گرگان، شهر گردشگری و هویت بصری
گرگان، شهر گردشگری و هویت بصری
در شهر گرگان به عنوان یکی از شهرهای بزرگ ایران نیز طی سال‌های اخیر توسط مدیریت شهری، توجه ویژه‌ای به طراحی و نصب المان‌های شهری شده است به ویژه همزمان با فرارسیدن عید نوروز مبلمان شهری گرگان توسط سازمان سیما، منظر و فضای سبز شهرداری گرگان تغییر کرده است، به رسم سنت هرساله قبل از سال جدید المان‌های جدیدی در فضای شهری دیده می‌شود که نشاط خاصی را به شهر می‌بخشد، این المان‌ها براساس سبک زندگی ایرانی اسلامی و در برگیرده موضوعات مختلفی است. جالب این‌که این سازه‌ها و نشانگان شهری هم مورد توجه مسافران و گردشگران نوروزی قرار می‌گیرند و هم مورد توجه خود گرگانی‌ها.

المان یا نماد شهری یا ترکیبی است پیکره‌وار که در ساخت آن از ویژگی‌های درونی احجام و اشکال هندسی، صفحات قائم یا منحنی، اجزائ سازه‌ای، کابل‌ها، پوترها و فریم‌ها و به طور کلی هر آن‌چه می‌تواند جنبه تزیینی و ساختمانی داشته باشد به صورت یک کلیت یکپارچه و تلفیقی از موارد فوق استفاده می‌شود. و قبل از هر چیز این ترکیب دارای یک نظام هندسی و تعادلی پایدار و زیباست به گونه ای که پس از خودنمایی در سطح شهر افراد را به گونه‌ای جذب خود می نماید و ذهن‌شان را درگیر خود می‌کند که تا مدت‌ها در آن منطقه از شهر به صورت سمبلیک مشخصه‌ای برای شناخت شهر در منطقه مورد نظر می‌گردد. در واقع جزو شاخصه‌های شهری می‌گردد. به گونه‌ای که ذهن با برده شدن نام منطقه‌ی مذبور ناخودآگاه به دنبال شاخصه‌ها و ویژگی‌های خاص آن شهر یا منطقه المان مورد نظر را در خود تصویرسازی خواهد کرد.

گرگان، شهر گردشگری و هویت بصری

در شهر گرگان به عنوان یکی از شهرهای بزرگ ایران نیز طی سال‌های اخیر توسط مدیریت شهری، توجه ویژه‌ای به طراحی و نصب المان‌های شهری شده است به ویژه همزمان با فرارسیدن عید نوروز مبلمان شهری گرگان توسط سازمان سیما، منظر و فضای سبز شهرداری گرگان تغییر کرده است، به رسم سنت هرساله قبل از سال جدید المان‌های جدیدی در فضای شهری دیده می‌شود که نشاط خاصی را به شهر می‌بخشد، این المان‌ها براساس سبک زندگی ایرانی اسلامی و در برگیرده موضوعات مختلفی است. جالب این‌که این سازه‌ها و نشانگان شهری هم مورد توجه مسافران و گردشگران نوروزی قرار می‌گیرند و هم مورد توجه خود گرگانی‌ها.

اما در عین حال مدیریت شهری بایستی حواس‌شان باشد که از منظر روان‌شناختی، نباید به المان‌ها تنها به‌عنوان یک شی فیزیکال نگاه شود چراکه در شهری مانند گرگان؛ نهارخوران و بافت تاریخی یک المان محسوب می‌شود که باید در سطح شهر معرفی شود؛ تصور نکنیم حتماً باید در میانه میدان چیزی بگذاریم و این نماد شهرمان است، ما باید نگاه درست به موضوع المان‌های شهری داشته باشیم.
به عبارت روشن‌تر، المان یا نمادهای شهری شاخصه‌های یک شهر مانند گرگان را به مردم معرفی می‌کنند و رابط بین شهر و شهروند هستند و علاوه برجذب توریست و گردشگر در ایجاد درآمد هم نقش دارند. بنابراین در شهر گرگان از شاخص‌هایی مانند کشاورزی، اقلیم، تاریخ و ورزش برخورداریم که می‌توانیم در بحث نمادسازی از آن‌ها بهره ببریم.
به‌عنوان‌مثال با معرفی بافت تاریخی و شناساندن اهمیت آن به مردم آن‌ها را به سمت بازدید از این بافت تاریخی هدایت کنیم و یا ورزش بسکتبال یکی از ورزش‌های موردعلاقه مردم بوده و با ساخت نماد یا المانی از این ورزش می‌توان به‌نوعی این علاقه را انعکاس داد و معرفی کرد؛ هم‌چنان که المان بستکبال گرگان را در بلوار هیرکان در ورودی شهر گرگان نصب شده است. مجسمه‌ها بیشتر برای نشان دادن یک شخصیت تاریخی کاربرد دارند اما هدف از ساخت المان‌ها ایجاد تلنگری در مردم است تا با گذر از شهری با دیدن المان به فکر فرو روند و با شنیدن نام آن شهر به یاد آن المان بیفتد.
هم‌چنین برای نصب المان‌ها حتماً باید مکان‌یابی انجام شود و محور گردشگری و تاریخی آن مدنظر قرار گیرد چراکه در قطب‌دهی و آدرس‌دهی بسیار می‌تواند مؤثر باشد. بنابراین شایسته است توسط شورای شهر گرگان، اهمیت و توجه به افزایش و کیفی‌سازی المان‌های شهریس دیده شده و بدان توجه شود.

  • نویسنده : علی اکبر بصیرنیا- فعال گردشگری