بازار کسب و کار- سرویس اقتصادی: ماهیان خاویاری با ارزشترین ماهیان موجود در کره زمین و در واقع جزء با ارزشترین موجودات زندهای هستند که بشر تا کنون مبادرت به صید و پرورش آن کرده است. ارزش بالای این ماهیان موجب شده که صید بیرویه نسل آنها را با خطر انقراض مواجه کند و دراین میان آلودگیهای مختلف در دریا و رودخانهها و همچنین پسروی آب دریای خزر نیز مزید برعلت شد.
هر چند تولید بچه ماهیان خاویاری با هدف رهاسازی به دریا و بازسازی ذخایر طبیعی در کشورمان بیش از چهل سال قدمت دارد، اما پرورش ماهیان خاویاری با هدف تولید گوشت و خاویار در حدود دو دهه است که در کشورمان آغاز شده و همراه روند توسعه جهانی در حال گسترش میباشد.
این امر علاوه بر تولید پروتئین و ارز آوری برای کشور به دلیل کاهش فشار وارده به ذخایر طبیعی به امر بازسازی ذخایر کمک خواهد کرد. وجود اقلیم مناسب برای پرورش این ماهیان، پایینبودن هزینههای تاسیساتی و نیروی انسانی در مقایسه با کشورهای اروپایی، وجود دانش فنی و تجربه بالا و همچنین آوازه کشورمان به عنوان تولید کننده بهترین خاویار جهان موجب شده تا این فعالیت ارزش اقتصادی فوقالعادهای داشته و به سرعت توسعه یابد.
تولید ۱.۸ میلیون تنی آبزیان در برنامه هفتم هدف گذاری شده که در صورت تحقق این مهم، پروتئین تولیدی از ۷ به ۹ گرم و سرانه مصرف به ۱۷ کیلوگرم خواهد رسید.
استان گلستان بهعنوان مهمترین قطب کشور در حوزه شیلات، بهویژه در پرورش ماهیان خاویاری، در سالهای اخیر با طرحهای نوآورانه، سرمایهگذاریها و برنامهریزیهای بلندمدت، در مسیر احیا و توسعه قرار گرفته است.
بر اساس آمارهای اعلام شده، گلستان بیش از ۶۵ درصد ظرفیت کل پرورش ماهیان خاویاری کشور را در اختیار دارد و علاوه بر آن، سالیانه ۴۵۰ تن گوشت ماهی خاویاری و ۱۸ تن خاویار تولید میکند که بیش از ۷۰ درصد کل تولید ملی را تشکیل میدهد که این ارقام نه تنها نشاندهنده تسلط مطلق گلستان بر بازار داخلی، بلکه بیانگر نقش راهبردی آن در زنجیره تأمین جهانی خاویار است.
در حال حاضر مرزرعه ۵۰ هکتاری پرورش ماهیان خاویاری «مروارید سیاه» با ظرفیت تولید سالانه ۲۰ تن خاویار سیاه و ۲۰۰ تن گوشت ماهی خاویاری در گمیشان گلستان، عنوان بزرگترین واحد یکپارچه شیلاتی شمال ایران را به خود اختصاص داده است
گلستان همچنین در زمینه تولید بچهماهی خاویاری برای بازسازی ذخایر طبیعی خزر پیشرو است و سالانه بیش از سه میلیون قطعه بچهماهی از گونههای بلوگا، اوزونبرون، تاسماهی ایرانی، شیپ، فیلماهی و ستورگون را در دریا رهاسازی میکند که این اقدام در چارچوب برنامه ملی حفاظت از ماهیان خاویاری و با همکاری سازمان حفاظت محیط زیست و کشورهای حاشیه خزر اجرا میشود.
ظرفیتهای بالقوه گلستان فراتر از وضعیت کنونی است و مطالعات کارشناسی نشان میدهد این استان با بهرهگیری از فناوریهای نوین مانند سیستمهای بازچرخانی آب، هوش مصنوعی، ژنومیک و پایش هوشمند، میتواند تولید خاویار خود را تا ۲۰۰ تن و گوشت ماهی خاویاری را تا هزار تن در سال افزایش دهد.
