بازار کسب و کار– سرویس اقتصادی: بخش کشاورزی گلستان به عنوان مهمترین پایه اقتصادی این استان شمالی، نقش تعیین‌کننده‌ای در اشتغال، تولید و معیشت مردم دارد، با این حال، تداوم خام‌فروشی محصولات و پایین بودن سهم صنایع تبدیلی و تکمیلی موجب شده بخش قابل توجهی از ظرفیت‌های اقتصادی این حوزه همچنان بدون استفاده باقی بماند.
بر همین اساس، اجرای پروژه‌های سرمایه‌گذاری در بخش کشاورزی یکی از اقدامات ارزشمند جهاد کشاورزی گلستان به شمار می‌رود که در دولت چهاردهم با نگاه ویژه به جذب سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی و ایجاد زنجیره ارزش محصولات دنبال می‌شود.
جهاد کشاورزی گلستان از حدود یک سال گذشته با تاکید معاونت هماهنگی امور اقتصادی استانداری، راه‌اندازی اتاق سرمایه‌گذاری را با هدف تسهیل فرآیندهای اداری و بانکی و ارائه مشاوره و راهنمایی به متقاضیان سرمایه‌گذاری در دستور کار قرار داده است.
این اتاق با ارائه خدمات لازم به سرمایه‌گذاران، زمینه آشنایی آنان با ظرفیت‌های اقتصادی استان، فرصت‌های سرمایه‌گذاری، فرآیند دریافت مجوزها و چگونگی بهره‌مندی از حمایت‌های قانونی را فراهم می‌کند که می‌تواند مسیر ورود سرمایه به بخش‌های مولد و اشتغال‌زا را هموارتر کند.
گلستان با تولید نزدیک به ۶ میلیون تن انواع محصولات کشاورزی، در تولید ۱۵ محصول راهبردی کشور دارای رتبه‌های برتر است. این استان در تولید دانه‌های روغنی کلزا، سویا و آفتابگردان، هلو، توتون و گوشت مرغ رتبه نخست کشور را دارد.
همچنین گلستان در تولید گندم، چغندرقند و خرمالو رتبه دوم، در تولید شلتوک، پیله‌تر ابریشم، میگو و پنبه رتبه سوم، در تولید ماهیان پرورشی و خاویاری رتبه چهارم و در تولید جو و زیتون رتبه پنجم کشور را به خود اختصاص داده است.
برخورداری از هفت اقلیم از ۱۳ اقلیم جهان، همجواری با استان‌های مازندران، خراسان شمالی و سمنان و همچنین مرز مشترک با کشور ترکمنستان، ظرفیت‌های متنوعی برای توسعه کشاورزی، دامپروری، شیلات، صنایع تبدیلی و صادرات محصولات در این استان ایجاد کرده است.
تور رسانه‌ای خبرنگاران استان گلستان و بازدید از چند پروژه سرمایه‌گذاری در بخش کشاورزی و صنایع وابسته، از جمله دامداری بهین تلیسه، یک واحد سردخانه، واحد تولیدی خوراک دام، طیور و آبزیان زیان در دست ساخت و زنجیره تولید کشت و صنعت آشوراده در شهرستان‌های غرب استان گلستان برگزار شد.
بازدید از این واحدها، نمونه‌ای از ظرفیت‌های موجود برای سرمایه‌گذاری در بخش کشاورزی استان هستند و نشان می‌دهند که با هدایت سرمایه به سمت فرآوری، بسته‌بندی، نگهداری و تکمیل زنجیره تولید می‌توان ارزش اقتصادی محصولات کشاورزی استان گلستان را افزایش داد.
در این بازدید ۴ ساعته، فعالان بخش دامپروری و صنایع تبدیلی گلستان با اشاره به مشکلات تامین نقدینگی، نهاده‌های دامی و تجهیزات تولید، خواستار حمایت بیشتر مسوولان برای توسعه زنجیره‌های ارزش، جلوگیری از خام‌فروشی محصولات کشاورزی و افزایش اشتغال در استان شدند.
