بازار کسب و کار– سرویس اقتصادی: جنگ، تحریم، محاصره، تهدید نظامی و فشار سیاسی، کشور را در شرایطی قرار داده است که تجار و بازرگانان در مسیر بسیار سختی برای تبادل کالا قرار دارند.
همجواری ایران با کشورهای آسیای میانه این فرصت طلایی را برای بازرگانان و تولیدکنندگان فراهم کرده تا با استفاده از مسیرهای جایگزین بتوانند بازارهای هدف خود را برای فروش محصول انتخاب و صادرات انجام دهند.
اما در شرایط فعلی کشورهای همجوار نیز برخی مقررات سختگیرانه تری را برای تجار ایجاد کردهاند که عبور از این قراردادها نیازمند به روز رسانی اطلاعات بازرگانان و تولیدکنندگان از وضعیت بازار، اقتصاد و سیاست های اقتصادی کشورهای مورد هدف است.
عراق به عنوان یکی از کشورهای مصرف کننده کالاهای وارداتی همواره مورد توجه تجار بوده است . اما در بسیاری از موارد آگاه نبودن به مسیرهای تجاری و مقررات موجب شده تا بخش زیادی از این بازارها از دست بازرگانان ایرانی خارج و در اختیار دیگر کشورها قرار گیرد.
حضور در بازارهای هدف با رعایت استانداردها میسر است
رییس اتاق بارگانی گرگان در همایش تخصصی آشنایی با فرصتهای تجاری بازار عراق که در محل اتاق بازرگانی گرگان برگزار شد اظهار کرد: عراق یکی از مهمترین و در اولویتترین مقاصد صادراتی ایران است و به دلیل روابط سیاسی، اقتصادی و فرهنگی، فرصتهای قابل توجهی برای توسعه مبادلات تجاری میان دو کشور وجود دارد.
امیر یوسفی افزود: حضور پایدار در بازارهای هدف تنها با رعایت استانداردها و ارتقای کیفیت محصولات امکانپذیر است؛ تجربه بازارهای منطقهای نشان داده که در فضای رقابتی، کیفیت تعیینکننده ماندگاری صادرکنندگان خواهد بود.
وی همچنین به تجربه توسعه صادرات در بازارهای کشورهای تازهاستقلالیافته اشاره کرد و افزود: در مراحل ابتدایی ورود به این بازارها، تقاضا بیشتر بر پایه دسترسی و قیمت است، اما با افزایش رقابت، کیفیت نقش اصلی را در انتخاب کالا ایفا میکند.
یوسفی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به پیگیریهای انجامشده در حوزه صادرات سیبزمینی استان، از هماهنگی میان دستگاههای اجرایی و اتاق بازرگانی برای رفع موانع صادراتی خبر داد و گفت: تلاش شده است تا فرآیندهای اداری و گمرکی تسهیل شود تا صادرکنندگان با اطمینان بیشتری فعالیت کنند.
وی تأکید کرد: رسالت اتاق بازرگانی به عنوان مشاور سه قوه، کمک به رفع موانع، تسهیل تجارت و تقویت صادرات بخش خصوصی است و توسعه دیپلماسی اقتصادی با کشورهای همسایه میتواند زمینهساز رشد پایدار اقتصادی کشور باشد.
رئیس اتاق بازرگانی گرگان با اشاره به تغییرات مکرر در الزامات بازگشت ارز حاصل از صادرات، این موضوع را یکی از عوامل ایجاد ابهام و افزایش ریسک برای صادرکنندگان دانست و افزود: نوسان در دستورالعملها، از جمله درصدهای مختلف بازگشت ارز، موجب برهم خوردن محاسبات اقتصادی و در برخی موارد ایجاد خسارت برای فعالان اقتصادی شده و حتی آنان را درگیر فرآیندهای قضایی و تعزیراتی کرده است.
وی، آموزش و اطلاعرسانی دقیق را راهکاری اساسی برای پیشگیری از بروز این مشکلات عنوان کرد و از تلاشهای بخش آموزش اتاق بازرگانی در این زمینه قدردانی کرد.
عراق اقتصادیترین فرصت برای صادرات
رایزن سابق اقتصادی ایران در کشور عراق هم با بیان اینکه بیاطلاعی از اوضاع و احوال عراق این کشور رابرای صادرات بکر نگه داشته، اظهار کرد: بازار ۴۰ میلیونی عراق با وجود نزدیکی جغرافیایی و فرهنگی، همچنان وابستگی بالایی به واردات دارد. از مواد غذایی و مصالح ساختمانی گرفته تا محصولات صنعتی و دارویی، همه نشاندهنده ظرفیتهای بزرگ برای تجار ایرانی هستند.
مهدی نجات نیا به عنوان سخنگوی این همایش بیان کرد: با این حال، مسیر صادرات به عراق همیشه هموار نبوده و صادرکنندگان بارها با چالشهایی مانند مجوزها، استانداردها، مسائل مالی و رقابت خارجی روبهرو شدهاند. همین ترکیب از فرصتها و چالشها، اهمیت شناخت دقیق بازار عراق را در سال ۱۴۰۴ دوچندان میکند.