در حال حاضر مرزرعه ۵۰ هکتاری پرورش ماهیان خاویاری «مروارید سیاه» با ظرفیت تولید سالانه ۲۰ تن خاویار سیاه و ۲۰۰ تن گوشت ماهی خاویاری در گمیشان گلستان، عنوان بزرگترین واحد یکپارچه شیلاتی شمال ایران را به خود اختصاص داده است.
بر اساس گزارشهای موجود این پروژه بزرگ شیلاتی ۶۰ میلیون دلار ارزآوری سالیانه خواهد داشت و برای سه هزار نفر به صورت مستقیم و غیرمستقیم فرصت شغلی ایجاد میکند.
اما آنچه مهم به نظر می رسد این است که آیا گلستان، به عنوان یکی از استانهای مهم کشور در تولید ماهیان خاویاری و خاویار برتر در جهان در سال های گذشته، با اجرای این طرح امکان بازگشت به روزهای طلایی صادرات طلای سیاه و بازآفرینی صنایع تبدیلی آن در استان را خواهد داشت؟!
تولید بیش از ۱۸۰ تن گوشت ماهیان خاویاری
به گفته مدیر کل شیلات استان گلستان این طرح و نمونههای مشابه آن که در شرایط خشکسالی اخیر راهاندازی شدهاند، نه تنها به پایداری درآمد ساحلنشینان کمک میکنند، بلکه در ایجاد اشتغال، ارزآوری و حتی تقویت گردشگری ساحلی نقش محوری مهمی دارند.
اسماعیل جباری افزود: سازمان حفاظت محیط زیست نیز با تأیید گونههای بومی، اطمینان داده که این فعالیتها تهدیدی برای تعادل زیستی ایجاد نمیکنند.
وی ادامه داد: در حال حاضر ۱۲ مزرعه پرورش خاویار در استان در حال بهرهبرداری هستند و برنامه تولید امسال برای این مزارع خرد و خانگی، ۱۸۰ تن گوشت خاویاری و ۲ تن خاویار تخمگذار است.
جباری، سرمایهگذاری در صنعت پرورش ماهیان خاویاری را فعالیتی بسیار سودآور خواند و از فعال بودن داشبوردهای سرمایهگذاری در دو بخش دریامحور و آبهای داخلی برای پیشبرد این صنعت خبر داد.

ورود گلستان به فاز تولید خاویار
وی با اشاره به آمار تولید سال گذشته، بیان کرد: بیش از ۱۸۰ تن گوشت ماهیان خاویاری و افزون بر ۱.۱ تن خاویار پرورشی در استان تولید شده است که ارزشی بالغ بر ۴۰۰ میلیارد ریال را به خود اختصاص داده است.
مدیرکل شیلات استان در خصوص صادرات نیز اظهار کرد: بخش عمدهای از خاویار به طور مستقیم از طریق گمرک صادر شده است، هرچند تخمین زده میشود که حجم قابل توجهی نیز به صورت مسافری و چمدانی به خارج از کشور منتقل شده باشد.
وی افزود: مرکز فرآوری ماهیان خاویار آشوراده، با بیش از دو دهه سابقه فعالیت و برخورداری از کد استاندارد اتحادیه اروپا، به عنوان مهمترین پیشران این تحول شناخته میشود که بهروزرسانی استانداردهای این مرکز از سال ۱۴۰۰ و نظارت دقیق سازمان دامپزشکی، تضمینکننده کیفیت محصولات صادره از گلستان است.
جباری گفت: سال گذشته، خاویار فرآوریشده در مرکز آشوراده با نظارت کامل سازمان دامپزشکی، به صورت مستقیم و بدون واسطه به کشورهای اروپایی و آسیایی صادر شد که این اقدام نشاندهنده بلوغ صنعت شیلات استان و توانایی رقابت با برندهای مطرح جهانی است.
چند روز پیش دستیار رییسجمهور، در حاشیه بازدید از مرکز بازسازی و حفاظت از ذخایر ژنتیکی ماهیان خاویاری شهید مرجانی شهرستان آققلا، با تاکید بر اینکه خاویار برند جهانی ایران است، گفت: فعالیت این مرکز با مشارکت موثر بخش خصوصی و دولتی، الگویی علمی، کاربردی و قابل تعمیم برای توسعه اقتصاد دریامحور در کشور است.
