به گزارش خبرنگار بازار کسب و کار در شرایطی که تحریمهای بینالمللی، تغییرات اقلیمی و محدودیتهای فناورانه، ساختارهای اقتصادی کشورها را با فشار مضاعف روبهرو کرده است، امنیت غذایی به یکی از ارکان اصلی پایداری اقتصادی تبدیل شده است. ایران نیز بهعنوان کشوری با ظرفیت بالای تولید کشاورزی، بیش از هر زمان دیگری نیازمند تکیه بر پژوهش بومی است. این رویکرد میتواند ضمن کاهش وابستگی، زمینهساز ایجاد فرصتهای شغلی پایدار در مناطق مختلف کشور شود.
نشست تخصصی «دانشمحور شدن زنجیره گندم تا نان» در گرگان، فرصتی برای تبیین نقش اقتصاد دانشبنیان در کشاورزی بود. کارشناسان حاضر تأکید کردند که توسعه پژوهشهای مسئلهمحور، نهتنها بهرهوری تولید را افزایش میدهد، بلکه زنجیره ارزش گندم، آرد و نان را به موتور محرک اشتغال منطقهای تبدیل میکند.
بررسی روند جهانی تولید گندم نشان میدهد که با وجود رشد جمعیت، میزان تولید طی ۱۵ سال گذشته تقریباً ثابت مانده است. این موضوع اهمیت افزایش بهرهوری را دوچندان کرده و کشورهایی مانند ایران را ناگزیر به استفاده حداکثری از ظرفیتهای ژنتیکی و مدیریتی داخلی میکند؛ ظرفیتی که میتواند ارزش افزوده اقتصادی قابل توجهی ایجاد کند.
دانشگاهها در این میان نقشی کلیدی دارند. اعضای هیأت علمی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، اصلاح ساختار شورای عالی سلامت و امنیت غذایی را گامی ضروری برای پیوند علم و سیاستگذاری دانستند. حضور فعال وزارت علوم در این شورا میتواند مسیر تبدیل پژوهش به ثروت و اشتغال را هموار کند.
امنیت غذایی، طبق اسناد بالادستی کشور، زیربنای امنیت اقتصادی و اجتماعی است. این مفهوم نهتنها به فراهمی غذا بلکه به دسترسی، مصرف سالم و تابآوری در بحرانها مرتبط میشود. هر یک از این ارکان، ظرفیت بالایی برای توسعه کسبوکارهای دانشبنیان و ایجاد اشتغال تخصصی دارند.
تهدیدات نوظهور مانند خشکسالی، آفات جدید و محدودیتهای وارداتی، اهمیت بومیسازی بذر و نهادهها را برجسته کرده است. پژوهش بومی میتواند با کاهش هزینههای تولید، سودآوری کشاورزان را افزایش داده و انگیزه سرمایهگذاری بخش خصوصی را تقویت کند.
سرمایهگذاری در پژوهش، هزینه نیست بلکه بیمه آینده اقتصاد کشاورزی کشور است. با وجود این، سهم پژوهش از تولید ناخالص داخلی همچنان ناچیز است. این شکاف، مانعی جدی در مسیر توسعه اشتغال دانشمحور و جلوگیری از مهاجرت نخبگان محسوب میشود.
کارشناسان بر مأموریتگرا شدن پژوهشها تأکید دارند اتصال دانشگاه، صنعت و نهادهای اجرایی میتواند پژوهشهای خاکخورده را به محصولات تجاری و فرصتهای شغلی جدید تبدیل کند؛ مسیری که در نهایت به کاهش واردات و تقویت تولید داخلی منجر میشود.
گندم بهعنوان ستون فقرات امنیت غذایی، نقشی تعیینکننده در اقتصاد کشاورزی دارد. استان گلستان با سهم قابل توجهی از تولید ملی، نمونهای موفق از پیوند تحقیق و تولید است؛ الگویی که میتواند در سایر استانها نیز اجرا شود.
افزایش تدریجی عملکرد گندم در گلستان، نتیجه دههها اصلاح نژادی و مدیریت علمی است. این دستاوردها نشان میدهد که سرمایهگذاری در پژوهش، بازده اقتصادی بلندمدت و اشتغال پایدار به همراه دارد.
ظرفیتهای ژنتیکی بالای گندم، امکان دستیابی به عملکردهای بسیار بالاتر را فراهم کرده است. رفع محدودیتهای مدیریتی و زیرساختی میتواند این ظرفیت بالقوه را به سود واقعی برای کشاورزان و صنایع وابسته تبدیل کند.
اصلاح ارقام گندم در داخل کشور، وابستگی به واردات را به حداقل رسانده است. این استقلال فناورانه، علاوه بر امنیت غذایی، موجب شکلگیری مشاغل تخصصی در حوزه اصلاح نباتات و تولید بذر شده است.
