نوسان قیمتها و بازدیدهای نمایشی در بازار گلستان
به گزارش بازار کسب و کار، کودک با رسیدن به سن هفت سالگی و رفتن به مدرسه، واژگانی همچون مشق مطرح و این در حقیقت به عنوان نخستین مسوولیت رسمی و تکلیفی است که بر دوش دانشآموزان گذاشته میشود.
در گذشته نه چندان دور کوچک ترین اشتباه در نگارش مشق با تنبیههایی سخت در خانواده، یا در مدارس و یا از سوی معلمان همراه بود؛ و در این بین برخی دانشآموزان همیشه به خاطر کم کاری و یا اشتباه مورد توبیخ قرار می گرفتند و برخی دیگر دچار مشکلات یادگیری بودند و خانوادههایشان را تا پاسی از شب خسته میکردند تا آنکه پدر و مادر یا خواهر و برادر برای تمام کردن مشق، آنها را یاری کند.
دیکته نویسیهای شبانه با آنکه برای دانشآموزان بسیار اساسی و مهم بود و امروز بیش از گذشته چنین است، کودکان را درگیر خواهشهای دیرپا و خانوادهها را با اصرارهای پیاپی و بیحوصلگی فرزندانشان مواجه می کرد.
این کش و قوس تکالیف دانشآموزی همچنان ادامه دارد؛ مشق شبهایی که گاه جز تکرارنویسی، هیچ عایدی برای دانشآموزان ندارد. این امر موجب شده بار آموزش بر دوش والدین سنگینی کند.
امروز، افزایش امکانات موجود در مدارس و از همه مهم تر تغییر نحوه رفتار معلمان پایه ابتدایی با کودکان و اختصاص دادن زمانی بیشتر برای استراحت کودک ازجمله تعطیلی پنجشنبهها و گاها سایر تعطیلات که ناخواسته و براساس شرایط موجود جامعه بر دانش آموزش و مدارس و نهایتا خانواده تحمیل می شود و موجب شده تا برخی آموزشهای مهارتی که البته چندان هم چشمگیر نیست، وضعیت دانشآموزان را کمی تغییر داده است اما مشق شب همچنان به قوت خود باقی است.
تکلیف منزل و مشق شب دغدغه این روزهای برخی از مادران و حتی پدران است که با وجود کار فراوان، پای کتاب و دفتر مینشینند و کلمه به کلمه با فرزندان خویش درس میخوانند.
یکی از اولیای دانش آموزان بجنوردی با اشاره به اینکه خانه دار است و دارای سه فرزند که ۲ فرزند وی مقطع ابتدایی هستند گفت: تمرین دادن و ساخت کاردستی به گونهای است که فرزندانم به تنهایی از عهده آن برنمیآیند و نیاز به کمک دارند، به همین دلیل از آغاز سال تحصیلی تا روز آخری که مدارس دایر است، بیشتر وقتم را برای آموزش یا همراهی نوشتن تکالیف آنها میگذرانم.
مریم نادری بیان کرد: علاوه برآن کودک دیگری در منزل دارم که نیاز به رسیدگی دارد اما بیشترین وقت و انرژی من برای تکالیفی است که برای ۲ فرزند دیگرم می گذارم و آن هم فقط تکالیف آنها است.
وی افزود: همچنین در برخی موارد ساخت کاردستی هزینه بر است آن هم در شرایط اقتصادی کنونی موجب شده تا بار مضاعفی بر دوش خانواده ها باشد.
کودکان امروزی که با وسایل ارتباطی خو گرفتهاند و در مقایسه با گذشته کم حوصله تر و شاید بتوان گفت گریزپاترند، برای ننوشتن یا دیر نوشتن مشق شب همچنان با خانوادهها درگیر میشوند، پدران و مادرانی که خودشان خاطرات خوبی از آموزش اینچنینی ندارند.
علی فرهادی یکی دیگر از اولیا بیان کرد: دارای ۲ فرزند است که مسوولیت تکالیف و مدرسه آنها بر عهده همسرم است چرا که خود شاغلم و وقتی برای این مورد را ندارم.
وی ادامه داد و گفت: در شرایط کنونی دانش آموزان بیشتر در فضای مجازی هستند و کم تر به نوشتن تکالیف شب می پردازند اما در برخی موارد کلافگی همسرم را درخصوص تکالیفی که حتی دانش آموز نیز از نمی تواند از پس آن برآید را دیده ام.
این شهروند بجنوردی افزود: معلمان باید تکالیفی و کاردستی هایی در چارچوب فهم دانش آموز به دانش آموزان بدهند نه اینکه طوری باشد که اولیا نیز نتوانند از عهده آن بر بیایند و به ناچار بار هزینه ای بیشتری را متحمل شوند.
مشق شب و چارچوب آن برای دانش آموزان
معلم باید تکالیف را به گونهای تعیین کند تا دانشآموز بتواند آنها را بدون مداخله خانواده انجام دهد، چراکه ممکن است برخی از خانوادهها به دلایل مختلفی، چون نداشتن سطح سواد موثر یا نداشتن زمان و فرصت کافی، امکان همراهی فرزندان خود در انجام تکالیف را نداشته باشند. آن وقت این گروه از بچهها، دچار چالش میشوند و نمیتوانند دروس را آنطور که باید و شاید یاد بگیرند.
آیا چارچوب و اصول مشخصی برای تعیین تکالیف دانشآموزان وجود دارد؟
یزدانی کارشناس آموزشی: بله، تکلیفدهی در دوره ابتدایی دارای چارچوب و اصول مشخصی است. حجم و نوع تکالیف باید متناسب با گروه سنی، توان جسمی و ذهنی و شرایط رشدی دانشآموزان باشد.
