بازار کسب‌وکار_ سرویس اقتصادی: یعقوب اندایش، درباره آخرین وضعیت اجرای کالابرگ الکترونیکی و برنامه‌های دولت برای افزایش اعتبار این طرح با اشاره به اجرای مرحله ششم کالابرگ الکترونیکی اظهارکرد: این مرحله از ۱۵ خرداد آغاز شده و تمامی ۳۱ میلیون و ۱۰۰ هزار خانوار مشمول طرح را در بر می‌گیرد. به گفته او، حدود ۸۷.۵ میلیون نفر در حال استفاده از این اعتبار هستند و امکان بهره‌برداری از آن تا پایان تیرماه وجود دارد.
معاون وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی درباره موضوع افزایش اعتبار کالابرگ اظهار کرد: وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در پایان فروردین‌ماه پیشنهادی را در قالب سناریوهای مختلف و با در نظر گرفتن نرخ تورم به دولت ارائه کرده است. در این بررسی‌ها تغییرات قیمتی سبد غذایی کالابرگ از آذرماه تا فروردین‌ماه محاسبه شده تا مشخص شود چه میزان مابه‌التفاوت برای حفظ همان سبد غذایی مورد تأیید لازم است.
وی افزود: هدف این است که خانوارها بتوانند همان سبد غذایی مصوب را با وزن و ترکیب قبلی خریداری کنند. این پیشنهادها در دولت در حال بررسی است و در صورت تصویب، مابه‌التفاوت افزایش قیمت‌ها در قالب کالابرگ به مردم پرداخت خواهد شد.
معاون وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی با اشاره به شرایط اقتصادی اخیر گفت: در ماه‌های گذشته به دلیل شرایط خاص اقتصادی و افزایش قیمت برخی کالاها، دولت بر اساس ماده ۳ آیین‌نامه تضمین امنیت غذایی متعهد به جبران مابه‌التفاوت قیمت اقلام اساسی شده است.
طرح دولت برای اصلاح کالابرگ‌ها با استفاده از منابع غیرپولی
وی در ادامه با اشاره به آثار تورم و محدودیت منابع دولت تصریح کرد: همه دستگاه‌ها بر این موضوع اتفاق نظر دارند که مبلغ کالابرگ باید متناسب با نرخ تورم اصلاح شود، اما در عین حال تأمین منابع مالی این طرح یکی از چالش‌های اصلی است.
اندایش توضیح داد: دولت به دنبال استفاده از منابع غیرپولی برای تأمین اعتبار این طرح است تا از افزایش پایه پولی و ایجاد تورم جدید جلوگیری شود، زیرا استفاده از منابع پولی می‌تواند دوباره فشار تورمی را به مردم منتقل کند.
وی افزود: در همین راستا جلسات متعددی با حضور سازمان برنامه و بودجه، وزارت اقتصاد، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و بانک مرکزی در حال برگزاری است تا منابع پایدار و غیرتورمی برای ادامه و افزایش اعتبار کالابرگ تأمین شود.
به گفته معاون رفاه و امور اقتصادی وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، در بررسی‌های انجام‌شده درباره اقلام مشمول کالابرگ (۱۱ قلم کالای اساسی)، حدود ۶۸ درصد افزایش هزینه نسبت به ابتدای اجرای طرح تا کنون ثبت شده است. این افزایش هزینه مبنای محاسبه مابه‌التفاوت مورد نیاز دولت قرار گرفته است.
اندایش تأکید کرد: هدف نهایی دولت این است که با تأمین پایدار منابع، قدرت خرید خانوارها حفظ شود و سیاست‌های حمایتی در مسیر غیرتورمی ادامه پیدا کند.
سناریوهای افزایش کالابرگ‌های الکترونیکی
وی با اشاره به نگرانی‌ها درباره نحوه تأمین منابع مالی کالابرگ الکترونیکی تأکید کرد: تزریق نقدینگی و تأمین اعتبار از مسیرهای پولی می‌تواند به افزایش تورم منجر شود، به همین دلیل دولت تلاش می‌کند منابع مالی این طرح از محل‌های غیرپولی تأمین شود تا فشار تورمی جدیدی به مردم وارد نشود.
معاون رفاه و امور اقتصادی وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی ادامه داد: در فروردین‌ماه سناریوهای مختلفی برای افزایش اعتبار کالابرگ به دولت ارائه شد که مبنای آن بررسی میزان تورم و تغییرات قیمت‌ها بوده است. این سناریوها در خردادماه نیز به‌روزرسانی شده و آخرین اصلاحات در ۲۳ خرداد انجام شده است.
