به گزارش خبرنگار بازار کسب و کار خراسان شمالی مهد پرورش چهره‌هایی است که هر یک بخشی از تاریخ فرهنگی کشور را در خود جای داده‌اند. این استان با تنوع قومی و پیشینه کهن، نقش مهمی در ساختار فرهنگی ایران داشته است. تمدنی که ریشه‌هایش به اعماق تاریخ باز می‌گردد و در هر دوره با شخصیت‌های تأثیرگذار تجلی یافته است. این میراث، امروز در قاب همایش ملی شناخت مفاخر برجسته‌تر دیده می‌شود. اقدام ارزشمندی که می‌تواند مسیر توسعه گفتمان فرهنگی استان را روشن‌تر سازد. هویت فرهنگی این خطه، گوهری است که سزاوار توجه ملی است.
سید عباس صالحی با اشاره به جایگاه بی‌بدیل خراسان شمالی در فرهنگ ایران، تأکید کرد که شناساندن مفاخر، گامی اساسی در حفاظت از داشته‌های تمدنی است. و نقش این استان را در شکل‌گیری فرهنگ علم‌محور ایرانی یادآور شد. خراسان شمالی با شخصیت‌هایی چون ابوالعباس اسفراینی، بخشی از هویت نهاد وزارت را در تاریخ ایران ماندگار کرده است. این نهاد از دیرباز سازوکار اداره امور کشور بوده است. ایرانیان وزارت را به عنوان رکن تمدنی پذیرفته و در آن سرمایه‌گذاری کرده‌اند. مسیر این نهاد از همین شخصیت‌های بزرگ عبور کرده است.
درک هویت تاریخی ایران بدون شناخت مفاخر خراسان ممکن نیست. این استان در ادوار مختلف پایگاه نخبگان تأثیرگذار بوده است. صالحی یادآور شد که تاریخ ۱۲ روز مقاومت جنگ، نشان آشکاری از شجاعت این سرزمین بود. در آن روزها، محوریت هویت ایرانی در برابر تهدیدات جهانی آشکار شد. فرهنگ مقاومت، ریشه در گذشته این مردم دارد. خراسان شمالی نماد تلاقی غیرت ملی و حکمت تاریخی است.
وزیر فرهنگ تصریح کرد که ایران در میان تمدن‌های بزرگ، از جمله معدود سرزمین‌هایی است که توانسته هویت دیرین خود را حفظ کند. استمرار فرهنگ ایرانی، از ایران کشوری تمدنی ساخت. این تداوم، نتیجه حضور کارگزاران توانمند در تاریخ اداری کشور بوده است. آنانی که با تدبیر و علم، ساختارهای حکومتی را پیش بردند. نقش مفاخر این سرزمین در استحکام بنیان‌های تمدنی غیرقابل انکار است.
صالحی افزود هویت تمدنی ایران باوجود فراز و فرودهای تاریخی، همواره سربلند مانده است. دشمنان بارها تلاش کردند پایه‌های فرهنگی کشور را تضعیف کنند اما موفق نشدند. زیرا مردم این سرزمین پیوند عمیقی با گذشته خود دارند. شناخت مفاخر، تقویت این پیوند و افزایش حساسیت جامعه نسبت به ارزش‌های فرهنگی را در پی دارد. این آگاهی، سازنده آینده‌ای عزتمند است.
در این همایش تأکید شد که مفاخر خراسان شمالی علاوه‌بر نقش‌های سیاسی و حکومتی، حافظان زبان فارسی نیز بوده‌اند. آنان به زبان، روح و هویت ایرانی جان دوباره بخشیدند. زبان فارسی نه‌فقط ابزار ارتباطی، بلکه حامل اندیشه، احساس و حکمت تمدنی است. نقش این زبان در جهان اسلام برجسته است. کارگزاران ایرانی آن را رسمیت بخشیدند و به جهان معرفی کردند. این وظیفه امروز نیز باید تداوم یابد.
ادبیات و شعر ایران، بخش مهمی از کارت شناسایی هویتی کشور است. شعر فارسی مانند پلی میان گذشته و آینده، انتقال دهنده ارزش‌ها بوده است. وزرای کارآمد و ادب‌دوست ایرانی سبب شدند که فارسی به زبان دیوانی تبدیل شود. این اتفاق تاریخی، مانع تضعیف زبان و فرهنگ ملی شد. نقش ابوالعباس اسفراینی در این حوزه ارزشمند و اثرگذار است. او الگویی برای کارگزاران فرهنگی امروز محسوب می‌شود.
