بلاگ

سرویس اقتصادی – بازار کسب و کار: بسته شدن ناگهانی مرزهای ریمدان و تفتان در مرز ایران و پاکستان طی روزهای گذشته، مشکلات گسترده‌ای را برای رانندگان کامیون‌های باری که در این گذرگاه‌ها گرفتار شده‌اند، به وجود آورده است. این وضعیت، علاوه بر ایجاد سرگردانی و نگرانی برای رانندگان، خسارت‌های مالی قابل‌توجهی را به فعالان حوزه حمل‌ونقل جاده‌ای تحمیل کرده و روند جابه‌جایی کالا را با اختلال مواجه ساخته است.

بر اساس گزارش‌ها و تصاویر منتشرشده در فضای مجازی، شماری از رانندگان در مرز ریمدان در شرایط دشوار و در منطقه‌ای کم‌برخوردار از امکانات رفاهی و خدمات ضروری، در انتظار بازگشایی مرز و تعیین تکلیف وضعیت تردد خود هستند. کمبود آب، نبود امکانات مناسب برای استراحت و دشواری دسترسی به خدمات اولیه، در صورت تداوم این شرایط، می‌تواند مشکلات انسانی و معیشتی جدی‌تری برای رانندگان و همراهان آنان ایجاد کند.

از سوی دیگر، توقف کامیون‌ها و معطل ماندن محموله‌های تجاری، هزینه‌های حمل‌ونقل را افزایش داده و خسارت‌هایی از جمله هزینه توقف ناوگان، تأخیر در تحویل کالا، افزایش هزینه‌های عملیاتی و برهم خوردن برنامه‌های حمل‌ونقل را به دنبال دارد. ادامه این وضعیت همچنین می‌تواند بر فعالیت شرکت‌های حمل‌ونقل، صاحبان کالا و روند مبادلات تجاری میان ایران و پاکستان تأثیر منفی بگذارد.
براساس خبرهای اعلام شده در رسانه‌ها شب گذشته با رایزنی‌های انجام شده بین دو کشور مبادلات تجاری با پاکستان، در مرز ریمدان ازسرگیری شده و تبادل کالاهای فسادپذیر و محصولات تره‌بار آغاز شد.

به استناد عبدالسلیم حوت، مدیر بازارچه مرزی ریمدان دشتیاری، نیز از آغاز رایزنی با مقامات گمرک گبد پاکستان برای رفع مشکلات صادراتی و تسهیل تردد کالا از این مرز خبر داد و اظهار کرد: در پی بروز مشکلات در مرز ریمدان و اعلام تغییراتی از سوی پاکستان در شرایط تعرفه‌های گمرکی و بانکی، پیگیری‌ها برای رفع موانع و بازگشت روند صادرات به شرایط عادی، با تأکید مقام عالی دولت در استان آغاز شده است.

انتشار تصاویر کامیون‌های متوقف‌شده و رانندگان سرگردان، به‌ویژه در مرز ریمدان، بخش قابل‌توجهی از فضای مجازی را به خود اختصاص داده و بار دیگر ضرورت مدیریت هماهنگ مرزها، اطلاع‌رسانی به‌موقع درباره محدودیت‌های تردد و پیش‌بینی امکانات اولیه برای رانندگان گرفتار در گذرگاه‌های مرزی را برجسته کرده است.

رئیس هیئت‌مدیره انجمن صنفی شرکت‌های حمل‌ونقل بین‌المللی ایران در رسانه اکونومیست در تشریح تازه‌ترین وضعیت مراودات تجاری و زمینی کشورمان با همسایگان غربی و شرقی اعلام کرد که در حال حاضر تمامی مرزهای کشور باز هستند و تردد در آن‌ها جریان دارد، هرچند که در برخی از این گذرگاه‌ها شاهد توقف و معطلی کامیون‌ها هستیم.

مرز ریمدان موقتاً تعطیل شده است

احسان ملک‌زاده، درباره مرزهای مشترک با پاکستان توضیح داد که مرز ریمدان موقتاً تعطیل شده و هیچ‌گونه عبور و مروری در آن صورت نمی‌گیرد، اما در نقطه مقابل، مرز میرجاوه فعال است و امور مربوط به واردات کالا و همچنین ترانزیت به مقاصد کشورهای ثالث به روال عادی در حال انجام است.

وی همچنین درباره مرزهای منتهی به عراق بیان کرد که تمامی این مرزها باز هستند و تا این لحظه هیچ گزارش رسمی و موثقی درباره بسته شدن مرزهای مسافری به دست آن‌ها نرسیده است. این مقام صنفی در پایان ارزیابی خود از وضعیت مرزهای عراق، بر این نکته تأکید کرد که روی‌هم‌رفته مشکل خاصی در زمینه تردد مرزی با این کشور وجود ندارد، ولی همچنان پدیده ایستایی و معطلی کامیون‌ها در تعدادی از مرزها پابرجا است.

سخنگوی دولت محلی ایالت بلوچستان پاکستان (۲۶ مهر ۱۴۰۵) به روزنامه پاکستانی «دان» گفت که هدف از این تعطیلی، رسیدگی به نگرانی‌های امنیتی، جلوگیری از قاچاق و مؤثرتر ساختن نظام مدیریت مرزی است.

وی تأکید کرد که این اقدام برای بهبود وضعیت امنیتی و امور اداری در دو سوی مرز ضروری بود. در مقابل، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، علت توقف را «مشکلات فنی و لزوم اتخاذ تدابیر احتیاطی» عنوان کرد و افزود که مراجع ذیربط دو کشور در تماس نزدیک با یکدیگر، در حال بررسی و مشورت برای رفع مشکل مذکور در اسرع وقت هستند.

سرگردانی صدها کامیون

اتاق بازرگانی و صنایع کویته نیز از تجار خواسته است تا اطلاع ثانوی سفارش‌های جدید واردات و صادرات با ایران را متوقف کنند. این وضعیت باعث سرگردانی صدها کامیون حامل گاز مایع، برنج، میوه و سایر کالاهای اساسی در دو سوی مرز شده است.

پیمان سنندجی، رئیس کمیسیون حمل‌ونقل اتاق بازرگانی تهران، نیز (۲۵ مهر ۱۴۰۵) عنوان کرد  که صادرات ایران به پاکستان به دلیل تحریم‌های بانکی و دشواری ارائه فرم الکترونیکی واردات توسط واردکنندگان پاکستانی، عملاً متوقف شده است، هرچند واردات از پاکستان به ایران همچنان ادامه دارد.

بسته شدن گذرگاه مرزی «الشیب» به دلیل مشکلات فنی

در همین حال، گزارش‌ها از بسته شدن ناگهانی مرز چذابه در مرز ایران و عراق طی روز گذشته نیز حکایت دارد؛ موضوعی که بر نگرانی‌ها درباره اختلال در ترددهای مرزی افزوده و موجی از اعتراض‌ها و انتقادها را در میان رانندگان و فعالان حوزه حمل‌ونقل به دنبال داشته است.