مدیر دامداری بهین‌تلیسه در روستای بالاجاده شهرستان کردکوی گفت: با توجه به علاقه‌ای که به فعالیت در حوزه دامپروری داشتم، در سال ۱۳۸۵ به‌عنوان گاودار نمونه کشور معرفی شدم.
حسینعلی کبیری افزود: اکنون دومین تجربه دامپروری خود را با سرمایه‌گذاری روی نژاد سلمینتال آغاز کرده‌ام؛ این نژاد در مقایسه با هلشتاین علاوه بر شیر با کیفیت، طول عمر بیشتر، ۲۵ تا ۲۰ درصد گوشت بیشتر و مقاوم به بیماری، سازگاری بیشتری با اقلیم منطقه دارد و در حال حاضر یک‌هزار راس دام پرورشی از این نژاد در این واحد نگهداری می‌شود.
وی ادامه داد: حدود ۴۰ نفر به‌صورت مستقیم در این واحد دامپروری مشغول فعالیت هستند.
وی همچنین حذف ارز ترجیحی برای تامین نهاده‌های دامی را یکی از مهمترین چالش‌های پیش‌روی دامپروری دانست و گفت: اجرای این سیاست از سال گذشته، هزینه تامین نهاده‌های وارداتی را چهار تا پنج برابر افزایش داده و دامداری‌ها را در تامین نقدینگی مورد نیاز با مشکل مواجه کرده است.
مدیر دامداری بهین‌تلیسه از مسوولان مرتبط در گلستان خواست مشکل نقدینگی واحدهای دامداری را برای تهیه نهاده‌های مورد نیاز برطرف کنند.
وی خاطرنشان کرد: در صورت رفع مشکل نقدینگی، ظرفیت تولید و تعداد دام‌های این واحد را تا دو برابر افزایش خواهم داد.
کبیری همچنین نوسازی تجهیزات دامپروری را از دیگر درخواست‌های خود برشمرد و گفت: با نوسازی تجهیزات می‌توان میزان تولید و اشتغال این واحد را افزایش داد.
مدیر سرمایه‌گذاری واحد تولید خوراک دام، طیور و آبزیان در شهرک صنعتی کردکوی نیز گفت: این واحد اکنون ۹۰ درصد پیشرفت فیزیکی دارد و برنامه‌ریزی شده تا طی ۲ ماه آینده به بهره‌برداری برسد.
شهاب خنجری افزود: این واحد دوردست ساخت پس از بهره‌برداری، ظرفیت تولید ۳۰ تن نهاده در ساعت را خواهد داشت.
خنجری ادامه داد: این واحد می‌تواند حدود ۱۲ درصد از نهاده مورد نیاز بخش دامپروری استان را تامین کند و برای اجرای آن تاکنون سه‌هزار و ۵۰۰ میلیارد ریال تامین مالی شده است.
وی گفت: با استفاده از ظرفیت شرکت‌های دانش‌بنیان داخلی، تجهیزات این واحد تهیه و نصب شده و این مجموعه دارای ۲ خط تولید مجزا است.
مدیر سرمایه‌گذاری واحد تولید خوراک دام، طیور و آبزیان در شهرک صنعتی کردکوی افزود: این واحد پس از بهره‌برداری ظرفیت ایجاد اشتغال مستقیم برای ۹۰ نفر را خواهد داشت.
خنجری همچنین میزان اعتبار مورد نیاز برای تکمیل و بهره‌برداری کامل از این واحد را ۵۰۰ تا ۷۰۰ میلیارد ریال اعلام کرد.
عضو هیات مدیره زنجیره تولید کشت وصنعت آشوراده در شهرستان ترکمن نیز گفت: زنجیره تولید دام در استان گلستان به اندازه زنجیره تولید طیور توسعه نیافته و این موضوع ضرورت توجه بیشتر به این بخش را نشان می‌دهد.
فرشاد بشارتی افزود: زنجیره تولید کشت و صنعت آشوراده برای تامین شیر به‌عنوان ماده اولیه تولید، ناچار است بخشی از نیاز خود را از استان‌های همجوار تامین کند.