وزیر فرهنگ نهاد وزارت را یک دستاورد ویژه ایرانی دانست. او گفت که این نهاد ریشه‌دار، تداوم‌دهنده ساختار قدرت و اداره کشور بوده است. در طول تاریخ، ایران را به‌عنوان امپراتوری فرهنگی زنده نگه داشت. نهاد وزارت با اتکا به عقلانیت، تمدن‌سازی را محقق کرد. چنین سابقه‌ای، ضرورت شناخت چهره‌هایی که در آن نقش داشتند را دوچندان می‌کند. این وظیفه در روایتگری تاریخ اهمیت دارد.
خراسان شمالی، نه‌تنها گنجینه مفاخر تاریخی، بلکه حافظ بخشی از شناسنامه فرهنگی ایران است. وزرای برجسته، اندیشمندان و حافظان زبان فارسی در این خطه زیسته و در استمرار نهادهای تمدنی نقش‌آفرین بوده‌اند. بزرگداشت مفاخر، اهمیت توجه به ریشه‌های هویتی و نقش وزارت در تثبیت هویت ایرانی–اسلامی را یادآور می‌شود. پاسداشت جایگاه دانشمندان گذشته، نوعی سرمایه‌گذاری فرهنگی برای آینده این سرزمین است.
خراسان شمالی به‌واسطه اقوام مختلف، جلوه‌ای از وحدت فرهنگی در کشور است. این تنوع، یک فرصت بی‌بدیل برای تولید قدرت نرم محسوب می‌شود. اقوام این خطه با زبان واحد، یعنی فارسی، ارتباط خود را با هویت ملی حفظ کرده‌اند. این هم‌افزایی فرهنگی، میراث گرانبهای نیاکان است. توجه به آن عامل تقویت انسجام اجتماعی خواهد بود. فرهنگ پیوسته زمانی حفظ می‌شود که ریشه‌ها فراموش نشوند.
صالحی خاطرنشان کرد که تجلیل از بزرگان، افق فرهنگی جامعه را روشن‌تر می‌کند. این بزرگداشت‌ها فقط مراسم نیست، بلکه یادآوری مسئولیت ما در حفظ میراث ارزشمند است. باید بدانیم که مفاخر ستون‌های هویت این سرزمین هستند. جامعه بدون هویت، توان رقابت در جهان را ندارد. گرامیداشت گذشته یعنی تثبیت آینده‌ای مطمئن‌تر. این نگاه باید در سیاست‌گذاری‌ها پررنگ شود.
این رویداد فرهنگی، زمینهای برای تولید محتوا و پژوهش‌های عمیق‌تر درباره شخصیت‌های تاریخی استان فراهم می‌آورد. شناخت دقیق نقش آنان، مسیر توسعه فرهنگی را جهت‌دهی می‌کند. محافل علمی می‌توانند از این فرصت استفاده کنند. دانشگاه‌ها باید در معرفی اندیشه بزرگان بومی پیشگام باشند. این پیوند علم و فرهنگ، موتور محرک توسعه فرهنگی است. خراسان شمالی شایسته حضور در این نقشه ملی است.
به گفته صالحی، نقش ابوالعباس اسفراینی در دوران خود، نه‌تنها اداری بلکه فرهنگی بود. شایستگی را در نهاد وزارت معنا کرد. شخصیت‌هایی همچون او تنها مدیر نبودند بلکه اندیشمند و فرهنگ‌ساز بودند. این الگو برای مدیران معاصر درس‌آموز است. تعهد، شایستگی و فرهنگ‌مداری، عناصر اصلی حکمرانی موفق محسوب می‌شود. این آموزه‌ها باید در آموزش مدیران امروز لحاظ شود.
نام خراسان در تاریخ ایران همواره با حکمت، دانش و بزرگی همراه بوده است. خراسان شمالی بخشی از این نام سترگ را در خود جای داده است. از دانشگاه‌سازی گرفته تا نظام‌سازی؛ همه با حضور فرهیختگان این خطه معنا یافت. بزرگان این سرزمین سهمی ماندگار در اداره و پیشبرد امور کشور داشتند. روایت زندگی آنان، انتقال تجربه به نسل جوان است. نسلی که به قهرمانان فکری نیاز دارد.