روز گذشته نیز سخنگوی دولت عراق درباره علت بسته شدن گذرگاه الشیب(چذابه از سمت ایران) توضیحاتی ارائه کرد.

حیدر العبودی، سخنگوی دولت عراق گفت: بسته شدن گذرگاه مرزی «الشیب» (سمت عراقی گذرگاه چذابه ایران) صرفاً به دلیل عدم آمادگی فنی، تکنولوژیکی و زیرساختی آن صورت گرفته است.

وی افزود: بغداد قاطعانه اعلام می‌کند که عراق هرگز اجازه نخواهد داد از خاک این کشور برای تهدید کشورهای همسایه استفاده شود.

العبودی گفت: دولت عراق به هیچ عنوان میزبانی از هیچ گروه مسلح شرکت‌کننده در درگیری‌های خاص را نمی‌پذیرد.

به گفته وی، کمیته عالی و هماهنگی‌های مشترک با جمهوری اسلامی ایران برای حل‌وفصل نهایی پرونده عناصر مسلح کرد ایرانی (تجزیه طلبان تروریست ضد ایرانی) در خاک عراق فعال است.

معطلی کامیونها خسارت مضاعف به صادرکنندگان و رانندگان

توقف طولانی‌مدت کامیون‌ها در مرز ممکن است پیامدهای افتصادی ناخوشایندی به همره داشته باشد.

پیامدهای این وضعیت تنها به صادرکنندگان محدود نمی‌شود. رانندگان نیز در شرایطی قرار می‌گیرند که علاوه بر تحمل هزینه‌های توقف، با خطر خسارت به بار، تأخیر در تحویل محموله و بروز اختلافات احتمالی با صاحبان کالا مواجه‌اند. از سوی دیگر، شرکت‌های حمل‌ونقل و تجار نیز ممکن است با زیان‌های مالی ناشی از کاهش کیفیت محصولات، از دست رفتن بازار فروش و برهم خوردن تعهدات تجاری روبه‌رو شوند.

خسارت ناشی از توقف کالاهای فسادپذیر، برخلاف بسیاری از هزینه‌های دیگر حمل‌ونقل، با گذشت زمان می‌تواند افزایش یابد و حتی به نابودی کامل محموله منجر شود. به همین دلیل، در چنین شرایطی، سرعت عمل مسئولان برای تعیین تکلیف کامیون‌های متوقف‌شده، فراهم کردن امکان عبور ایمن محموله‌ها یا پیش‌بینی راهکارهای جایگزین، اهمیت ویژه‌ای دارد.

در نهایت، آنچه این بحران را نگران‌کننده‌تر می‌کند، احتمال تبدیل یک محدودیت مرزی به زنجیره‌ای از خسارت‌های اقتصادی است؛ زنجیره‌ای که از فساد محصولات کشاورزی و مواد غذایی آغاز می‌شود و می‌تواند معیشت رانندگان، سرمایه صادرکنندگان و اعتبار تجاری مسیرهای صادراتی کشور را تحت تأثیر قرار دهد.

در چنین شرایطی، انتظار می‌رود مسئولان ذی‌ربط با پیگیری فوری موضوع از طرف‌های پاکستانی و عراقی، ضمن اعلام دلایل و مدت احتمالی انسداد مرزها، برای تعیین تکلیف کامیون‌های متوقف‌شده، تأمین آب و امکانات ضروری و کاهش خسارت‌های واردشده به رانندگان و شرکت‌های حمل‌ونقل اقدام کنند.

تداوم انسداد ناگهانی مرزها، بدون اطلاع‌رسانی شفاف و ارائه راهکار جایگزین، نه‌تنها معیشت رانندگان و فعالیت ناوگان باری را تحت تأثیر قرار می‌دهد، بلکه می‌تواند به روند تجارت خارجی و اعتماد فعالان اقتصادی به ثبات مسیرهای ترانزیتی نیز آسیب وارد کند.

به گزارش سرویس اجتماعی بازار کسب و کار، ابوالقاسم خزاعیان صبح امروز در یادواره شهدای دانشجو با اشاره به برنامه‌های اجراشده در دانشگاه‌های استان برای گرامیداشت یاد و خاطره شهدا اظهار کرد: در دانشگاه‌های گلستان، ۲۹ عنوان برنامه مصوب در حوزه‌های فرهنگی، هنری، علمی، ورزشی و جهادی اجرا شده و دانشگاه‌ها نیز به‌صورت مستقل یادواره شهدای خود را برگزار کرده‌اند.

وی افزود: تألیف کتاب درباره شهدا، تولید آثار هنری، اجرای تئاتر و نمایش، دیدار و تکریم خانواده‌های شهدا، برگزاری نشست‌های بصیرتی، مسابقات قرآنی، اردوهای فرهنگی و زیارتی و اعزام دانشجویان به اردوهای راهیان نور شمال‌غرب و جنوب کشور، بخشی از برنامه‌های اجراشده در دانشگاه‌های استان است.

رئیس کمیته دانشجویی کنگره ۴ هزار شهید گلستان ادامه داد: برگزاری مسابقات ورزشی، اکران فیلم و مستند، نشست‌های فرهنگی و هنری در حوزه شعر و ادبیات، اجرای نمایش نقاشی شنی، تولید مستند درباره شهدای دانشجو و ساخت نماهنگ از دیگر اقدامات انجام‌شده در این زمینه بوده است.

خزاعیان با اشاره به برنامه‌های مرتبط با ترویج فرهنگ ایثار و شهادت در محیط دانشگاهی گفت: نام‌گذاری کلاس‌ها و اماکن دانشگاهی به نام شهدا، چاپ و انتشار وصیت‌نامه‌های شهدا و تحلیل محتوای آن‌ها، فضاسازی محیط دانشگاه‌ها، برگزاری کرسی‌های آزاداندیشی، اعزام دانشجویان به پیاده‌روی اربعین حسینی و اردوهای جهادی نیز در دستور کار قرار داشته است.

وی برگزاری پویش کتاب‌خوانی، محافل انس با قرآن، بازدیدهای علمی از مراکز تولیدی و فناوری، اعزام دانشجویان به اردوهای راهیان پیشرفت و برگزاری مراسم بزرگداشت شهدای خدمت و مقاومت را از دیگر برنامه‌های این مجموعه برشمرد.

ضرورت معرفی شهدای دانشجو به‌عنوان الگوی نسل جوان

رئیس کمیته دانشجویی کنگره ۴ هزار شهید گلستان با تأکید بر اهمیت معرفی شهدای دانشجو به نسل جدید اظهار کرد: امروز دشمن در کنار تقابل نظامی، جنگ ترکیبی و جنگ نرم را دنبال می‌کند و تلاش دارد با تأثیرگذاری بر افکار عمومی، امید، اتحاد و انسجام مردم را تضعیف کند.

