامات تقنینی
▪️دقت نظر رهبر شهید و رهبر معظم انقلاب بر ادبیات مربوط به رخداد جنایات جنگی علیه ایران عزیز، نشان می‌دهد اقدامات متجاوزان، ذیل ادبیات جنایات جنگی، علیه بشریت و تجاوز و… باید مورد پیگیری حقوقی و قضایی قرار بگیرد. کمااینکه در پیام رهبر معظم انقلاب تصریح شد که: «از جمله یکی از مهم‌ترین مسائل حقوقی و قضائی مربوط به همه‌ی ملّت ایران در این برهه‌ی زمانی، پیگیری و احقاق حقوق تضییع‌شده‌ی آنان در اثر جنایات مجرمان بین‌المللی و مستکبران و تجاوزکاران جهانی، به‌خصوص در سال‌های ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵، می‌باشد.»

▪️ولی مسئله مهم این است که علی‌رغم تلاش فوری قوه قضائیه و دولت در تدوین و ارسال «لایحه مقابله با جنایات بین‌المللی» در ۲۷ مهر ۱۴۰۴ به مجلس، و تصویب این لایحه در کمیسیون حقوقی و قضایی، با توجه به فوریتی که در لایحه ارسالی وجود داشت، هنوز لایحه در صحن مورد بررسی قرار نگرفته است. به‌نظر می‌رسد فوریت و اهمیت این لایحه، مستلزم تصویب این لایحه دقیق در قالب اصل ۸۵ قانون اساسی است.

 سطح دوم: الزامات قضایی
▪️با وجود آنکه هنوز لایحه یادشده تصویب نشده است، تنظیم کیفرخواست با توجه به الحاق ایران به کنوانسیون ژنو حسب قانون مصوب ۱۳۳۴، قانون مقابله با اقدامات خصمانه رژیم صهیونیستی علیه صلح و امنیت مصوب ۱۳۹۹، و همچنین بند (ذ) ماده ۱۱۳ قانون برنامه هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران که جنایات جنگی، جنایت علیه بشریت، نسل‌کشی، تجاوز و تروریسم را شناسایی کرده است، انتظار به‌حقی است که لازم بود هم ناظر به جنگ تحمیلی دوازده‌روزه و هم جنگ تحمیلی سوم صادر می‌شد.

▪️توجه به توصیه‌های رئیس قوه قضائیه نشان می‌دهد که اراده عدلیه، تسریع در ارزیابی و رسیدگی‌ها است، ولی آنچه در عمل رخ داده است و فاصله بین آنچه باید و آنچه هست، مبین فاصله‌ای است که بخشی از آن نیازمند نظارت جدی قضایی وفق ماده ۲۸۸ قانون آیین دادرسی کیفری است و بخشی دیگر به عدم تناسب ساختار موجود قضایی با حجم پرونده‌ها و مسائل مربوط است.

 سطح سوم: الزامات بین‌المللی
▪️رسیدگی به جنایات رخ‌داده، همان‌قدر که قابلیت رسیدگی ملی دارد، قابلیت رسیدگی در قالب دو صلاحیت جهانی و بین‌المللی را نیز دارد. عدم توجه عملیاتی و برنامه‌ریزی‌شده، آن‌طور که رهبر شهید در ۲۵ تیر ۱۴۰۴ مورد تأکید قرار دادند و بیان کردند که: «بالاخره ممکن است یک دادگاه بین‌المللی را انسان متّهم کند و واقع هم همین باشد که وابسته باشد به فلان قدرت؛ خیلی خب، یک روز این‌جور است، یک روز هم نیست؛ یک روز هم می‌بینید یک قاضی‌ای آنجا پیدا می‌شود که قاضی مستقلّی است. این نکته‌ی اوّل که این قضیّه را خیلی جدّی بگیرید.»، نشان می‌دهد که این قضیه آن‌طور که باید جدی گرفته نشده است؛ هرچند برخی اقدامات ارزشمند انجام شده، ولی منسجم و برآیند عزم همه نهادهای مربوط که ظرفیت‌های بین‌المللی قضایی را فراهم می‌کنند، نبوده است.

سرمقاله شماره ۳۷۲ روزنامه صدای ایران

یقه جنایتکاران رها نشود

به گزارش بازار کسب و کار، بازارهای جهانی غذا در میانه بحرانی خزنده گرفتار آمده‌اند؛ بحرانی که موتور محرک آن نه صرفاً توقف کشتی‌های حامل گندم، بلکه نابودی چرخۀ تولید پیش از آغاز کشت است.

به گفتۀ تحلیلگران اقتصادی، باریکۀ هرمز تنها گذرگاه نفت نیست، بلکه شاهرگ حیاتی ۳۰ درصد از تجارت جهانی کودهای شیمیایی و حجم عظیمی از گوگرد مورد نیاز برای فرآوری فسفات است.

اکنون با توقف خروج کارگوهای کود از این آبراه، یک شوک عرضۀ ناگهانی، کشاورزی جهان را فلج کرده است.

در حالی که قیمت اوره در بازارهای جهانی جهشی ۹۰ درصدی را نسبت به پیش از آغاز درگیری‌ها ثبت کرده، فاجعه تنها در ارقام تجاری خلاصه نمی‌شود. کاهش شدید دسترسی کشاورزان به نهاده‌های کلیدی، آنها را وادار به کاهش مصرف کود کرده است.

کارشناسان فنی هشدار می‌دهند که کاهش ۱۰ تا ۱۵ درصدی مصرف کود نیتروژن می‌تواند محصول ذرت را تا ۲۵ درصد کاهش دهد . این یعنی «ترس از گرسنگی آینده» اکنون به «گرسنگی دادن به گیاهان» تبدیل شده است.