صالحی تاکید کرد که بزرگداشت مفاخر، تنها تجلیل گذشته نیست، بلکه چراغی برای نشاط فرهنگی امروز است. جامعه‌ای که به بزرگان خود بی‌توجه باشد، آینده‌اش را تهدید می‌کند. در مقابل، پاسداشت شخصیت‌های علمی، تقویت اعتماد به نفس ملی را به همراه دارد. جوانان با الگوبرداری از آنان، مسیر رشد خود را می‌یابند. این جریان باید دائمی و برنامه‌مند باشد. تک‌رویدادها کفایت نمی‌کنند.
در این همایش آمده بود که بسیاری از دانشمندان ایرانی در دل تحولات جهانی، نقش‌آفرینی کرده‌اند. حتی وقتی ایران در شرایط دشوار بوده، اندیشه ایرانی خورشید جهان شده است. این پیوستگی تمدنی اتفاقی نیست. وجود نهادهای قوام‌بخش چون وزارت موجب پایداری ایران شده است. شخصیت‌هایی چون اسفراینی، از ایران سیمایی عقلانی ساختند. این مسیری است که باید برای استمرار آن کوشید.
ابوالعباس اسفراینی به‌عنوان یکی از برجسته‌ترین وزرای تاریخ ایران شناخته می‌شود. او در روزگار خود نظام دیوانی را متحول ساخت. نقش او در اداره امور، در تثبیت دولت بسیار اثرگذار بود. تاریخ‌نگاران شخصیتش را ستوده‌اند. اسفراینی نمادی از تدبیر و کفایت ایرانی است. خراسان شمالی باید به چنین چهره‌هایی افتخار کند.
وزیر فرهنگ اظهار کرد که علاوه‌بر اسفراینی، چهره‌های برجسته‌ای چون بلعمی، عمیدالملک کندری و ابن‌سینا در تثبیت نهاد وزارت مؤثر بودند. خواجه نظام‌الملک و رشیدالدین فضل‌الله نیز با دانش و مدیریت، تاریخ ایران را ساختند. بسیاری از این شخصیت‌ها خود از خراسان برخاستند. این مجموعه نشان از ظرفیت عظیم منطقه دارد. بنابراین معرفی آنان باید یک اولویت فرهنگی باشد.
این مفاخر، در ادبیات نیز نقش‌آفرین بوده‌اند. آنها بدون جدایی علم و ادب، نشان دادند حکمرانی موفق نیازمند فرهنگ است. نهاد وزارت با حمایت از زبان فارسی، پایگاه هویت ایرانی شد. این رویکرد نباید فراموش شود. امروز نیز برای موفقیت مدیریتی باید فرهنگ تقویت شود. توسعه واقعی از فرهنگ آغاز می‌شود و به اقتصاد ختم خواهد شد.
صالحی تأکید کرد که شناخت گذشته، افزایش قدرت تحلیل جامعه را در پی دارد. جامعه‌ای که تاریخ خود را می‌فهمد، بهتر می‌تواند در برابر هجمه‌های رسانه‌ای بایستد. امروز جنگ، جنگ روایت‌هاست. این روایت باید از دل افتخارات ایرانی ریشه بگیرد. هر شخصیت تاریخی یک روایت استقلال و هویت است. نباید اجازه دهیم این روایت‌ها کمرنگ شود.
خراسان شمالی ظرفیت ایجاد جریان‌های تازه فرهنگی را دارد. تجربه مفاخر گذشته، ستون‌های مناسبی برای تولید هویت مدرن هستند. دولت باید در این مسیر حامی باشد. زیست‌بوم فرهنگی استان نیازمند برنامه‌ریزی پایدار است. رویدادهای علمی باید به‌صورت مستمر برگزار شود. جامعه فرهیختگان استان ارزشمندترین سرمایه آن است.
با برگزاری چنین نکوداشت‌هایی، امکان معرفی صحیح خراسان شمالی به گردشگران فرهنگی فراهم می‌شود. این استان می‌تواند مقصد پژوهشگران و مشتاقان تاریخ باشد. ظرفیت‌های موجود باید به محصول فرهنگی تبدیل شوند. میراث فرهنگی اگر عرضه نشود، کارکرد خود را از دست می‌دهد. نمایش هویت، بخشی از توسعه فرهنگی است. خراسان شمالی آمادگی این نمایش را دارد.