خزاعیان با بیان اینکه دانشگاهیان، دانشمندان، مراکز علمی و تحقیقاتی و دانشجویان از اهداف این تقابل هستند، افزود: دشمن پیشرفت علمی کشور را برنمی‌تابد و در کنار اقتدار نظامی، اقتدار علمی نیز یکی از مؤلفه‌های قدرت و از پایه‌های استحکام کشور به شمار می‌رود.

وی اظهار کرد: شهدای دانشجو در دو عرصه علم و دفاع از کشور پیشگام بودند و می‌توانند به‌عنوان الگوهایی اثرگذار برای نسل جوان معرفی شوند؛ ازاین‌رو، تکریم این شهدا تنها به برگزاری مراسم محدود نمی‌شود، بلکه باید به شناخت راه و منش آنان و حرکت در مسیر آرمان‌هایشان منجر شود.

جهاد علمی و ایثار؛ دو ویژگی برجسته شهدای دانشجو

رئیس کمیته دانشجویی کنگره ۴ هزار شهید گلستان با اشاره به جایگاه شهدای دانشجو در تاریخ کشور گفت: شهید مصطفی احمدی‌روشن نمونه‌ای از دانشجویانی است که با وجود برخورداری از استعداد و توان علمی، مسیر خدمت و مجاهدت را انتخاب کرد و به الگویی برای نسل جوان تبدیل شد.

خزاعیان خاطرنشان کرد: ترویج فرهنگ ایثار و شهادت، تقویت روحیه پایداری و مقاومت و معرفی الگوهای واقعی به جوانان، از مهم‌ترین اهداف برنامه‌های کنگره شهداست و این اقدامات در مسیر جهاد تبیین و تربیت نسلی مسئولیت‌پذیر، فداکار و امیدوار دنبال می‌شود.

وی با تأکید بر اینکه حفظ اتحاد و همدلی جامعه در برابر تهدیدهای دشمن اهمیت اساسی دارد، بیان کرد: بازگشت به آرمان‌های انقلاب اسلامی و شهدای والامقام و شناخت فلسفه مجاهدت آنان، راهی برای تقویت همبستگی و پایداری ملت است.

تقدیر از همراهی دانشگاه‌ها و بسیج دانشجویی

رئیس کمیته دانشجویی کنگره ۴ هزار شهید گلستان در بخش دیگری از سخنان خود از همکاری دانشگاهیان، مدیران و مسئولان دانشگاه‌های استان در اجرای برنامه‌های این کنگره قدردانی کرد و گفت: همراهی صمیمانه مجموعه‌های دانشگاهی در اجرای برنامه‌های فرهنگی و تبیینی، نقش مؤثری در پیشبرد اهداف این رویداد داشته است.

خزاعیان همچنین از تلاش‌های مجموعه بسیج دانشجویی قدردانی کرد و افزود: بسیج دانشجویی از ابتدای فعالیت کمیته تاکنون همراه این مجموعه بوده و در اجرای برنامه‌ها زحمات بسیاری متحمل شده است.

به گزارش سرویس اجتماعی بازار کسب و کار، وحید شالچی، صبح امروز در مراسم گرامیداشت شهدای استان گلستان با اشاره به جایگاه شهدا در حفظ استقلال و عزت کشور اظهار کرد: شهدا با فدا کردن جان خود در راه مردم و میهن، مسیری بزرگ پیش روی ملت ایران قرار دادند و نسل امروز خود را وامدار فداکاری و مجاهدت آنان می‌داند.

وی با گرامیداشت یاد و خاطره شهدای انقلاب اسلامی و ادای احترام به خانواده‌های معظم شهدا، پدران، مادران، همسران و فرزندان شهیدان، دانشجویان را سرمایه‌های اصلی کشور و سازندگان آینده ایران دانست و ابراز امیدواری کرد که جامعه در مسیر حفظ استقلال، آزادی و سربلندی کشور، راه شهدا را ادامه دهد.

شالچی با اشاره به شرایط حساس کشور و تحولات یک سال و نیم گذشته بیان کرد: آنچه ملت ایران و نیروهای نظامی کشور در مواجهه با حملات و درگیری‌های اخیر انجام داده‌اند، از جمله رویدادهایی است که در آینده درباره آن بسیار نوشته خواهد شد.

وی با اشاره به توان نظامی و اقتصادی ایالات متحده و پیشرفته بودن تجهیزات نظامی این کشور اظهار کرد: با وجود برخورداری آمریکا از ظرفیت‌های گسترده نظامی و فناوری، نباید از اهمیت اراده ملت‌ها، مقاومت اجتماعی و توان دفاعی کشورها در تحولات نظامی غافل شد.

نقض قوانین بین‌المللی در حمله به مراکز غیرنظامی

معاون فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم با انتقاد از حملات صورت‌گرفته به مراکز غیرنظامی در جریان درگیری‌های اخیر گفت: بر اساس قوانین بین‌المللی، بیمارستان‌ها، مراکز درمانی، مدارس، دانشگاه‌ها و آثار تاریخی از حمایت‌های ویژه برخوردارند و باید در مخاصمات مسلحانه مورد حفاظت قرار گیرند.

شالچی با اشاره به آسیب‌دیدن برخی مراکز تاریخی و علمی کشور در حملات اخیر افزود: حمله به مراکز علمی و دانشگاهی، افزون بر خسارت‌های مادی، به ظرفیت‌های علمی و آینده پژوهش و آموزش کشور نیز آسیب وارد می‌کند.

وی با تأکید بر اهمیت حفاظت از زیرساخت‌های علمی و فرهنگی خاطرنشان کرد: دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی نقش مهمی در پیشرفت کشور دارند و صیانت از این ظرفیت‌ها برای آینده ایران ضروری است.

تحریم‌های اقتصادی و جنگ شناختی علیه جامعه

معاون فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم در ادامه سخنان خود با اشاره به فشارهای اقتصادی علیه ایران اظهار کرد: تقابل با کشور تنها به عرصه نظامی محدود نبوده و تحریم‌های اقتصادی نیز طی دهه‌های گذشته بخش مهمی از فشارهای واردشده بر جامعه ایران را تشکیل داده‌اند.

وی با اشاره به تشدید تحریم‌ها در سال‌های گذشته افزود: تحریم‌هایی که با عنوان فشار حداکثری و محدودیت‌های گسترده اقتصادی اعمال شدند، بر زندگی مردم و توان اقتصادی کشور تأثیر گذاشتند.

شالچی با بیان اینکه به اعتقاد وی فشار اقتصادی با اقدامات رسانه‌ای و جنگ شناختی همراه شده است، گفت: در کنار تحریم‌ها، تلاش‌هایی برای اثرگذاری بر افکار عمومی و تقویت روایت ناکارآمدی در جامعه صورت گرفته است؛ ازاین‌رو، شناخت سازوکارهای جنگ شناختی و افزایش آگاهی عمومی اهمیت دارد.

