عادل مصدقی،در گفتگو با خبرنگار بازار کسب و کار با اشاره به برنامه‌ریزی دقیق و هماهنگی‌های چندلایه میان بخش خصوصی و دولتی، از جابه‌جایی ۳۳ هزار و ۴۰ زائر در قالب یک میلیون و ۶۱۰ سفر در طول یک ماه خبر داد؛ آماری که به‌زعم کارشناسان، ظرفیت بالای لجستیک استانی را به نمایش گذاشته است.
از این تعداد، ۲۱ هزار و ۷۸۰ نفر زائر اربعین حسینی و ۱۱ هزار و ۲۶۰ نفر زائر حرم رضوی بودند؛ دو جریان معنوی که همزمانی آنها، به گفته تحلیلگران اجتماعی، فشار مضاعفی بر ناوگان حمل‌ونقل وارد کرد.
اعزام نیروهای راهداری گلستان به مرز مهران و استان‌های لرستان و ایلام برای پشتیبانی زائران، بخشی از اقداماتی بود که در قالب «سکوی گلستان» و کمیته حمل‌ونقل و سوخت ستاد اربعین انجام شد.
مصدقی به صدور بارنامه رایگان برای ۷۳ دستگاه کامیون، بهسازی و روکش آسفالت جاده‌ها، خط‌کشی و روشنایی مسیرها و خدمات ۲۱ مجتمع رفاهی اشاره کرد؛ مجموعه اقداماتی که علاوه بر تأمین ایمنی زائران، به‌طور غیرمستقیم رونق اقتصادی برای فعالان جاده‌ای ایجاد کرد.
مشارکت صنوف حمل‌ونقل استان و بهره‌مندی از ظرفیت ۱۲۰ دستگاه اتوبوس نیز در این طرح چشمگیر بود. به باور فعالان صنفی، این همکاری نمونه‌ای از هم‌افزایی واقعی میان دولت و بخش خصوصی است که می‌تواند الگویی برای سایر پروژه‌های ملی باشد.
ایستگاه فرهنگی «چشم به راهیم» که با همکاری انجمن‌های حمل‌ونقل برپا شد، بعد فرهنگی این حرکت را برجسته کرد و بر لزوم پیوند میان خدمات لجستیکی و مفاهیم معنوی تأکید داشت.
اجرای موفق طرح جابه‌جایی زائران اربعین و حرم رضوی در گلستان، بار دیگر نشان داد که همگرایی میان دولت و مردم می‌تواند پروژه‌ای عظیم را با کمترین چالش به سرانجام برساند.
اما در کنار تحسین‌ها، کارشناسان اقتصادی هشدار می‌دهند که اتکای بیش از حد به ناوگان فرسوده می‌تواند در سال‌های آینده چالش‌برانگیز باشد. مصدقی نیز با تأکید بر نوسازی ناوگان مسافری، استفاده از تبصره ۱۸ قانون بودجه را ضروری دانست.
محمد حمیدی، معاون سیاسی امنیتی اجتماعی استانداری، بُعد مردمی این رویداد را «کنگره بزرگ معرفت و انسان‌سازی» توصیف کرد و گفت: ارادت مردم به ائمه اطهار است که اربعین را در ایران متمایز کرده است.
حمیدی افزود که مشارکت مستقیم مردم در تأمین هزینه‌های مالی و اجرایی، وجه تمایز این کنگره در ایران است؛ موضوعی که برخی اقتصاددانان آن را نمونه بارز «سرمایه اجتماعی» می‌دانند.
به باور جامعه‌شناسان، چنین سرمایه اجتماعی می‌تواند در سایر بخش‌های اقتصادی و اجتماعی نیز اثرگذار باشد؛ از توسعه گردشگری مذهبی گرفته تا رونق مشاغل مرتبط با حمل‌ونقل و خدمات رفاهی.
از سوی دیگر، منتقدان یادآور می‌شوند که تمرکز بر رویدادهای فصلی نباید مانع از اصلاحات ساختاری در زیرساخت‌های حمل‌ونقل شود. آنها تاکید می‌کنند که فرصت اربعین باید سکوی پرتابی برای سرمایه‌گذاری پایدار باشد.
بررسی میدانی خبرنگار بازار کسب‌وکار نشان می‌دهد که مجتمع‌های خدماتی رفاهی در مسیر زائران، در طول این یک ماه، رشد ۳۰ درصدی فروش سوخت و مواد غذایی را تجربه کرده‌اند؛ آماری که اهمیت اقتصادی این رویداد را پررنگ می‌کند.
در همین حال، فعالان گردشگری مذهبی پیشنهاد می‌کنند که بسته‌های سفر ترکیبی (زیارتی-تفریحی) پس از اربعین طراحی شود تا درآمدهای پایدار برای استان ایجاد شود.
برخی کارشناسان حمل‌ونقل نیز معتقدند که اعزام نیروهای راهداری به استان‌های مرزی، علاوه بر خدمت‌رسانی، تجربه ارزشمندی برای مدیریت بحران و آموزش عملی پرسنل بوده است.
تجربه موفق مشارکت مردمی و خصوصی در اربعین، به گفته تحلیلگران اقتصادی، می‌تواند الگویی برای پروژه‌های عمرانی و فرهنگی دیگر باشد؛ به شرطی که سیاست‌گذاران از این ظرفیت به صورت مداوم بهره ببرند.
در بُعد اجتماعی، این همگرایی دولت و مردم پیام روشنی دارد: اعتماد متقابل می‌تواند موتور محرک طرح‌های ملی باشد، حتی در شرایط اقتصادی سخت.
با این حال، پرسش اصلی کارشناسان بازار کسب و کار این است که آیا این مدل مشارکتی، در پروژه‌های فاقد بار مذهبی نیز قابل تکرار است یا خیر؛ موضوعی که آینده سیاست‌گذاری استانی را تعیین خواهد کرد.
پیشنهاد کارشناسان، ایجاد یک کارگروه مشترک میان بخش خصوصی و دولت برای شناسایی پروژه‌های قابل اجرا با همین مدل مشارکتی است؛ از حمل‌ونقل ریلی تا توسعه گردشگری دریایی.
نکته قابل تأمل بازار کسب‌وکار:
طرح اربعین گلستان، علاوه بر جنبه معنوی، به یک آزمایشگاه واقعی برای همگرایی اقتصادی و اجتماعی تبدیل شد. اما تداوم این دستاورد در گرو سرمایه‌گذاری در نوسازی ناوگان، حمایت از بخش خصوصی و تبدیل اعتماد مردمی به یک قرارداد بلندمدت توسعه است.
#اربعین #گلستان #بازار_کسب_وکار #حمل_و_نقل #سرمایه_اجتماعی #گردشگری_مذهبی #ناوگان_حمل_ونقل 🚍🕊️
