ارسال ۱۰ هزار سبد معیشتی نیکوکار گنبدی به نیازمندان
بازار کسب و کار- سرویس اقتصادی: شکل گیری و ایجاد تو سعه پایدار درسکونتگاههای روستایی ازمباحث مهم صاحب نظران دنیای امروز است. امادر زمان حاضر وضعیت اقتصادی روستاها به خصوص در کشورهای در حال توسعه روند نزولی دارد، به طوری که جابجایی و مهاجرتهای گسترده روستائیان به شهرها، گسترش فقر و بیکاری، عدم امنیت غذایی، قرارگرفتن عمده جمعیت روستایی در حاشیه و مواردی از این دست نشان میدهد که در عمل اهداف حیاتی توسعه بر افزایش پایدار درآمد، گسترش اشتغالهای تولیدی و برقراری متعادلتر منافع ناشی از رشد در مناطق روستایی نتیجیه مثبتی نداشته است .
اگر چه چند سالی می شود که توجه به اقتصاد روستا در راستای نگهداشت نیروهای جوان و روستاییان در این مناطق در مرکز توجه قرار گرفته است اما به دلیل فقدان زیر ساخت های مناسب برای ایجاد تولیدات روستایی و همچنین ناکافی بودن تجربه های شناختی روستاییان از بازارهای فروش داخلی و خارجی بسته به نوع نیازمشتریان و کاهش مشارکتهای مردمی در راهاندازی تعاونیها موجب شده تا همچنان اقتصاد روستا محور در مرکز توجه قرار نگیرد.
بر اساس آمارهای ارائه شده، گلستان یکی از استانهایی است که نسبت جمعیت روستایی آن با۴۶٫۶ جمعیت ازمیانگین کشوری بالاتر است است و بعد از سیستان رتبه دوم را به خود اختصاص داده است.
ا ین آمار نشان دهنده آن است که گلستان همچنان در نگهداشت جمعیت روستایی موفق بوده که شاید بتوان بخشی از این ماندگاری را در چند سال اخیر به اجرای طرحهای زیر ساختی روستایی و گردشگری از جمله بوم گردیها و یا زنجیره تولید برخی محصولات نسبت داد.
اجرای طرحهای موفق کاشت زعفران در روستای وامنان آزادشهر، زنجیره تولید مبل عطا آباد، تولید زنجیره پوشاک در روستاهای شرق گلستان از نمونه بارز این توسعه اقتصاد پایدار روستایی در استان بوده که به عنوان روستاهایی با درآمد پایدار در کشور نیز شناخته شده اند.
اما فقط نمیتوان به این اندازه کفایت کرد و همچنان بسیاری از روستاهای استان نتوانسته اند با وجود ظرفیتهای بالقوه به مامنی برای درآمد پایدار و توسعه اقتصاد روستا محور تبدیل شوند.
شاید بتوان یکی از مهمترین بخش های رسیدن به توسعه اقتصاد روستایی و درآمد پایدار را در کنار احیا کردن سنتهای درآمدزایی قدیمی به اجرای طرحهای گردشگری و ایجاد بازارچههای فروش محصولات تولیدی همان روستا ربط داد.
در مسیر دستیابی به توسعه پایدار در مناطق روستایی و عشایری، یکی از مؤثرترین راهکارها، تقویت زیرساختهای محلی برای اشتغال و کارآفرینی است. تجربه کشورهای موفق نشان میدهد ایجاد مراکز رشد، شتابدهندههای کسبوکار و شبکهسازی منطقهای، نقش کلیدی در فعالسازی ظرفیتهای بومی دارد. درگلستان نیز طرحهایی مانند «روستا بازار» و «روستا تعاون» با هدف حمایت از تولیدکنندگان خرد، بویژه زنان روستایی و عشایری، در حال اجراست تا حلقههای زنجیره ارزش از مزرعه تا سفره را به شکلی منسجم و پایدار شکل دهند.
روستا بازار و بازار روستا جانی دوباره به اقتصاد روستا می بخشند
به گفته مدیر کل تعاون روستایی گلستان؛ روستا بازارها در راستای راهبرد سازمان مرکزی تعاون روستایی کشور مبنی بر راهاندازی سه هزار بازار روستا در سه بخش «عرضه کالا و اقلام اساسی، تامین و توزیع نهادههای کشاورزی و دامی و صنایع دستی روستاها» تا پایان دولت چهاردهم در سراسر کشور، ایجاد شده است.
محمد رضا جامی سهم گلستان در سال نخست اجرای این راهبرد را ۱۳ بازار روستا اعلام کرد و افزود: هم اکنون در این استان ۱۳ واحد روستا بازار در حوزه کالا و اقلام اساسی و ۲ واحد بازار روستا دربخش تامین و عرضه نهادههای کشاورزی و دامی راهاندازی شده است.