وی افزود: نیاز عراق به کالاهای متنوع، بهویژه پس از دوران بازسازی، باعث شده صادرات ایران به عراق سهم بسیار بیشتری نسبت به واردات داشته باشد. همین موضوع بازار عراق را به یکی از مهمترین مقاصد کالاهای ایرانی تبدیل کرده است

تاب آوری بازارهای صادراتی در پیچ و خم جنگ
نجات نیا افزود: بازار عراق، بهعنوان یکی از مقاصد اصلی صادرات ایران، قوانین گمرکی و استانداردهای خاص خود را دارد که آشنایی با آنها برای هر صادرکنندهای ضروری است. عدم رعایت این قوانین میتواند باعث تأخیر در ترخیص کالا، جریمه یا حتی برگشت کالا شود.
نجات نیا ادامه داد: عراق به دلیل محدودیتهای تولید داخلی، یکی از بزرگترین واردکنندگان مواد غذایی در منطقه است. صادرات حبوبات، لبنیات، برنج، میوههای تازه و سبزیجات بستهبندیشده میتواند سهم بالایی از بازار این کشور را تأمین کند.
به گفته وی، روند بازسازی شهرها و توسعه پروژههای عمرانی در عراق، تقاضا برای سیمان، آهنآلات، کاشی، سرامیک و سنگ ساختمانی را افزایش داده است. این کالاها همچنان از پرتقاضاترین محصولات صادراتی ایران به عراق خواهند بود.
رایزن سابق اقتصادی ایران در عراق افزود: با توجه به نیاز صنایع و مصرفکنندگان عراقی، صادرات انواع پلاستیک، ظروف بستهبندی، لوله و اتصالات پلیمری جایگاه ویژهای در تجارت با عراق دارد.
وی ادامه داد: رشد جمعیت شهری و افزایش قدرت خرید در طبقه متوسط عراق، زمینهساز افزایش تقاضا برای لوازم خانگی کوچک مانند کولر، بخاری، اجاقگاز و همچنین قطعات یدکی خودرو و وسایل برقی شده است.
نجات نیا افزود: بازار عراق به دلیل کمبود تولید داخلی و حساسیت بالای مردم نسبت به کیفیت این محصولات، فرصت بزرگی برای صادرات دارو، محصولات آرایشی و بهداشتی، شویندهها و مواد ضدعفونیکننده فراهم کرده است. این گروه کالاها به دلیل تقاضای دائمی، کمبود تولید داخلی و وابستگی شدید عراق به واردات، بهترین گزینهها برای صادرکنندگان ایرانی در سال ۱۴۰۴ به شمار میروند.
وی بیان کرد: بازار عراق به دلیل جمعیت زیاد و پراکندگی شهری، نیازهای متفاوتی در هر منطقه دارد و شناخت این تفاوتها برای صادرکنندگان ایرانی یک مزیت رقابتی مهم است.
نجات نیا گفت: بازار عراق در سالهای اخیر شاهد حضور پررنگ رقبایی چون ترکیه و چین بوده است. این کشورها با قیمتگذاری تهاجمی، بازاریابی حرفهای و بستهبندیهای مدرن سهم قابلتوجهی از بازار را به دست آوردهاند.
وی با بیان اینکه صادرکنندگان ایرانی برای رقابت باید بر سه محور تمرکز کنند، اظهار کرد: ارتقای کیفیت محصول، بهبود طراحی و بستهبندی متناسب با ذائقه مصرفکنندگان عراقی، و حضور فعال در نمایشگاههای بینالمللی عراق. علاوه بر این، ایجاد شبکه خدمات پس از فروش و تقویت برندینگ به زبان عربی میتواند مزیت رقابتی کالاهای ایرانی را افزایش دهد.
وی افزود: ثبت شرکت در عراق، سلیقه مصرف کننده، فروش مستقیم در عراق، سرمایه گذاری در عراق ، کانال های توزیع ، امور بانکی و صرافی از مهم ترین موارد تجرای است که باید توسط تجار مورد توجه قرار بگیرد.
وی تاکید کرد: برای جلوگیری از ضررهای احتمالی، قراردادهای شفاف و رسمی با طرف عراقی ضروری است و باید روش مطمئنی برای دریافت وجه انتخاب کرد تا مشکلات بانکی کمترین اثر را داشته باشد.
سخن آخر
بازار عراق همچنان یکی از مهمترین مقصدهای صادراتی ایران است و روند بازسازی، رشد طبقه متوسط و افزایش تقاضا برای کالاهای ایرانی، فرصتهای زیادی ایجاد میکند. با این حال، با توجه به نوسانات اقتصادی ایران و تورم، مدیریت هزینهها برای بازرگانان اهمیت حیاتی دارد.
ایران و عراق در سالهای اخیر توافقهای تجاری متعددی امضا کردهاند که به کاهش تعرفهها و تسهیل ورود کالاها کمک کرده است. استفاده از این فرصتها، هزینه صادرات را کاهش میدهد و رقابتپذیری کالاهای ایرانی را در برابر محصولات ترکیهای و چینی افزایش میدهد.
بیش از ۹۰ درصد ایران در پهنههای گسلی قرار دارد

























دیدگاهتان را بنویسید