وی افزود: بر اساس برآوردها، هزینه سبد کالابرگ نسبت به ابتدای اجرای طرح حدود ۶۸ درصد افزایش یافته است و این رقم مبنای اصلی تصمیم‌گیری‌ها در دولت قرار دارد.
معاون رفاه وزیر کار با اشاره به یکی دیگر از سناریوها گفت: در برخی محاسبات، تغییرات نرخ ارز و اثر آن بر نهاده‌های کشاورزی نیز در نظر گرفته شده است. به گفته وی، قیمت برخی نهاده‌های کشاورزی از حدود ۱۲ هزار و ۵۰۰ تومان به حدود ۴۷ تا ۴۸ هزار تومان رسیده و این موضوع نیز می‌تواند نزدیک به ۳۰ درصد افزایش هزینه‌ها را توضیح دهد.
اندایش همچنین به مقایسه سبدهای غذایی اشاره کرد و گفت: سبد مطلوب ارائه‌شده توسط انستیتو تغذیه کشور با سبد فعلی کالابرگ تفاوت دارد. در حالی که کالابرگ فعلی حدود ۶۰۰ کیلوکالری را پوشش می‌دهد، مصرف واقعی مردم حدود ۹۰۰ کیلوکالری برآورد شده و سبد مطلوب انستیتو تغذیه (بدون احتساب نان) حدود ۱۳۰۰ تا ۱۴۰۰ کیلوکالری را شامل می‌شود.
وی تأکید کرد: جمع‌بندی نهایی دولت این است که هرگونه افزایش در اعتبار کالابرگ باید صرفاً بر اساس تغییرات واقعی تورم و با تأمین منابع غیرتورمی انجام شود تا از ایجاد فشار اقتصادی جدید بر خانوارها جلوگیری شود.
افزایش حدود ۶۸ درصدی هزینه سبد کالابرگ
وی با اشاره به آغاز اجرای طرح کالابرگ الکترونیکی پیش از سال جاری گفت: بر اساس آیین‌نامه تضمین امنیت غذایی که در دی‌ماه تصویب شد، مقرر شده است اعتبار کالابرگ متناسب با تورم سبد غذایی به‌صورت دوره‌ای و فصلی به‌روزرسانی شود.
معاون رفاه و امور اقتصادی وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی افزود: نخستین دوره بررسی‌ها در فروردین‌ماه انجام و نتایج آن برای دولت ارسال شد و سپس در کمیسیون‌های مختلف مورد بررسی قرار گرفت.
وی درباره میزان احتمالی افزایش اعتبار کالابرگ با توجه به برآوردهای تورمی توضیح داد: با وجود افزایش حدود ۶۸ درصدی هزینه سبد کالابرگ، به دلیل محدودیت منابع مالی دولت امکان افزایش کامل متناسب با تورم وجود ندارد، چرا که در صورت تأمین از طریق منابع پولی، این موضوع می‌تواند به رشد تورم منجر شود.
وی تأکید کرد: سیاست دولت بر این است که افزایش اعتبار تنها در حدی انجام شود که از طریق منابع غیرتورمی قابل تأمین باشد و در این چارچوب احتمال افزایش حدود ۲۰ تا ۳۰ درصدی برای برخی دهک‌ها مطرح شده است، در حالی که برای برخی گروه‌ها نیز ممکن است سطح فعلی پرداخت حفظ شود.
اندایش با اشاره به سناریوهای مطرح در دولت گفت: یکی از پیشنهادها حذف سه دهک بالای درآمدی و تخصیص منابع آن به دهک‌های پایین بود، اما این موضوع از سوی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی مورد موافقت قرار نگرفت، زیرا تفاوت معناداری میان برخی دهک‌های نزدیک به هم وجود ندارد و تفکیک آنها دشوار است.
شناسایی ۲۵۰هزار نفر دارای خودروها و املاک لوکس
وی افزود: همچنین پیشنهاد شد از محل مالیات بر خودروها و املاک لوکس و درآمدهای بالا، منابع جدیدی برای حمایت از اقشار نیازمند تأمین شود، اما این منابع نیز در مقایسه با کل نیاز طرح محدود است.
به گفته اندایش، بر اساس داده‌های سازمان امور مالیاتی، حدود ۲۵۰ هزار نفر دارای خودروها و املاک لوکس شناسایی شده‌اند که با در نظر گرفتن خانوارها، جمعیتی حدود ۷۵۰ هزار نفر را شامل می‌شود. با این حال، به دلیل محدود بودن این جامعه هدف، اثر مالی آن در مقیاس کل طرح کالابرگ چندان قابل توجه نیست.
