نمره پایین ادارات غرب مازندران در نصب پنل خورشیدی/ محاسبه نرخ آزاد برق برای قانونگریزان
بازار کسب و کار– سرویس اجتماعی: هر ساله وزارت آموزش و پرورش دستور العملی را مبنی بر غیرقانونی بودن اخذ شهریه مدارس دولتی از خانوادهها و دانشآموزان صادر و به تمامی مدارس ارسال میکند اما چالشهای فرایند ثبت نام در مدارس دولتی در رابطه با اخذ شهریه تمامی ندارد.
این در حالی است که با وجود این دستور العمل همچنان رفتارهای ضد و نقیضی در مدارس دولتی با خانوادهها برای دریافت شهریه ثبتنام صورت میگیرد و بسیاری از خانوادهها از ناهماهنگی بین دستور وزیر و رفتار مدیران مدارس دولتی گلایهمندند.
در این بین مدارس هیات امنایی که چند سالی است شکل گرفته و جزو مدارس دولتی محسوب میشوند، هم از این قاعده مستثنی نبوده و با این تفسیر که فقط دانشآموزان با معدل بالای ۱۹ را ثبت نام میکنند درخواست شهریههایی به مراتب بیشتر از مدارس دولتی را از خانوادهها داشته و برخی از والدین اذعان کردهاند که اگر شرایط آنها را بپذیرند، ثبت نام دانش آموز انجام میشود.
اواخر اردیبهشت ماه علیرضا کاظمی، وزیر آموزش و پرورش، کاهش تنوع مدارس را اقدامی در مسیر توسعه عدالت آموزشی عنوان و اعلام کرد؛ تمامی مدارس کشور موظفاند هنگام ثبتنام از دریافت هرگونه شهریه خودداری کنند و ثبتنام دانشآموزان نیز صرفاً بر اساس محدوده جغرافیایی انجام شود.
دولتی و امنایی حق دریافت شهریه ندارند
وزیر آموزش و پرورش به موضوع مدارس هیأت امنایی هم ورود و اذعان کرده است که مدارس هیأت امنایی به شیوه فعلی که در ابتدای سال تحصیلی از مردم وجه نقد دریافت میکنند، مورد تأیید نیستند، زیرا این مدارس دولتی بوده و حق دریافت شهریه ندارند. بر همین اساس به این جمعبندی رسیدهایم که مدارس هیأت امنایی دیگر به شکل فعلی که از والدین وجوه دریافت میکنند، ادامه فعالیت نداشته باشند.
در همین رابطه کفاش، معاون دبیرکل شورای عالی آموزش و پرورش هم درباره تدوین آییننامه جدید برای مدارس دولتی گفته است:«تقویت مدارس دولتی و توسعه مشارکتهای مردمی در نظام آموزشی، هدف جدی ماست. بر همین اساس آییننامهای تدوین شده تا همه مدارس عادی ـ دولتی از هیأت امنا برخوردار باشند اما دیگر حق دریافت وجه از خانوادهها را نداشته باشند.
وی با بیان اینکه این مدل با آنچه مردم بهعنوان «مدارس هیأت امنایی» میشناسند تفاوت دارد، افزود:«در آییننامه جدید، دریافت وجه بهطور کلی ممنوع شده و مدارس اجازه ندارند تحت عنوان شهریه یا هر عنوان اجباری دیگری از اولیا وجهی دریافت کنند. در این ساختار، هیأت امنا بهعنوان بازوی کمکی مدیریت مدرسه فعالیت میکند و نقش حمایتی دارد».
فشارهای مالی ناشی از این موضوع، تأثیر مخربی بر رابطه میان مدرسه، دانشآموز و خانواده میگذارد و بذر نارضایتی را میکارد
به رغم اعلام رسمی وزیر آموزش و پرورش و عدم اجرای این دستورالعمل توسط برخی مدیران مدارس دولتی، برخی از والدین دریافت شهریههای متفاوت را نوعی رانت در مدارس دولتی عنوان کرده و اذعان دارند که وقتی به مدیران مدارس انتقاد و به بخشنامه وزیر اشاره میکنند، با این جواب روبرو میشوند که «هر جا میخواهید بروید» یا به بهانههای واهی از ثبت نام طفره میروند.