وی با تأکید بر نقش دانشگاهیان در افزایش آگاهی جامعه تصریح کرد: دانشگاه‌ها علاوه بر وظیفه علمی و آموزشی، در تحلیل تحولات، تقویت تفکر انتقادی و کمک به شناخت دقیق‌تر مسائل جامعه نیز مسئولیت دارند.

معاون فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم در پایان با تأکید بر ضرورت پاسداشت یاد و آرمان‌های شهدا خاطرنشان کرد: زنده نگه‌داشتن نام شهدا زمانی اثرگذار خواهد بود که ارزش‌های مورد تأکید آنان، از جمله فداکاری، مسئولیت‌پذیری، استقلال‌خواهی و خدمت به مردم، در زندگی اجتماعی و مسیر آینده کشور مورد توجه قرار گیرد.

بازار کسب و کار– سرویس اجتماعی: نوشتن برای روزنامه‌نگار صرفاً ابزاری برای انتقال اطلاعات نیست؛ بلکه بخشی از فرایند فکر کردن، شناخت موضوع، تحلیل رویدادها و شکل دادن به نگاه حرفه‌ای اوست.

وقتی خبرنگار خودش می‌نویسد، ناچار است اطلاعات را مرتب کند، تناقض‌ها را تشخیص دهد، اهمیت جزئیات را بسنجد و تصمیم بگیرد که چه چیزی را چگونه روایت کند. این فرایند به او کمک می‌کند موضوع را عمیق‌تر بفهمد.

اما اگر روزنامه‌نگار به‌طور مداوم تولید متن را به هوش مصنوعی بسپارد، ممکن است محصول نهایی را در اختیار داشته باشد، بی‌آنکه تمام مسیر فکری لازم برای تولید آن را طی کرده باشد.

خطر اصلی این نیست که هوش مصنوعی می‌تواند بنویسد؛ خطر این است که روزنامه‌نگار به‌تدریج توانایی و عادت نوشتن مستقل را از دست بدهد یا کمتر از آن استفاده کند.

البته این نتیجه قطعی و اجتناب‌ناپذیر نیست چرا که میزان وابستگی، شیوه استفاده و حفظ تمرین حرفه‌ای در این زمینه اهمیت دارد.

امیلی امرایی، روزنامه‌نگار و مترجم و یکی از داوران چهارمین جشنواره انجمن صنفی روزنامه‌نگاران معتقد است که «هوش مصنوعی می‌تواند در بسیاری از مراحل کار روزنامه‌نگاری، از یافتن منابع و جست‌وجوی آرشیوهای قدیمی تا خلاصه‌سازی داده‌ها و تولید سریع برخی اخبار، ابزار بسیار مفیدی باشد، اما استفاده از آن بدون دستورالعمل روشن و نظارت انسانی می‌تواند به افت کیفیت محتوا و ازبین‌رفتن عنصر انسانی در روزنامه‌نگاری منجر شود».

امرایی از مواجهه خود با متن‌‌هایی می‌گوید که در نگاه اول هم مشخص است هوش مصنوعی نویسنده آن بوده: «در سال‌های اخیر گزارش‌های زیادی دیده‌ایم که صرف‌نظر از محتوایشان، از نظر سبک و فرم آن‌قدر کلی و عیان بوده‌اند که گاهی حتی مشخص بوده متن با کمک هوش مصنوعی تولید شده است. یک‌ بار مطلبی در روزنامه‌های داخلی خواندم که سردبیر آن مجموعه نوشته بود و کاملا مشخص بود هوش مصنوعی نویسنده آن بوده. آن‌قدر برایم شوکه‌کننده بود که از همکارم خواستم متن را ببیند تا مطمئن شوم برداشت من اشتباه نیست».

این روزنامه‌نگار از نحوه استفاده اهالی رسانه از این ابزار کمکی می‌گوید: «بخشی از این مسئله به نحوه استفاده خبرنگار از هوش مصنوعی بازمی‌گردد. یعنی اگر دستور یا پرامپت مناسبی به این ابزار داده نشود، هوش مصنوعی الزاما محتوای تازه و دقیق تولید نمی‌کند، بلکه ممکن است اطلاعات موجود را جمع‌آوری، دسته‌بندی و بازآرایی کند. این مسئله زمانی جدی‌تر می‌شود که دستور اولیه مبهم باشد و خبرنگار بر خروجی نظارت کافی نداشته باشد».

به گفته وی، هوش مصنوعی می‌تواند برای تولید برخی خبرهای فوری که نیاز به سرعت بالایی دارند، بسیار مفید باشد. مثلا داده را به آن بدهی و بخواهی سریع آن را به یک خبر اولیه تبدیل کند. اما در گزارش‌های اجتماعی، گزارش‌های تحلیلی یا مطالبی که جهت‌گیری و ظرافت‌های زبانی بیشتری دارند، مسئله کاملا متفاوت است.

به عنوان نمونه برای زبان فارسی مثلا از نظر نثر هنوز باگ‌های زیادی وجود دارد. «من یادداشتی را که خودم نوشته بودم، فقط برای ویرایش به هوش مصنوعی دادم. وقتی متن را پس گرفتم، ساختار جمله‌ها آن‌قدر تغییر کرده بود که مطمئن بودم خودم هرگز این‌طور نمی‌نوشتم. استفاده از برخی علائم نگارشی، جمله‌های معترضه و نقطه‌ویرگول‌ها به شکلی وارد متن شده بود که با سبک طبیعی نوشتار فارسی من همخوانی نداشت».

هوش مصنوعی جایگزین نخواهد شد

ادراک هوش مصنوعی از جهان تا حد زیادی تحت تأثیر داده‌هایی است که از منابع مختلف، به‌ویژه فضای وب، دریافت می‌کند. ازاین‌رو، انتشار گسترده اخبار جعلی، سوگیری‌های موجود در داده‌ها و توزیع نامتوازن اطلاعات می‌تواند بر دقت، بی‌طرفی و جهت‌گیری محتوای تولیدشده به‌وسیله این فناوری تأثیر بگذارد. بر همین اساس، هوش مصنوعی در شرایط کنونی می‌تواند به‌عنوان ابزاری کمکی در خدمت روزنامه‌نگاران قرار گیرد، اما دست‌کم در آینده نزدیک، جایگزین کامل نیروهای متخصص، خلاق و برخوردار از قدرت تحلیل و قضاوت حرفه‌ای در رسانه‌ها نخواهد شد.

بااین‌حال، پیشرفت روزافزون هوش مصنوعی بی‌تردید موجب تحول در ساختار مشاغل و الگوهای کاری اتاق‌های خبر خواهد شد. در این میان، وظایف تکراری، ساده و کم‌نیاز به قضاوت انسانی بیش از سایر فعالیت‌ها در معرض خودکارسازی قرار خواهند گرفت. در مقابل، نقش‌هایی همچون تحلیل اطلاعات، راستی‌آزمایی اخبار، تفسیر رویدادها و تولید محتوای خلاقانه، همچنان به دانش تخصصی، تجربه و مسئولیت‌پذیری روزنامه‌نگاران وابسته خواهند بود.

