گلستان؛ سرزمین فرصت‌های از دست‌رفته

سکینه جافرنوده – بازار کسب و کار – در شرایطی که اقتصاد کشور با چالش‌های متعددی روبه‌رو است، استان گلستان نیز به عنوان یکی از مناطق مهم شمالی ایران، ظرفیت‌های بزرگی برای توسعه و تولید دارد که متأسفانه به دلیل مدیریت ناکارآمد و وعده‌های توخالی بسیاری از مسئولین استانی، هنوز به مرحله شکوفایی نرسیده است. بحران انرژی در حوزه آب، برق و گاز که در سال‌های اخیر زندگی مردم را تحت فشار قرار داده، با مسأله بیکاری و رکود تولید در این منطقه پیوند خورده و معیشت خانوارهای گلستانی را بیش از پیش آسیب‌پذیر کرده است.

گلستان با داشتن خلیج گرگان، دریای خزر و جنگل‌های هیرکانی، در کنار منابع طبیعی ارزشمند و طبیعت بکر، می‌تواند به قطب گردشگری و تجارت پایدار در کشور بدل شود. اما در حالی که گردشگری و حفاظت از منابع طبیعی باید اولویت توسعه باشد، برخی سیاست‌های نادرست باعث شده این سرمایه‌های ملی نه‌تنها به سود مردم به کار گرفته نشود، بلکه خطر نابودی آنها نیز بیش از هر زمان دیگری احساس گردد.

در این میان، طرح منطقه آزاد تجاری اینچه‌برون فرصتی طلایی برای رونق تجارت و ایجاد اشتغال به شمار می‌رود، اما اگر مدیریت آن با همان نگاه‌های مقطعی و سیاسی ادامه یابد، نتیجه‌ای جز در زمین دشمن بازی کردن و از دست رفتن موقعیت‌های اقتصادی نخواهد داشت. پیوند میان اقتصاد و فرهنگ، اگر به درستی تعریف شود، می‌تواند موتور محرکه‌ای برای توسعه گلستان باشد، اما وقتی رسانه‌ها به عنوان رکن چهارم دموکراسی در حاشیه قرار بگیرند و نقش نظارتی‌شان تضعیف شود، راه برای تکرار اشتباهات و اتلاف فرصت‌ها هموار می‌گردد.

اکنون پرسش اصلی مردم این استان آن است که آیا نگاه به توسعه و تولید، واقعاً با اولویت معیشت جامعه و آینده نسل‌های بعدی همسو خواهد شد یا بار دیگر وعده‌ها پشت تریبون باقی می‌ماند و اقتصاد، منابع طبیعی و گردشگری گلستان قربانی تصمیم‌های ناکارآمد خواهد شد؟

استان گلستان با همه ظرفیت‌های بزرگ اقتصادی، فرهنگی و طبیعی‌اش هنوز نتوانسته جایگاه واقعی خود را در مسیر توسعه پیدا کند. مردم این استان سال‌هاست با مشکلاتی مثل بیکاری، رکود تولید و بحران انرژی در بخش‌های آب، برق و گاز دست و پنجه نرم می‌کنند؛ مسائلی که مستقیم بر سفره‌های مردم و معیشت روزمره آنان اثر گذاشته است. در حالی که خلیج گرگان، دریای خزر و جنگل‌های هیرکانی می‌توانند موتور محرک گردشگری و تجارت پایدار باشند، سوءمدیریت و وعده‌های توخالی بسیاری از مسئولان باعث شده این فرصت‌ها یا بلااستفاده بمانند یا در معرض نابودی قرار گیرند.

کارشناسان اقتصادی می‌گویند تا وقتی مشکل انرژی حل نشود، تولید در گلستان رونق نمی‌گیرد. کارخانه‌ها و کارگاه‌ها با قطعی‌های مکرر برق و گاز زیان می‌بینند و سرمایه‌گذاران هم رغبت کمتری برای حضور در استان پیدا می‌کنند. از نگاه آنان، اگر دولت و مسئولین استانی به‌جای شعار، برنامه عملی برای انرژی و حمایت از تولید ارائه دهند، بسیاری از مشکلات بیکاری هم برطرف خواهد شد.

جامعه‌شناسان هم بر اهمیت فرهنگ در توسعه تأکید دارند. به باور آنان، گلستان منابع طبیعی کم‌نظیری دارد، اما تا وقتی فرهنگ درست استفاده و حفاظت از این منابع جا نیفتد، فرصت‌ها یکی پس از دیگری از دست می‌روند. آنها مثال می‌زنند که گردشگری می‌تواند شغل و درآمد زیادی برای مردم استان ایجاد کند، ولی بدون آموزش و فرهنگ‌سازی، طبیعت و منابع طبیعی مثل خلیج گرگان یا جنگل‌های هیرکانی فقط مصرف می‌شوند و آینده‌ای باقی نمی‌ماند.

