به گزارش بازار کسب و کار | در این مدل جدید نمایشگر نازل دیگر مبلغ قابل پرداخت را نشان نمیدهد و تنها عدد مربوط به میزان لیتراژ برداشت شده را نمایش میدهد موضوعی که تجربه بصری و ذهنی مصرفکننده هنگام سوختگیری را به شکل محسوسی تغییر داده است.
پیش از این راننده همزمان با افزایش عدد لیتراژ مبلغ ریالی را نیز مشاهده میکرد و میتوانست بر اساس آن تصمیم بگیرد چه میزان سوخت دریافت کند اما اکنون تنها حجم برداشت را میبیند و اطلاع از مبلغ به مرحله پرداخت موکول شده است.
این تغییر در ظاهر ساده به نظر میرسد اما در بطن خود انتقال مرکز محاسبه قیمت از جایگاه به یک سوئیچ مرکزی در وزارت امور اقتصادی و دارایی را رقم زده که به معنای تمرکز بیشتر دادهها و کنترل مالی است.
در ساختار قبلی سهمیهبندی با نرخهای مشخص مانند ۱۵۰۰ و ۳۰۰۰ تومان در کارت سوخت اعمال میشد و سامانه همان لحظه بر اساس سهمیه باقیمانده مبلغ را محاسبه و نمایش میداد اما اکنون این محاسبه در لایهای بالاتر انجام میشود.
پس از پایان سوختگیری اطلاعات برداشت به دستگاه کارتخوان مستقر در جایگاه منتقل میشود و کاربر هنگام پرداخت میزان لیتراژ را ثبت میکند تا این داده به سوئیچ مرکزی ارسال و فرآیند تشخیص نرخ انجام شود.
سوئیچ مرکزی ابتدا سهمیه نرخ اول را بررسی میکند و اگر موجودی کافی باشد کل میزان برداشت را با همان نرخ محاسبه میکند و در صورت اتمام سهمیه به صورت خودکار به نرخ دوم و سپس نرخهای بعدی منتقل میشود.
این سازوکار سیستمی بدون دخالت انسانی اجرا میشود و امکان خطای محاسباتی را کاهش میدهد ضمن آنکه تمامی اطلاعات مصرف در یک پایگاه داده متمرکز ذخیره و قابل تحلیل خواهد بود.
از منظر اقتصادی تمرکز محاسبه در یک سوئیچ واحد به دولت این امکان را میدهد که الگوی مصرف سوخت را به صورت برخط رصد کند و تصمیمات سیاستی را بر پایه دادههای دقیقتری اتخاذ نماید.
دسترسی به دادههای تجمیعی میتواند در مدیریت یارانه انرژی نقش مهمی ایفا کند زیرا سیاستگذار میتواند بداند چه میزان از سهمیه نرخ اول مصرف شده و چه سهمی به نرخهای بالاتر اختصاص یافته است.
این موضوع همچنین ابزار مؤثری برای مقابله با قاچاق سوخت و شناسایی الگوهای مصرف غیرعادی فراهم میکند زیرا هرگونه برداشت نامتعارف در سطح ملی به سرعت در سامانه مرکزی قابل مشاهده خواهد بود.
در بعد اجتماعی حذف نمایش مبلغ از نازل میتواند اثرات روانی متفاوتی ایجاد کند زیرا مصرفکننده در لحظه برداشت فشار عدد ریالی را احساس نمیکند و تمرکز او بیشتر بر حجم سوخت دریافتی قرار میگیرد.
برخی کارشناسان معتقدند این تغییر ممکن است حساسیت قیمتی را در کوتاهمدت کاهش دهد و رفتار مصرفی را دستخوش تغییر کند هرچند میزان این اثرگذاری نیازمند ارزیابی میدانی و دادههای تکمیلی است.
در مقابل بخشی از جامعه ممکن است حذف مبلغ از نمایشگر را کاهش شفافیت تلقی کند و انتظار داشته باشد همانند گذشته در لحظه سوختگیری از هزینه دقیق مطلع شود.
در چنین شرایطی اطلاعرسانی شفاف درباره سازوکار جدید و نحوه محاسبه سهمیه اهمیت مضاعف پیدا میکند زیرا اعتماد عمومی به نظام توزیع یارانه یکی از ارکان ثبات اجتماعی است.
برای جایگاهداران نیز این تغییر مزیتهایی به همراه داشته زیرا نیازی به تغییر گسترده تجهیزات یا سرمایهگذاری سنگین در زیرساختهای فیزیکی ایجاد نشده و تنها اصلاحات نرمافزاری اعمال شده است.
کاهش هزینه اجرایی طرح باعث شده اجرای آن بدون وقفه جدی در عرضه سوخت انجام شود و شبکه توزیع با کمترین اختلال عملیاتی به فعالیت خود ادامه دهد.
با این حال وابستگی بیشتر فرآیند پرداخت به شبکه بانکی و ارتباط با سوئیچ مرکزی اهمیت پایداری زیرساخت ارتباطی را دوچندان کرده و هرگونه اختلال میتواند منجر به تأخیر در پرداخت و افزایش صف شود.
بنابراین سرمایهگذاری در امنیت سایبری و تقویت شبکه ارتباطی لازمه استمرار این مدل جدید است زیرا تمرکز دادهها در یک نقطه حساسیت امنیتی بالاتری ایجاد میکند.
هشدار صریح رئیسجمهور درباره نارضایتی عمومی
























دیدگاهتان را بنویسید