جراحی اقتصادی جامعه کارگری را از نفس انداخت/ تورم سوار بر دستمزدها است
به گزارش خبرنگار بازار کسب و کار | در هفته پایانی مهرماه، بازار ارز تهران با کاهش قیمتها آغاز شد؛ این کاهش در شرایطی اتفاق افتاد که ایران به طور رسمی پایان قطعنامه ۲۲۳۱ را اعلام کرد و بر اتمام تمام محدودیتهای مرتبط با برنامه هستهای کشور تأکید نمود.
در روز نخست کاری این هفته، رخدادهای جهانی و تحولات داخلی موجب افت قیمت دلار در بازار غیررسمی شدند. بهنظر میرسد مسیر نزولی قیمتها همچنان ادامهدار باشد؛ خریداران فعلا تمایلی به خرید دلار ندارند و حتی پایینتر از قیمت بازار هم تقاضا وجود ندارد.
در بازار غیررسمی، قیمت دلار آمریکا به زیر ۱۰۷ هزار تومان رسیده؛ این عدد نشاندهنده دلسردی خریداران و امید به ادامه افت قیمت در روزهای آینده است. اما در مرکز مبادله ارز و طلای ایران، اسکناس دلار به ۷۲ هزار و ۵۰۱ تومان تثبیت شد و حواله دلار ۷۰ هزار و ۳۸۹ تومان قیمتگذاری شد؛ نسبت به روز قبل، تغییری در این نرخها مشاهده نشد.
یورو نیز در بازار معاملات اسکناس ۸۴ هزار و ۶۲۸ تومان و حجم حواله آن ۸۲ هزار و ۱۶۳ تومان بود؛ در معاملات روز جاری، یورو در اسکناس ۲۵۹ تومان و در حواله ۲۵۲ تومان افزایش داشت. این رشد اندک در مقابل کاهش مستمر دلار، توجه فعالان را به خود جلب کرده است.
درهم امارات با قیمت ۱۹ هزار و ۷۴۱ تومان برای اسکناس و ۱۹ هزار و ۱۶۶ تومان برای حواله ثبت شد؛ روبل روسیه ۸۹۲ تومان برای اسکناس و ۸۶۶ تومان برای حواله قیمتگذاری شد که در اسکناس ۳۴ تومان و در حواله ۳۳ تومان کاهش داشت. این افت جزئی در ارزش روبل، با توجه به وضعیت مبادلات تجاری ایران و روسیه، نگرانیهایی را در جامعه اقتصادی به وجود آورده است.
قیمت یوآن چین به ۱۰ هزار و ۱۷۳ تومان رسید و حواله آن ۹ هزار و ۸۷۶ تومان تعیین شد؛ نسبت به معاملات پنجشنبه، یوآن در اسکناس ۳ تومان و در حواله ۲ تومان افزایش یافت. یکصد ین ژاپن نیز در اسکناس ۴۸ هزار و ۲۲۰ تومان و در حواله ۴۶ هزار و ۸۱۵ تومان شد؛ که به ترتیب افزایشهایی در هر دو بخش مشاهده شد.
هزار وون کره جنوبی با نرخ اسکناس ۵۰ هزار و ۹۷۱ تومان و حواله ۴۹ هزار و ۴۸۷ تومان مقرر شد؛ رشد جزئی در هر دو بخش وجود دارد. نرخ روپیه هند نیز برای اسکناس ۸۲۳ تومان و حواله ۷۹۹ تومان اعلام شد، که نسبت به روز قبل بدون تغییر بود.
در بازار ارز دیجیتال، تتر حدود ۱۰۸ هزار تومان قیمتگذاری شد و در بازار غیررسمی نیز دلار روند نزولی با محدوده ۱۰۷ تا ۱۰۶ هزار تومان را ثبت کرد.
طبق آمار بانک مرکزی، از ابتدای سال تا پایان مهرماه، بیش از ۳۲ میلیارد دلار ارز برای واردات کالاهای اساسی، دارو، صنایع و خدمات تأمین شده؛ سهم بخش تجاری و بازرگانی بالاتر از سایر حوزههاست.
بازار طلا نیز با عقبگرد مواجه شده است؛ فعالان بازار سکه و طلا تحت تأثیر افت قیمت ارز و کاهش ارزش اونس جهانی، نرخهای خود را کاهش دادند. سکه امامی به ۱۱۳ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان و سکه طرح قدیم به ۱۰۷ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان رسید. هر دو نوع سکه نسبت به معاملات روز قبل بیش از دو میلیون تومان افت کردند.