این گسست در زنجیرۀ تأمین، صادرکنندگان بزرگ را نیز به وحشت انداخته است. ترس از ناتوانی در تولید، کشورهای کلیدی را به فاز «انبار کردن ذخایر» فرو برده است. چین، به عنوان قدرتی با ذخایر عظیم، صادرات کود فسفات را ممنوع کرده و آن را تنها به مصارف داخلی اختصاص داده است . در جنوب آسیا، هند و پاکستان نه تنها با کمبود کود، بلکه با بحران انرژی برای راه‌اندازی کارخانه‌های داخلی تولید اوره مواجه‌اند .

چشم‌انداز آینده اما تیره‌تر است. سازمان جهانی کشاورزان (WFO) هشدار داده که اگر تجارت کود تا پایان سال تثبیت نشود، تولید جهانی غذا در سال آینده بین ۱۲ تا ۱۵ درصد سقوط می‌کند . زنگ خطر هنگامی بلندتر می‌شود که می‌بینیم کشاورزان در تایلند و فیلیپین به دلیل ناامنی در تأمین هزینه‌های حمل و نقل ناشی از گرانی دیزل، از کشت مجدد خودداری می‌کنند . این یعنی گسست زنجیره سرد و لجستیک، پیش از قحطیِ مواد غذایی، باعث دفن محصولات فعلی شده است.

تبدیل شدن کشتی‌های حامل کالاهای اساسی به «انبارهای شناور» در آب‌های خلیج فارس و مسدود شدن مسیرهای لجستیکی جایگزین، نشان از یک فروپاشی نظام‌مند دارد . در این میان، قدرت‌های بزرگ به جای مهار بحران، با احتکار منابع، رقابتی نابرابر را شکل داده‌اند که نتیجۀ آن نه فقط یک جهش مقطعی قیمت، که قحطیِ ساختاری در جهان در حال توسعه خواهد بود. جهان در آستانۀ فصلی از ناامنی غذایی ایستاده که در آن، بسته شدن یک تنگه، سفره‌های میلیونی را برای همیشه کوچک خواهد کرد.

در دهمین نسخه از گزارش جهانی، اعلام شده که گرسنگی حاد در دهه گذشته دو برابر شده و برای نخستین بار در تاریخ این گزارش، دو قحطی در سال گذشته در غزه و سودان اعلام شده است.

در سال ۲۰۲۵، ۲۶۶ میلیون نفر در ۴۷ کشور و سرزمین با سطوح بالای ناامنی غذایی مواجه بودند و ۱.۴ میلیون نفر در شرایط فاجعه‌بار در مناطقی از هائیتی، مالی، غزه، سودان جنوبی، سودان و یمن زندگی می‌کردند. همچنین در سال ۲۰۲۵، ۳۵.۵ میلیون کودک در سطح جهانی دچار سوءتغذیه حاد بودند که از این تعداد نزدیک به ۱۰ میلیون نفر به سوءتغذیه حاد شدید مبتلا بودند.

این گزارش به وضوح نشان می‌دهد که سطوح شدت ناامنی غذایی همچنان بحرانی باقی مانده است و تنها هائیتی به دلیل بهبود جزئی در امنیت و افزایش کمک‌های بشردوستانه از بدترین وضعیت خارج خواهد شد.

آلوا لاریو، رئیس صندوق بین‌المللی توسعه کشاورزی سازمان ملل، گفت: “ما دیگر فقط با شوک‌های موقتی روبرو نیستیم، بلکه با شوک‌های مداوم در طول زمان مواجه‌ایم.” او افزود که ناامنی غذایی دیگر یک مسئله جداگانه نیست و بر ثبات جهانی فشار وارد می‌کند.

جنگ علیه ایران و بحران‌های غذایی

لاریو همچنین به جنگ ایالات متحده و اسرائیل علیه ایران اشاره کرد و هشدار داد که اختلالات طولانی مدت در تجارت انرژی و کود شیمیایی می‌تواند بر بازارهای غذایی جهانی تأثیر بگذارد و گرسنگی را در کشورهای وابسته به واردات که هم‌اکنون در بحران هستند، تشدید کند. او تصریح کرد: “حتی اگر درگیری‌ها در خاورمیانه همین حالا پایان یابد، می‌دانیم که بسیاری از شوک‌های قیمت غذا و تورم در شش ماه آینده اتفاق خواهد افتاد.”

قبل از این جنگ، غرب آفریقا و منطقه ساحل نیز تحت فشار سنگینی از جنگ و تورم مداوم قرار داشتند، به ویژه در نیجریه، مالی، نیجر و بورکینافاسو. پیش‌بینی می‌شود که نیجریه تنها یکی از بزرگترین افزایش‌ها را در ناامنی غذایی در سال ۲۰۲۶ تجربه کند و ۴.۱ میلیون نفر دیگر با گرسنگی حاد مواجه شوند.

در شرق آفریقا، بارش ناکافی باران‌ها در بخش‌های وسیعی از شاخ آفریقا انتظار می‌رود رنج‌ها را در سومالی و کنیا عمیق‌تر کند؛ جایی که خشکسالی، ناامنی، قیمت‌های بالای غذا و کاهش کمک‌های بشردوستانه احتمالاً شرایط را وخیم‌تر خواهد کرد.

این گزارش همچنین هشدار داد که تأمین مالی بشردوستانه و توسعه برای بخش‌های غذایی در بحران در سال ۲۰۲۵ به شدت کاهش یافته و پیش‌بینی می‌شود که این روند ادامه یابد. تأمین مالی بخش غذایی بشردوستانه تخمین زده می‌شود که حدود ۳۹ درصد نسبت به سال ۲۰۲۴ کاهش یافته باشد، در حالی که کمک‌های توسعه‌ای حداقل ۱۵ درصد کاهش یافته است.

به گزارش خبرنگار اقتصادی بازار کسب و کار دونالد ترامپ که پیش‌تر با قاطعیت اعلام کرده بود محاصره دریایی، ایران را از هرگونه معامله نفتی بازخواهد داشت، اکنون با واقعیتی کاملاً متفاوت روبروست. داده‌های تازه از افزایش بی‌سابقه صادرات نفت ایران درست در روزهایی خبر می‌دهد که آمریکا شدیدترین فشارهای دریایی خود را اعمال کرده است.