اصل مهم در این حوزه، رعایت تفاوتهای فردی است؛ چراکه همه دانشآموزان از نظر سرعت یادگیری، تمرکز و توان نوشتاری یکسان نیستند.
تکالیف باید کمحجم، هدفمند و معنادار باشند. تکالیف سنگین، تکراری و خستهکننده که منجر به حذف بازی، استراحت و خواب کافی کودک میشود، مورد تایید نیست. در سنین پایینتر، به دلیل کوتاه بودن بازه تمرکز و رشد ناکافی عضلات ظریف دست، لازم است از تکالیف طولانی نوشتاری پرهیز شود و به سمت فعالیتهای متنوع، جذاب و کوتاهمدت حرکت کنیم.
البته در برخی پایهها، بهویژه پایه اول ابتدایی، ارایه سرمشقهای محدود و هدفمند برای تسلط دانشآموز بر نوشتن اجتنابناپذیر است، اما این کار هم باید با دقت و در حد نیاز انجام شود.
اهداف اصلی تکلیف دانشآموزان چیست و رویکرد آموزش و پرورش در این زمینه چگونه است؟
یزدانی: هدف اصلی تکلیف، تقویت یادگیری، تثبیت مفاهیم درسی و ایجاد نگرش مثبت نسبت به مدرسه است؛ نه افزایش حجم تمرین یا پر کردن وقت کودک. رویکرد رسمی آموزش و پرورش در دوره ابتدایی، حرکت به سمت تکالیف خلاق، متنوع، مهارتمحور و انگیزشی است.
چارچوب تکلیف نباید صرفا بر رونویسی و حافظهمحوری استوار باشد. ما بهدنبال آن هستیم که تکالیف از حالت سنتی خارج شده و به سمت تقویت مهارتهای تفکر، مشاهده، تحلیل و حل مسئله سوق پیدا کند.
تکلیف باید بهگونهای طراحی شود که دانشآموز بتواند آن را بهصورت مستقل انجام دهد. در پایههای پایینتر، بهویژه پایه اول، تاکید بر فعالیتهای غیرنوشتاری، مشاهدهای و مهارتی است و مشق نوشتاری باید محدود، هدفمند و متناسب با توان کودک باشد.
آیا تکالیف دانشآموزان دستهبندی مشخصی دارد یا بر اساس نیاز دانشآموز ارائه میشود؟
یزدانی: بهطور کلی تکالیف به سه دسته تقسیم میشوند که هر کدام میتواند متناسب با شرایط دانشآموزان مورد استفاده قرار گیرد:
الف) تکالیف سنتی:
این دسته شامل تمرینهای نوشتاری محدود و هدفمند است که برای تثبیت مهارتهایی مانند نوشتن، املا و ریاضی پایه کاربرد دارد، اما نباید افراطی و تکراری باشد.
ب) تکالیف مهارتی:
این نوع تکالیف بر تقویت مهارتهای پایه و فرآیندمحور مانند خواندن، مشاهده، تحلیل، مقایسه و طبقهبندی تمرکز دارد و نقش مهمی در پرورش تفکر دانشآموزان ایفا میکند.
ج) تکالیف عملکردی:
در این نوع تکالیف، دانشآموز آموختههای خود را در موقعیتهای واقعی زندگی به کار میگیرد؛ تکالیفی که یادگیری را معنادار و کاربردی میکند.
نقش خانوادهها در انجام تکالیف دانشآموزان چگونه تعریف میشود؟
یزدانی: در دوره ابتدایی، نقش خانواده باید حمایتی، غیرمستقیم و متعادل باشد. خانوادهها تسهیلگر فرآیند یادگیری هستند، نه جایگزین دانشآموز یا معلم. با افزایش سن، نقش خودنظارتی دانشآموز در انجام تکالیف پررنگتر میشود.
مشارکت خانوادهها شامل ایجاد محیط مناسب برای انجام تکلیف، تشویق و انگیزهبخشی، پیگیری منظم و ملایم، تقویت مسوولیتپذیری دانشآموز و ارتباط سازنده با معلم است.
دخالت مستقیم خانواده در انجام تکالیف، آموزش دادن بهجای معلم یا صرف زمان طولانی برای انجام تکلیف توسط والدین، توصیه نمیشود و با اهداف تربیتی دوره ابتدایی همخوانی ندارد.
چه راهکارها و پیشنهادهایی برای بهبود روند تکلیفدهی در مدارس دارید؟
یزدانی: نخست، رعایت زمان و توان دانشآموز بسیار مهم است؛ رونویسی یک درس کامل یا حل چندین صفحه تمرین ریاضی توصیه نمیشود.
دوم، طراحی تکالیف تلفیقی و عملی اثربخشی بیشتری دارد. برای مثال در پایه پنجم میتوان از دانشآموز خواست با کمک مادر چای دم کند و تغییر رنگ آن را توضیح دهد یا در پایه سوم، مساحت میز خانه را محاسبه کند و میزان رومیزی مورد نیاز را برآورد کند.
سوم، توجه به موقعیت کلاس و تفاوتهای فردی دانشآموزان ضروری است؛ حجم تکلیف باید متناسب با شرایط واقعی کلاس باشد و درگیری کمتر اما مؤثرتر در اولویت قرار گیرد.
چهارم، ارایه نمونه تکالیف مهارتی و تلفیقی در کلاس، استقلال دانشآموز در خانه را افزایش داده و کیفیت یادگیری را ارتقا میدهد.
پنجم، توجه ویژه به تکالیف عملکردی که دانشآموز آموختههای خود را در موقعیتهای واقعی یا شبیهسازیشده به کار میگیرد، از اهمیت بالایی برخوردار است.
دیدگاهتان را بنویسید