در همین رابطه معاون دبیرکل شورای عالی آموزش و پرورش، درباره صحبتهای وزیر آموزش و پرورش مبنی بر حذف رانت در مدارس اعلام کرد:«همه این اقدامات در راستای کاهش تنوع مدارس، مطالبات مردمی و گزارشهای نهادهای نظارتی دنبال میشود. در برخی مدارس هیأت امنایی این اتفاق رخ میداد که فردی با توان مالی بالا امکان ثبتنام پیدا میکرد اما دانشآموزی که در نزدیکی همان مدرسه زندگی میکرد از ثبتنام بازمیماند».
مدیران مدارس سرگردان در تصمیمگیری
این سخنان در حالی ارائه میشود که به گفته برخی مدیران مدارس دولتی « به ما بخشنامه میدهند که اجباری برای پرداخت پول از سوی والدین وجود ندارد و ما حق نداریم هیچ دانشآموزی را تحتفشار بگذاریم. اما از طرف دیگر، میگویند خودتان از طریق مشارکت مردمی درآمدزایی کنید، چون ما در بحث مخارج مدرسه مداخله و کمکی نمیتوانیم بکنیم.»
این افراد که نام آنها به دلیل امنیت شغلی محفوظ است، عنوان کردند که ما نیز به عنوان خانوادههایی که دارای شرایط اقتصادی متوسطی هستیم، علاقهای به دریافت پول ثبتنام نداریم و هیچ خانوادهای را اجیار به پرداخت نمیکنیم و این پرداخت به خواست والدین انجام میشود، اما نمیتوانم بگوییم که همه مدیران این کار را انجام میدهند و البته برخی والدین برای اینکه سرگردان ثبتنام نشوند و یا در مدرسه مورد نظر دولتی ثبت نام کنند، اقدام به پرداخت شهریه میکنند.
به عقیده این مدیران، مساله پرداخت شهریه باید به طور جدی و با تدوین یک قانون در رابطه با دریافت کمکهای مالی برای توسعه مدارس و اطلاعرسانی هزینه کرد آن به خانوادهها انجام شود. چرا که با وجود مشکلات بودجهای مدارس دولتی هم نیازمند توسعه برخی زیر ساختها برای رفاه دانشآموزان هستند.
این مدیران بیان کردند که در برخی موارد خواستار رفع برخی مشکلات موجود در مدارس شدیم، اما با این پاسخ روبرو شدیم که خودتان از محل دریافت کمکهای مردمی هزینهها را تامین کنید.
به گفته آنان؛ «همه مدیران مدارس دولتی از این بگو مگوها و فشارها خسته شده اند».
اجازه ورود به جلسه امتحان در ازای یک بسته کاغذ
یک دانشآموز دبیرستانی با بیان اینکه سال گذشته در انتهای سال تحصیلی برای دادن یکی از امتحانات شهریورماه مجبور به خرید یک بسته کاغذ آچار سفید را به مبلغ ۳۰۰ هزار تومان برای مدرسه شدم، اظهار کرد: در آن زمان هر چقدر اصرار کردم که فعلا قدرت خرید این کاغذ را ندارم و خودم شاگردی میکنم برای امرار معاش و بعدا آن را تحویل میدهم، معاون مدرسه زیر بار نرفت و همان روز مجبور شدم با پول قرضی این بسته را تهیه و امکان حضور در جلسه امتحان را پیدا کنم.
یکی دیگر از دانشآموزان دبیرستانی هم گفت: سالهای اول به این مسائل اعتراض میکردیم اما نتیجهای در بر نداشت و ما نیز به دلیل ترس از محروم شدن از امتحانات دیگر ادامه نمیدادیم.
عدالت آموزشی قربانی کمبود نشود
یکی از اعضای کمیسیون اجتماعی مجلس شوای اسلامی نیز در اوایل خردادماه دریافت پول اجباری از خانوادهها در مدارس دولتی را خلاف قانون عنوان و اظهار کرد: دریافت هرگونه وجه اجباری از خانوادهها در زمان ثبتنام مغایر با قانون اساسی و موجب فشار مضاعف بر معیشت مردم است و وزارت آموزش و پرورش باید با تقویت نظارتها و تأمین بهموقع سرانه مدارس، یکبار برای همیشه به این چالش تکراری پایان دهد تا عدالت آموزشی قربانی کمبود بودجه نشود.
