در پی تعطیلی ساخت و سازها در زمان جنگ؛

کارگران ساختمانی در برزخ بیکاری/ ضرورت تشکیل کمیته حمایت

سال‌ها است که انجمن‌های حمایت از کارگران ساختمانی از وضعیت ناپایدار بیمه‌ای این کارگران به دلیل روز مزدبودن این کارگران گلایه مندند و هرساله از مسئولان درخواست تدابیر ویژه برای تامین امنیت شغلی و بیمه‌ای این قشر را داشته‌اندکه تا کنون تلاش‌های آنان راه به جایی نبرده و گوش شنوایی برای شنیدن دغدغه‌های آنان وجود ندارد.

تورم‌های مداوم طی سه سال اخیر و خاصه در پاییز و زمستان سال گذشته وضعیت ساخت و سازها را در همه شهرهای ایران و از جمله گلستان که به صنعت ساخت و ساز وابسته است را تحت تاثیر قرار داده  و هم اکنون نیز با شروع جنگ آن تعداد پروژه‌ در دست ساخت  نیز تعطیل و کارگران از کار بیکار و  به دلیل داشتن بیمه‌های فصلی و یا ۱۵ روزه امکان دریافت حق بیمه بیکاری هم ندارند.

کناره گیری بسیاری از انبوه سازان به دلیل عدم توجه جدی دولت به نیازهای آنان و تزریق نقدینگی بانکی با درصد پایین ، اقساطی نشدن پرداخت حق بیمه‌های کارگران ساختمانی و افزایش لحظه به لحظه مصالح همه و همه موجب شد تا کشتی ساخت و سازها به گل بنشیند .

به عقیده بسیاری از این سازندگان حضور در بازار ساخت وساز با وضعیت فعلی و حذف ارز ترجیحی دیگر جایز نیست چرا که در صورت عدم حمایت به سرعت ورشکسته می‌شوند.

از دیگر سو قطع بیمه کارگران ساختمانی در مقاطع گوناگون به دلیل روز مزد بودن آنها از دیگر مشکلاتی که است که در کنار مسائل معیشتی و دستمزدی پای روی گلوی زندگی این گارگران گذارده، به گونه ای که در بهمن ماه سال گذشته بیش از ۳۰۰ هزار کارگر ساختمانی در کشور از پوشش بیمه‌ای محروم شده‌اند و ثبت‌نام‌های پیشین از سامانه رفاه حذف شدند.

این خبر در حالی منتشر شد که در دیماه سال گذشته عضو کمیسیون عمران مجلس از تصمیم راهگشا و ملی این کمیسیون برای رفع مشکل سازندگان و تولیدکنندگان مسکن در خصوص نحوه محاسبه حق بیمه کارگران ساختمانی خبر داد و تأکید کرد که این اقدام در پی ماه‌ها پیگیری و با هدف حمایت از مردم و فعالان حوزه مسکن انجام شده است.

محمد نصیری در آن زمان عنوان کرده بود که بر اساس قانونی که در سال ۱۴۰۱ برای تغییر شیوه محاسبه حق بیمه کارگران ساختمانی تصویب و در فروردین‌ماه ابلاغ شد، برخی سازندگان در بازه زمانی اسفند ۱۴۰۱ تا فروردین ۱۴۰۲ متحمل هزینه‌های مازاد شدند. این افراد معتقد بودند که دریافت حق بیمه بر اساس قانون جدید باید صرفاً پس از ابلاغ رسمی آن انجام می‌گرفت و به همین دلیل نسبت به نحوه محاسبه حق بیمه گلایه‌مند و متضرر شده بودند.

تصمیمی که تا کنون بعد از انشار این خبر هم به صورت کامل  اجرائی نشده است و همچنان بیمه کارگران ساختمانی و وضعیت شغلی آنان بلاتلیف باقی مانده است.

شرایط کارگران بغرنج شده است

اکبر شوکت، رئیس انجمن‌ صنفی کارگران ساختمانی کشور، در رابطه با وضعیت کارگران ساختمانی اظهار کرد: کارگران ساختمانی یکی از اقشار آسیب‌پذیر جامعه هستند و در شرایط جنگی فعلی تقریباً هیچ فرصت کاری ندارند. آنها کارگران روزمزد هستند و اگر یک روز سر کار نروند دیگر حقوقی برای گذران زندگی حتی در حد بخور و نمیر هم ندارند.

وی گفت: در این شرایط جنگی که ساخت و ساز در کشور خوابیده انتظار داریم دولت برای معیشت این کارگران فکری اساسی کند، حداقل برای اینکه این کارگران بتوانند شب عید خانواده خود را بگذرانند، مبلغی را به عنوان کالابرگ، مازاد بر کالابرگ فعلی، به حساب این کارگران واریز می‌کرد و بعدا که کار شروع شد آن را از درآمدشان کسر کند.

