بازار کسب و کار- افزایش ۵/۲ برابری حق بیمه، اجاره، دستمزد کارگران و افزایش بهای انرژی و دیر پرداخت شدن ۴۰ درصدی یارانه نان در یک ماه گذشته موجب شد تا بسیاری از نانوایان دولتی و آزاد پز استان گلستان در اعتراض به این مشکلات و ناترازی قیمت با افزایش هزینه ها یا دست از پخت بکشند و یا قیمت نان را در آزادپز ها افزایش دهند که این مساله موجب نارضایتی مردم نیز شده است.
گلستان به عنوان دومین استان تولید کننده گندم با گلوتن بالا در کشور، اگر چه به عنوان استان تامین کننده اساسی ترین قوت مردم و دیگر محصولات غذایی شناخته می شود، اما هیچگاه بهره ای از این تولیدات نبرده و همچنان متضرر تولید برای دیگر استان ها است.
در همین راستا نانوایان گلستانی هم در پی ناترازی قیمت در نظر گرفته شده نان با هزینه های جاری، همانند سار استان های کشور دست به اعتراض و در برخی موارد بستن نانوایی های آزاد پز زده اند و این مساله علاوه بر افزایش قیمت نان در آزاد پز ها موجب شلوغی نانوایی های یارنه ای شده است.
در چند سال اخیر ارائه جواز به نانوایان سوپر آزاد نقش مهمی در کاهش صف نانوایی های دولتی یا به اصلاح امروز یارانه ای داشته اند اما هم اکنون افزایش قیمت خرید گندم و آرد موجب شد تا بسیاری از نانوای های آزد پز هم به افزایش هزینه ها معترض شوند و اعلام کنند که چنانچه خواسته های به حق آنان برآورده نشود مجبور به بستن نانوایی های خود می شوند چرا که دیگر توان پرداخت هزینه ها را ندارند.
پرداخت یارانه نان با ورود بسیج اصناف
دولت از سوم اردیبهشت یارانه نانوایان را واریز نکرد و برخی نانوایان در اعتراض به این عدم پرداخت دست از کار کشیدند و با ورود رییس بسیج اصناف کشور در چند روز گذشته این یارانه پرداخت شد که به گفته یکی از نانوایان شهرستان گرگان اگر اجبار و ورود رییس بسیج اصناف نبود مشخص نبود دولت به دلیل قرار گرفتن در زمان خرید گندم کشاورزان چه زمانی قصد واریز آن را داشت.
حسین میرزایی با بیان اینکه دستگاه نانینو برای نانوایان تبدیل به سرطان شده است در گفت و گو با خبرنگار تابناک گلستان، اظهار کرد: دولت به اصلاح با این برنامه قصد جلوگیری خروج آرد از شبکه توزیع را داشت که متاسفانه نه تنها ممانعت نشد که مشکلات زیادی را در بحث نان و نان خشک بوجود آورد.
وی ادامه داد: نانوایان با این قیمت پایین نان و افزایش افسار گسیخته هزینه های تامین اجتماعی به دلیل برداشته شدن حق دولت از بیمه نانوایان از مبلغ یک میلیون و ۸۰۰ هزار تومان و افزایش ان به ۵ میلیون تومان در کنار افزایش دستمزد کارگر، هزینه های اجاره بها، انرژی و ناترازی برق و گاز توان ادامه دادن ندارند.
میرزایی گفت: در مساله نان، مردم و نانوا مطرح نیستند و بیشتر بحث منافع در میان است.
وی در ادامه افزود: با قیمت های فعلی و هزینه های احجاف شده پخت نان برای نانوایان دولتی و آزاد پز هیچ توجیه اقتصادی ندارد.
میرزایی با بیان اینکه واگذاری قیمت نان اسما به استان ها واگذار شده، اظهار کرد: در حال حاضر نانوایان و قیمت گذاری نان بین تهران و استان ها پاسکاری می شود و هر کدام توپ را در زمین دیگری می اندازد و چند روز پیش با نشستی که با معاون اقتصادی استاندار گلستان داشتیم وی با جدیت پیگیر این مساله هستند و منتظر هستیم که طی چند روز آینده تکلیف قیمت گذاری نان در استان مشخص و مردم و نانوایان از بحران بلاتکلیفی بیرون بیایند.
به گفته وی در برنامه جدید دولت یارانه نان را از ابتدای تیر ماه فقط برای دهک های پایین تر واریز می کند و یارانه نان برای دیگر دهک ها حذف خواهد شد.