در مجموع، بهره‌گیری آگاهانه، مسئولانه و هدفمند از هوش مصنوعی می‌تواند به افزایش سرعت، کمیت و کیفیت تولیدات رسانه‌ای کمک کند؛ اما استفاده غیرمسئولانه و بی‌توجهی به محدودیت‌ها و مخاطرات این فناوری ممکن است صحت اخبار، اعتبار حرفه‌ای رسانه‌ها و سرمایه اجتماعی آن‌ها را خدشه‌دار سازد. بنابراین، روزنامه‌نگاران باید با شناخت ظرفیت‌ها، محدودیت‌ها و پیامدهای اخلاقی هوش مصنوعی، نقش حرفه‌ای خود را متناسب با تحولات فناورانه بازتعریف کنند و نظارت انسانی را به‌عنوان یکی از اصول اساسی فعالیت رسانه‌ای حفظ کنند.

هوش مصنوعی بر اساس الگوهایی که از داده‌های آموزشی و اطلاعات در دسترس می‌آموزد، محتوا تولید می‌کند. اگر این داده‌ها حاوی اخبار جعلی، اطلاعات ناقص یا سوگیری باشند، خروجی آن نیز ممکن است نادرست یا جهت‌دار باشد. البته کیفیت داده‌ها تنها عامل مؤثر نیست و طراحی مدل و شیوه استفاده از آن نیز اهمیت دارد.

ضرورت ایجاد تعادل میان بهره‌گیری از ظرفیت‌های هوش مصنوعی و حفظ اصول حرفه‌ای روزنامه‌نگاری است. هوش مصنوعی می‌تواند فرایند تولید و انتشار محتوا را سریع‌تر و کارآمدتر کند، اما ارزش‌هایی مانند صحت اطلاعات، استقلال حرفه‌ای، خلاقیت، مسئولیت‌پذیری و اعتماد عمومی نباید فدای سرعت و کمیت تولید شوند. ازاین‌رو، آینده روزنامه‌نگاری نه صرفاً در جایگزینی انسان با ماشین، بلکه در همکاری هوشمندانه انسان و هوش مصنوعی، همراه با نظارت انسانی و پایبندی به اخلاق رسانه‌ای نهفته است.

پژوهشی که دکتر فاطمه دستیار درباره نگاه روزنامه نگاران ایرانی به هوش مصنوعی انجام داده، دقیقا از همین نقطه آغاز می شود: روزنامه نگاران ایرانی واقعا درباره هوش مصنوعی چه فکر می کنند؟ آیا آن را یک ابزار مفید می دانند؟ آیا از آن می ترسند؟ آیا تصور می کنند روزی ماشین جای خبرنگار را می گیرد؟ یا فکر می کنند هوش مصنوعی فقط یک دستیار است و نمی تواند جای قضاوت، تجربه و مسئولیت انسانی را بگیرد؟ این پژوهش بر اساس دیدگاه ۲۰۳ روزنامه نگار ایرانی انجام شده و به جای تمرکز بر هیجان های تبلیغاتی، تلاش کرده صدای خود فعالان رسانه را بشنود.

یکی از نکات جالب این است که نگاه روزنامه نگاران به هوش مصنوعی، آن قدرها هم که شاید تصور کنیم، وابسته به سن، جنسیت، تحصیلات یا سابقه کاری نیست. معمولا فکر می کنیم جوان ترها حتما بیشتر طرفدار فناوری اند و افراد باتجربه تر حتما محتاط تر یا نگران ترند. البته در زندگی روزمره گاهی چنین تفاوت هایی دیده می شود، اما در این پژوهش، تصویر پیچیده تری به دست آمده است. روزنامه نگاران با سنین، تجربه ها و جایگاه های مختلف، در بسیاری از موارد نگرانی ها و برداشت های نسبتا مشابهی داشته اند.

این نکته مهمی است، چون نشان می دهد مسئله هوش مصنوعی در روزنامه نگاری فقط مسئله «نسل جوان» یا «نسل قدیم» نیست. این یک مسئله حرفه ای مشترک است. خبرنگار جوانی که تازه وارد تحریریه شده، ممکن است همان قدر درباره آینده شغل خود سوال داشته باشد که خبرنگاری با بیست سال سابقه. دبیر خبر باتجربه هم ممکن است همان قدر نگران اعتبار خبر باشد که یک خبرنگار آزادکار. هوش مصنوعی مرزهای معمول میان نسل ها و موقعیت های شغلی را تا حدی کنار زده و یک دغدغه مشترک ساخته است: آینده خبر چه می شود؟

از یک طرف، هوش مصنوعی می تواند برای روزنامه نگاری مفید باشد. بسیاری از کارهای وقت گیر و تکراری را می توان با کمک آن سریع تر انجام داد اما طرف دیگر ماجرا، نگرانی های جدی است. خبر فقط کنار هم گذاشتن کلمات نیست. روزنامه نگاری یعنی فهم زمینه، تشخیص اهمیت، رعایت اخلاق، مسئولیت در برابر افکار عمومی و توانایی پرسیدن سوال درست. هوش مصنوعی ممکن است متنی روان و قانع کننده تولید کند، اما آیا واقعا می فهمد چه می نویسد؟ آیا می تواند درد انسانی پشت یک حادثه را درک کند؟ آیا می تواند قدرت را به چالش بکشد؟ آیا می تواند در برابر فشار سیاسی، اقتصادی یا تبلیغاتی مقاومت کند؟ این ها بخش هایی از روزنامه نگاری اند که به تجربه انسانی، شجاعت حرفه ای و وجدان اخلاقی وابسته اند.

و در پایان؛ نتیجه مهمی که از پژوهش دکتر فاطمه دستیار می توان گرفت این است که روزنامه نگاران ایرانی نسبت به هوش مصنوعی نگاهی یکدست ساده انگارانه ندارند. نه آن را فقط معجزه می دانند و نه فقط تهدید. آن ها در میانه فرصت و نگرانی ایستاده اند؛ جایی که باید هم از ظرفیت های فناوری استفاده کرد و هم مراقب پیامدهای آن بود.

به گزارش سرویس اجتماعی بازار کسب و کار، افشار پرویزی بابادی رئیس خانه مطبوعات کشوردر این حکم عنوان کرده است که به پیشنهاد مشاور عالی و رئیس کمیته پیشکسوتان خانه مطبوعات ایران ، حمید رضا محمد یاری به عضویت کمیته پیشکسوتان خانه مطبوعات ایران منصوب شده است.

در متن این حکم آمده است:

بی تردید ، سال ها حضور و تلاش ارزشمند شما در عرصه رسانه و مطبوعات و بهره مندی از دانش ، تجربه و اندوخته‌های گران بهای پیشکسوتان ، سرمایه ای ارزشمند برای جامعه رسانه ای کشور است و می تواند در مسیر تعالی و اعتلای جایگاه مطبوعات نقش آفرین باشد.