در معاملات امروز، نیمسکه ۵۹ میلیون، ربع سکه ۳۲ میلیون و ۹۰۰ هزار و سکه گرمی ۱۶ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان قیمت خوردند؛ همگی نسبت به روز گذشته کاهش محسوسی داشتهاند.
هر گرم طلای ۱۸ عیار با قیمت ۱۰ میلیون و ۷۹۹ هزار و ۳۰۰ تومان معامله شد که نسبت به روز پنجشنبه ۴۱۶ هزار تومان کاهش داشت. طلای ۲۴ عیار نیز با قیمت ۱۴ میلیون و ۳۸۸ هزار تومان و افت ۵۵۴ هزار تومانی معامله شد. هر مثقال طلا به ۴۶ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان نزول قیمت پیدا کرد.
قیمت اونس جهانی طلا با افت ۶۰ دلاری به عدد ۴۲۵۱ دلار رسید؛ کاهش جهانی قیمت طلا تأثیر مستقیمی بر بازار ایران گذاشته و فعالان این حوزه را نگرانتر از همیشه کرده است.
دیدگاههای کارشناسان اقتصادی پیرامون این تحولات ضدونقیض است؛ عدهای معتقدند کاهش قیمت ارز میتواند فرصت سرمایهگذاری در بازارهای تولیدی و صادراتی را افزایش دهد، در حالی که عدهای دیگر هشدار میدهند این افت ناگهانی ممکن است با توجه به نبود ثبات سیاسی و اقتصادی، در آینده موجب بازگشت تورم و آسیب به اقشار ضعیف شود.
مردم نسبت به افت اخیر دلار، نگاه انتقادی و پرسشی دارند؛ برخی این روند را مثبت ارزیابی کرده و آن را عاملی برای کاهش قیمت کالاهای وارداتی، خصوصاً دارو و مواد غذایی اساسی، میدانند. با این حال، بخشی دیگر از مردم به دغدغههای خود در مورد آینده قیمتها و احتمال بازگشت روند صعودی اشاره دارند.
از سوی دیگر، کسبوکارهای مبتنی بر واردات و صادرات با نگرانی به نوسانات ارزی نگاه میکنند؛ بخش تولید از افت نرخ ارز استقبال کرده اما بخش صادرات با خطر کاهش مزیت رقابتی و کاهش درآمد مواجه است.
صاحبنظران معتقدند ثبات یا کاهش ارز اگرچه مطلوب است، اما باید با سیاستهای کلان و پایدار همراه باشد؛ اگر کاهش نرخ ارز، ناشی از مدیریت صحیح منابع و سیاستهای اقتصادی باشد، آثار مثبت پررنگتری دارد؛ اما اگر فقط تحتتأثیر عوامل موقت سیاسی یا روانی باشد، احتمال بازگشت تورم و التهاب بازار بسیار بالاست.
برخی فعالان بازار، به ضرورت تقویت نظارتهای دولتی بر بازار ارز اشاره میکنند؛ به اعتقاد آنها نبود شفافیت در عرضه و تقاضا، یکی از علل اصلی نوسانات پیدرپی نرخ ارز است.
در این میان، اخباری از رشد اندک چند ارز مثل یورو و یوآن، در بحبوحه افت دلار، بار دیگر اهمیت تنوع سبد ارزی کسبوکارها را روشن میکند؛ کارشناسان توصیه دارند شرکتها و تجار ایرانی به سبد ارزی متنوعتر توجه کنند تا ریسک کاهش ارزش ارزهای خاص کاهش یابد.
نشانههای امیدواری نیز دیده میشود؛ برخی کارشناسان روند فعلی را مقدمهای برای تعادل بیشتر و میل به ثبات میدانند. اما تأکید میکنند تنها زمان و تداوم سیاستگذاری صحیح میتواند پاسخگوی دغدغههای مردم و کسبوکارها باشد.
در بازار طلای جهانی، عوامل خارجی مانند کاهش استخراج و افزایش هزینهها موجب بالا و پایین شدن قیمتها شدهاند. این پارامترها وابستگی مستقیم به تنشهای ژئوپولیتیک و تغییرات اقتصاد جهانی دارند، که بر روند قیمتها در ایران نیز تأثیر میگذارند.