کارشناسان محیط‌زیست نیز هشدار می‌دهند که توسعه بدون توجه به طبیعت، دوام ندارد. از بین رفتن جنگل‌ها یا آلودگی دریای خزر نه‌تنها محیط‌زیست، بلکه اقتصاد کشاورزی و گردشگری استان را هم نابود می‌کند. آنها تأکید دارند که توسعه باید پایدار باشد؛ یعنی هم شغل ایجاد کند و هم منابع طبیعی را برای نسل‌های بعدی حفظ نماید.

از سوی دیگر، تحلیلگران رسانه و سیاست بر نقش رکن چهارم دموکراسی یعنی رسانه‌ها تأکید می‌کنند. به باور آنان، رسانه‌های آزاد و مستقل می‌توانند جلوی در زمین دشمن بازی کردن و تکرار وعده‌های بی‌عمل را بگیرند. اگر نقدهای رسانه‌ای شنیده شود و مسئولان استانی به‌جای نادیده گرفتن، با رسانه‌ها تعامل داشته باشند، راه برای شفافیت، جذب سرمایه و توسعه واقعی باز خواهد شد.

مردم گلستان امروز بیش از هر زمان دیگری می‌خواهند بدانند آیا برنامه‌های مسئولان به عمل می‌رسد یا باز هم حرف‌ها در حد شعار باقی می‌ماند. آنچه جامعه انتظار دارد، اقدام عملی برای رونق تولید، حفاظت از طبیعت و بهبود معیشت است؛ موضوعی که اگر جدی گرفته نشود، فرصت‌های بزرگ اقتصادی و اجتماعی این استان یک به یک از دست خواهد رفت.

استان گلستان با همه ظرفیت‌های بزرگ اقتصادی، فرهنگی و طبیعی‌اش هنوز نتوانسته جایگاه واقعی خود را در مسیر توسعه پیدا کند. مردم این استان سال‌هاست با مشکلاتی مثل بیکاری، رکود تولید و بحران انرژی در بخش‌های آب، برق و گاز دست و پنجه نرم می‌کنند؛ مسائلی که مستقیم بر سفره‌های مردم و معیشت روزمره آنان اثر گذاشته است. در حالی که خلیج گرگان، دریای خزر و جنگل‌های هیرکانی می‌توانند موتور محرک گردشگری و تجارت پایدار باشند، سوءمدیریت و وعده‌های توخالی بسیاری از مسئولان باعث شده این فرصت‌ها یا بلااستفاده بمانند یا در معرض نابودی قرار گیرند.

کارشناسان اقتصادی می‌گویند تا وقتی مشکل انرژی حل نشود، تولید در گلستان رونق نمی‌گیرد. کارخانه‌ها و کارگاه‌ها با قطعی‌های مکرر برق و گاز زیان می‌بینند و سرمایه‌گذاران هم رغبت کمتری برای حضور در استان پیدا می‌کنند. از نگاه آنان، اگر دولت و مسئولین استانی به‌جای شعار، برنامه عملی برای انرژی و حمایت از تولید ارائه دهند، بسیاری از مشکلات بیکاری هم برطرف خواهد شد.

جامعه‌شناسان هم بر اهمیت فرهنگ در توسعه تأکید دارند. به باور آنان، گلستان منابع طبیعی کم‌نظیری دارد، اما تا وقتی فرهنگ درست استفاده و حفاظت از این منابع جا نیفتد، فرصت‌ها یکی پس از دیگری از دست می‌روند. آنها مثال می‌زنند که گردشگری می‌تواند شغل و درآمد زیادی برای مردم استان ایجاد کند، ولی بدون آموزش و فرهنگ‌سازی، طبیعت و منابع طبیعی مثل خلیج گرگان یا جنگل‌های هیرکانی فقط مصرف می‌شوند و آینده‌ای باقی نمی‌ماند.

کارشناسان محیط‌زیست نیز هشدار می‌دهند که توسعه بدون توجه به طبیعت، دوام ندارد. از بین رفتن جنگل‌ها یا آلودگی دریای خزر نه‌تنها محیط‌زیست، بلکه اقتصاد کشاورزی و گردشگری استان را هم نابود می‌کند. آنها تأکید دارند که توسعه باید پایدار باشد؛ یعنی هم شغل ایجاد کند و هم منابع طبیعی را برای نسل‌های بعدی حفظ نماید.

از سوی دیگر، تحلیلگران رسانه و سیاست بر نقش رکن چهارم دموکراسی یعنی رسانه‌ها تأکید می‌کنند. به باور آنان، رسانه‌های آزاد و مستقل می‌توانند جلوی در زمین دشمن بازی کردن و تکرار وعده‌های بی‌عمل را بگیرند. اگر نقدهای رسانه‌ای شنیده شود و مسئولان استانی به‌جای نادیده گرفتن، با رسانه‌ها تعامل داشته باشند، راه برای شفافیت، جذب سرمایه و توسعه واقعی باز خواهد شد.

