نقش پست در توسعه تجارت الکترونیک
نقش پست در توسعه تجارت الکترونیک
باشیوع‌ کرونا ‏به‌عنوان یک رویداد، پدیده و بحران جهانی و تأثیر آن بر صنایع مهم دنیا، ادارات پست سراسر دنیا به‌عنوان بخشی از ‏زنجیره تأمین جهانی، از این رویداد مستثنی نبوده و به‌ شدت از آن متأثرشدند.

امروزه نقش و جایگاه پست به‌عنوان یک نهاد مهم ارتباطی در توسعه و حتی یک نیاز مقدم بر توسعه، برای تسهیل و ‏سرعت در انجام امور، تأمین نیاز‌های اجتماعی، افزایش بهره‌وری و حفظ محیط زیست جدی و حیاتی است.

نقش پست در توسعه تجارت الکترونیک

تاریخ آکنده از رویداد‌های پیش‌بینی نشده‌ای است که جوی بی‌ثبات با تأثیر بلندمدت ایجاد می‌کند.
باشیوع‌ کرونا ‏به‌عنوان یک رویداد، پدیده و بحران جهانی و تأثیر آن بر صنایع مهم دنیا، ادارات پست سراسر دنیا به‌عنوان بخشی از ‏زنجیره تأمین جهانی، از این رویداد مستثنی نبوده و به‌ شدت از آن متأثرشدند.