امید است با بهره گیری از تجربیات ارزشمند اعضای این کمیته و با ارئه دیدگاه ها و مشورت های سازنده، در شناسایی مسائل و دغدغه‌های جامعه رسانه‌ای ، انتقال تجربیات به نسل‌های جدید و ارائه راهکار های موثر به هیات مدیره، گام های شایسته ای برداشته شود.

دنیا با صدای رسانه زنده است 

QOBI.IR

به گزارش سرویس اقتصادی بازار کسب و کار، عبدالغفور غراوی اظهارکرد: بخش عمده خسارت‌های سیل در این مدت به زیرساخت‌های حوزه کشاورزی، راه، مسکن شهری و روستایی، شهرداری و آب منطقه‌ای شهرستان‌های مینودشت، گالیکش، کلاله و مراوه‌تپه بوده است.

وی افزود: بیشترین خسارت سیل ماه جاری با حدود ۲ هزار میلیارد تومان در حوزه جهاد کشاورزی استان گلستان گزارش شده و در سایر حوزه‌ها مانند راه ۶۵۰ میلیارد تومان، آب منطقه‌ای ۵۰۰ میلیارد تومان، بنیاد مسکن ۱۵۰ میلیارد تومان و آب و فاضلاب ۸۰ میلیارد تومان خسارات داشتیم.

پیش‌تر استاندار گلستان هم در بازدید از مناطق سیل‌زده مینودشت با تاکید بر اینکه اعتبارات استانی به تنهایی جوابگوی خسارات سیل نیست، از مدیران دستگاه‌های اجرایی خواست از ظرفیت منابع و اعتبارات ملی برای کمک به جبران خسارات استفاده کنند.

علی‌اصغر طهماسبی اظهارکرد: اعتبارات استانی آنقدر زیاد نیست که بتوانیم جوابگوی خسارت سیل به کشاورزان، جاده‌ها، زیرساخت‌ها و ابنیه فنی، مسکن، آب و برق و مخابرات شهرستان‌های درگیر استان باشیم.

استاندار گلستان با تاکید بر اینکه ستاد اجرایی، بنیاد علوی و کمیته امداد باید در کنار مردم قرار گیرند و نماینده مردم شرق استان در مجلس هم از بنیادها در سطح ملی مطالبه گری کند، بیان کرد: این بنیادها که از محل فروش امکاناتی که در استان وجود دارد ارتزاق و در سطح ملی از آن استفاده می‌کنند باید امروز که سیل به منطقه خسارت زده در کنار مردم باشند.

به گزارش سرویس اقتصادی بازار کسب و کار، علی‌اصغر نیکویی در حاشیه ششمین جلسه شورای اداری ثبت استان اظهار کرد: تحویل اسناد مالکیت حدنگار بیش از ۴ هزار و ۸۵۰ هکتار از اراضی منابع طبیعی استان، اقدامی ارزشمند در راستای تثبیت مالکیت دولت، صیانت از انفال و تقویت حفاظت از عرصه‌های طبیعی است.

بازار کسب و کار– سرویس اجتماعی: جاری شدن سیلاب در شرق استان گلستان بار دیگر ضرورت توجه جدی به مدیریت بحران و پیشگیری از حوادث طبیعی را یادآور می‌شود. تجربه سال‌های گذشته نشان داده است که وقوع سیلاب در این استان، علاوه بر خسارت به مناطق مسکونی، زمین‌های کشاورزی، راه‌های ارتباطی و زیرساخت‌ها، می‌تواند زندگی روزمره مردم را نیز تحت تأثیر قرار دهد.

با وجود تجربه سیلاب‌های متعدد در سال‌های گذشته، تکرار این حوادث نشان می‌دهد که مقابله مؤثر با سیلاب به اقداماتی فراتر از امدادرسانی پس از وقوع حادثه نیاز دارد.

بر اساس گزارش های منتشر شده از سوی فرماندار مینودشت ۲۰۰ منزل مسکونی دچار آبگرفتگی سطحی و یا خسارت جدی شده اند.

تکرار سیلاب در استان گلستان، به‌ویژه در روستاهایی که هر بار با خسارت به خانه‌ها، زمین‌های کشاورزی و زیرساخت‌های زندگی روبه‌رو می‌شوند، نشان می‌دهد که ماجرا تنها به وقوع یک حادثه طبیعی محدود نیست. برای بسیاری از خانواده‌های روستایی، سیل به معنای از دست رفتن بخشی از دارایی، آسیب دیدن سرپناه و آغاز دوباره مسیری دشوار برای بازسازی زندگی است.

اگرچه اجرای طرح بازسازی و مقاوم‌سازی خانه‌های ناایمن سال‌هاست در دستور کار بنیاد مسکن قرار دارد، اما همچنان بسیاری از خانه‌های روستایی با همان شیوه‌های سنتی و با مقاومت پایین در برابر سیلاب ساخته شده‌اند. از سوی دیگر، حتی برخی از خانه‌هایی که در چارچوب طرح‌های بازسازی نوسازی شده‌اند، در پی ورود گل‌ولای و رسوبات ناشی از سیلاب، متحمل خسارت‌های قابل‌توجهی شده‌اند؛ موضوعی که ضرورت بازنگری در شیوه‌های ساخت‌وساز، ارتقای ایمنی واحدهای مسکونی و توجه جدی‌تر به خطر سیلاب در مناطق روستایی را بیش از پیش آشکار می‌کند.

خانه و معیشت‌مان زیر آب رفت

یکی از اهالی روستا با انتقاد از نبود مسیر مناسب برای هدایت آب‌های ناشی از بارندگی در منطقه «باران‌کوه» به سمت روستا، گفت: سال‌هاست که اهالی نسبت به هدایت آب‌های باران‌کوه به سمت روستا اعتراض دارند، اما تاکنون تدبیر مؤثری برای حل این مشکل اندیشیده نشده است.

به گفته وی، روستاییان، نبود مسیر مناسب برای هدایت آب را از عوامل اصلی بروز این بحران و خسارت‌های سنگینی می‌دانند که زندگی و دارایی‌هایشان را تحت تأثیر قرار داده است.

رحمتی با اشاره به حضور مسئولان در روستاهای شهرستان مینودشت پس از وقوع سیلاب، اظهار کرد: مسئولان برای بازدید از مناطق آسیب‌دیده آمدند و رفتند و بخشی از کمک‌ها نیز به دست مردم رسید. همچنین وعده‌هایی درباره اختصاص تسهیلات و کمک‌های مالی برای بازسازی خانه‌های خسارت‌دیده داده شد، اما پرسش اصلی اینجاست که خسارت‌های ناشی از سیلاب تنها به خانه‌های ما محدود نمی‌شود؛ اقتصاد و معیشت خانواده‌ها نیز آسیب جدی دیده و زندگی بسیاری از ما، همچون خانه‌هایمان، زیر آب رفته است.