شرکت رهیابی محموله‌های نفتی «تنکرترکرز» با استناد به شواهد دیداری اعلام کرده که ایران تنها در چهار روز محاصره دریایی، موفق به خارج کردن ۱۱ میلیون بشکه نفت شده است. این میزان معادل فروش روزانه ۲.۷۵ میلیون بشکه است که رکوردی تازه در تاریخ صادرات نفتی ایران محسوب می‌شود.

آمارهای شرکت‌های بین‌المللی ردیابی نفتکش‌ها نشان می‌دهد که در ۴۷ روز گذشته از زمان آغاز حملات ائتلاف آمریکایی-صهیونیستی علیه ایران، به طور میانگین روزانه ۱.۸ میلیون بشکه نفت از ایران صادر می‌شده است. این رقم اکنون در سایه محاصره، جهشی ۱.۵ برابری یافته و به ارقامی رسیده که حتی در دوران اوج تحریم‌ها نیز بی‌سابقه بوده است.

این آمار متناقض نشان می‌دهد که استراتژی محاصره دریایی نه تنها نتوانسته صادرات نفت ایران را متوقف کند، بلکه به نوعی مشوق افزایش فعالیت‌های نفتی و یافتن مسیرهای جدید برای دور زدن تحریم‌ها شده است. بازارهای جهانی نیز واکنش مثبتی به این افزایش عرضه از سوی ایران نشان داده‌اند.

در واکنش به تشدید تنش‌های دریایی، فرمانده قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیاء هشدار داده است که هرگونه اقدام آمریکا برای ایجاد ناامنی علیه کشتی‌های تجاری و نفتکش‌های ایران، نقض آشکار آتش‌بس محسوب می‌شود. وی تأکید کرده که نیروهای مسلح ایران اجازه ادامه صادرات و واردات در منطقه خلیج‌فارس، دریای عمان و دریای سرخ را نخواهند داد.

این هشدار نشان‌دهنده تغییر راهبردی در دکترین دفاعی ایران است؛ از یک استراتژی تدافعی به رویکردی تهاجمی برای حفاظت از منافع خود در آبراه‌های حیاتی. تحلیلگران نظامی معتقدند این موضع‌گیری، خط قرمز جدیدی برای نیروهای آمریکایی در منطقه ترسیم کرده است.

شبکه خبری الجزیره در گزارشی جالب با عنوان «آقای خلیج فارس» به تحلیل اقتدار نظامی ایران در این منطقه حساس پرداخته است. این گزارش تأکید می‌کند که نه تنها آمریکا، بلکه هیچ یک از کشورهای دیگر نیز توانایی رویارویی نظامی با جمهوری اسلامی ایران در آب‌های خلیج فارس را ندارند.

الجزیره با اشاره به تحولات سه دهه اخیر نوشته است که در دهه ۶۰ و خلال جنگ نفتکش‌ها، ایران به دلیل کمبود تسلیحات نمی‌توانست واکنش متناسبی به حملات عراق و آمریکا نشان دهد. اما امروز و پس از گذشت ۳۸ سال از جنگ تحمیلی، معادلات قدرت در منطقه به کلی دگرگون شده است.

گزارش‌های میدانی از عبور موفقیت‌آمیز نفتکش‌های ایرانی از خطوط محاصره آمریکا و هشدار قاطع فرماندهی عالی نظامی ایران درباره بستن تنگه‌های حیاتی، نشان‌دهنده تغییر توازن قوا در یکی از حساسترین آبراه‌های جهان است؛ تحولی که می‌تواند زنجیره تأمین انرژی جهانی را دستخوش شوک جدیدی کند.

کارشناسان نظامی معتقدند ایران امروز به پشتوانه تجربیات گرانبهای دفاع مقدس و پیشرفت‌های چشمگیر در صنایع دفاعی، به قدرت بلامنازع آب‌های جنوبی تبدیل شده است. این جایگاه جدید به گونه‌ای است که هر اقدامی در خلیج فارس وابسته به تصمیم و تأیید ایران است.

یکی از نقاط عطف این تغییر موازنه قدرت، رویارویی مستقیم آبان سال ۱۴۰۰ در آب‌های خلیج فارس بود. در آن حادثه، نیروی دریایی سپاه پاسداران برای توقیف نفتکش حامل نفت ایران که توسط نیروهای خارجی ربوده شده بود، وارد عمل شد.

شناورهای ایرانی در اقدامی کم نظیر، مقابل ناوشکن‌های غول‌پیکر آمریکایی و شناورهای دیگر حاضر شده و نفتکش مورد نظر را تصرف کردند. این عملیات با موفقیت کامل به پایان رسید و نفتکش به لنگرگاه امن در داخل کشور منتقل شد.

نکته قابل توجه در این ماجرا، عدم واکنش نظامیان آمریکایی در برابر تکاوران ایرانی بود. تحلیلگران این عدم واکنش را نشانه‌ای از درک واشنگتن از تغییر معادلات قدرت و پایان یافتن دوران «بزن در رو» در خلیج فارس ارزیابی می‌کنند.

ایران در آن حادثه به وضوح ثابت کرد که هرگونه اقدام خصمانه دشمن با عکس‌العملی سریع، قاطع و قدرتمند در خلیج فارس روبرو خواهد شد. این پیام به وضوح در محاصره دریایی اخیر نیز بازتاب یافته و مانع از هرگونه برخورد مستقیم نظامی شده است.

قدیمی‌ترین نشریه دریانوردی جهان، لویدز لیست، در گزارشی تأیید کرده که از زمان شروع محاصره دریایی آمریکا، دست‌کم هشت فروند کشتی به سمت بنادر ایران حرکت کرده‌اند. این کشتی‌ها برای بارگیری محموله‌های نفتی یا سایر کالاهای ایرانی عازم بنادر جمهوری اسلامی شده‌اند.