وی همچنین از اجرای طرح توسعه پنج‌هزار راسی دام سنگین توسط زنجیره تولید کشت و صنعت آشوراده خبر داد و گفت: در حال حاضر مرحله نخست هزار راس از این طرح به بهره‌برداری رسیده و مرحله دوم طرح هزار و ۲۰۰ راسی دیگر نیز طی یک ماه آینده آماده بهره‌برداری خواهد شد.
وی تاکید کرد: برنامه‌ریزی شده است طرح پنج‌هزار راسی دام سنگین طی ۲ سال آینده تکمیل شود.
عضو هیات‌مدیره زنجیره تولید کشت و صنعت آشوراده ادامه داد: نیاز روزانه این زنجیره ۱۲۰ تن شیر خام است که حدود ۴۰ تن آن از داخل استان گلستان تامین می‌شود.
وی افزود: اکنون این مجموعه در تولید ۴۰ نوع محصول لبنی فعالیت دارد و توسعه زنجیره تولید می‌تواند سرمایه‌گذاری بیشاز زمینه افزایش اشتغال و ایجاد ارزش افزوده بیشتر در استان را فراهم کند.
رییس جهادکشاورزی گلستان نیز گفت: توسعه تولید گوشت قرمز با هدف دستیابی به خودکفایی و حتی حضور در بازارهای صادراتی، از برنامه‌های مهم بخش کشاورزی کشور است.
ابراهیم هزارجریبی افزود: بخش خصوصی در حوزه تولید گوشت قرمز فعال است و توسعه پرواربندی، ایجاد زنجیره‌های تولید و تکمیل زنجیره ارزش، از برنامه‌های اصلی این بخش به‌شمار می‌رود.
وی ادامه داد: برخی مجموعه‌های لبنی در استان گلستان با ورود به حوزه تولید گوشت، به سمت ایجاد زنجیره کامل تولید حرکت کرده‌اند و تلاش می‌کنند مراحل مختلف تولید، فرآوری، بسته‌بندی و عرضه محصولات را در داخل مجموعه خود انجام دهند.
هزارجریبی گفت: تکمیل زنجیره‌های تولید علاوه بر ایجاد ارزش افزوده، نقش مهمی در افزایش اشتغال دارد و با راه‌اندازی هر حلقه از زنجیره، فرصت‌های شغلی جدیدی در استان ایجاد می‌شود.
رییس جهادکشاورزی گلستان با قدردانی از فعالیت زنجیره تولید کشت و صنعت آشوراده در حوزه صنایع غذایی و تبدیلی، افزود: این مجموعه رویکردی توسعه‌گرا دارد و جهادکشاورزی استان نیز در حد توان از طرح‌های توسعه‌ای آن حمایت خواهد کرد.
وی ادامه داد: بخشی از موضوعات مرتبط با مصوبات سفر رییس‌جمهوری در حال پیگیری است و برای استفاده از روش‌های جدید تامین مالی نیز پیشنهادهایی به وزارت جهادکشاورزی ارائه شده تا در صورت نیاز، منابع ملی برای تکمیل زنجیره‌های تولید در استان از جمله زنجیره تولید کشت و صنعت آشوراده اختصاص یابد.
هزارجریبی بیان کرد: در چارچوب برنامه هفتم توسعه، میزان تسهیلات استان در مرحله نخست حدود ۱۵۰ تا ۱۷۵ میلیارد تومان بود که با توجه به افزایش شمار متقاضیان، این رقم برای جذب حداکثری به ۲۵۰ میلیارد تومان افزایش یافت.
وی ادامه داد: برای رفع موانع سرمایه‌گذاری، نشست موردی با سرمایه‌گذاران برگزار می‌شود تا مشکلات مربوط به دریافت مجوزهای آب، برق، گاز و تامین زمین با سرعت بیشتری پیگیری و برطرف شود.
رییس جهادکشاورزی گلستان در پاسخ به سوال وضعیت تامین نهاده‌های دامی در استان، گفت: در حال حاضر به میزان کافی جو و ذرت در انبارهای استان وجود دارد و متقاضیان می‌توانند نهاده‌های مورد نیاز خود را از بازارگاه تهیه کنند.