میرزایی در رابطه با ناترازی برق هم عنوان کرد که به نانوایان اعلام شده برای خود موتور برق تهیه کنند و این خواسته در حالی به آنها تحمیل می شود که موتور برق مورد نیاز نانوایان ۱۲۰ میلیون تومان هزینه دارد و پرداخت ان در توان نانوایان نیست.
وی افزود: لااقل مسئولان می توانند شرایط خرید موتور برق را از طرق تسهیلات بانکی کم درصد فراهم کنند نه اینکه فقط صورت مساله را پاک کرده و از حل مساله فرار می کنند.
احتمال خارج شدن نانوایی ها از چرخه پخت
رئیس اتحادیه صنفی خبازان گرگان هم گفت: یارانه ای که دولت به خبازان می دهد ۱۰ درصد هزینه تمام شده قیمت نان است که این موضوع خسارت های زیادی را به خبازان وارد کرده است.
حمید مقیمی هم از سیاست های گذشته دولت ها در حوزه آرد و نان انتقاد کرد و گفت: در گذشته دولت ها بر اساس سیاست های کلان که ما هم نمیدانیم چیست، مجوز نانوایی های آزاد پز را صادر کردند بدون انکه بخواهند به قیمت خرید گندم توجه کنند و به دلخواه سامانه ای را برای سوپر آزدها باز کردند.
وی ادامه داد: قیمت آرد نیز بر اساس قیمت گذاری گندم انجام می شود و حالا بر اساس قیمت گذاری جدید که بالای ۲۰ هزار تومان گندم خریداری می شود نرخ آرد در سامانه نیز افزایش یافته و در کنار افزایش سایر هزینه ها قیمت اعلام شده قبلی برای نانوایان توجیه اقتصادی ندارد.
وی با اشاره به قیمت نان بیان کرد: یارانه ای که دولت به خبازان می دهد ۱۰ درصد هزینه تمام شده قیمت نان است که این موضوع خسارت های زیادی را به خبازان وارد کرده است.
مقیمی ادامه داد: در دو سال اخیر فشارهای اقتصادی زیادی به مجموعه خبازان وارد شده به طوری که دور از انتظار نیست که بسیاری از آنان از این چرخه خارج شوند.
رئیس اتحادیه صنفی خبازان گرگان گفت: افزایش حق بیمه ، افزایش دستمزد کارگر، هزینه های جانبی انرژی و مواد اولیه در کنار قیمت گذاری دستوری دولت در بحث نان برای انکه به مردم فشار مضاغفی وارد نشود ، موجب اعتراض نانوایان شده است به گونه ای که نانوایی های درجه ۱ و ۲ دیگر توان تولید ندارند .
وی با بیان اینکه کارت خوان هوشمند در دولت قبل برای نانوایان یک اشتباه بود و نامه نگاری ها هم راه به جایی نبرد اظهار کرد: دولت قبل با این کار قصد جلوگیری از تخلف در حوزه آرد و نان را داشت که کاملا اشتباه بود بعلاوه اینکه هیچ دستور العملی بابت این کارتخوان تعریف نشد و به نوعی مردم و نانوا را به جان هم انداختند.
مقیمی گفت: این کارتخوان در طراحی قدیم خود امکان تعریف چند بار کارت کشیدن را نداشتند و مشخص نمی شد یک نفر چند بار کارت کشیده و سهمیه نانوا کم می شد و این نانوا بود که در همه حالت ضرر می کرد تا اینکه برای کارتخوان ها یک کارت تعریف شد.
به گفته وی چنانچه دولت قیمت تمام شده نان را برای نانوایان نبیند هم نانوا و هم مر دم متضرر خواهند شد و نان بی کیفیت به دست مردم خواهد رسید.
رییس اتحادیه خبازان گرگان اعلام کرد که منتظریم تا چند روز آینده قیمت های اصلی اعلام و نانوایی های دولتی و آزاد پز بر اساس آن قیمت گذاری و تولید داشته باشند.
وی با بیان اینکه هم اکنون تعداد ۴۰۰ نانوایی دولتی در مرکز استان داری مجوز هستند عنوان کرد که نزدیک به ۷۰ نانوایی آزاد پز نیز در گرگان مشغول به کار هستند و تعداد ۴۰ نفر دیگر در صف دریافت مجوز هستند که به دستور معاون اقتصادی استاندار فعلا سامانه برای صدور این مجوز ها برنامه ای تعریف نکرده و این افراد بعداز ۶ ماه همچنان بلاتکلیف هستند.