مساله پرداخت شهریه باید به طور جدی و با تدوین یک قانون در رابطه با دریافت کمکهای مالی برای توسعه مدارس و اطلاعرسانی هزینه کرد آن به خانوادهها انجام شود
اکبر پولادی با اشاره به تکرار هر ساله موضوع دریافت هزینه از خانوادهها در فصل ثبتنام گفت: مطابق قانون اساسی، آموزش در کشور ما رایگان است. هرچند مسئولان وزارت آموزش و پرورش همواره اعلام میکنند که دریافت وجه نباید الزامی باشد، اما همچنان شاهد هستیم که خانوادهها برای ثبتنام فرزندان خود تحت فشارهای مالی قرار میگیرند. این مساله باید یکبار برای همیشه بهصورت ریشهای حل شود.
کمبود سرانه و اعتبارات؛ ریشه اصلی دغدغه مدیران مدارس
وی با بیان اینکه باید دلایل استمرار این پدیده شناسایی شود، افزود: بخشی از این مشکل به کمبود اعتبارات و سرانه ناچیز مدارس بازمیگردد. مدیران مدارس برای تأمین هزینههای جاری و نیازهای اولیه آموزشی با دغدغههای جدی مواجه هستند. اگر دولت متناسب با نیاز واقعی مدارس، اعتبارات لازم را در زمان مناسب تخصیص دهد، قطعاً میل به دریافت وجه از والدین کاهش خواهد یافت.
پرهیز از مشروط کردن ثبتنام به پرداخت وجه
پولادی با انتقاد از رویکرد برخی مدارس که ثبتنام دانشآموز را به پرداخت هزینه گره میزنند، تصریح کرد: متأسفانه در مواردی مشاهده میشود که ثبتنام دانشآموز در زمان مقرر، عملاً وجهالمصالحه دریافت پول قرار میگیرد. این اقدام که نوعی تحت فشار گذاشتن خانوادههاست، به هیچ عنوان پذیرفتنی نیست و فشار اقتصادی سنگینی به خانوادههای کمبرخوردار وارد میکند.
وی با تأکید بر اینکه کمکهای مردمی نباید به بازه زمانی ثبتنام محدود شود، اظهار کرد: ما باید به سمت روشهای فرهنگی مناسب حرکت کنیم تا زمینه مشارکت «داوطلبانه» خیرین و خانوادههایی که توان مالی دارند، در طول سال تحصیلی فراهم شود. نباید فراموش کرد که بسیاری از خانوادهها، بهویژه در شرایط اقتصادی فعلی، توان پرداخت هزینههای اضافی را ندارند و نباید به دلیل فقر مالی، عزت نفس دانشآموز یا خانوادهاش آسیب ببیند.
برخورد قاطع با تخلفات؛ نظارت جدیتر بر دریافتهای اجباری
عضو کمیسیون آموزش مجلس ضمن مخالفت صریح با دریافت هرگونه وجه تحت عناوین مختلف در زمان ثبتنام، خاطرنشان کرد: فشارهای مالی ناشی از این موضوع، تأثیر مخربی بر رابطه میان مدرسه، دانشآموز و خانواده میگذارد و بذر نارضایتی را میکارد. وزارت آموزشوپرورش باید نظارتهای خود را جدیتر کرده و با افرادی که با تخلف از دستورالعملها، اقدام به دریافت وجوه اجباری میکنند، برخورد قانونی و قاطع داشته باشد.
شفافسازی وضعیت مدارس هیأت امنایی
پولادی در پایان با اشاره به بحث تغییر رویه مدارس هیأت امنایی خاطرنشان کرد: باید مراقبت کرد که این مدارس به واحدهای «شبه غیردولتی» برای دریافت پول تبدیل نشوند. آموزش و پرورش باید تکلیف این مدارس را روشن کند؛ اگر قرار است به مدارس دولتی تغییر رویه دهند به نوعی مشمول قوانین و مقررات مدارس دولتی میشوند و اما قرار است بر اساس اساسنامه خود بمانند، ضوابط آن دقیق اجرا شود. تغییر رویه در این مدارس نباید بهانهای برای دریافت هزینههای بیحساب و کتاب و خارج از چارچوب قانون باشد؛ شفافیت مالی در این بخش یک مطالبه جدی است.
دریافت وجه فاقد وجاهت قانونی است
مدیرکل آموزش و پرورش استان گلستان با اشاره به رایگان بودن آموزش در مدارس دولتی، دریافت هرگونه شهریه هنگام ثبتنام یا تحویل کارنامه را غیرقانونی اعلام کرد.
قدرتالله نظری در نشست خبری اخیر اظهار کرد: اگر مدیران مدارس دولتی به بهانه تحویل کارنامه از خانوادهها وجهی طلب کنند، فاقد وجاهت قانونی است و وزارت آموزش و پرورش بر این روند نظارت دارد.
