وزارت بهداشت

نگهداری انسولین بیماران دیابتی در سفر

به گزارش بازار کسب وکار؛ سفر برای بیماران دیابتی بدون برنامه‌ریزی دقیق برای نگهداری انسولین می‌تواند چالش‌برانگیز و حتی خطرناک باشد، به‌ویژه زمانی که دسترسی به یخچال محدود یا غیرممکن است. رعایت اصول ساده اما کاربردی می‌تواند در چنین شرایطی از بروز مشکلات جدی جلوگیری کرده و کیفیت درمان را حفظ کند.

بدون یخچال هم انسولین سالم می‌ماند؟

وزارت بهداشت‌‌می گوید نگهداری صحیح انسولین در سفر، به‌ویژه در شرایطی که دسترسی به یخچال وجود ندارد، از اهمیت حیاتی برخوردار است؛ موضوعی که می‌تواند مستقیماً بر اثربخشی دارو و سلامت بیماران تأثیر بگذارد.

چرا نگهداری صحیح انسولین در سفر اهمیت دارد؟

زهرا دستجردی، مدیر گروه پیشگیری و کنترل بیماری‌های غیرواگیر دانشگاه علوم پزشکی نیشابور، به بررسی راهکارهای اصولی نگهداری انسولین در شرایط مختلف پرداخت و گفت: قطع انسولین حتی در شرایط سخت می‌تواند جان بیمار را به خطر بیندازد.

وی گفت: نگهداری صحیح باعث حفظ اثربخشی دارو شده، بیماران باید بروشور دارویی و شرایط نگهداری انسولین مصرفی خود را با دقت مطالعه کنند، برخی قلم‌های انسولین پس از باز شدن می‌توانند مدت کوتاهی خارج از یخچال و در دمای کنترل‌شده ۲۰ تا ۲۵ درجه نگهداری شوند، اما این موضوع باید با پزشک یا داروساز بررسی شود.

در صورت عدم دسترسی به یخچال، بهترین روش نگهداری انسولین چیست؟

وی گفت: کیف‌های خنک نگهدارنده انسولین یکی از بهترین گزینه‌ها در صورت عدم دسترسی به یخچال هستند. این کیف‌ها بدون نیاز به یخ، برق یا باتری و بر اساس مکانیزم تبخیر سطحی انسولین را خنک نگه می‌دارند.

در بین جداره‌های کیسه داخلی این کیف‌ها کریستال‌های جاذب آب وجود دارد. برای استفاده کافی است کیسه داخلی چند دقیقه در آب خنک قرار گیرد تا کریستال‌ها ژله‌ای شوند، سپس آب اضافی بدون فشار خشک شده و پس از حدود ۱۰ دقیقه انسولین داخل آن گذاشته شود. این کیف‌ها باید در معرض جریان هوا قرار بگیرند تا فرآیند خنک‌سازی ادامه یابد.

این کیف‌ها انسولین را برای چه مدت خنک نگه می‌دارند؟

دستجردی افزود: بسته به دما و رطوبت محیط، این کیف‌ها می‌توانند بین ۲۴ تا ۷۲ ساعت انسولین را خنک نگه دارند. بیماران می‌توانند این کیف‌ها را از فروشگاه‌های تجهیزات پزشکی تهیه کنند.

اگر کیف خنک‌کننده در دسترس نباشد چه باید کرد؟

مدیر گروه پیشگیری و کنترل بیماری‌های غیرواگیر همچنین درباره شرایط عدم دسترسی به این کیفها گفت: در این صورت نیز می‌توان از روش‌های ساده‌تری استفاده کرد. یکی از روش‌ها قرار دادن انسولین در یک کیسه پلاستیکی و پیچیدن آن با دستمال یا حوله مرطوب است.

روش دیگر استفاده از دو گلدان سفالی بدون لعاب است؛ به این صورت که گلدان کوچک‌تر داخل گلدان بزرگ‌تر قرار داده شده، فضای بین آن‌ها با شن پر و شن‌ها مرطوب نگه داشته می‌شوند.

انسولین داخل گلدان کوچک قرار می‌گیرد و روی آن با پارچه نخی پوشیده می‌شود. تبخیر رطوبت باعث خنک شدن انسولین خواهد شد. در تمام این روش‌ها لازم است انسولین در سایه و خنک‌ترین محل ممکن قرار گیرد.

آیا می‌توان از کلمن یخ برای نگهداری انسولین استفاده کرد؟

وی در پاسخ به این سوال که آیا می توان از کلمن یخ برای نگهداری انسولین استفاده کرد، گفت: بله، به شرط آن‌که انسولین در تماس مستقیم با یخ نباشد. برای این کار بهتر است ابتدا انسولین در یک دستمال حوله‌ای پیچیده شده و داخل یک ظرف پلاستیکی درب‌دار قرار گیرد؛ سپس ظرف در کلمن یا فلاسک حاوی پک یخ یا بطری آب یخ‌زده گذاشته شود. توجه کنید که انسولین باید از یخ‌زدگی محافظت شود و استفاده از انسولین یخ‌زده ممنوع است.

هشدار متخصص داروسازی بالینی درباره مصرف خودسرانه انسولین

دکتر فیروزآبادی، متخصص داروسازی بالینی اظهار کرد:انتخاب نوع و دوز انسولین باید تنها با تشخیص پزشک و مشورت داروساز انجام شود.

مصرف صحیح انسولین نه‌تنها موجب کنترل مؤثر قند خون می‌شود، بلکه از بروز عوارض خطرناک مانند افت شدید قند و کتواسیدوز دیابتی پیشگیری می‌کند.

محل تزریق انسولین باید روزانه تغییر کند تا از تغییر شکل بافت چربی (لیپودیستروفی) جلوگیری شود.

انسولین‌های باز نشده باید در یخچال با دمای ۲ تا ۸ درجه سانتی‌گراد نگهداری شود.

انسولین در حال مصرف را می‌توان تا ۲۸ روز در دمای اتاق (زیر ۲۵ درجه) نگه داشت؛ به‌شرط آنکه در معرض گرما یا نور مستقیم قرار نگیرد.

بیماران مبتلا به دیابت باید بدانند که در دوران تب، عفونت یا بی‌اشتهایی ناشی از بیماری، هرگز نباید مصرف انسولین را قطع کنند.