معاون رفاه وزیر کار در ادامه به سناریوی پلکانی اشاره کرد و گفت: در این مدل، قرار نیست هیچ گروهی از دریافت کالابرگ حذف شود، اما ممکن است برای خانواده‌های تحت پوشش نهادهای حمایتی مانند کمیته امداد امام خمینی (ره) و سازمان بهزیستی افزایش بیشتری در نظر گرفته شود و برای سایر دهک‌ها افزایش کمتری اعمال شود.
وی تصریح کرد: تصمیم نهایی درباره نحوه افزایش اعتبار کالابرگ منوط به تأمین منابع غیرپولی و جمع‌بندی نهایی در دولت است و جلسات مشترک میان سازمان برنامه و بودجه، بانک مرکزی، وزارت اقتصاد و وزارت تعاون همچنان در حال برگزاری است.
معاون وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی در پایان تأکید کرد: با توجه به تأکید رئیس‌جمهور، تلاش دولت بر این است که هرچه سریعتر به جمع‌بندی نهایی برسد و منابع پایدار و غیرتورمی برای استمرار و تقویت طرح کالابرگ تأمین شود.
افزایش حدود ۶۸ درصدی هزینه سبد کالابرگ
وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به وضعیت مشمولان کالابرگ الکترونیکی گفت: در حال حاضر حدود ۸۷.۵ میلیون نفر از جمعیت کشور مشمول این طرح هستند و از اعتبار کالابرگ استفاده می‌کنند.
معاون رفاه و امور اقتصادی وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی افزود: حدود ۱۸۰ هزار خانوار در پایگاه رفاه ایرانیان ثبت شده‌اند که به دلیل عدم ثبت درخواست، در فهرست دریافت‌کنندگان قرار نگرفته‌اند. همچنین بخشی از افراد نیز به دلیل اقامت خارج از کشور مشمول این طرح نمی‌شوند، زیرا بر اساس آیین‌نامه تضمین امنیت غذایی، تنها افراد ساکن ایران مشمول کالابرگ هستند.
وی تأکید کرد: در صورتی که افراد مشمول باشند و درخواست خود را ثبت کنند، از طریق سامانه‌های مربوطه در چرخه دریافت کالابرگ قرار می‌گیرند. به گفته او، سامانه‌های ثبت‌نام از ابتدای اجرای طرح فعال بوده و همچنان امکان ثبت درخواست برای متقاضیان فراهم است.
اندایش با اشاره به روند بررسی اطلاعات گفت: داده‌های مربوط به اقامت و وضعیت افراد از دستگاه‌های مختلف از جمله نیروی انتظامی و وزارت امور خارجه دریافت می‌شود، اما به دلیل تفاوت در بانک‌های اطلاعاتی، در برخی موارد خطاهایی وجود داشته که اصلاح شده است.
وی افزود: حدود ۱۵۰ هزار مورد از این خطاها در بررسی‌های انجام‌شده اصلاح شده و در حال حاضر موردی از عدم شمول به دلیل اشتباه در ثبت اقامت خارج از کشور وجود ندارد.
معاون وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی ادامه داد: افرادی که در طول ماه ثبت‌نام کنند، اطلاعات آنها در چرخه ماه بعد بررسی و در صورت تأیید، در لیست شارژ کالابرگ قرار می‌گیرند.
روش‌های اعتراض به قطعی کالابرگ‌ها
وی همچنین درباره نحوه پیگیری عدم دریافت کالابرگ توضیح داد: متقاضیان می‌توانند از طریق سامانه حمایت به نشانی hemayat.ir یا سامانه سیمین هدفمندی، و همچنین مرکز تماس ۶۳۶۹ موضوع خود را پیگیری کنند.
اندایش تأکید کرد: ملاک اصلی برای دریافت کالابرگ، ساکن بودن در کشور و ثبت صحیح اطلاعات خانوار در سامانه‌های رسمی است و در صورت تکمیل اطلاعات، هیچ محدودیت دیگری برای مشمول شدن وجود ندارد.
وی در ادامه درباره نحوه واریز کالابرگ برای متقاضیان جدید گفت: افرادی که در ماه‌های اخیر ثبت‌نام خود را تکمیل کرده و مشمول شناخته شوند، صرفاً از ماه جاری به بعد اعتبار کالابرگ دریافت خواهند کرد و مبالغ ماه‌های گذشته برای آنها قابل پرداخت نیست.
معاون رفاه و امور اقتصادی وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی با اشاره به روند اجرای طرح افزود: در ابتدای اجرای کالابرگ، پرداخت‌ها به‌صورت تجمیعی و چهارماهه انجام شد و از دی‌ماه تا فروردین چند مرحله شارژ برای خانوارها صورت گرفت. در آن دوره، به دلیل فرصت‌سازی برای ثبت‌نام، چندین بار مهلت نام‌نویسی تمدید شد تا همه مشمولان بتوانند از اعتبار معوق نیز استفاده کنند.