به گزارش لویدز لیست، از روز دوشنبه تاکنون این هشت فروند کشتی توانسته‌اند از خط محاصره آمریکا عبور کرده و مسیر خود را به سمت غرب ادامه دهند. این موفقیت در حالی رقم خورده که سنتکام (فرماندهی مرکزی آمریکا) بارها ادعای عبور ندادن هیچ شناوری را مطرح کرده بود.

تضاد میان ادعاهای فرماندهی مرکزی آمریکا و گزارش‌های مستقل دریانوردی، پرسش‌های جدی درباره کارآمدی محاصره دریایی ایجاد کرده است. کارشناسان معتقدند این شکاف بین واقعیت میدانی و اعلام‌های رسمی، اعتبار استراتژی دریایی آمریکا را زیر سوال برده است.

از منظر اقتصادی، افزایش ۱.۵ برابری فروش نفت ایران در شرایط محاصره، دستاوردی بی‌سابقه برای تهران محسوب می‌شود. این موفقیت می‌تواند منابع ارزی قابل توجهی را وارد کشور کرده و فشار تحریم‌ها را به میزان چشمگیری کاهش دهد.

بازارهای جهانی نفت نیز واکنش مثبتی به این تحول نشان داده و قیمت‌ها را با احتساب عرضه بیشتر از سوی ایران تعدیل کرده‌اند. این موضوع نشان می‌دهد که بازارهای جهانی به توانایی ایران در حفظ و حتی افزایش صادرات خود در بدترین شرایط تحریمی اطمینان پیدا کرده‌اند.

در مجموع، داده‌های موجود نشان می‌دهد که محاصره دریایی آمریکا نه تنها به هدف خود برای توقف صادرات نفت ایران نرسیده، بلکه اثر معکوس داشته و موجب افزایش انگیزه و توانمندی ایران در دور زدن تحریم‌ها شده است. این تجربه می‌تواند به عنوان یک مطالعه موردی جالب در شکست استراتژی‌های یک‌جانبه گرایانه در نظام بین‌الملل ثبت شود.

با توجه به هشدارهای جدی فرماندهی نظامی ایران درباره توقف ترددهای دریایی در صورت تشدید تنش‌ها، به نظر می‌رسد واشنگتن در محاسبات جدید خود باید قدرت بازدارندگی بالای ایران را جدیتر از گذشته مدنظر قرار دهد. ادامه وضعیت فعلی می‌تواند منطقه را به سمت بحرانی بزرگتر با پیامدهای جهانی سوق دهد.

محاصره دریایی ترامپ شکست خورد؛ فروش نفت ایران ۱.۵ برابر شد

پیام حضرت آیت‌الله سیدمجتبی حسینی خامنه‌ای رهبر معظّم انقلاب اسلامی به‌مناسبت چهلمین روز شهادت قائد عظیم‌الشأن انقلاب (قدّس الله نفسه الزکیه) و مسائل مهم مربوط به جنگ تحمیلی سوم

به گزارش بازار کسب وکار؛ جواد هدایتی، مدیرکل دفتر ترانزیت و حمل‌ونقل بین‌المللی سازمان راهداری درباره وضعیت پایانه‌های مرزی برای عبور و مرور زمینی مسافران ورودی و خروجی به کشور اظهار کرد: در حال حاضر تمام پایانه‌های مرزی کشور برای تردد مسافران ورودی به ایران و خروجی از کشور باز است و هیچ محدودیتی در تردد مسافران وجود ندارد.

وی ادامه داد: اکثر جابه‌جایی‌ها از مسیرهای مرزی کشورهای ارمنستان و ترکیه انجام می‌شود، البته پایانه‌های مرزهای دوغارون و میلک برای جابه‌جایی مسافران به افغانستان فعال است.

مدیرکل دفتر ترانزیت و حمل‌ونقل بین‌المللی سازمان راهداری تاکید کرد: خبری که مبنی بر بسته بودن مسیرهای مرزی کشور ترکیه منتشر شد، صحت نداشت و در حال حاضر مسافران از مبدا و به مقصد ترکیه هم در حال تردد هستند.

هدایتی گفت: با توجه به شرایط کنونی کشورمان اغلب مسافران ورودی و خروجی ایرانی‌ها هستند اما به غیر از پایانه‌های مرزهای مشترک با افغانستان، در تمام پایانه‌های مرزی اتوبوس و وسایل حمل و نقل عمومی برای جابه‌جایی مسافران فعال است.

چند روز پیش هم مدیرعامل اتحادیه تعاونی‌های مسافربری کشور  از افزایش قابل‌توجه سفرهای خارجی زمینی خبر داد و گفت: با توجه به لغو یا کاهش پروازهای بین‌المللی، مسیرهای زمینی از طریق پایانه‌های مرزی فعال شده‌اند.

احمدرضا عامری اظهار کرد که بیشترین تقاضای مردم برای سفر به کشورهای ترکیه و ارمنستان ثبت شده است و هیچ مانعی برای تردد و حمل‌ونقل مسافران در این مسیرها وجود ندارد.

گفتنی است تمامی ظرفیت ناوگان اتوبوس‌رانی کشور برای خدمات داخلی و خارجی آماده است و مسافران می‌توانند با اطمینان خاطر سفرهای خود را برنامه‌ریزی کنند.

به گزارش سرویس اقتصادی بازار کسب وکار، با گذشت نزدیک به سه هفته از آغاز تجاوز دشمن علیه ایران، اگرچه بخش حمل‌ونقل کشور موفق به حفظ جریان کالاهای اساسی در شبکه داخلی و ترانزیت شده، اما نگرانی‌ها نسبت به تداوم این روند در صورت طولانی‌شدن جنگ، به طراحی بسته‌ای از راهکارهای لجستیکی فوری انجامیده است.