صالحی افزود که نقش وزارت در ایران، فراتر از اداره دیوانی بوده است. این نهاد پیونددهنده عقل مدیریتی و حکمت فرهنگی است. وزرای ایرانی الگوهای سیاست‌گذاری دانش‌بنیان بودند. این عقلانیت باید در حکمرانی امروز احیا شود. بزرگان دیروز مدیران تحول‌ساز بودند. این الگوها می‌توانند برای مدیران آینده الهام‌بخش باشند.
فرهنگ؛ زیربنای استقامت ملت ایران در برابر بحران‌ها بوده است. هرگاه ایران در معرض تهدید قرار گرفت، فرهنگ نجات‌بخش شد. این فرهنگ محصول اندیشه مفاخر و حافظان زبان و ادب فارسی است. پاسداشت آن ضروری است. نسل آینده باید بداند قدرت ایران فقط در اقتصاد و سیاست نیست. فرهنگ مهمترین سلاح این سرزمین بوده و هست.
وزیر فرهنگ یادآور شد که همایش‌ها تنها زمانی اثرگذارند که به فعالیت اجرایی و پژوهشی منجر شوند. باید خروجی این رویدادها در کتابها، مستندها و طرح‌های فرهنگی دیده شود. ثبت و معرفی مفاخر برای نسل جوان یک رسالت است. این اقدام باید به حرکت ملی تبدیل شود. مسیری که از خراسان شمالی آغاز شده نباید متوقف گردد. سرمایه انسانی این خطه ظرفیت تداوم این حرکت را دارد.
شناخت مفاخر، علاوه‌بر بعد فرهنگی، عامل افزایش خودباوری اجتماعی است. جامعه‌ای که بداند از کجا آمده است، بهتر می‌داند به کجا باید برود. هویت از گذشته نیرو می‌گیرد. خراسان شمالی در این زمینه پیش‌قدم شده است. این استان می‌تواند الگویی برای سایر مناطق باشد. تقویت جریان بزرگداشت مفاخر، آینده‌ای روشن را نوید می‌دهد.
سید عباس صالحی این نوید را داد که وزارت فرهنگ آماده حمایت از جریان معرفی مفاخر است. باید این برنامه در سطح ملی پیگیری شود. میراث علمی، اداری و فرهنگی اسفراینی‌ها باید در نظام آموزشی بازتاب یابد. دانش‌آموزان نیازمند الگوهای بومی هستند. این رویکرد سبب رشد عدالت فرهنگی می‌شود. توزیع فرصت‌های فرهنگی باید متوازن باشد.
خراسان شمالی با توجه به ظرفیت‌های فرهنگی می‌تواند در اقتصاد فرهنگ نیز صاحب جایگاه باشد. بازار محصولات فرهنگی و گردشگری تاریخی یک ظرفیت مغفول است. مفاخر استان می‌توانند برند توسعه فرهنگی باشند. این برند قابلیت صادرشدن به سایر استان‌ها را دارد. وقتی فرهنگ دیده شود، اقتصاد نیز رونق می‌گیرد. این پیوند باید سیاست‌گذاری شود.
در این همایش تأکید شد که فرهنگ باید در کنار توسعه اقتصادی دیده شود. تمدن ایرانی با ترکیب فرهنگ و حکمرانی شکل گرفته است. این رویکرد باید در عصر جدید به‌روز شود. اندیشه مفاخر راهنمای مسیر آینده خواهد بود. امروز ایران به مدیران فرهیخته نیاز دارد. همان‌گونه که دیروز این مدیران کشور را به اوج رساندند.
افزایش شناخت مردم از چهره‌های تاریخی، موجب ارتقای فرهنگ عمومی می‌شود. رسانه‌ها در این مسیر نقش کلیدی دارند. رسانه‌ها باید روایتگران تاریخ باشند. معرفی مفاخر، از فراموشی هویت جلوگیری می‌کند. جامعه بدون روایت دچار سردرگمی می‌شود. پس روایت مفاخر، روایت ایران است.
روایت مفاخر خراسان شمالی یک فرصت برای بازسازی نگاه جامعه به تاریخ است. تاریخ فقط کتاب و رویداد نیست. تاریخ، حکمت زندگی امروز است. استفاده درست از این میراث موجب انسجام فکری در جامعه می‌شود. این شناخت، آینه‌ای برای ارزیابی حال و آینده است. آینده‌ای که باید بر شانه‌های افتخار بنا شود.