بر اساس همین تحولات، تحلیلگران بازار کسبوکار تأکید دارند ثبات ارزی عامل کلیدی رشد یا سقوط بازارهاست؛ نوسانات شدید میتوانند هزینه تولید را غیرقابل پیشبینی سازند و موجب ضعف در تصمیمگیری صاحبان صنایع شوند.
ضعف قدرت خرید مردم در پیبُرد کاهش نرخ دلار و طلا، هنوز محسوس نشده و فعالان اجتماعی نگران عدم همسویی کاهش نرخ ارز با هزینههای واقعی مردم هستند؛ کارشناسان تأکید دارند نرخ خدمات و کالاها باید همسو با افت ارز تعدیل شوند تا آثار مثبت واقعی ایجاد شود.
از سوئی دیگر، نگرانی از بازگشت تورمی ناگهانی یا دخالتهای سیاسی در بازار ارز همواره وجود داشته؛ به همین دلیل، ایجاد سازوکارهای شفاف در روند مدیریت بازار و تعامل بین بانک مرکزی، کسبوکارها و مردم، ضروری به نظر میرسد.
در روزهای اخیر، بسیاری از کسبوکارهای کوچک و متوسط با کاهش درآمد مواجه شدند؛ افت قیمت ارز و طلا به زیان سودآوری آنها شده است، چراکه کالاها و مواد اولیه وارداتی هنوز با نرخهای بالاتر موجود بوده و کاهش نرخ ارز هنوز به مرحله اثرگذاری واقعی نرسیده است.
سیاستهای اقتصادی دولت در کنترل بازار ارز، هرچند مثبت ارزیابی میشود، اما همواره باید با واقعیتهای بازار منطبق باشد؛ تأمین نیاز ارزی کشور، حمایت از واردات کالاهای اساسی و نظارت بر روند معاملات، اساس پایداری بازار را شکل میدهد.
تأکید صاحبنظران بر لزوم فرهنگسازی و آموزش عمومی درباره ریسکهای بازار ارز، میتواند نقش مهمی در کاهش نگرانیها و افزایش مشارکت مردم ایفا کند؛ اطلاعرسانی شفاف و کارشناسی، پیشنیاز پایداری و رشد اقتصادی است.
در ادامه باید گفت بازار ارز و طلا، با تمام نوسانات و پیچیدگیهایش، هنوز نقش حیاتی در اقتصاد ایران دارد؛ نحوه مدیریت این بازار، تعیینکننده ثبات اجتماعی، زندگی مردم و توسعه کسبوکارها خواهد بود.
تغییرات اخیر اگرچه پیامدهای مثبت از منظر کنترل تورم و کاهش هزینهها دارد، اما وظیفه سیاستگذاران اقتصادی آن است که با نگاه بلندمدت و حمایت از تولید داخلی، از تداوم این ثبات پشتیبانی کنند.
در پایان، آنچه بیش از همه اهمیت دارد، پاسخگویی شفاف به انتظارات مردم، حمایت از اقشار آسیبپذیر و تشویق به نوآوری و افزایش بهرهوری در کسبوکارهای ایرانی است؛ بازار ارز و طلا هرگز بیتأثیر از اقتصاد و جامعه نبوده و نخواهد بود.
نکته قابل تامل بازار کسبوکار:
بازار کسبوکار ایران در مواجهه با افت نرخ ارز و طلا، در یک نقطه عطف و تعیینکننده قرار دارد. ثبات و کاهش قیمتها اگر به صورت پایدار و نتیجه سیاستگذاری صحیح باشد، میتواند نقطه شروع رشد و اعتماد مجدد به بازارها باشد.
اما لازم است توجه شود که کاهش نرخ ارز و طلا اگر ناشی از عوامل مقطعی باشد، ریسک بازگشت تورم و ایجاد نوسانهای ناگهانی بسیار بالا خواهد بود.
همچنین باید در نظر داشت که حرکت مثبت در بازار ارز باید با حمایت از کسبوکارهای تولید محور و توجه به زنجیرههای تأمین داخلی همراه باشد تا آثار پایدار و مثبت برای جامعه رقم بخورد.
سرانجام، هماهنگی سیاستهای اقتصادی و اجتماعی، تعامل بانک مرکزی با فعالان بازار و شفافیت در اطلاعرسانی، الزامات حیاتی برای عبور از چالشهای موجود و رسیدن به رونق واقعی در بازار کسبوکار ایران هستند.
دیدگاهتان را بنویسید