تولیدکنندگان استان نیز بیشترین گلایه را از بحران انرژی دارند. آنها می‌گویند وقتی برق و گاز قطع می‌شود، خط تولید متوقف می‌گردد و هم درآمد و هم اشتغال آسیب می‌بیند. این فعالان اقتصادی همچنین معتقدند که هزینه‌های مواد اولیه و مالیات روزبه‌روز سنگین‌تر می‌شود، در حالی که وعده‌های حمایتی مسئولان کمتر به مرحله عمل می‌رسد.

تولیدکنندگان تأکید می‌کنند که گلستان ظرفیت بالایی در صنایع غذایی، کشاورزی و صنایع تبدیلی دارد. اگر دولت انرژی پایدار و تسهیلات واقعی برای تولیدکنندگان فراهم کند، نه‌تنها بیکاری کاهش می‌یابد بلکه محصولات گلستان می‌تواند به بازارهای جهانی هم صادر شود. به باور آنان، تولیدکننده تنها زمانی می‌تواند رقابت کند که موانع اداری و هزینه‌های اضافی از دوش او برداشته شود.

در سوی دیگر، بازرگانان گلستان نگاه‌شان به تجارت مرزی و فرصت‌های بزرگ منطقه آزاد تجاری اینچه‌برون است. آنها می‌گویند موقعیت جغرافیایی استان یک پل ارتباطی میان ایران و آسیای میانه است، اما زیرساخت‌های حمل‌ونقل و تجاری هنوز تکمیل نشده و این ضعف، فرصت‌های صادراتی را از بین می‌برد.

بازرگانان اعتقاد دارند که بروکراسی اداری و وعده‌های تکراری، تجارت را سخت کرده است. به گفته آنان، در حالی که کشورهای همسایه با سرعت به سمت توسعه صادرات می‌روند، بازرگانان گلستانی باید ماه‌ها برای دریافت یک مجوز ساده در ادارات منتظر بمانند.

این فعالان تأکید دارند که اگر زیرساخت‌های ریلی و بندری اینچه‌برون توسعه یابد، گلستان می‌تواند به قطب صادرات شمال ایران تبدیل شود. چنین تحولی هم درآمد استان را بالا می‌برد و هم شغل‌های زیادی برای جوانان ایجاد خواهد کرد.

به باور آنان، تجارت بین‌المللی تنها با عمل‌گرایی مسئولان و استفاده درست از ظرفیت خلیج گرگان، دریای خزر و منطقه آزاد تجاری اینچه‌برون امکان‌پذیر است. در غیر این صورت، فرصت‌های بزرگ اقتصادی همچنان بر باد می‌رود.

نکته قابل تامل بازار کسب و کار

مردم گلستان امروز بیش از هر زمان دیگری می‌خواهند بدانند آیا برنامه‌های مسئولان به عمل می‌رسد یا باز هم حرف‌ها در حد شعار باقی می‌ماند. آنچه جامعه انتظار دارد، اقدام عملی برای رونق تولید، توسعه تجارت، حفاظت از طبیعت و بهبود معیشت است؛ موضوعی که اگر جدی گرفته نشود،

با همه این مشکلات و کاستی‌ها، گلستان همچنان استانی سرشار از فرصت و ظرفیت است. اگر اراده جدی برای عمل به جای شعار وجود داشته باشد، می‌توان با بهره‌گیری درست از منابع طبیعی، توسعه گردشگری، حمایت از تولیدکنندگان و فعال کردن ظرفیت‌های تجاری اینچه‌برون، این استان را به الگویی از توسعه پایدار در کشور تبدیل کرد. مردم گلستان ثابت کرده‌اند که توان و انگیزه کار و تولید را دارند؛ آنچه امروز انتظار می‌رود، همت مسئولان برای تبدیل وعده‌ها به اقدام و باز کردن گره‌های اقتصادی و معیشتی است.

استان گلستان با منابع طبیعی بکر، خلیج گرگان، دریای خزر و جنگل‌های هیرکانی، یکی از استان‌های سرشار از فرصت در شمال کشور است. این ظرفیت‌ها می‌تواند هم گردشگری را رونق دهد و هم تجارت و تولید را به حرکت درآورد، اما تاکنون استفاده بهینه از آنها محدود بوده است.

بحران انرژی در بخش آب، برق و گاز، بیکاری و ضعف زیرساخت‌های تولید و تجارت، مهم‌ترین موانع رشد اقتصادی استان محسوب می‌شوند. مسئولان استانی بارها وعده داده‌اند اما بسیاری از این وعده‌ها هنوز عملی نشده و مردم گلستان همچنان با مشکلات معیشتی دست و پنجه نرم می‌کنند.

اگر اراده‌ای واقعی برای اصلاح وضعیت وجود داشته باشد، با حمایت از تولیدکنندگان، تقویت زیرساخت‌های منطقه آزاد تجاری اینچه‌برون و حفاظت از منابع طبیعی، گلستان می‌تواند به الگویی از توسعه پایدار در کشور تبدیل شود. این استان ثابت کرده که مردمش توان و انگیزه کار و تولید دارند؛ کافی است مسئولان وعده‌ها را به اقدام تبدیل کنند.