به‌عبارتی، پیامد کووید ۱۹، ایجاد اختلال در زنجیره تأمین پستی جهانی بود. با وجود این، نقش شبکه پستی جهانی ‏در دوران شیوع ویروس کرونا بیش از پیش نمایان شد و ادارات پست با یک مأموریت جدی همراه با انتظارات بیشتر و ‏حتی جدید از سوی مشتریان وارد عرصه شدند. زیرا که، بحران کووید ۱۹، به‌رغم تهدید، می‌توانست فرصتی پیش‌روی ‏صنعت پست نیز فراهم کند تا با بهره‌برداری از ظرفیت‌ها و امکانات خود به‌عنوان یک شبکه منسجم جهانی ایفای ‏نقش کند.
شبکه پستی به عنوان یکی از زیرساخت‌های مهم‌کشور، بستری فعال برای بهره‌برداری‌های گوناگون ارتباطی، تجاری، ‏فرهنگی، اطلاع‌رسانی و سیاسی بوده و نقش آن به عنوان عامل واسط در برقراری تعامل و ارتباط بین مردم و ‏نهادهای حکومتی و اجتماعی روز به روز گسترش می‌یابد.
در «دنیای الکترونیکی» هر روزیک مفهوم یا پیشرفت الکترونیکی جدید عرضه می‌شود،یک خدمت و یا تولید ، اما بی‏شک کالاها باید از طریق سیستم‌های حمل و نقل فیزیکی جابجا شده و در آدرس‌های واقعی، توزیع گردند.‏‎ ‎
درکشورهای توسعه یافته نقش پست در جامعه بسیار ملموس و کاملاً حیاتی است. تقریباً همه مردم این کشورها ‏هر روز با ادارات پست سر و کار دارند. در اقتصاد توسعه یافته دنیا، حضور پست در زندگی اجتماعی آنچنان پررنگ ‏است که «حجم مبادلات پستی» می‌تواند به عنوان معرف میزان تحرک و فعالیت یک جامعه و معیاری برای برآورد میزان ‏رشد و توسعه آن‌ باشد.
پست نشان‌دهنده میزان‌ فعالیت‌های صنعتی، تحرک بازرگانی، توسعه اقتصادی و برآوردکننده ‏تولید در بخش خدمات و در عین حال بیانگر عمق و ریشه جریان فعالیت‌های فکری، علمی و فرهنگی یک جامعه ‏است‎‎.
‎ ‎شبکه پست کشور این توانایی را دارد که با ارائه خدمات به بخش‌های دولتی و غیر دولتی به صورت تخصصی ‏هزینه‌های آن‌ها راکاهش داده و از پرداختن سازمان‌ها به فعالیت‌های غیرمرتبط با اهداف سازمانی جلوگیری نماید. ‏همچنین با این اقدام مراجعات مردم به آن‌ها را کاهش دهد. توسعه فعالیت‌های پستی اثرات ذیل را در سطح ملی ‏به دنبال دارد.‏
کاهش هزینه‌های ملی، افزایش بهره‌وری ملی
جلوگیری از دو باره کاری‌ها و تسهیل در امور اداری
تحول در نظام اداری و ایجاد شرایط لازم برای تصمیم‌گیری مدیران اجرایی به جای درگیر شدن با امور جاری
صرفه‌جویی در مصرف زمان انرژی مراجعه‌کنندگان به سازمان‌های دولتی و غیردولتی
کاهش حجم دولت در حوزه تصدی گری
آزادسازی و صرفه‌جویی در منابع مالی و نیروی انسانی دولت‎ ‎
کاهش سفرهای شهری و برون‌شهری
و‌حفظ‌محیط‌زیست‌(بهره‌وری‌سبز‎)
توانمندی‌های شبکه پستی در توسعه کسب و کار
پست بی شک گسترده ترین و حرفه‌ای ترین شبکه ارتباطات فیزیکی در کشور است که با شبکه توزیع بی‌بدیل خود ‏تا پایین‌ترین لایه‌های کشور در نقاط روستایی نفوذ و گسترش دارد.
این شبکه همچنین از طریق ارتباط و تعامل ‏مستمر با کشورهای عضو اتحادیه پستی جهانی، به عنوان بخشی از شبکه پستی جهانی، امکان ارائه خدمات ‏متقابل در سطح جهان را فراهم می‌آورد. شبکه پستی خدمات متنوعی را به آحاد جامعه عرضه می‌نماید. امروزه متناسب با تغییر سبک زندگی مردم و ارزشمندتر شدن زمان، همچنین تغییر در مناسبات بازار و ‏ظهور و حضور فناوری‌های نوین، امکان طراحی و ارائه خدمات نوین پستی فراهم آمده است که طبعاً توان این شبکه ‏را برای برآورده نمودن و مرتفع کردن نیازهای بیشتری از جامعه افزایش می‌دهد‎ شبکه پستی در راستای توسعه خدمات خود و برای تأمین شرایط مناسب در پاسخ به این نیازها اقدامات گسترده‌ای ‏در خصوص بهره‌برداری از فناوری‌های نوین و راه‌اندازی شبکه‌های کاری فیزیکی و مجازی انجام داده است.‏پیشرفت‌های‌ اخیر در تکنولوژی، فرصت‌های ‌بزرگی برای توسعه و گسترش خدمات پستی فراهم نموده است.
ادغام ‏شبکه پستی و شبکه‌های دیجیتالی با رویکرد ‌هم‌افزایی، از جمله این فرصت‌هاست.
ترکیب نقاط قوت خدمات ‏سنتی پست با انعطاف پذیری و سرعت رسانه‌های الکترونیکی توانسته است دامنه جدیدی از خدمات را برای کشف ‏نیازهای مشتریان در خدمات ارتباطی با ارزش افزوده بالا توسعه دهد.
خدماتی مثل ادغام هم افزایانه خدمات خرده ‏فروشی و شبکه‌های توزیع، خصوصاً در حوزه کسب و کار الکترونیکی توسط پست در حال توسعه است و قطعاً ‏خدمات متعدد و متنوعی در آینده اضافه خواهد شد. ‎
‎ ‎و‎ ‎امروزه پست برای تقویت روابط متقابل بین ارتباطات فیزیکی هم اکنون خدمات فروش اینترنتی را درغالب سه وجه ‏الکترونیکی، مالی و فیزیکی طراحی نموده و بدون واسطه کالا را به مشتری معرفی، فروش و توزیع می‌نماید. ‏‎ ‎
‏ ظهور و گسترش فناوری اطلاعات، قواعد حاکم بر خدمات ارتباطی را در عصر حاضر دگرگون و نقش خدمات سنتی ‏پست را در این بازار کمرنگ نموده، اما پست با شبکه گسترده و فراگیر خود به عنوان یک عامل مکمل و مؤثر در عرصه ‏کسب وکار، جایگاه ویژه‌ای در بازار خدمات ارتباطی پیدا کرده است. در واقع فناوری‌های نوین فرصت ایجاد بازارها و ‏ترافیک‌های جدیدی را برای پست فراهم کرده است. ‎‎
با توجه به مباحثی که در بحث زنجیره ارزش حوزه کسب و کار مطرح گردید و ظرفیت‌ها و توانمندی‌های تشریح شده ‏در بخش پست، عملاً شرکت پست جمهوری اسلامی ایران با توانمندسازی خود در سنوات اخیر، خصوصاً در بخش ‏توسعه خدمات مبتنی بر فناوری اطلاعات، امکان ایفای نقش مؤثر در زنجیره ارزش اغلب بخش‌های اقتصادی را دارد و ‏می‌تواند در حوزه کسب و کارهای کوچک رونقی اساسی بوجود آورد.
‎ ‎‎ یکی از مهمترین کارکردهایی شرکت پست نقش و اثری است که می‌تواند در زنجیره ارزش دیگر کسب و کارها و ‏همچنین توسعه اقتصاد و اشتغال داشته باشد.
تحلیل‌های صورت گرفته نشان می دهد که میزان این اثرگذاری قابل ‏توجه بوده و هنوز ظرفیت های زیادی برای اثربخشی بهتر آن وجود دارد.
نکته حائز اهمیت توجه به شرایط فعلی حاکم بر فعالین بخش پست کشور است.
از آنجا که بر اساس مصوبات قانونی ‏موجود،فعالیت‌های پستی انحصاری‌تلقی می‌شود، اما در عمل سهم اصلی بازار ارتباطات پستی، خصوصاً در حوزه ‏فعالیت‌های دارای ارزش افزوده، توسط فعالین بخش خصوصی انجام می‌شود که متأسفانه فاقد چارچوب‌های قانونی ‏مدون و نظارت و کنترل لازم هستند و خدمات ارائه شده توسط آن‌ها به صورت جزیره‌ای و سود محور انجام می‌شود، ‏به نظر می‌رسد ساماندهی بخش پست و انجام فعالیت‌ها بر اساس الگوهای نظام‌مند و فرآیند محور که در آن هزینه ‏تمام شده و بهره‌وری مدنظر باشد، قطعاً می‌تواند کارآمدی بخش پست کشور را در ارتقای سطح بهره‌وری ملی و ‏کمک به توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی بیشتر نماید. ‏

  • نویسنده : حسین رادی