نوسان قیمتها و بازدیدهای نمایشی در بازار گلستان
به گزارش بازار کسب و کار، محمدرضا عارف در جلسه اخیر ستاد ملی هماهنگی و مدیریت تالابهای کشور با با بیان اینکه احیای خلیج گرگان و تالاب میانکاله برای کشورمان موضوع حیثیتی است، گفت: باید به این موضوع نگاه فرابخشی داشت و اقدامات جدی دنبال شود.
وی افزود: تالابها و دریاچهها نقش حیاتی برای کشور دارند با این حال گاهی اهمیت این مسئله نادیده گرفته میشود. تاکنون درخصوص آبخیزداری و آبخوانداری برخورد شعاری شده که نتیجه آن هم شرایط امروز تالابهای کشور است.
عارف در این جلسه که در آن، کلیات تعیین حریم و بستر تالاب میانکاله و خلیج گرگان و همچنن کلیات اقدامات تکمیلی حداکثر سه ساله برای مقابله با اثرات پسروی آب دریا بر احیای تالاب میانکاله و خلیج گرگان به تصویب رسید، با اشاره به اهمیت احیای تالابها، بیان کرد: خشک شدن تالابها و دریاچهها آثار منفی مختلفی از جمله آثار زیست محیطی دارد بنابراین احیای آنها باید در اولویت قرار گیرد.
بر اساس گزارشهای سازمان حفاظت محیط زیست، سطح آب خلیج در سالهای اخیر تا ۴۰ درصد کاهش یافته و بخشهای وسیعی از آن به زمینهای خشک تبدیل شده که این روند نه تنها اکوسیستم محلی را مختل کرده، بلکه پیامدهای گستردهای برای استانهای شمالی ایران به همراه دارد.
در حالی که کارشناسان تنها چند سال فرصت را برای جلوگیری از خشک شدن کامل این پهنه پیشبینی میکنند، دولت چهاردهم با برگزاری نشست ویژه در نهاد ریاستجمهوری، گامهای عملی برای علاجبخشی این پهنه آبی حیاتی برداشته و با تسریع مطالعات پمپاژ آب از دریای خزر و افزایش اعتبارات پروژههای ستاد ملی تالابها، مصمم است از تکرار فاجعهای مشابه خشک شدن دریاچه ارومیه جلوگیری کند.
اهمیت زیستمحیطی خلیج گرگان در درجه نخست به نقش آن در جلوگیری از تشکیل کانونهای ریزگرد مربوط میشود چرا که خشک شدن کامل این خلیج میتواند بیش از ۵۰ هزار هکتار زمین نمکی را به منبع تولید گرد و غبار تبدیل کند که بادهای محلی آن را تا شعاع ۶۰ کیلومتری پراکنده میسازد.
این ریزگردهای نمکی نه تنها کیفیت هوا را در شهرها و روستاهای اطراف کاهش میدهند، بلکه بر خاک کشاورزی تأثیر گذاشته و بهرهوری مزارع را تا ۲۰ درصد پایین میآورند، ضمن اینکه سلامت تنفسی ساکنان را تهدید میکنند و هزینههای درمانی مرتبط با بیماریهای ریوی را افزایش میدهند.
علاوه بر این، خلیج گرگان به عنوان بخشی از تالاب میانکاله، زیستگاه مهمی برای گونههای آبزی و پرندگان مهاجر است که در تکثیر ماهیان استخوانی و غضروفی نقش کلیدی دارد و سالانه میلیونها پرنده مهاجر را جذب میکند که حفظ این تنوع زیستی به تعادل اکولوژیکی دریای خزر کمک میکند و در مقابل کاهش آب منجر به مرگ گسترده آبزیان شده و زنجیره غذایی منطقه را مختل خواهد کرد.
استاندار گلستان بر محدودیت زمانی برای جلوگیری از خسارتهای بیشتر تأکید کرد و گفت: اگر در دو سال آینده اقدامی عاجل صورت نگیرد این خلیج به سرنوشت دریاچه ارومیه دچار خواهد شد.
علیاصغر طهماسبی اظهار کرد: برای احیای خلیج گرگان و جلوگیری از تشدید خسارتهای زیستمحیطی و انسانی، زمان محدودی در اختیار داریم و باید اقدامات اجرایی با فوریت دنبال شود.
معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار گلستان هم گفت: کاهش ۴۸ درصدی بارش نسبت به میانگین بلندمدت و ۴۰ درصدی نسبت به سال گذشته همراه با ساخت ۱۸ سد توسط روسیه روی رودخانه ولگا که ۸۵ درصد آب دریای خزر را تأمین میکند و افزایش میانگین دما، خلیج را به نقطه بحرانی رسانده است.
