بازار کسب وکار گزارش می دهد

آماده شدن دنیا برای نفت ۲۰۰ دلاری

به گزارش بازار کسب وکار، الجزیره در گزارش امشب خود تاکید کرد فعالیت‌های اقتصادی منطقه در معرض ترکش‌های ممتد جنگ آمریکا واسرائیل علیه ایران هستند.

اثرات تجاوز  اقتصاد منطقه نیز سرایت کرده و باعث اختلال در ترافیک هوایی، فلج شدن مسیرهای ترانزیت، افزایش هزینه و خطرات حمل و نقل دریایی، بی‌ثباتی بازارهای انرژی و افزایش حق بیمه ریسک شده است.

بنا به گزارش مذکور، خسارت‌های وارده بر کشورهای منطقه به دو دسته تقسیم می‌شود

ضررهای مستقیم، که عمدتاً در لغو پروازها و اختلال در برخی فعالیت‌های اقتصادی آشکار می‌شود.

ضررهای غیرمستقیم که بعداً از طریق هزینه‌های تأمین مالی، بیمه و حمل و نقل، تأخیر در ارسال و فشار بر حاشیه سود در بخش‌های خرده‌فروشی و خدمات انباشته می‌شوند.

مختل شدن ترافیک هوایی

بخش هوانوردی اولین موج تأثیرات اقتصادی را دریافت کرد. به گزارش رویترز، ترافیک هوایی جهانی در روز دوشنبه، ۲ مارس ۲۰۲۶، همچنان مختل بود و فرودگاه‌های بزرگ برای سومین روز متوالی بسته ماندند و ده‌ها هزار نفر سرگردان و هزاران پرواز لغو شد.

بیش از ۵۴۰۰ پرواز در روزهای یکشنبه و دوشنبه در هفت فرودگاه بزرگ کشورهای عربی لغو شد. طبق داده‌های پرواز Flightradar24، در خلیج فارس، بسته شدن و محدودیت‌های هوایی به دلایل امنیتی همچنان پابرجاست.

این داده‌ها نشان می‌دهد که بیش از ۳۴۰۰ پرواز در روز یکشنبه در فرودگاه‌های بین‌المللی دبی، آل مکتوم، ابوظبی و شارجه در امارات متحده عربی و همچنین فرودگاه بین‌المللی حمد در قطر، فرودگاه بین‌المللی کویت و فرودگاه بین‌المللی بحرین لغو شده است.

روز دوشنبه، بیش از ۲۰۰۰ پرواز به و از همین فرودگاه‌ها لغو شد و اختلال در ترافیک هوایی در منطقه ادامه یافت.

این لغو پروازها همزمان با صدور اطلاعیه‌هایی برای خلبانان (NOTAM) در روزهای اخیر بود که نشان دهنده اعمال محدودیت‌ها و اقدامات استثنایی بر ترافیک هوایی در چندین حریم هوایی خلیج فارس به عنوان یک اقدام احتیاطی مرتبط با تحولات امنیتی در منطقه است. این محدودیت‌ها شامل کاهش ترافیک در برخی مسیرها، تغییر مسیر پروازها به کریدورهای جایگزین و تعلیق موقت تعدادی از پروازها بود.

فرودگاه‌های دبی، ابوظبی و دوحه قطب‌های اصلی حمل و نقل هوایی بین آسیا، اروپا و آفریقا هستند، به این معنی که هرگونه اختلال در عملیات آنها عواقب گسترده‌ای دارد.

قطر ایرویز از ادامه تعلیق موقت پروازهای خود به دلیل بسته بودن مداوم حریم هوایی قطر خبر داد و تأیید کرد که به محض اعلام بازگشایی ایمن حریم هوایی توسط سازمان هواپیمایی کشوری، فعالیت خود را از سر خواهد گرفت.

در روز اول جنگ، رویترز داده‌های اولیه‌ای از سیریوم گزارش داد که نشان می‌دهد تقریباً ۲۴٪ از پروازها به خاورمیانه در روز حمله اول لغو شده‌اند. این شامل تقریباً نیمی از پروازها به قطر و اسرائیل و حدود ۲۸٪ از پروازها به کویت می‌شد که نشان‌دهنده افزایش هزینه‌های جبران خسارت، رزرو مجدد، اقامت و تغییر موقعیت هواپیما و خدمه است – هزینه‌هایی که معمولاً چندین روز طول می‌کشد.

خطوط هوایی دنیا هم از ۷ تا ۱۵ مارس پروازها را لغو و به حالت تعلیق درآوردند، از جمله خطوط هوایی منطقه‌ای و همچنین ایرفرانس، ایر ایندیا، خطوط هوایی سنگاپور، لوفت‌هانزا، کاتای پاسیفیک و دیگران.

این ضررها به فرودگاه‌ها و خدمات زمینی نیز گسترش یافت. رزروهای تجاری، گردشگری و حمل و نقل هوایی، که کانالی حیاتی برای کالاهای با ارزش بالا است.

مختل شدن کشتیرانی و بنادر

پیامدهای جنگ بر بخش حمل و نقل دریایی نیز تأثیر گذاشته و منجر به افزایش هزینه‌ها و طولانی‌تر شدن زمان حمل و نقل شده است. بندر جبل علی در دبی به شاخص حساسی از این موضوع تبدیل شده است.

