بازار کسب وکار گزارش می دهد؛

سقط جنین؛ سوغات جنگ برای حیوانات

به گزارش بازار کسب و کار؛ شعله‌های جنگ فقط دامن انسان‌ها را نگرفت؛ در پسِ ویرانی‌ها، حیات‌وحش ایران هم بی‌صدا قربانی درگیری‌هایی شد که هیچ نقشی در آن نداشت.

گزارش‌ها نشان می‌دهد موج‌های انفجار و تنش‌های ناشی از شرایط جنگی، به مراکز مجاز نگهداری حیات‌وحش در سراسر کشور رسیده و سطح استرس در این مراکز را به شکل قابل‌توجهی افزایش داده است.

در این میان، باغ پرندگان لویزان به‌عنوان یکی از نمونه‌های شاخص، روزهای پرتنشی را پشت سر گذاشت؛ شرایطی که به گفته مسئولان، بر رفتار و سلامت گونه‌های نگهداری‌شده تأثیر مستقیم داشته است. همچنین از یک مرکز نگهداری در استان البرز نیز گزارش‌هایی از افزایش تنش و حتی تلفات محدود منتشر شده است.

پیش‌تر شینا انصاری، رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست،  اعلام کرده بود که پیش از آغاز جنگ، تمهیداتی برای کاهش آسیب‌ها در نظر گرفته شده بود.

از جمله این اقدامات می‌توان به ایجاد پناهگاه‌های امن برای گونه‌های در معرض خطر، تقویت زیرساخت‌های حفاظتی و انتقال سریع گونه‌های حساس از مرکز بازپروری حیات‌وحش پردیسان به زیستگاه‌های امن استانی اشاره کرد. همچنین برای حفاظت از موزه‌های حیات‌وحش نیز برنامه‌هایی پیش‌بینی شده بود.

با این حال، بررسی‌های میدانی و تحلیل کارشناسان نشان می‌دهد که اثرات جنگ بر حیات‌وحش، عمدتاً به‌صورت غیرمستقیم و از طریق «آلودگی صوتی شدید»، «اختلال در الگوهای رفتاری»، «افزایش هورمون‌های استرس» و «کاهش ایمنی بدن حیوانات» بروز پیدا کرده است.

پژوهش‌های مرتبط با جنگ و محیط‌زیست نیز تأیید می‌کنند که حتی در نبود آسیب فیزیکی مستقیم، شوک‌های صوتی و روانی ناشی از انفجار می‌تواند منجر به سقط جنین در برخی گونه‌ها، کاهش زادآوری، رفتارهای تهاجمی یا افسردگی در حیوانات شود.

، معاون دفتر حفاظت و مدیریت حیات‌ وحش سازمان حفاظت محیط‌ زیست اظهار کرد: در جریان حملات و اصابت‌های اطراف مجموعه باغ پرندگان لویزان، به‌دلیل شدت صدا و شوک ناشی از انفجارها، برخی پرندگان دچار استرس شدید شده و خود را به دیواره قفس‌ها می‌کوبند که همین مسئله منجر به بروز تلفات شده است. با این حال، آمار دقیق و مشخصی از تعداد تلفات در دست نیست.

معصومه صفایی درباره وضعیت حیات‌وحش در مناطق حفاظت‌شده نیز گفت: تاکنون گزارشی مبنی بر تلفات مشخص در میان گونه‌های شاخص و بزرگ‌جثه دریافت نکرده‌ایم و به نظر می‌رسد این گونه‌ها به‌دلیل رفتارهای پنهانکارانه و واکنش‌های غریزی در شرایط ناامن، کمتر دچار تلفات مستقیم شده باشند.

وی در عین حال تأکید کرد: این به معنای نبود آسیب نیست. قطعاً گونه‌های ریزجثه مانند حشرات، جوندگان و گونه‌هایی که در زیر زمین یا لایه‌های سطحی زیست می‌کنند، به‌شدت تحت تأثیر قرار گرفته‌اند.

همچنین گونه‌های لانه‌گزین روی زمین یا درختان و حتی پوشش‌های گیاهی نیز آسیب‌های مستقیم و غیرمستقیم دیده‌اند، اما امکان برآورد دقیق این خسارات وجود ندارد.

این مقام مسئول از طراحی یک الگوی ارزیابی خبر داد و گفت: بر اساس مطالعات انجام‌شده درباره اثرات جنگ روسیه و اوکراین بر حیات‌وحش، جدولی برای جمع‌آوری اطلاعات از استان‌ها تهیه کرده‌ایم تا بتوانیم حداقل برآوردی از آسیب‌های غیرمستقیم به گونه‌های مختلف به‌دست آوریم. این اطلاعات می‌تواند مبنای تحلیل‌های دقیق‌تر و حتی پیگیری حقوقی خسارات باشد.

وی با اشاره به هم‌زمانی این رخدادها با فصل زادآوری حیات‌وحش تصریح کرد: برهم خوردن آرامش زیستگاه‌ها در این دوره حساس، تبعات جدی به‌همراه دارد. صداهای شدید، انفجارها و جابه‌جایی‌های ناگهانی منجر به سقط جنین در گونه‌های مختلف می‌شود؛ همان‌طور که در انسان نیز استرس شدید چنین پیامدهایی دارد.

صفایی ادامه داد: فرارهای ناگهانی ناشی از شرایط ناامن، خود یکی از عوامل سقط جنین در حیات‌وحش است. علاوه بر این، آلودگی‌های صوتی، آلودگی‌های خاک و آب، و حتی امواج ناشی از انفجارها می‌توانند بر تخم پرندگان تأثیر مخرب بگذارند. به‌گونه‌ای که اگر موج انفجار توان شکستن شیشه را دارد، به‌طور قطع می‌تواند تخم‌ها و لانه‌ها را نیز در شعاع قابل توجهی نابود کند.

وی تأکید کرد: این شرایط در نهایت چرخه‌های زیستی را مختل می‌کند و حتی موجب بروز مهاجرت‌های اجباری در گونه‌ها می‌شود؛ مهاجرت‌هایی که خارج از الگوهای طبیعی و دوره‌ای آن‌هاست. این جابه‌جایی‌های ناخواسته دسترسی گونه‌ها به منابع غذایی و زیستگاه‌های امن را با اختلال مواجه می‌کند.