سیدمهدی مهیایی با اشاره به دو بعد زیستمحیطی و اقتصادی بحران افزود: خشک شدن کامل خلیج گرگان میتواند ریزگردهای شور را به شهرهای شمالی و جنگلهای هیرکانی برساند و اقتصاد دریا محور استان شامل آبزیپروری، تجارت دریایی و گردشگری را نابود کند.
وی یادآور شد: استحصال خاویار از ۵۰ تن در دهههای گذشته به کمتر از یک تن کاهش یافته و عمق آب برای پهلوگیری کشتی در بندر گز و بندر ترکمن دیگر کافی نیست.
معاون استاندار گلستان لایروبی ۱۱.۵ کیلومتری کانال آشوراده در سال ۱۴۰۲ با ۳۵۰ میلیارد تومان اعتبار از سازمان مدیریت بحران و ۱۵۰ تا ۲۰۰ میلیارد تومان از منابع داخلی سازمان بنادر و کشتیرانی را تنها اقدام نجاتبخش تا امروز دانست و گفت: این عملیات شوری را از ۵۰ به ۲۸ واحد کاهش داد و فرصت سه تا چهار ساله ایجاد کرد اما بدون اقدامات تکمیلی، خشکیدگی کامل حتمی است.
مهیایی پیشرفت زهکشی ۲۸۰ هکتار اراضی منتهی به خلیج را ۵۰ درصد و اجرای آبیاری نوین در بالادست برای کاهش مصرف آب و افزایش حقآبه را ۳۰ تا ۳۵ درصد اعلام کرد و افزود: لایروبی ۱۸۰ کیلومتر انهار اصلی و فرعی و ۵۰۰ کیلومتر رودخانههای قرهسو و گرگانرود و تکمیل تصفیهخانههای فاضلاب شهرهای ساحلی مانند کردکوی با ۴۰ درصد پوشش، بندرگز با ۸۰ درصد و بندرترکمن با ۳۵ درصد از دیگر برنامههای ضروری است.
نماینده غرب گلستان در مجلس نیز با انتقاد از نبود مدیریت واحد و مرکزی برای اجرای طرح جامع نجات خلیج و تالاب میانکاله گفت: همه چیز به مطالعات بیپایان منوط شده و دستگاهها یکدیگر را مقصر میدانند.
عبدالجلال ایری لایروبی کانال آشوراده را بر اساس مطالعات سازمان محیط زیست بهترین اقدام دانست و افزود: این اقدام شوری را بیش از ۵۰ درصد کاهش داد اما بدون پمپاژ آب تازه از بالادست، مشکل حل نمیشود.
وی ایدهآل را ورود آب شیرین با شوری زیر ۲۰ واحد دانست و گفت: حتی آب با شوری ۲۰ هزار واحد دریای خزر هم قابل قبول است.
نماینده غرب گلستان در مجلس با اشاره به هدررفت حجم قابل توجهی از آب خروجی نیروگاه برق نکا که هماکنون مستقیم به دریای خزر میریزد پیشنهاد داد: با اجرای طرح انتقال، این آب به خلیج گرگان هدایت شود.
ایری تأکید کرد: این اقدام نه تنها هزینه چندانی ندارد و عمدتاً مدیریتی است، بلکه میتواند بهطور قابل توجهی شوری خلیج را کاهش دهد و حقآبه طبیعی آن را تأمین کند.
مدیرکل حفاظت محیط زیست گلستان هم با ارائه آمار دقیق از پایشهای سالانه گفت: در شهریور ۱۴۰۲ پیش از لایروبی کانال آشوراده، شوری آب خلیج در برخی نقاط به بالای ۵۰ گرم در لیتر رسیده بود اما پس از تکمیل عملیات در آبان همان سال، این عدد تا پایان آذر به کمتر از ۲۸ گرم در لیتر کاهش یافت و این نشان داد ارتباط مستقیم با دریای خزر تأثیر فوری و چشمگیری دارد.
قدیر حسنزاده افزود: در سال ۱۴۰۳ با کاهش مجدد تراز آب خزر و نبود لایروبی جدید، شوری دوباره به ۳۲ تا ۳۳ گرم در لیتر رسیده و این روند صعودی ادامه دارد.
وی تأکید کرد: ایدهآل برای احیای کامل، ورود آب شیرین با شوری زیر ۲۰ هزار واحد از رودخانههای بالادست است اما در شرایط فعلی حتی تأمین آب با شوری ۲۰ هزار واحد دریای خزر نیز میتواند حیات خلیج و تالاب میانکاله را حفظ کند.
مدیرکل محیط زیست گلستان با اشاره به خطر جدی تبدیل ۶۰ هزار هکتار پهنه آبی به کانون ریزگرد شور گفت: همه دستگاههای اجرایی باید هماهنگ شوند و خلیج گرگان را بهعنوان اولویت ملی پیگیری کنند تا از تکرار تجربه دریاچه ارومیه و تالاب گاوخونی در گلستان جلوگیری شود.
دیدگاهتان را بنویسید