رویترز گزارش داد که شرکت بنادر جهانی دبی پس از توقف به دلیل جنگ، فعالیت خود را در روز دوشنبه دوم مارس از سر گرفت. با این حال، این نشان‌دهنده ضرر انباشته برای منطقه لجستیک است، زیرا هر توقف موقت، ازدحام در جابجایی، تأخیر در تحویل کانتینرها و افزایش هزینه‌های انبارداری و موجودی برای واردکنندگان و صادرکنندگان را به همراه دارد.

خطرات جنگ، هزینه‌های بیمه دریایی را افزایش می‌دهد. به گزارش رویترز، شرکت‌های بیمه دریایی بزرگ، پوشش «خطر جنگ» را برای کشتی‌هایی که در آب‌های ایران و منطقه خلیج فارس فعالیت می‌کنند، لغو کرده‌اند و این لغوها از ۵ مارس ۲۰۲۶ اعمال می‌شود.

این به طور مؤثر به این معنی است که بخشی از ناوگان تجاری با هزینه‌های بیمه بالاتر یا شرایط پوشش سختگیرانه‌تر مواجه خواهند شد که هزینه هر سفر را افزایش می‌دهد و تغییر مسیر یا اجتناب از نقاط خاص را تشویق می‌کند.

هزینه‌های بالاتر حمل و نقل، قیمت واردات را افزایش می‌دهد و بر بخش‌های وابسته به جریان روان کالا، از تولید گرفته تا خرده‌فروشی، فشار وارد می‌کند.

اختلال در ترانزیت انرژی

در حالی که افزایش قیمت نفت، درآمد تولیدکنندگان را افزایش می‌دهد، هزینه‌های ریسک، حمل و نقل و بیمه نیز افزایش یافته است این امر می‌تواند از طریق تورم و هزینه‌های عملیاتی، بر بخش‌های غیرنفتی فشار وارد کند.

قیمت نفت در اوج شوک تا ۱۳ درصد افزایش یافت، زیرا اختلالات کشتیرانی در نزدیکی تنگه هرمز و ازدحام کشتی‌ها منجر به تغییر قیمت ریسک‌ها در خطوط عرضه جهانی شده است و ایران تاکید کرده طی روزهای آینده با ممانعت از عبور کشتی‌های حامل نفت دشمنان از تنگه هرمز نفت به دویست دلار هم خواهد رسید.

به گزارش بلومبرگ، قیمت گاز در اروپا حدود ۲۸ درصد افزایش یافت که نشان می‌دهد ریسک‌ها در منطقه در سطح جهانی در حال گسترش هستند و از طریق زنجیره‌های عرضه جهانی و تجارت به بازارهای دوردست سرایت می‌کنند. این نشان دهنده افزایش قابل توجه تورم جهانی و هزینه‌های بالاتر انرژی برای صنایع است. حمل و نقل نیز تحت تأثیر قرار گرفته و بر تقاضا فشار وارد می‌کند و بر سرمایه‌گذاری و مصرف تأثیر می‌گذارد.

بازارهای کالا و خرده فروشی

بحران جنگ در منطقه هنوز به صورت کمبود شدید کالاهای اساسی در کشورهای عربی خود را نشان نداده است، اما بخش خرده فروشی با نوع دیگری از ضرر مواجه است: هزینه واکنش سریع و تنظیم بازار، و نوسان تقاضا بین خرید وحشت زده و آرامش های بعدی.

رویترز صحنه هایی از خرید وحشت زده در دبی پس از حملات را مستند کرده است، رفتاری که حتی در صورت وجود موجودی، بر موجودی و توزیع فشار وارد می کند و زنجیره های خرده فروشی را مجبور به اضافه کاری و تجدید فوری موجودی می کند.

ترانزیت طلای دبی مختل شده

طلا نمونه بارزی از ارتباط متقابل بخش‌ها است. حتی زمانی که بازارهای مالی قادر به قیمت‌گذاری و معامله طلا هستند، حرکت واقعی آن به حمل و نقل هوایی بستگی دارد.

رویترز گزارش داد که جریان طلا از طریق دبی به دلیل تعلیق پروازها کاهش یافته است که منجر به تأخیر در تحویل و توقف موقت سرمایه در گردش برای تاجران و شرکت‌های لجستیکی درگیر در تجارت طلا شده است.

این تأخیرها به معنای از دست دادن زمان، هزینه‌های ذخیره‌سازی و بیمه و اختلال در تعهدات تجاری در زنجیره‌های تأمین جهانی وابسته به زمان است.

در سطح بازارهای مالی، این اختلال در اقدامات استثنایی خود را نشان داده است. رویترز گزارش داد که امارات متحده عربی در تاریخ ۲ و ۳ مارس ۲۰۲۶ به دستور نهاد ناظر بازار، معاملات در بورس‌های ابوظبی و دبی را به حالت تعلیق درآورد، در حالی که بورس کویت دیروز به حالت تعلیق درآمد و امروز معاملات خود را از سر گرفت.

جی پی مورگان پیش‌بینی رشد غیرنفتی خود را برای کشورهای شورای همکاری خلیج فارس در سال ۲۰۲۶ به میزان ۰٫۳ درصد کاهش داد که بیشترین کاهش برای بحرین و امارات متحده عربی بود.