وی از خانوادهها خواست در صورت مواجهه با چنین مواردی، شکایات خود را از طریق سامانههای مربوطه یا به طور مستقیم به اداره کل آموزش و پرورش استان اعلام کنند تا رسیدگی شود.
مدیرکل آموزش و پرورش استان گلستان همچنین اضافه کرد: کمکهای خودجوش و داوطلبانه خانوادهها به مدارس دولتی، به شرط آنکه اجباری نباشد و به ازای ارائه کارنامه صورت نگیرد، بلامانع است.
نظری در خصوص وضعیت شهریه در مدارس غیرانتفاعی تصریح کرد: شهریه این مدارس بر اساس استانداردهای مشخص، درجهبندی و شاخصهای تعیینشده در سامانه شهریه تعیین میشود.
به گفته وی؛ این شاخصها شامل مواردی مانند توانمندیها، نیروی انسانی کارآمد و تجهیزات مدارس است.
مدیرکل آموزش و پرورش استان گلستان تاکید کرد: مدارس موظف هستند شهریه مصوب را در معرض دید عموم قرار دهند.
نظری با اشاره به شرایط اقتصادی نامناسب مردم، خاطرنشان کرد: ملاحظات اقتصادی استان در تعیین شهریهها در نظر گرفته شده است.
مدارس هیات امنای حذف میشوند
چند روز پیش خبری مبنی بر حذف مدارس هیات امنایی در رسانهها منتشر شد که مورد توجه خانوادهها قرار گرفت. مدارسی که قرار بود با محوریت دولتی بهترین باشد اما عدالت آموزشی را رعایت نمیکرد.
علیرضا کاظمی وزیر آموزش و پرورش با اشاره به طرح کاهش تنوع مدارس که در دستور کار شورای عالی قرار دارد، گفت: سیاست آموزش و پرورش کاهش تنوع مدارس است و برای اجرای این طرح تاکنون جلسات خوبی برگزار شده و به جمع بندی نسبتاً خوبی رسیده ایم.
وی افزود: اولین مدرسهای که به معنای اختصاصی حذف خواهد شد، مدارس هیات امنایی است، مدارس هیات امنایی که در حال حاضر به معنای عام وجود دارد، فقط اسم شان مدارس هیات امنایی است از مردم پول دریافت میکنند و خدماتی ارائه نمی کنند.
بر اساس ماده ۱۳۳ آییننامه اجرایی مدارس، گرفتن هرگونه وجه در مدارس دولتی بهاستثنای هزینههای مربوط با بیمه دانشآموزی، هزینه کتبدرسی و لباسکار در هنرستانها ممنوع است
وزیر آموزش و پرورش اضافه کرد: در راستای مردمی سازی و استفاده از ظرفیت عظیم شبکه مردمی که این تجربه را در نهضت توسعه انجام شده است. در هر مدرسه یک هیات امنا تشکیل میشود تا از ظرفیتهای محله، منطقه و استان برای پشتیبانی و کمک به مدارس استفاده شود.
کاظمی تاکید کرد: همه مدارس کشور دارای هیات امنایی به معنی واقعی خواهند شد، یعنی ظرفیتهای بیرون از مدرسه باید در خدمت مدرسه قرار گیرد و این موضوع هیچ تضاد و تعارضی با انجمن اولیا و مربیان ندارد، انجمن اولیا و مربیان ظرفیت تربیتی مدرسه است.
بر اساس ماده ۱۳۳ آییننامه اجرایی مدارس، گرفتن هرگونه وجه در مدارس دولتی بهاستثنای هزینههای مربوط با بیمه دانشآموزی، هزینه کتبدرسی و لباسکار در هنرستانها ممنوع است، اما تکرار وضعیت فعلی برای دریافت شهریه ثبتنام به چالشی لاینحل تبدیل شده است که تا کنون پاسخ قاطعی به حل آن داده نشده است و هر ساله تکرار میشود.
عدالت آموزشی، یکی از مهمترین چالشهای نظامهای آموزشی است؛ مفهومی که به تفاوت میان «داشتن آموزش» و «دسترسی واقعی به آموزش باکیفیت» اشاره دارد.
از همین رو، عدالت آموزشی بر ایجاد فرصتهای منصفانه برای همه دانشآموزان تاکید میکند؛ فرصتی که کیفیت، دسترسی و شرایط یادگیری را به طور همزمان در نظر بگیرد.
دیدگاهتان را بنویسید