*چهارراه خطر در مسیر تجارت ایران

آسیب‌پذیرترین نقطه لجستیک کشور در شرایط کنونی، وابستگی به تعداد محدودی مسیر و شریک تجاری است. تنگه هرمز (بنادر جنوبی) که این روزها به حساس‌ترین گلوگاه انرژی جهان تبدیل شده، تنها یکی از این مسیرهاست.

هرگونه اختلال طولانی مدت در این آبراه که بخش عمده صادرات نفت و گاز کشورهای منطقه از آن عبور می‌کند، می‌تواند پیامدهای فاجعه‌باری برای امنیت غذایی و انرژی منطقه به همراه داشته باشد.

بر همین اساس، فعال‌سازی شبکه‌ای از مسیرهای جایگزین زمینی، دریایی و هوایی در صدر فهرست اقدامات ضروری قرار گرفته و نباید صرفا به جنوب کشور وابسته باشیم.

*درس‌هایی از جنگ اوکراین

تجربه دو سال اخیر در اروپای شرقی نشان داده که دیپلماسی فعال اقتصادی می‌تواند اثر مخرب جنگ بر تجارت را به حداقل برساند. کشورهای درگیر جنگ اوکراین با ایجاد کریدورهای جدید و مذاکره با همسایگان برای تسهیل ترانزیت، توانستند بخش قابل توجهی از صادرات و واردات خود را حفظ کنند.

ایران نیز برای کاهش وابستگی به چند شریک محدود، نیازمند گشودن درهای تازه‌ای در تعاملات تجاری با کشورهای همسایه و فرامنطقه‌ای است. به عنوان نمونه، پاکستان و افغانستان گزینه‌های مناسبی برای اتصال زمینی به چین هستند.

*خط مقدم جنگ اقتصادی کجاست؟

شرکت‌ها و بنگاه‌های تجاری امروز در خط مقدم جنگ اقتصادی با دشمن قرار دارند. افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل، محدودیت‌های بانکی و دشواری تراکنش‌های مالی، توان رقابت و بقای آنها را نشانه رفته است.

در این شرایط، حمایت هدفمند دولت از طریق بیمه‌های صادراتی، پوشش بیمه جنگ، ارائه تسهیلات ارزی و کاهش مقررات دست‌وپاگیر، می‌تواند نفس این بنگاه‌ها را برای ادامه حیات حفظ کند.

*گمرک در میدان؛ از تقدیر تا مطالبه

گمرک ایران در روزهای اخیر عملکرد قابل قبولی از خود نشان داده، اما شرایط جنگی نیازمند اقدامات فراتر از روال عادی است. ایجاد کریدور سبز گمرکی برای کالاهای اساسی، دارو و تجهیزات پزشکی با امکان ترخیص ۲۴ ساعته، تفویض اختیار بیشتر به گمرکات مرکزی و اجرای انعطاف‌پذیر مقررات، از جمله اقداماتی است که می‌تواند زمان ماندگاری کالا در بنادر و مرزها را به شدت کاهش دهد.

*ناوگان حمل‌ونقل در انتظار حمایت

حلقه نهایی زنجیره تامین، ناوگان حمل‌ونقل است که بدون حمایت کافی، توان عملیاتی خود را از دست خواهد داد. تخصیص تسهیلات ویژه سوخت، پوشش بیمه جنگی برای ناوگان و اولویت‌بندی در عبورهای مرزی، اقداماتی است که می‌تواند این بخش را در شرایط بحرانی سرپا نگه دارد.

در غیر این صورت، حتی اگر کالاها به سلامت وارد کشور شوند، انتقال آنها به نقاط مصرف با مشکل مواجه خواهد شد.

*منافع مشترک در بحران منطقه‌ای

نکته امیدوارکننده در میان این چالش‌ها، آسیب‌پذیری مشترک کشورهای منطقه از تداوم بحران است. کشورهای حاشیه خلیج فارس که وابستگی شدیدی به عبور نفت و گاز خود از تنگه هرمز دارند، در برابر هرگونه اختلال در این آبراه بیش از ایران آسیب‌پذیرند.

این واقعیت می‌تواند زمینه‌ساز همکاری‌های جدید منطقه‌ای برای مدیریت بحران و ایجاد مسیرهای جایگزین شود.

مردم ایران با ابراز خشم و نارضایتی عمیق از وضعیت کنونی، خطاب به نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران، خواستار برخورد قاطع و بی‌امان با “بزدلان غاصب کودک‌کش” شده‌اند. این درخواست‌ها بر نابودی کامل این عناصر و ریشه‌کنی آن‌ها از هر مکان و پناهگاهی تاکید دارد.

همچنین، در این بیانیه‌ها و فراخوان‌ها، خواستار مجازات شدید برای سرنشینان کشتی‌ها و ناوهای جنگی مرتبط با این اقدامات تروریستی شده و بر ارسال آن‌ها به “قعر دریا و اقیانوس” تاکید شده است. این خواسته‌ها نشان‌دهنده خشم و ناامیدی مردم از ادامه این تهدیدات است.

ملت ایران با تاکید بر لزوم ریشه‌کنی تروریسم و حمایت از مظلومین در سراسر جهان، خواستار پایان دادن به بی‌عدالتی و ستم شده‌اند. این درخواست‌ها بر ضرورت پاسخگو کردن مقصران و مجازات شدید عوامل اصلی این اقدامات تروریستی تاکید دارند.

همچنین، بر لزوم اقدام فوری و قاطعانه علیه هر کشوری که در راستای اهداف تروریستی و سیاست‌های آمریکایی-صهیونیستی عمل می‌کند، تاکید شده است. این کشورها باید به قعر تاریخ فرستاده شوند و از روی زمین محو گردند.

مردم شهید پرور ایران با تاکید بر حق دفاع از خود، از نیروهای مسلح کشور خواسته اند تا با تمام توان در برابر هرگونه تهدیدی که امنیت و استقلال کشور را به خطر می‌اندازد، ایستادگی کنند. این عزم راسخ برای مقابله با تروریسم و حمایت از منافع ملی، بارها ابراز شده است.