وی با اشاره به اجرای طرح هادی در روستاها افزود: با وجود اجرای این طرح‌ها، در سال‌های گذشته اقدام عاجل و مؤثری برای مقابله با بارش‌های شدید و سیلاب‌هایی که زندگی مردم شرق استان گلستان را بارها تحت تأثیر قرار داده‌اند، صورت نگرفته است. اکنون، پس از تحمل خسارت‌های سنگین، نگرانی اصلی ما تکرار این حوادث با بارش‌های پیش روست؛ چراکه تا زمانی که برای هدایت اصولی آب‌های سطحی و پیشگیری از ورود سیلاب به روستاها چاره‌اندیشی نشود، خطر تکرار این روزهای تلخ همچنان زندگی مردم را تهدید خواهد کرد.

تامین اعتبار؛ چالش اساسی مدیریت سیلاب

بر اساس آمارهای موجود، طی دو دهه گذشته بیش از ۱۶۰ مورد سیلاب بزرگ و کوچک در استان گلستان رخ داده است؛ آماری قابل‌تأمل که از تکرار این پدیده و ضرورت بازنگری جدی در راهکارهای پیشگیری، مدیریت بحران و کاهش خسارت‌های ناشی از سیل در این استان حکایت دارد.

در کنار این مسئله، لایروبی نشدن رودخانه‌ها و پاکسازی نکردن مسیر آن‌ها از تنه درختان، شاخه‌ها و چوب‌های شکسته نیز می‌تواند با ایجاد مانع در مسیر جریان آب، بر شدت آب‌گرفتگی و ورود سیلاب به روستاها و منازل مسکونی بیفزاید. موضوعی که در جریان سیلاب‌های مکرر، بارها مورد توجه قرار گرفته و ضرورت رسیدگی مستمر به وضعیت رودخانه‌ها و مسیرهای عبور آب را یادآور می‌شود. تداوم این شرایط، این پرسش را مطرح می‌کند که چرا با وجود تکرار سیلاب‌ها و خسارت‌های ناشی از آن، اقدامات پیشگیرانه و مدیریت اصولی مسیرهای آب همچنان به یکی از دغدغه‌های جدی روستاییان تبدیل شده است؟

معاون عمرانی استاندار گلستان در همان زمان وقوع سیل عنوان کرده بود که موضوع تأمین اعتبارات و تأخیر در اجرای اقدامات پیشگیرانه نیز از دیگر چالش‌های مدیریت سیلاب در استان گلستان است.

به گفته سید مهدی مهیایی، پایین بودن میزان تخصیص برخی اعتبارات و طولانی شدن روند تأمین منابع مالی، اجرای طرح‌هایی مانند لایروبی رودخانه‌ها را با کندی مواجه کرده است؛ به‌طوری‌که از حدود ۳۰ میلیارد تومان اعتبار ابلاغ‌شده برای لایروبی در سال گذشته، تنها حدود ۲۱ تا ۲۲ میلیارد تومان تخصیص یافته و فرآیند تخصیص این منابع نیز نزدیک به ۱۰ ماه به طول انجامیده است.

وی افزود: ۲۲ مصوبه مرتبط با مدیریت سیلاب نیز در دستور کار قرار داشته است. مصوباتی که اثربخشی آن‌ها نه با تعدادشان، بلکه با میزان اجرا و تأثیر ملموس آن‌ها بر کاهش خسارت‌ها سنجیده می‌شود. در این میان، تعیین دقیق دستگاه مسئول، اعتبار مورد نیاز، زمان‌بندی اجرا و شاخص‌های قابل‌اندازه‌گیری برای هر مصوبه، ضرورتی اساسی دارد تا مشخص شود کدام نقاط پرخطر ایمن‌سازی شده‌اند و کدام تعهدات همچنان در مرحله وعده و برنامه باقی مانده‌اند که در نهایت، آنچه می‌تواند از تکرار خسارت‌های سنگین سیلاب جلوگیری کند، تبدیل مصوبات و اعتبارات به اقدامات عملی و مؤثر پیش از وقوع بحران است.

ضرورت ساماندهی رسوبات

در همین رابطه مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای گلستان، اعلام کرده است که از ابتدای سال تاکنون حدود ۱۳۴کیلومتر از رودخانه‌های استان ساماندهی یا لایروبی شده است.

ایرج حیدریان همچنین بر ضرورت ساماندهی رسوبات و جمع‌آوری تنه درختان و چوب‌های انباشته‌شده در مسیر رودخانه‌ها تأکید کرده و بهره‌گیری از ظرفیت بخش خصوصی در چارچوب بند «ب» ماده ۴۳ قانون تأمین مالی تولید و زیرساخت‌ها را راهکاری برای تسریع در اجرای این اقدامات دانسته است

به گفته وی، به‌کارگیری این ظرفیت، در صورت تعیین دقیق محدوده عملیات، عمق برداشت، ضوابط فنی و اعمال نظارت مؤثر، می‌تواند بخشی از محدودیت‌های مالی و اجرایی را برطرف کند.

با این حال، واگذاری عملیات به بخش خصوصی باید با رعایت ملاحظات زیست‌محیطی و نظارت مستمر همراه باشد؛ چراکه هرگونه برداشت غیراصولی رسوبات یا مداخله بدون ضابطه در بستر و حریم رودخانه‌ها، ممکن است به تخریب محیط طبیعی و ایجاد مشکلات تازه در مسیر مدیریت سیلاب منجر شود.

دریافت خسارت واحدهای آسیب‌دیده از بیمه

به دنبال گلایه مندی روستائیان از آسیب دیدگی منازل و اثاثیه و همچنین کم توجهی به مشکلات آنان ، مدیر کل بنیاد مسکن استان گلستان اظهار کرد: شهرستان مینودشت در بین شهرستان‌های شرق استان، بیشترین میزان بارندگی و خسارت را تجربه کرده است و از همان زمان شروع وقوع سیل به همراه مسئولان استانی در محل حاضر و شروع به براورد خسارت کردیم.

خسروی افزود: با توجه به اینکه بخشی از خسارت‌ها از محل بیمه پرداخت خواهد شد، ارزیابی‌ها با هماهنگی لازم انجام شده و تا کنون ارزیابی ۵۰ واحد در قالب خسارت‌های معیشتی و تعمیری نجام شده است.

وی افزود: در این بین عمده خسارت‌های واردشده مربوط به آب‌گرفتگی و آسیب به وسایل زندگی مردم بوده و خوشبختانه تاکنون گزارشی از تخریب کامل واحدهای مسکونی نداشته‌ایم.

خسروی ادامه داد: فرآیند ارزیابی خسارت‌ها همچنان ادامه دارد. از سوی دیگر، از همان زمان وقوع سیل، با توجه به درخواست ادارات مربوطه برای تأمین ماشین‌آلات مورد نیاز، بخشی از ظرفیت ماشین‌آلات را برای کمک به مناطق آسیب‌دیده بسیج کردیم.