تصمیمات شتاب زده دردسر ساز شده است
مساله ناترازی در قیمت نان و هزینه نانوایان در چند روز اخیر صدای نمایندگان مجلس را هم بلند کرده است به گونه ای که یک نماینده مجلس هم با انتقاد از سیاست‌های اخیر دولت در حوزه نان، از افزایش فشار بر نانوایان خبر داد و گفت: تصمیمات شتاب‌زده، مشکلات صنف نانوایی را بیشتر کرده، اما هیچ‌کس پاسخگوی این وضعیت نیست.
احمد آریایی نژاد ، از زمانی که سامانه نانینو راه‌اندازی شده، مشکلات متعددی به وجود آمده که هرچند بخشی از آن کاهش یافته، اما همچنان نارضایتی زیادی وجود دارد. اخیراً نیز تصمیمات جدیدی اتخاذ شده که باعث اعتراض نانوایان شده است.
وی افزود: یکی از مشکلات مهم، عدم پرداخت به‌روز مطالبات نانوایان است. از سوی دیگر، افزایش سهم بیمه کارگران فشار مضاعفی بر نانوایی‌ها وارد کرده؛ در حالی‌که نانوایان قبل از این افزایش هم برای پرداخت دستمزدها مشکل داشتند. موضوع سهمیه آرد نیز همچنان مبهم و پرنوسان است.
آریایی‌نژاد با انتقاد از تصمیم‌گیری‌های شتاب‌زده گفت: نباید طرحی را بدون آزمایش و بررسی، یک‌باره در کل کشور اجرا کرد. بهتر است ابتدا به‌صورت پایلوت در یک منطقه آزمایش شود و پس از ارزیابی، به تدریج گسترش یابد. ما بارها دیده‌ایم که تصمیمات ناگهانی به ضرر مردم تمام شده است.
مردم دیگر طاقت فشارهای اقتصادی را ندارند
نماینده مردم علی آباد کتول در مجلس هم با انتقاد از وضعیت خطاب به رییس مجلس عنوان کرد که مردم و نانوایان دیگر طاقت و تحمل این همه فشار های متعدد را ندارند.
رحمت الله نوروزی اظهار کرد: ناترازی انرژی، اعتصاب کامیونداران و افزایش افسار گسیخته تورم در شرایط فعلی عرصه را بر همه تنگ کرده و اگر نان مردم هم دچار مشکل شود دیگر قابل تحمل نیست و مجلس و دولت باید تدبیر اساسی برای ان بیندیشند.
بر اساس آمار موجود در حال حاضر نزدیک به ۹۰ هزار واحد نانوایی در کشور فعال هستند و اگر چه به گفته رئیس کارگروه آرد و نان اتاق اصناف ایران،طرح نانینو و هوشمندسازی یارانه آرد و نان طرح اشتباهی بود، اما متأسفانه مسئولان این اشتباه را نپذیرفتند و امروز هم، پیش آمدن شرایط موجود به این دلیل است که عملاً نظارتی بر آن وجود ندارد. اما گویا مسئولان همچنان بر آن اصرار دارند و مشخص نیست در طرح جدید مردم و نانوایان قرار است با چه مدل دیگری از پخت و خرید نان روبرو شوند.
نانوایان گلستانی در حالی روزهای سخت سردرگمی را برای اعلام قیمت نان می گذرانند که افزایش قیمت برای این قوت لایموت نیز موجی نگرانی اقشار کم درآمد شده است.
در حال حاضر تمامی استان ها منتظر اعلام نظر قیمت نان از سوی مسئولان بالادستی در تهران هستند و اگذاری نمایشی تصمیم گیری برای قیمت گذاری نان به استان ها همچنان در هاله ای از ابهام قرار دارد و برخی مراجع پاسخگو نیز از مصاحبه با رسانه ها به بهانه های متعدد امتناع می کنند.
حال باید متظر ماند و دید در روز های آتی مسئولان چه آشی برای نانوایان و مردم خواهد پخت و نان به چه قیمتی بر سر سفره ها خواهد رفت و اینکه آیا نان هم همانند تره بار قوت لاکچری خواهد شد؟!
گزارش از: مهین نورافروز