کیفیت بالاتر ارقام داخلی نسبت به نمونههای وارداتی، مزیتی رقابتی برای اقتصاد کشاورزی ایران محسوب میشود. توسعه این ارقام میتواند جایگاه ایران را در بازارهای منطقهای تقویت کند.
در آیندهای با منابع آبی محدودتر، گندم بهدلیل بهرهوری بالای مصرف آب، گزینهای راهبردی در الگوی کشت خواهد بود. این ویژگی، فرصت مناسبی برای سرمایهگذاری و ایجاد اشتغال در مناطق کمآب فراهم میکند.
مدیریت بهینه منابع آب و خاک، علاوه بر حفظ محیط زیست، هزینههای تولید را کاهش داده و سودآوری کشاورزی را افزایش میدهد. این رویکرد، اقتصاد محلی را تقویت و از مهاجرت روستایی جلوگیری میکند.
با وجود ظرفیتهای بالا، عوامل پنهان اقتصادی و مدیریتی مانع افزایش عملکرد شدهاند. اصلاح نظام قیمتگذاری و پرداخت بهموقع مطالبات، میتواند انگیزه کشاورزان برای سرمایهگذاری در فناوریهای نوین را افزایش دهد.
افزایش قیمت واقعی گندم، بهطور مستقیم بر اشتغال و بهرهوری اثرگذار است. تجربه نشان داده است که سیاستهای حمایتی هوشمند، کشاورزان را به نوآوری و استفاده از دانش روز سوق میدهد.
در زنجیره گندم تا نان، تحول فناورانه ضرورتی اجتنابناپذیر است. نان بهعنوان کالای راهبردی، نیازمند حکمرانی دانش و مدیریت تخصصی است تا هم کیفیت ارتقا یابد و هم هزینههای پنهان کاهش یابد.
استانداردسازی آرد و نان، فرصتهای شغلی جدیدی در حوزه آزمایشگاهها، تجهیزات پیشرفته و خدمات فنی ایجاد میکند. این بخش میتواند به یکی از پیشرانهای اقتصاد دانشبنیان تبدیل شود.
تجهیز نانواییها و صنایع آرد به فناوریهای نوین، بهرهوری را افزایش داده و اتلاف منابع را کاهش میدهد. این اقدام، هم به نفع مصرفکننده و هم به سود تولیدکننده است.
حکمرانی یکپارچه در حوزه غذا و سلامت، نیازمند مشارکت همه ذینفعان است. تجربه گلستان نشان میدهد که همافزایی دانشگاه، دولت و مردم میتواند نتایج ملموس اقتصادی و اجتماعی به همراه داشته باشد.
در نهایت، امنیت غذایی زمانی محقق میشود که پژوهش، تولید و بازار در یک مسیر هماهنگ حرکت کنند. این هماهنگی، زمینهساز اشتغال پایدار، رشد اقتصادی و ارتقای تابآوری ملی خواهد بود.
بسیاری از فعالان اقتصادی معتقدند که تمرکز بر پژوهش بومی میتواند کشاورزی را از یک فعالیت سنتی به صنعتی سودآور تبدیل کند. به باور آنان، حمایت از دانشگاهها به معنای سرمایهگذاری مستقیم در اشتغال جوانان تحصیلکرده است. این رویکرد، مانع خروج نخبگان از کشور میشود.
کشاورزان گلستان تأکید دارند که ارقام اصلاحشده داخلی، هزینه تولید را کاهش داده و ریسک کشت را کمتر کرده است. آنها معتقدند اگر سیاستهای حمایتی پایدار باشد، میتوان تولید را افزایش داد و درآمد خانوارهای روستایی را بهبود بخشید.
برخی نانوایان بر این باورند که استانداردسازی آرد و استفاده از فناوریهای نوین، کیفیت نان را بالا میبرد اما نیازمند حمایت مالی و آموزشی است. به گفته آنها، سرمایهگذاری در این بخش میتواند اشتغال فنی جدیدی ایجاد کند.
کارشناسان حوزه سلامت نیز مشارکت بینبخشی را عامل اصلی موفقیت میدانند. آنها معتقدند پیوند سیاستهای غذایی و بهداشتی، هزینههای درمان را کاهش داده و بهرهوری نیروی کار را افزایش میدهد.
جمعی از شهروندان تأکید میکنند که امنیت غذایی تنها یک موضوع کشاورزی نیست، بلکه به اقتصاد خانوار، اشتغال جوانان و آینده کشور گره خورده است. از نگاه آنان، حمایت از پژوهش بومی، سرمایهگذاری برای نسلهای آینده محسوب میشود.
جزئیات بازگشت بانک رفاه/ حق مسکن کارگران افزایش مییابد

























دیدگاهتان را بنویسید