وی بابیان اینکه راهاندازی ۲ روستا بازار در شهرهای «علی آباد کتول و کلاله» هم در دستور کار قرار دارد، اضافه کرد: در این مکانها کیفیترین نهادهای کشاورزی و دامی با قیمت مناسب و حذف واسطهها به کشاورزان عرضه میشود.
جامی ادامه داد: تعاون روستایی با ۸۰ سال قدمت در راستای وظیفهمندی خود در حوزه «سیاستگذاری، حمایت و نظارت بر شبکه تعاونیها» انجام وظیفه می کند و رقیب بخش خصوصی نیست زیرا ۲۲ درصد سهام و داراییهای آن این نهاد در استان گلستان متعلق ۸۷ هزار عضو شرکتهای تعاونی آن است.
جامی از دریافت ۲۵۰۰ میلیارد ریال تسهیلات سرمایه در گردش توسط تعاون روستایی گلستان و اتحادیههای شرکتهای تعاونی آن درسالجاری خبر داد و افزود: تعاون روستایی استان امسال ۱۵۰۰ میلیارد ریال برنج از کشاورزان خریداری کرد.
وی افزود: در نظر داریم بازار روستا در بخش عرضه مستقیم محصولات کشاورزی هم در زمینی به مساحت ۱۱۰۰ مترمربع در گنبدکاووس راهاندازی کنیم تا محصولات با قیمت مناسب و مستقیم از دست تولید کننده به مصرف کننده برسد.
تاکید بر بازگشت چرخه تولید به روستاها
معاون هماهنگی امور اقتصادی استاندار گلستان بر لزوم جبران غفلتهای گذشته در حوزه اشتغال روستایی تأکید و راهکارهای استانداری برای توانمندسازی ساکنان، جذب سرمایهگذار و بازگشت چرخههای تولید به روستاها را تشریح کرد.
عبدالعلی کیانمهر روز گذشته در همایش استانی توسعه پایدار روستایی با محوریت مشارکتهای مردمی اظهار کرد: در حوزه اشتغال روستایی، غفلت صورت گرفت که نتیجه آن، مهاجرت جوانان به شهرها و خالی شدن روستاها بود.
وی ادامه داد: از دهه ۹۰، توجه ویژهای به مناطق روستایی معطوف شده و نمونههای موفقی از توسعه اقتصادی مانند روستاهای وامنان، عطاآباد و محمدآباد در استان گلستان داریم که باید این اقدامات را به هزار روستا گسترش داده و تولید را به روستاها بازگردانیم.
معاون استاندار گلستان با بیان اینکه استانداری برای توانمندسازی روستاییان وارد عمل شده، از معرفی فردی به عنوان پیگیر توسعه روستایی و برگزاری نشستهای منظم با دستگاههای مرتبط از جمله بسیج سازندگی، صندوقهای خرد روستایی و کارآفرینان خبر داد.
وی با اشاره به شرایط تحریمی و تأثیر آن بر اقشار آسیبپذیر، افزود : برای رفع معضلات در مناطق روستایی باید چارهاندیشی کرد و استانداری آمادگی کامل برای حمایت از توسعه روستایی استان را دارد.
کیانمهر از فعال شدن “میز استعلام” برای جذب سرمایهگذاری در معاونت هماهنگی امور اقتصادی استانداری خبر داد و گفت: در دو روز گذشته نیمی از ۲۰ مراجعهکننده، پاسخ استعلام خود را دریافت کردند و در حال حاضر ۱۶ دستگاه مرتبط برای پاسخگویی به استعلام متقاضیان سرمایهگذاری در معاونت استانداری حضور دارند.
تلاش برای ۲۰۰ روستای مشابه وامنان در گلستان
وی با تاکید بر لزوم رضایتمندی مردم، نارضایتی آنان از مسوولان را ناشی از بروکراسی اداری دانست و بیان کرد: زمانی که بتوانیم با رفع موانع اداری، اشتغال ایجاد کنیم، رضایتمندی مردم حاصل خواهد شد.
معاون استاندار گلستان در ادامه به دستور دکتر پزشکیان مبنی بر نقش استاندار به عنوان نماینده رئیس جمهور در استان اشاره کرد و افزود: تلاش بر این است که موانع توسعه را برداریم و در حال حاضر در تلاش هستیم برخی از اختیارات را از تهران برای سرمایهگذاران جذب کنیم تا با علمی شدن این اختیارات، واقعاً بتوانیم ۲۰۰ روستای مشابه وامنان در استان گلستان داشته باشیم.
کیانمهر کشاورزی سنتی در گلستان را دیگر پاسخگو ندانست و بر ضرورت حرکت به سمت کشتهای جایگزین در اراضی شیبدار تاکید کرد و آن را ظرفیتی برای بهتر شدن وضعیت معیشتی مردم برشمرد.