جای نگرانی برای جبران خسارت نیست

مدیر کل بیناید مسکن با بیان اینکه در زمینه جبران خسارت‌های واردشده به واحدهای مسکونی نیز جای نگرانی نیست، اظهار کرد: ساختمان‌های روستاها تحت پوشش بیمه قرار دارند و پس از ارزیابی‌ها مبلغ خسارت ها در مدت‌زمان کوتاهی، شاید کمتر از دو ماه، پرداخت شود.

وی افزود: واحدهای آسیب‌دیده بر اساس میزان خسارت دسته‌بندی می‌شوند؛ واحدهایی که آسیب جدی دیده‌اند و نیاز به تخریب و احداث مجدد دارند، در گروه احداثی قرار می‌گیرند و واحدهایی که خسارت جزئی‌تری متحمل شده‌اند، در قالب تعمیراتی و معیشتی ارزیابی می‌شوند تا خسارت آن‌ها از سوی بیمه پرداخت شود.

به گفته خسروی، در سطح استان نیز علاوه بر بخش مسکونی، خسارت‌هایی به ابنیه، راه‌ها و پروژه‌های عمرانی وارد شده است که برآورد اولیه آن در مجموع حدود ۱۳۰ میلیارد تومان است.

وی با اشاره به اینکه با شدت و تعداد این حوادث هر سال بیشتر می‌شود، اظهار کرد: خوشبختانه میزان خسارت‌های وارده به بخش مسکونی در حال کاهش است که یکی از دلایل آن اقدامات پیشگیرانه و فعالیت‌های مؤثری است که در حوزه مقاوم‌سازی و نوسازی واحدهای مسکونی انجام می شود.

خسروی گفت: من بارها از طریق تلویزیون و رسانه‌ها بر ضرورت نوسازی و مقاوم‌سازی این واحدها تأکید کرده‌ام و دولت نیز تسهیلات کم‌بهره‌ای به مبلغ ۵۰۰ میلیون تومان با بازپرداخت ۲۰ساله برای ساخت واحدهای مسکونی در نظر گرفته است. همچنین برای خانوارهای دهک‌های یک تا چهار، حمایت‌های ویژه‌ای پیش‌بینی شده تا این خانواده‌ها نیز بتوانند واحدهای مسکونی خود را نوسازی و مقاوم‌سازی کنند.

وی افزود: واقعیت این است که واحدهای فرسوده حتی در برابر زلزله‌های خفیف نیز آسیب‌پذیر هستند و می‌توانند خطرات جدی برای ساکنان خود ایجاد کنند. بنابراین، با تداوم اقدامات بنیاد مسکن در زمینه نوسازی و مقاوم‌سازی، می‌توانیم در آینده‌ای نزدیک میزان خسارت‌های ناشی از سیل و سایر حوادث طبیعی را به حداقل برسانیم.

برنامه جامع مدیریت سیل در استان گلستان

در همین راستا یک کارشناس مسائل آب در استان اظهار کرد: عامل اصلی وقوع سیلاب، شدت و تداوم بارندگی است. این بارش‌ها به دلیل شدت بالا، در دسته سیلاب‌های تابستانه قرار می‌گیرند که معمولاً خسارت بیشتری به همراه دارند.

سید محمد حسینی افزود: همچنین عواملی مانند شرایط زمین‌شناسی، شیب زمین، کاهش پوشش گیاهی، تغییر کاربری اراضی، تجاوز به حریم رودخانه‌ها و ساخت غیراصولی پل‌ها می‌توانند شدت خسارت سیلاب را افزایش دهند. در سال‌های اخیر نیز به دلیل تغییرات اقلیمی، وقوع سیلاب در جهان افزایش یافته و استان گلستان نیز از این روند مستثنا نیست.

وی افزود: پس از وقوع سیل بزرگ سال ۱۳۸۰، تدوین «برنامه جامع مدیریت سیل در استان گلستان» در دستور کار کارگروه تخصصی سیل استان قرار گرفت.

این برنامه با بهره‌گیری از مطالعات پیشین و همفکری کارشناسان، در سال ۱۳۸۵ به تصویب کارگروه تخصصی سیل و سپس شورای مدیریت بحران استان رسید.

به گفته حسینی، این برنامه شامل پنج محور اصلی چون مدیریت حوضه‌های آبخیز، کنترل فیزیکی سیلاب، آمادگی در برابر سیل، مدیریت سیلاب‌دشت و مدیریت بحران و مقابله با سیل است.

مدیر عامل سابق آب منطقه‌ای گلستان گفت: در این چارچوب، اقداماتی همچون اجرای طرح‌های آبخیزداری، ساماندهی و لایروبی رودخانه‌ها، تعیین و تثبیت حدود بستر و حریم رودخانه‌ها، ساخت سدهای مخزنی و تأخیری، ایجاد سامانه‌های هشدار سیل، آموزش عمومی، برگزاری مانورهای تخلیه اضطراری، تعیین نقاط امن و توسعه بیمه سیل پیش‌بینی شده است.

به گفته وی، با توجه به گذشت حدود ۲۰ سال از تدوین این برنامه و اجرای بخشی از طرح‌های پیش‌بینی‌شده، ضروری است مدیران ارشد استان و دستگاه‌های اجرایی ملی و استانی توجه بیشتری به اجرای کامل آن داشته باشند و اعتبارات مورد نیاز را به‌صورت هدفمند تأمین کنند.

تکرار سیلاب در شرق گلستان، ضرورت عبور از مدیریت واکنشی به مدیریت پیشگیرانه را برجسته می‌کند. رویکردی که در آن، به‌جای تمرکز صرف بر جبران خسارت‌ها، کاهش خطر، حفاظت از جان و مال مردم و افزایش تاب‌آوری مناطق آسیب‌پذیر در اولویت قرار گیرد.

در شرایطی که مردم روستاهای شرق استان گلستان به دلیل محدودیت‌های اقتصادی و دشواری‌های زندگی روستایی، با مشکلات معیشتی بیشتری روبه‌رو هستند، خسارت‌های ناشی از سیل اخیر تنها به تخریب منازل و مزارع محدود نمی‌شود، بلکه بنیان معیشت و زندگی روزمره آنان را نیز به‌شدت تحت تأثیر قرار داده است.

از سوی دیگر، مدیریت سیلاب نباید تنها به روزهای بارندگی و زمان وقوع بحران محدود شود؛ بلکه لازم است برنامه‌ریزی‌های پیشگیرانه در طول سال، با تأمین اعتبارات موردنیاز و نظارت مستمر بر اجرای طرح‌ها انجام گیرد. در چنین شرایطی، بررسی نقاط ضعف اقدامات گذشته و ارزیابی میزان اثربخشی طرح‌های اجراشده، می‌تواند به تصمیم‌گیری‌های دقیق‌تر کمک کند.