بلاتکلیفی ۲۰ ساله در سایه سد چایلی؛ طرح کوچ ۷۰۰ خانوار در آستانه تعیین تکلیف
سرویس اقتصادی بازار کسب و کار | اقتصاد ایران در سالهای اخیر با چالشهای متعددی در حوزه تأمین ارز مواجه بوده است. محدودیتهای ناشی از تحریمها، کاهش درآمدهای نفتی و دشواری نقل و انتقال منابع مالی باعث شده مدیریت منابع ارزی به یکی از مهمترین دغدغههای سیاستگذاران اقتصادی کشور تبدیل شود.
در چنین شرایطی، هر دلار ارز حاصل از صادرات برای اقتصاد کشور اهمیت ویژهای دارد. به همین دلیل، کارشناسان اقتصادی تأکید میکنند که منابع محدود بانکی و اعتباری باید به سمت بخشهایی هدایت شود که علاوه بر تولید و اشتغال، توان ارزآوری بیشتری برای کشور دارند.
صنایع ارزآور به بخشهایی از اقتصاد گفته میشود که علاوه بر تأمین نیاز داخلی، امکان حضور در بازارهای جهانی را دارند و از طریق صادرات برای کشور درآمد ارزی ایجاد میکنند. صنایع پتروشیمی، فولاد، مس، معادن، صنایع غذایی صادراتمحور، محصولات کشاورزی با ارزش افزوده بالا، شرکتهای دانشبنیان و خدمات فنی و مهندسی از جمله مهمترین بخشهای ارزآور اقتصاد ایران هستند.
فعالیت و توسعه این صنایع میتواند علاوه بر ایجاد فرصتهای شغلی جدید، به افزایش درآمدهای ارزی و کاهش وابستگی کشور به نفت کمک کند؛ موضوعی که سالهاست به عنوان یکی از اهداف اصلی اقتصاد ایران مطرح میشود.
در مقابل، برخی فعالیتهای اقتصادی وابستگی زیادی به واردات مواد اولیه و تجهیزات دارند اما سهم چندانی در تأمین ارز کشور ایفا نمیکنند. حمایت گسترده از این بخشها در شرایط محدودیت منابع ارزی میتواند فشار بیشتری بر ذخایر ارزی کشور وارد کند.
از سوی دیگر، نظام بانکی نیز با محدودیت منابع و افزایش تقاضا برای دریافت تسهیلات روبهرو است. به همین دلیل، اولویتبندی در پرداخت تسهیلات بیش از هر زمان دیگری اهمیت پیدا کرده است. بسیاری از کارشناسان معتقدند تخصیص هدفمند اعتبارات به صنایع صادراتمحور میتواند اثربخشی بیشتری نسبت به توزیع یکسان منابع میان همه بخشها داشته باشد.
هر واحد سرمایهگذاری در یک صنعت ارزآور علاوه بر افزایش ظرفیت تولید، میتواند ارز جدیدی وارد چرخه اقتصادی کشور کند و بخشی از نیازهای ارزی را تأمین کند. این موضوع به ویژه در شرایط فعلی اقتصاد ایران از اهمیت بالایی برخوردار است.
ارزآوری؛ عاملی برای ثبات اقتصادی
افزایش صادرات غیرنفتی و درآمدهای ارزی میتواند نقش مهمی در کنترل نوسانات بازار ارز داشته باشد. نوسانات نرخ ارز طی سالهای گذشته یکی از عوامل اصلی افزایش هزینههای تولید و رشد تورم بوده است.
کارشناسان معتقدند هرچه درآمدهای ارزی کشور از محل صادرات غیرنفتی افزایش یابد، توان دولت و سیاستگذاران برای مدیریت بازار ارز بیشتر خواهد شد و اقتصاد در برابر شوکهای خارجی آسیبپذیری کمتری خواهد داشت.
البته موفقیت این سیاست به بازگشت ارز حاصل از صادرات به چرخه اقتصادی کشور بستگی دارد. اگر ارز صادراتی به موقع و شفاف به اقتصاد بازنگردد، بخش مهمی از اهداف این راهبرد محقق نخواهد شد.
در همین راستا، کارشناسان بر توسعه سامانههای نظارتی، ایجاد مشوقهای مالیاتی و حمایت از صادرکنندگان خوشحساب تأکید دارند تا فرآیند بازگشت ارز با سرعت و شفافیت بیشتری انجام شود.
در مجموع، به نظر میرسد در شرایط کنونی اقتصاد ایران، تمرکز بر صنایع ارزآور دیگر یک انتخاب نیست، بلکه ضرورتی اقتصادی است. هدایت منابع بانکی و اعتبارات به سمت بخشهایی که توان صادرات و ارزآوری بالاتری دارند، میتواند ضمن تقویت تولید و اشتغال، به افزایش درآمدهای ارزی، کاهش فشار بر بازار ارز و افزایش تابآوری اقتصاد کشور در برابر محدودیتهای خارجی کمک کند.
دیدگاهتان را بنویسید