در این میان، برخی از فعالان مدنی و رسانه‌ها نیز با انتقاد از سیاست‌های برخی کشورها در حمایت از گروه‌های تروریستی، خواستار اعمال فشار بین‌المللی بر این کشورها شده‌اند. این فشارها باید به گونه‌ای باشد که از ادامه حمایت از این گروه‌ها جلوگیری شود.

این واکنش‌ها در فضای مجازی و رسانه‌های مختلف نیز بازتاب گسترده‌ای داشته و نشان‌دهنده نگرانی و خشم افکار عمومی از وضعیت کنونی است. این نگرانی‌ها به ویژه در مورد آینده امنیت و ثبات منطقه احساس می‌شود.

در مجموع، این درخواست‌ها و واکنش‌ها نشان‌دهنده خواست عمومی برای صلح و امنیت در جهان و مقابله با هرگونه تهدیدی که این صلح و امنیت را به خطر می‌اندازد، است. این خواسته‌ها باید به عنوان یک پیام جدی به گوش جهانیان برسد.

این بیانیه‌ها و فراخوان‌ها، بار دیگر بر اهمیت وحدت و همبستگی ملی در مقابله با چالش‌های پیش رو تاکید می‌کنند و خواستار تقویت این وحدت برای رسیدن به اهداف عالیه کشور هستند.

در سوراخ‌هایشان دفن‌شان کنید

به گزارش بازار کسب وکار،  بر اساس آمار رسمی منتشرشده از سوی وزارت اقتصاد، سرمایه‌گذاری خارجی در مناطق آزاد کشور طی ۱۱ ماهه سال ۱۴۰۴ با رشد ۵۳۱ درصدی نسبت به مدت مشابه سال قبل، جهشی قابل‌توجه را تجربه کرده است.

همچنین سرمایه‌گذاری خارجی محقق‌شده نیز ۲۶۸ درصد افزایش یافته است. از سوی دیگر، سرمایه‌گذاری داخلی جذب‌شده رشد ۱۲۵ درصدی و محقق‌شده رشد ۳۶ درصدی داشته است.

ارزش تولیدات انجام‌شده در مناطق آزاد ۲۸ درصد و صادرات از این مناطق ۱۴ درصد افزایش یافته است. این آمارها نشان می‌دهد که مناطق آزاد به‌عنوان محورهای پیشران اقتصاد ملی، نقش مؤثری در جذب منابع، توسعه تولید و افزایش صادرات ایفا کرده‌اند.

همچنین وزارت امور اقتصادی و دارایی اعلام کرده است که با اجرای طرحی جدید، امکان انتقال مستقیم کانتینرها به آدرس صاحب کالا در گمرک استان مربوطه فراهم شده است. هدف از این اقدام، تسهیل و تسریع فرآیند ترانزیت داخلی کالاها و کاهش زمان تخلیه و ترخیص در مبادی ورودی کشور عنوان شده است.

سازمان جمع‌آوری و فروش اموال نیز اعلام کرده که فعالیت‌های خود را حتی در دوره «جنگ رمضان» بدون وقفه ادامه داده است.

بازدید از کالاهای مزایده‌ای برای فعالان اقتصادی آسان‌تر شده و موعد مزایده‌ها نیز تا ۱۹ اسفند ۱۴۰۴ تمدید شده است. تدوین برنامه مزایده‌های سال ۱۴۰۵ نیز در دستور کار قرار دارد.

به گزارش خبرنگار بازار کسب و کار از سپاه نیوز، این بیانیه به شرح زیر است:

بسم الله الرحمن الرحیم

شگفتانه‌های ایران علاوه‌بر تسلیحات پرقدرت، شامل چگونگی واردآوردن ضربه کوبنده به دشمن است.

نیروی دریایی سپاه، سحرگاه امروز، در یک عملیات دقیق و کوبنده، انبار مرکزی مهماتِ پایگاه هوایی “الظفره” تروریست‌های آمریکایی را مورد اصابت قرار داد. در این پایگاه، انفجارهای بسیار شدیدی رخ داد که منجر به دستور تخلیه آن پایگاه شده و تروریست‌های آمریکایی مجبور شدند جنگنده‌های خود را از این پایگاه خارج و به سایر پایگاه‌هایشان در فواصل بیشتری انتقال دهند.

موج پنجاه و پنجم عملیات وعده‌صادق۴ با رمز مبارک “یا موسی بن جعفر علیه السلام”، علیه اهدافی در قلب سرزمین‌های اشغالی شامل مراکز تولید تسلیحات نظامیِ هوافضا و مراکز پشتیبانی سوخت‌رسان هوایی به‌وسیله موشک‌های نقطه‌زن و فوق‌سنگین هایپرسونیک فتاح، عماد و قدر و پهپادهای انهدامی، و هم‌چنین مراکز ارتش تروریست آمریکا واقع در پایگاه هوایی الظَفره، پایگاه دریایی جُفیر و پایگاه هوایی شیخ عیسی با موشک‌های میان‌برد و سوخت جامد و نقطه‌زن فاتح، ذوالفقار و دزفول و پهپادهای هوشمند و انهدامی با عنایت الهی با موفقیت انجام شد.

مدافعان آسمان ایران، دو فروند پهپاد شناسایی رزمی متعلق یه دشمنان آمریکایی-صهیونی را طی ساعات گذشته و بر فراز آسمان تهران و جم، پیش از انجام عملیات، توسط سامانه نوین پدافند پیشرفته سپاه و تحت کنترل شبکه یکپارچه پدافند هوایی کشور، رهگیری و منهدم کردند.