این همایش نماد آغاز یک جریان فرهنگی بزرگ‌تر است. جریانی که با حمایت نهادهای علمی تقویت خواهد شد. مراکز پژوهشی باید به معرفی و تحلیل نقش مفاخر بپردازند. از این رهگذر آگاهی عمومی افزایش می‌یابد. جامعه قدرشناس فرهنگ، جامعه‌ای قدرتمند است. این مسیر باید با جدیت دنبال شود.
خراسان شمالی در قامت یک استان فرهنگی باید سهم بیشتری در تصمیم‌سازی‌های ملی داشته باشد. این استان نباید فقط در نقشه جغرافیا دیده شود. نقش آن در نقشه تمدنی ایران بسیار عمیق‌تر است. توجه بیشتر به این ظرفیت، موجب توسعه متوازن خواهد شد. فرهیختگان استان ظرفیت توسعه‌یافتگی هستند. این پتانسیل باید فعال شود.
صالحی تصریح کرد که هویت، اساس امنیت فکری جامعه است. امنیت فرهنگی با تقویت ریشه‌ها به‌وجود می‌آید. مفاخر، ریشه‌های فرهنگی هستند. تجلیل از آنان، تقویت شریان‌های هویتی است. باید این حرکت در همه سطوح گسترش یابد. فرهنگ، مرزهای ایران را از درون مستحکم می‌کند.
ایران امروز نیز همان ایران تمدنی دیروز است؛ با این تفاوت که میدان رقابت جهانی تغییر کرده است. برای پیروزی در این میدان، فرهنگ باید محور توسعه باشد. خراسان شمالی از جمله مناطقی است که می‌تواند پرچم‌دار چنین تفکری باشد. ظرفیت دانش‌بنیان این استان در حوزه فرهنگ قابل بروز است. این فرصت نباید از دست برود. آینده فرهنگ ایران با تکیه بر ریشه‌ها رقم خواهد خورد.
این همایش فرهنگی نشان داد که آینده‌سازی نیازمند گذشته‌خوانی است. مفاخر، حافظه تاریخی یک ملت هستند. ملتی که حافظه‌اش را از دست بدهد، هویت خود را گم خواهد کرد. بنابراین باید در معرفی بزرگان نقش‌آفرین باشیم. این رسالت امروز بر دوش همگان است. از مدیران تا رسانه‌ها و حتی شهروندان.
صالحی به نقش خانواده‌ها در انتقال ارزش‌های فرهنگی اشاره کرد. والدین می‌توانند مفاخر را به عنوان الگو معرفی کنند. تربیت هویتی باید از خانواده آغاز شود. اگر خانواده فرهنگ‌مدار باشد جامعه فرهنگ‌خواه می‌شود. نشر آگاهی از مفاخر می‌تواند بخشی از این تربیت باشد. خانه، نخستین مدرسه هویت است.
مفاخر خراسان شمالی، نتیجه تلاش و پشتکار بی‌وقفه‌اند. آنان نشان دادند که بزرگی، حاصل علم و اخلاق است. این پیام باید به نسل جوان منتقل شود. جوانی که باور به توانایی‌های خود دارد، آینده‌ساز می‌شود. این باور باید در مدارس و دانشگاه‌ها بازتولید شود. مفاخر بهترین منبع این باور هستند.
شناخت مفاخر فقط به حوزه تاریخی محدود نیست. این شناخت به توسعه فرهنگی امروز کمک می‌کند. آثار بزرگان باید در قالب‌های نوین تولید شود. مستندها، فیلم‌ها و کتاب‌های جذاب می‌توانند معرفی‌کننده آنان باشند. فناوری رسانه‌ای فرصتی برای بازتولید هویت است. این فرصت باید مدیریت شود. تا روایت ایرانی قدرتمند بماند.
خراسان شمالی می‌تواند با راه‌اندازی جشنواره‌های تخصصی، سهم بیشتری در تولید رویدادهای ملی داشته باشد. این اقدام موجب جذب گردشگران فرهنگی خواهد شد. گردشگران به دنبال تجربه اصالت هستند. مفاخر سرشاخه اصالت ایرانی‌اند. تبدیل میراث فرهنگی به محصول گردشگری یک سیاست ارزشمند است. این حرکت رونق اقتصادی ایجاد می‌کند.