وی در خصوص تامین مالی توسعه روستایی عنوان کرد: دولت توان مالی محدودی دارد و باید از طریق افراد کارآفرین حمایت شود تا توسعه روستایی گسترش یابد.
معاون استاندار گلستان تأکید کرد: استان گلستان محروم نیست و برای پایداری توسعه آن باید از همدیگر کمک بگیریم.
جهش توسعه با مشارکت مردم
معاون دانش و پژوهش سپاه نینوا گلستان هم در این مراسم گفت: هدف از برگزاری این همایش، تحقق مطالعات توسعه روستایی و عمل به منویات رهبر معظم انقلاب توجه هرچه بیشتر به مساله اقتصادی و تکیه بر جهش تولیدی با مشارکت گرفتن از طرفیت مردم، است.
مهدی درویشی افزود: اکنون ۴۳ درصد از جمعیت استان گلستان در مناطق روستایی سوخت دارند و این قشر نقش کلیدی در توسعه اقتصادی استان داشته و باید از این ظرفیت در توسعه پایدار اقتصادی استان با بهرهگیری از دانش علمی و مشارکت مردمی نهایت بهرهبرداری کرد
معاون پژوهشی و فناوری دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان و دبیر اجرایی این همایش نیز گفت: این همایش با همکاری این دانشگاه و سپاه نینوا استان برگزار میشود و راهی برای توجه به ظرفیت روستا در توسعه اقتصادی استان است.
محمد شریف شریفزاده افزود: دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان نخستین دانشگاه تخصصی مرتبط،با کشاورزی و توسعه روستایی در شمال کشور به شمار میرود که اکنون دانشکده کشاورزی و رشته مدیریت روستایی را فعال برای تربیت نیروی انسانی دارد.
وی تاکید کرد: با وجود الگوهای موفق کار آفرین روستایی در استان، میتوان در راستای توانمندسازی روستاییان استفاده کرد.
زنان روستایی؛بزیگران اصلی اقتصاد روستا محور
زنان روستایی و عشایری با سهمی بیش از ۴۰ درصد در تولیدات کشاورزی و ۹۰ درصد در صنایع دستی، بازیگران اصلی اقتصاد محلی هستند. فعالیتهای آنان در حوزه فرآوری محصولات دامی، گیاهان دارویی، خشک کردن و تبدیل تولیدات باغی، نهتنها ارزش افزوده ایجاد کرده، بلکه به حفظ منابع، کاهش ضایعات و ارتقای کیفیت زندگی خانوارهای روستایی منجر شده است.
دفتر توسعه فعالیتهای کشاورزی زنان روستایی و عشایری، با اجرای طرح «زنان نوآور – روستای بهرهور»، تلاش دارد از طریق آموزش، نهادسازی، شبکهسازی و هویتبخشی به کسبوکارهای خرد، مسیر پایداری معیشت را هموار کند. این طرح در چهار فاز مطالعاتی، شناسایی ظرفیتها، آموزش تخصصی و توسعه بازار طراحی شده و در حال اجراست. مخاطبان اصلی آن، زنان تولیدکننده، تشکلهای اقتصادی محلی و دختران تحصیلکرده روستایی هستند که با انگیزه بالا و مشارکت فعال، در مسیر توسعه اقتصادی گام برداشتهاند.
دیده شدن اقتصاد روستاها در برنامهریزیهای ملی
ایجاد مشاغل خرد، متناسب با اقلیم و ظرفیتهای محلی، یکی از مؤثرترین راهکارها برای جلوگیری از مهاجرت به شهرهاست. احداث مزارع ارگانیک، پرورش ماهی و دامداری ارگانیک، تولید قارچهای خوراکی، کشت گیاهان دارویی، فرآوری میوهها و سبزیها و راهاندازی فروشگاههای کنار جادهای یا بازارهای مجازی، نمونههایی از فعالیتهایی هستند که با سرمایه اندک، اشتغال پایدار ایجاد میکنند.
اگر چه دولت و مسئولان زیر مجموعه دولت در مسیری جدید برای توانمندسازی روستاییان دست به اقدامات جدید زده اند، اما مساله اصلی این است که نگاه به اشتغال روستایی باید از سطح سیاستهای حمایتی و یارانهای فراتر رود و به عنوان یک راهبرد توسعهمحور در برنامهریزی ملی جایگاه یابد.
در نگاه کلان به توسعه اقتصاد روستا محور باید ابتدا به این مساله توجه داشت که بازگشت به اقتصاد محلی روستا در ابعاد کوچکتر تا رسیدن به زنجیرههای تولید در سطح کلان بدون حمایتها و آموزشهای لازم و ایجاد بسترهای مناسب به تنهایی از توان روستاییان خارج است .
دیدگاهتان را بنویسید