دلاورمردان ارتش جمهوری اسلامی ایران در پاسخ به جنایات دشمن آمریکایی صهیونی از ساعاتی پیش، مراکز مهم و راهبردی تسلیحات‌سازی رافائل و صنایع هوافضای رژیم صهیونی را هدف حملات پهپادی خود قرار داده است.

در ادامه سِیر برتری آتش نیروهای مسلح کشورمان، طی روزهای گذشته مطابق تصاویر ماهواره‌ای منتشر شده، نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران بیش از ۸۰ درصد از رادارهای راهبردی، نقاط کلیدی، مهم و حیاتی پایگاه‌های تروریست‌های آمریکایی را منهدم کرده‌اند.

موج ۵۶ عملیات وعده‌صادق۴ با رمز مبارک یا زینب کبری سلام الله علیها، علیه اهدافی در سرزمین‌های اشغالی، شامل فرماندهیِ پشتیبانی منطقه جنوب و انبار راهبردی ذخایر موشکی رافائل در شمال سرزمین‌های اشغالی و پایگاه تروریست‌های آمریکایی در العدید، توسط سامانه‌های فوق‌سنگین و نقطه‌زن خرمشهر، عماد و قدر مورد اصابت دقیق قرار گرفت.

هم‌زمان هم یگان پهپادی سپاه مواضع گروهک‌های ضدانقلاب در اربیل را زیر موج حملات مرگبار خود قرار دادند.

نبض غیرت ایران، قطع‌شدنی نیست.

و ماالنصر الا من عندالله العزیز الحکیم

به گزارش بازار کسب وکار، الجزیره در گزارش امشب خود تاکید کرد فعالیت‌های اقتصادی منطقه در معرض ترکش‌های ممتد جنگ آمریکا واسرائیل علیه ایران هستند.

اثرات تجاوز  اقتصاد منطقه نیز سرایت کرده و باعث اختلال در ترافیک هوایی، فلج شدن مسیرهای ترانزیت، افزایش هزینه و خطرات حمل و نقل دریایی، بی‌ثباتی بازارهای انرژی و افزایش حق بیمه ریسک شده است.

بنا به گزارش مذکور، خسارت‌های وارده بر کشورهای منطقه به دو دسته تقسیم می‌شود

ضررهای مستقیم، که عمدتاً در لغو پروازها و اختلال در برخی فعالیت‌های اقتصادی آشکار می‌شود.

ضررهای غیرمستقیم که بعداً از طریق هزینه‌های تأمین مالی، بیمه و حمل و نقل، تأخیر در ارسال و فشار بر حاشیه سود در بخش‌های خرده‌فروشی و خدمات انباشته می‌شوند.

مختل شدن ترافیک هوایی

بخش هوانوردی اولین موج تأثیرات اقتصادی را دریافت کرد. به گزارش رویترز، ترافیک هوایی جهانی در روز دوشنبه، ۲ مارس ۲۰۲۶، همچنان مختل بود و فرودگاه‌های بزرگ برای سومین روز متوالی بسته ماندند و ده‌ها هزار نفر سرگردان و هزاران پرواز لغو شد.

بیش از ۵۴۰۰ پرواز در روزهای یکشنبه و دوشنبه در هفت فرودگاه بزرگ کشورهای عربی لغو شد. طبق داده‌های پرواز Flightradar24، در خلیج فارس، بسته شدن و محدودیت‌های هوایی به دلایل امنیتی همچنان پابرجاست.

این داده‌ها نشان می‌دهد که بیش از ۳۴۰۰ پرواز در روز یکشنبه در فرودگاه‌های بین‌المللی دبی، آل مکتوم، ابوظبی و شارجه در امارات متحده عربی و همچنین فرودگاه بین‌المللی حمد در قطر، فرودگاه بین‌المللی کویت و فرودگاه بین‌المللی بحرین لغو شده است.

روز دوشنبه، بیش از ۲۰۰۰ پرواز به و از همین فرودگاه‌ها لغو شد و اختلال در ترافیک هوایی در منطقه ادامه یافت.

این لغو پروازها همزمان با صدور اطلاعیه‌هایی برای خلبانان (NOTAM) در روزهای اخیر بود که نشان دهنده اعمال محدودیت‌ها و اقدامات استثنایی بر ترافیک هوایی در چندین حریم هوایی خلیج فارس به عنوان یک اقدام احتیاطی مرتبط با تحولات امنیتی در منطقه است. این محدودیت‌ها شامل کاهش ترافیک در برخی مسیرها، تغییر مسیر پروازها به کریدورهای جایگزین و تعلیق موقت تعدادی از پروازها بود.

فرودگاه‌های دبی، ابوظبی و دوحه قطب‌های اصلی حمل و نقل هوایی بین آسیا، اروپا و آفریقا هستند، به این معنی که هرگونه اختلال در عملیات آنها عواقب گسترده‌ای دارد.

قطر ایرویز از ادامه تعلیق موقت پروازهای خود به دلیل بسته بودن مداوم حریم هوایی قطر خبر داد و تأیید کرد که به محض اعلام بازگشایی ایمن حریم هوایی توسط سازمان هواپیمایی کشوری، فعالیت خود را از سر خواهد گرفت.

در روز اول جنگ، رویترز داده‌های اولیه‌ای از سیریوم گزارش داد که نشان می‌دهد تقریباً ۲۴٪ از پروازها به خاورمیانه در روز حمله اول لغو شده‌اند. این شامل تقریباً نیمی از پروازها به قطر و اسرائیل و حدود ۲۸٪ از پروازها به کویت می‌شد که نشان‌دهنده افزایش هزینه‌های جبران خسارت، رزرو مجدد، اقامت و تغییر موقعیت هواپیما و خدمه است – هزینه‌هایی که معمولاً چندین روز طول می‌کشد.

خطوط هوایی دنیا هم از ۷ تا ۱۵ مارس پروازها را لغو و به حالت تعلیق درآوردند، از جمله خطوط هوایی منطقه‌ای و همچنین ایرفرانس، ایر ایندیا، خطوط هوایی سنگاپور، لوفت‌هانزا، کاتای پاسیفیک و دیگران.