صالحی تأکید کرد که باید برای مفاخر مراکز مطالعاتی و موزه‌های تخصصی ایجاد شود. چنین اقداماتی حافظه فرهنگی را از آسیب‌های فراموشی محافظت می‌کند. آرشیو ملی آثار بزرگان باید در استان شکل گیرد. این ساختار علمی، منبعی برای پژوهش‌های آینده خواهد شد. دانشگاه‌ها باید در این زمینه پیشرو باشند. این سرمایه‌گذاری نتیجه‌ای ماندگار خواهد داشت.
روایت مفاخر خراسان شمالی باید به زبان امروز منتقل شود. کودکان و نوجوانان نیازمند روایت‌های جذاب و قابل فهم هستند. تولید کتاب‌های داستانی درباره بزرگان بومی بسیار اثرگذار است. هنر نیز می‌تواند در معرفی مفاخر نقش آفرینی کند. تئاتر، انیمیشن و تولیدات نمایشی این ظرفیت را دارند. فرهنگ زمانی ماندگار می‌شود که دیده و حس شود.
این همایش پیامی روشن داشت؛ ایران زمانی قوی‌تر خواهد شد که گذشته‌اش را بهتر بشناسد. مفاخر، نشانه‌های قدرت تمدنی هستند. قدرتی که می‌تواند آینده را بسازد. خراسان شمالی، بخشی از این قدرت است. این استان باید جایگاه شایسته خود را در سیاست‌های فرهنگی کشور بیابد. آینده فرهنگ ایران بدون خراسان کامل نخواهد شد.
ظرفیت مفاخر خراسان شمالی می‌تواند به برند فرهنگی استان تبدیل شود. این برند فرصت طلایی برای سرمایه‌گذاری در حوزه گردشگری فرهنگی است. ایجاد مسیرهای گردشگری مبتنی‌بر شخصیت‌های تاریخی، ارزش اقتصادی قابل توجهی خواهد داشت. تعامل میان بخش خصوصی و نهادهای فرهنگی در این حوزه ضروری است. هر مفخر می‌تواند یک مقصد گردشگری باشد. این تبدیل هویت به ثروت است.
بازار محصولات فرهنگی مرتبط با مفاخر می‌تواند سهم قابل توجهی در اقتصاد خلاق استان داشته باشد. تولید کتاب، آثار هنری، صنایع‌دستی الهام‌گرفته از مفاخر می‌تواند اشتغال‌زا باشد. بهره‌گیری از فناوری‌های نوین در عرضه محصولات، بازار فروش را گسترش می‌دهد. صادرات فرهنگی فرصتی برای معرفی استان در سطح بین‌المللی خواهد بود. خلق کسب‌وکار بر پایه هویت، یک مزیت رقابتی پایدار است. اقتصاد فرهنگ آینده‌نگر است.
سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های گردشگری تاریخی از ضروریات توسعه اقتصادی استان است. بازسازی اماکن مرتبط با مفاخر، ایجاد فضاهای فرهنگی و مراکز مطالعاتی موجب جذب سرمایه و گردشگر می‌شود. دولت می‌تواند با ارائه تسهیلات، بخش خصوصی را تشویق کند. پیوند صنعت گردشگری با روایت فرهنگی باعث افزایش ماندگاری گردشگران خواهد شد. هر گردشگر یک مسافر اقتصادی است. این فرصت باید مدیریت شود.
توسعه کسب‌وکارهای دانش‌بنیان فرهنگی در خراسان شمالی قابل تحقق است. استارتاپ‌ها می‌توانند خدمات هوشمند معرفی مفاخر را ارائه دهند. فناوری واقعیت افزوده و پلتفرم‌های دیجیتال، ابزارهای جذاب روایت هویت هستند. این نوآوری‌ها اشتغال‌زایی پایدار ایجاد می‌کند. ورود جوانان به عرصه اقتصاد فرهنگ، آینده استان را تضمین می‌کند. سنت و فناوری می‌توانند مکمل هم باشند.
رشد اقتصاد فرهنگ نیازمند سیاست‌گذاری منسجم و مشارکت مردمی است. باید نگاه سرمایه‌ای به فرهنگ نهادینه شود. رسانه‌ها نقش کلیدی در ایجاد این نگرش دارند. معرفی فرصت‌های اقتصادی ناشی از هویت تاریخی باید پررنگ‌تر شود. هر شهروند می‌تواند سفیر فرهنگی استان باشد. توسعه اقتصادی بر پایه میراث فرهنگی، توسعه‌ای اصیل، پایدار و آینده‌ساز است.