مهاجر افزود: برای تامین نهاده از استان‌های شمالی و همچنین واردات از روسیه مذاکراتی انجام شده و در شرایط فعلی محدودیت جدی برای تامین نهاده‌های دامی وجود ندارد.
وی ادامه داد: سال گذشته به‌دلیل تغییر نرخ ارز و اجرای شیوه جدید حمل نهاده از بندر چابهار، وقفه‌ای در روند حمل‌ونقل ایجاد شد و استان گلستان به‌دلیل فاصله زیاد از مبادی ورودی و نبود بار برگشت برای کامیون‌ها، با مشکلات بیشتری در این زمینه مواجه بود.
وی گفت: این موضوع از طریق مسوولان حمل‌ونقل و دستگاه‌های مرتبط پیگیری شد تا روند تامین نهاده و انتقال آن به استان با اختلال مواجه نشود.
رییس جهادکشاورزی گلستان تاکید کرد: این سازمان برای رفع موانع تولید، تامین مالی طرح‌ها، توسعه زنجیره‌های ارزش و حمایت از سرمایه‌گذاران بخش کشاورزی، موضوعات را در سطح استانی و ملی دنبال می‌کند.
معاون برنامه‌ریزی و امور اقتصادی جهادکشاورزی گلستان نیز گفت: در برنامه هفتم توسعه، توسعه تولید گوشت قرمز از سوی وزارتخانه و استان گلستان با جدیت دنبال می‌شود.
حمید حسینپور افزود: سهم استان گلستان از ۶ همت در نظر گرفته شده وزارتخانه برای توسعه تولید گوشت قرمز در کشور، ۲۵۰ میلیارد تومان بود که این تسهیلات جذب شده است.
وی یادآور شد: در حالی که جذب تسهیلات تولید گوشت قرمز برای این استان از ۶ سال قبل انجام نشده بود.
حسبن‌پور همچنین از جذب تسهیلات از محل اعتبارات معاونت توسعه روستایی و مناطق محروم ریاست‌جمهوری برای ۳ طرح توسعه‌ای و اشتغال زا با اعتبار ۷۵۰ میلیارد ریال خبر داد و گفت: تاکنون ۲ مورد آن جذب اعتبارات شده بود و یک مورد دیگر به دلیل عدم پیگیری متقاضی بلاتکلیف مانده است.
این واحدها نمونه‌ای از ظرفیت‌های موجود برای سرمایه‌گذاری در بخش کشاورزی استان هستند و نشان می‌دهند که با هدایت سرمایه به سمت فرآوری، بسته‌بندی، نگهداری و تکمیل زنجیره تولید می‌توان ارزش اقتصادی محصولات را افزایش داد و از خام‌فروشی جلوگیری کرد.
با این وجود، توسعه چنین پروژه‌هایی در بخش کشاورزی، ضمن فراهم کردن زمینه برای عرضه محصولات با کیفیت و قابلیت رقابت بیشتر در بازارهای داخلی و خارجی، به تثبیت اشتغال، افزایش بهره‌وری، تقویت درآمد کشاورزان و دامداران و ایجاد ثروت در استان گلستان کمک می‌کند.
بر این اساس، استمرار حمایت دستگاه‌های اجرایی، تسهیل فرآیندهای اداری و بانکی، رفع موانع سرمایه‌گذاری و معرفی دقیق فرصت‌های اقتصادی گلستان می‌تواند زمینه‌ساز حضور بیشتر سرمایه‌گذاران در این استان و تبدیل ظرفیت‌های کشاورزی آن به فرصت‌های پایدار اقتصادی باشد.
طبق داده‌های آماری، بخش کشاورزی گلستان همچنین ۳۸ درصد اشتغال خالص استان را به خود اختصاص داده و معیشت شمار زیادی از خانوارهای روستایی و عشایری به فعالیت‌های این بخش وابسته است. از این رو، توسعه سرمایه‌گذاری در صنایع تبدیلی و تکمیلی می‌تواند علاوه بر افزایش درآمد بهره‌برداران، به ایجاد فرصت‌های شغلی پایدار، رونق اقتصادی مناطق روستایی و کاهش مهاجرت کمک کند.