این ضررها به فرودگاه‌ها و خدمات زمینی نیز گسترش یافت. رزروهای تجاری، گردشگری و حمل و نقل هوایی، که کانالی حیاتی برای کالاهای با ارزش بالا است.

مختل شدن کشتیرانی و بنادر

پیامدهای جنگ بر بخش حمل و نقل دریایی نیز تأثیر گذاشته و منجر به افزایش هزینه‌ها و طولانی‌تر شدن زمان حمل و نقل شده است. بندر جبل علی در دبی به شاخص حساسی از این موضوع تبدیل شده است.

رویترز گزارش داد که شرکت بنادر جهانی دبی پس از توقف به دلیل جنگ، فعالیت خود را در روز دوشنبه دوم مارس از سر گرفت. با این حال، این نشان‌دهنده ضرر انباشته برای منطقه لجستیک است، زیرا هر توقف موقت، ازدحام در جابجایی، تأخیر در تحویل کانتینرها و افزایش هزینه‌های انبارداری و موجودی برای واردکنندگان و صادرکنندگان را به همراه دارد.

خطرات جنگ، هزینه‌های بیمه دریایی را افزایش می‌دهد. به گزارش رویترز، شرکت‌های بیمه دریایی بزرگ، پوشش «خطر جنگ» را برای کشتی‌هایی که در آب‌های ایران و منطقه خلیج فارس فعالیت می‌کنند، لغو کرده‌اند و این لغوها از ۵ مارس ۲۰۲۶ اعمال می‌شود.

این به طور مؤثر به این معنی است که بخشی از ناوگان تجاری با هزینه‌های بیمه بالاتر یا شرایط پوشش سختگیرانه‌تر مواجه خواهند شد که هزینه هر سفر را افزایش می‌دهد و تغییر مسیر یا اجتناب از نقاط خاص را تشویق می‌کند.

هزینه‌های بالاتر حمل و نقل، قیمت واردات را افزایش می‌دهد و بر بخش‌های وابسته به جریان روان کالا، از تولید گرفته تا خرده‌فروشی، فشار وارد می‌کند.

اختلال در ترانزیت انرژی

در حالی که افزایش قیمت نفت، درآمد تولیدکنندگان را افزایش می‌دهد، هزینه‌های ریسک، حمل و نقل و بیمه نیز افزایش یافته است این امر می‌تواند از طریق تورم و هزینه‌های عملیاتی، بر بخش‌های غیرنفتی فشار وارد کند.

قیمت نفت در اوج شوک تا ۱۳ درصد افزایش یافت، زیرا اختلالات کشتیرانی در نزدیکی تنگه هرمز و ازدحام کشتی‌ها منجر به تغییر قیمت ریسک‌ها در خطوط عرضه جهانی شده است و ایران تاکید کرده طی روزهای آینده با ممانعت از عبور کشتی‌های حامل نفت دشمنان از تنگه هرمز نفت به دویست دلار هم خواهد رسید.

به گزارش بلومبرگ، قیمت گاز در اروپا حدود ۲۸ درصد افزایش یافت که نشان می‌دهد ریسک‌ها در منطقه در سطح جهانی در حال گسترش هستند و از طریق زنجیره‌های عرضه جهانی و تجارت به بازارهای دوردست سرایت می‌کنند. این نشان دهنده افزایش قابل توجه تورم جهانی و هزینه‌های بالاتر انرژی برای صنایع است. حمل و نقل نیز تحت تأثیر قرار گرفته و بر تقاضا فشار وارد می‌کند و بر سرمایه‌گذاری و مصرف تأثیر می‌گذارد.

بازارهای کالا و خرده فروشی

بحران جنگ در منطقه هنوز به صورت کمبود شدید کالاهای اساسی در کشورهای عربی خود را نشان نداده است، اما بخش خرده فروشی با نوع دیگری از ضرر مواجه است: هزینه واکنش سریع و تنظیم بازار، و نوسان تقاضا بین خرید وحشت زده و آرامش های بعدی.

رویترز صحنه هایی از خرید وحشت زده در دبی پس از حملات را مستند کرده است، رفتاری که حتی در صورت وجود موجودی، بر موجودی و توزیع فشار وارد می کند و زنجیره های خرده فروشی را مجبور به اضافه کاری و تجدید فوری موجودی می کند.

ترانزیت طلای دبی مختل شده

طلا نمونه بارزی از ارتباط متقابل بخش‌ها است. حتی زمانی که بازارهای مالی قادر به قیمت‌گذاری و معامله طلا هستند، حرکت واقعی آن به حمل و نقل هوایی بستگی دارد.

رویترز گزارش داد که جریان طلا از طریق دبی به دلیل تعلیق پروازها کاهش یافته است که منجر به تأخیر در تحویل و توقف موقت سرمایه در گردش برای تاجران و شرکت‌های لجستیکی درگیر در تجارت طلا شده است.

این تأخیرها به معنای از دست دادن زمان، هزینه‌های ذخیره‌سازی و بیمه و اختلال در تعهدات تجاری در زنجیره‌های تأمین جهانی وابسته به زمان است.

در سطح بازارهای مالی، این اختلال در اقدامات استثنایی خود را نشان داده است. رویترز گزارش داد که امارات متحده عربی در تاریخ ۲ و ۳ مارس ۲۰۲۶ به دستور نهاد ناظر بازار، معاملات در بورس‌های ابوظبی و دبی را به حالت تعلیق درآورد، در حالی که بورس کویت دیروز به حالت تعلیق درآمد و امروز معاملات خود را از سر گرفت.

جی پی مورگان پیش‌بینی رشد غیرنفتی خود را برای کشورهای شورای همکاری خلیج فارس در سال ۲۰۲۶ به میزان ۰٫۳ درصد کاهش داد که بیشترین کاهش برای بحرین و امارات متحده عربی بود.