اهمیت راهبردی تولید ماهیان خاویاری
محمد نوری با اشاره به اولویتهای دولت در زمینه توانمندسازی اقتصاد دریامحور، اظهار کرد: برای نخستینبار دولت با ایجاد جایگاه ویژه (دستیاری پیگیری طرح های خاص)، اهمیت ویژهای برای پیگیری و پیشبرد پروژههای مرتبط با اقتصاد دریامحور قائل شده است.
وی با اشاره به پارامترهای علمی و ارزشمند بهکارگیری شده در این مرکز، افزود: بهرهگیری از الگوهای نوین جهانی در تکثیر ماهیان خاویاری در استان گلستان، دستاوردی قابل قدردانی است که ضمن حفظ برند جهانی خاویار ایران، به شکوفایی اقتصاد منطقه کمک شایانی میکند.
نوری مشارکت نظاممند بخش خصوصی با نظارت دولت را یکی از نقاط قوت این طرح دانست و گفت: موفقیتهای بهدست آمده در این مرکز، از جمله نرخ بالای تکثیر بچه ماهی و روشهای نوین نگهداری از ماهیان مولد برای بهرهبرداری در سالهای آتی، نشاندهنده کارآمدی و توانمندی علمی در این مجموعه است که میتواند به عنوان یک مدل موفق برای سایر استانها و حتی کشورهای دیگر مطرح شود.
دستیار رییسجمهور در پیگیری طرح های خاص، همچنین به سیاست تفویض اختیارات به استانها اشاره کرد و گفت: سرعتعمل در صدور مجوزهای قانونی (صدور مجوز در مدت سه روز) نتیجه اعتماد دولت به ظرفیتهای استانی است که دست مدیران را برای تسریع در اجرای طرحهای اقتصادی باز گذاشته و نویدبخش راههای تازهای برای توسعه پایدار است.
وی با یادآوری اهمیت راهبردی خاویار به عنوان یکی از نمادهای اصلی برند بینالمللی ایران، خاطرنشان کرد: بر اساس گزارشهای سالهای گذشته، ذخایر خاویاری کشور در معرض تهدید بود که با اجرای چنین طرحهای علمی، علاوه بر حفظ و بازسازی ذخایر ژنتیکی، شاهد ایجاد ارزش افزوده اقتصادی در منطقه هستیم.
اجرای زیر ساختهای مناسب برای فرآوری و صادرات این فراورده دریایی خاص بین المللی از دیگر ضروریات استان است که امکان سرمایهگذاری بیشتری را در زمینه پرورش ماهیان خاویاری و ارز آوری برای کشور هموار میکند
توجه رهبر شهید انقلاب و دولت چهاردهم به اقتصاد دریا محور در برنامه هفتم توسعه موجب شد تا استانهای شمالی توجه ویژه ای به تولید آبزیان نشان دهند که دراین بین تولید ماهیان خاویاری نقش ویژهای در توسعه صادرات غیر نفتی و توجه جهانیان به تولید «طلای سیاه» دارد که برای دستیابی به این اهداف، نیازمند حمایتهای اساسی در سطح ملی و استانی است که ضروری است در دستور کار قرار گیرد تا پرورش ماهیان خاویاری بهعنوان یک اولویت اقتصادی در برنامهریزیهای کلان دیده شود.
اجرای زیر ساختهای مناسب برای فرآوری و صادرات این فراورده دریایی خاص بین المللی از دیگر ضروریات استان است که امکان سرمایهگذاری بیشتری را در زمینه پرورش ماهیان خاویاری و ارز آوری برای کشور هموار میکند.
در این بین توجه دولت به صنعت آبزی پروری و از جمله تولید ماهیان خاویاری موجب شده تا استان های شمالی کشور و بخصوص گلستان که روزگاری مهد صید ماهی و تولید بهترین خاویار دنیا بود پس از گذشت دو دهه کم رونقی امروز با نگاه تولید و احیای «طلای سیاه» به روزهای طلایی صادرات و اشتغالزایی باز گردد.
اجرای احکام متناسبسازی بازنشستگان در ابهام/وعده تامین اجتماعی عملی میشود!

























دیدگاهتان را بنویسید