وی تصریح کرد: پس از پایان آن دوره، روند پرداخت‌ها به حالت ماهانه تغییر کرد و از آن پس، هر خانواری که تأیید شود، از همان ماه جاری مشمول دریافت اعتبار خواهد بود و پرداختی برای ماه‌های قبل انجام نمی‌شود.
اندایش درباره شیوه توزیع کالابرگ نیز گفت: سازوکار اصلی همچنان ثابت است و اعتبار به حساب سرپرستان خانوار شارژ می‌شود و افراد می‌توانند از طریق فروشگاه‌های طرف قرارداد خرید خود را انجام دهند و تسویه با فروشگاه‌ها توسط دولت انجام می‌شود.
برنامه جدیدی برای حذف یارانه در دستور کار دولت نیست
وی در ادامه به سناریوهای مطرح برای افزایش حمایت‌ها اشاره کرد و افزود: در دولت این موضوع در حال بررسی است که افزایش حمایت‌ها از طریق کالابرگ باشد یا از طریق یارانه نقدی. به عنوان مثال، ممکن است برای خانوارهای تحت پوشش نهادهای حمایتی مانند کمیته امداد امام خمینی (ره) و سازمان بهزیستی، افزایش ۲۰ درصدی به صورت نقدی در یارانه ماهانه اعمال شود، در حالی که سایر گروه‌ها در قالب کالابرگ یا با همان مبلغ فعلی ادامه دهند.
معاون وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی همچنین درباره یارانه نقدی گفت: در حال حاضر حدود ۷۱.۵ میلیون نفر یارانه نقدی دریافت می‌کنند و برنامه‌ای برای حذف گسترده یارانه‌بگیران وجود ندارد.
وی افزود: در مقطعی بر اساس معیارهای درآمدی، دارایی شامل خودرو و املاک و سایر شاخص‌ها، حدود ۸ میلیون نفر از فهرست یارانه حذف شدند که بخشی از آنها با ارائه مدارک و ثبت اعتراض در سامانه حمایت به نشانی `hemayat.ir` دوباره به فهرست بازگشتند.
اندایش تأکید کرد: در حال حاضر برنامه جدیدی برای حذف یارانه در دستور کار دولت نیست و ملاک‌ها و آیین‌نامه‌های قبلی همچنان مبنای عمل دستگاه‌ها در بررسی وضعیت یارانه‌ها و کالابرگ است.
معاون رفاه و امور اقتصادی وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی افزود: در صورتی که افراد نسبت به وضعیت خود اعتراض داشته باشند، می‌توانند از طریق همین سامانه درخواست بررسی ثبت کرده و مدارک لازم را ارائه دهند. این درخواست‌ها توسط کارشناسان بررسی می‌شود و در صورت تأیید، در ماه‌های بعدی اصلاحات لازم اعمال خواهد شد.
وی با تشریح معیارهای دهک‌بندی اظهار کرد: مبنای فعلی بررسی‌ها معیار درآمدی است که بر اساس آن، برای خانوار یک‌نفره حدود ۳۰ میلیون تومان، دو نفره ۳۶ میلیون تومان و به ازای هر نفر اضافه حدود ۶ میلیون تومان سقف درآمدی در نظر گرفته شده است.
اندایش ادامه داد: همچنین دارایی‌هایی مانند خودروهای لوکس بالای ۵ میلیارد تومان و املاک بالای ۵۰ میلیارد تومان از شاخص‌های شناسایی دهک‌های پردرآمد برای حذف یارانه بوده است، اگرچه در حال حاضر عمده موارد مربوط به خودرو و ملک لوکس بسیار محدود شده است.
وی تصریح کرد: در بسیاری از موارد، افرادی که به دلیل این شاخص‌ها حذف شده‌اند، امکان بازگشت دارند؛ به‌ویژه در شرایطی که فرد شغل خود را از دست داده یا تغییر وضعیت اقتصادی داشته باشد، اعتراض‌ها بررسی و در صورت تأیید اصلاح می‌شود.
معاون وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی در بخش پایانی سخنان خود با قدردانی از همراهی مردم گفت: دولت تلاش دارد متناسب با نرخ تورم، افزایش اعتبار کالابرگ را اعمال کند، اما محدودیت منابع مانع از اجرای کامل این افزایش است.
وی تأکید کرد: دولت از افزایش نقدینگی و تأمین مالی از مسیرهای پولی پرهیز می‌کند، زیرا این موضوع می‌تواند موجب تورم جدید شود و فشار بیشتری به مردم وارد کند. به گفته او، هدف اصلی دولت تأمین منابع پایدار و غیرتورمی برای تقویت طرح کالابرگ در ماه‌های آینده است.