شوکت با تاکید بر اینکه شرایط کارگران به شدت بغرنج شده است، بیان کرد:  کارگران ساختمانی جای دیگری کار ندارند، بسیاری از آنها حتی ماشین هم ندارند که با مسافرکشی بتوانند از پس خرج روزمره بربیایند. دولت باید حتما فکری به حال این کارگران بکند. آنها با کالابرگی که دولت می‌دهد نمی‌توانند از پس مخارج زندگی بر بیایند.

وی گفت:  ما حتی این موضوع را با وزیر مربوطه نیز مطرح کرده‌ایم و درخواست کرده‌ایم که از طریق هیئت وزیران و رئیس‌جمهور پیگیری شود تا در این شرایط کمک‌هایی در قالب کالابرگ به کارگران ساختمانی اختصاص یابد.

دیوار کوتاه کارگران ساختمانی

عضو هیئت‌مدیره کانون کارگران ساختمانی کشور درمورد شرایط کارگران ساختمانی در وضع موجود گفت: متأسفانه اخیراً هر اتفاقی که برای جامعه کارگری رخ می‌دهد، بیش از همه دامن کارگران ساختمانی را می‌گیرد؛ چه در حوزه حوادث ناشی از کار، چه بیکاری و چه مسائل معیشتی

رضا هاشمی افزود: در بحث حوادث کار، بالاترین آمار مربوط به کارگران ساختمانی است و این نشان می‌دهد که نه در کارگاه‌ها و پروژه‌های ساختمانی آن‌گونه که باید به نیروی کار توجه می‌شود و نه آموزش‌های ایمنی به‌صورت مؤثر و سازمان‌یافته دنبال می‌شود.

وی در ادامه با اشاره به وضعیت بیمه کارگران ساختمانی گفت : در حوزه بیمه کارگران ساختمانی، متأسفانه با مشکلات جدی مواجه هستیم. کانون کارگران ساختمانی کشور حدود شش ماه است که فعالیت خود را با اعتبارنامه آغاز کرده، اما پیش از آن، کانون عالی کارگران ساختمانی کارگروهی تشکیل داده بود و شیوه‌نامه‌ای با سازمان تأمین اجتماعی به امضا رسید که بر اساس آن، موضوع سهمیه و قطع و وصل بیمه کارگران ساختمانی پیش رفت.

هاشمی تصریح کرد: از این شیوه‌نامه رضایت نداریم  چراکه آنچه تاکنون شاهد آن بوده‌ایم، اجرای یک‌طرفه و مبتنی بر نگاه یک‌جانبه سازمان تأمین اجتماعی بوده است. در این روند، احترام به جایگاه انجمن‌های صنفی، مطابق ماده ۱۸ قانون بهبود مستمر محیط کسب‌وکار، رعایت نشده و نتیجه آن، قطع بیمه بیش از ۳۰۰ هزار کارگر ساختمانی در سراسر کشور بوده است.

وی  htc,n: در حال حاضر، از هر سه کارگری که بیمه آن‌ها قطع می‌شود، تنها یک نفر جایگزین می‌شود و این مسئله عملاً بخش بزرگی از کارگران ساختمانی را از پوشش بیمه‌ای خارج کرده است.

ترمیم ۶ ماهه دستمزد ۱۴۰۵ گامی نو اما ناکافی در برابر تورم

نائب رئیس کانون کارگری گلستان و رئیس انجمن صنفی کارگران ساختمانی گرگان گفت: مصوبه دستمزد سال ۱۴۰۵ بسیار خوب و مثبت بود و برای اولین بار بود که دستمزد ۶ ماهه تصویب شد.

علی‌اصغر دهسنگی  با اشاره به ساختار جدید تعیین حقوق در سال جاری در گفتگو با ایلنا اظهار کرده بود: برای اولین بار در تاریخ شورای عالی کار، شاهد اتخاذ تصمیمی بودیم که با هدف حمایت مستقیم از جامعه کارگری و انطباق بیشتر با شرایط روز اقتصادی کشور طراحی شده است. این رویکرد جدید که در قالب افزایش دو مرحله‌ای و ۶ ماهه دستمزد تدوین شده، تلاشی برای زنده نگه داشتن قدرت خرید کارگران در طول سال است.

این فعال کارگری با وجود استقبال از تغییرات ساختاری، تصریح کرد: هرچند این اقدام یک گام رو به جلو محسوب می‌شود، اما واقعیت سفره کارگران نشان می‌دهد که این دستمزد همچنان با تورم واقعی و لجام‌گسیخته حاکم بر بازار فاصله معناداری دارد. افزایش‌های ریالی تا زمانی که با نرخ واقعی تورم کالاها و خدمات اساسی همخوانی نداشته باشد، تنها مرهمی موقت بر دردهای معیشتی خواهد بود.

نائب رئیس کانون کارگری گلستان با تأکید بر اینکه افزایش حقوق به تنهایی راهگشا نیست، افزود: دولت باید به صورت ریشه‌ای جلوی تورم را بگیرد. اگر سیاست‌های کلان اقتصادی منجر به ثبات قیمت‌ها نشود، هرگونه افزایش حقوق در کوتاه‌ترین زمان ممکن توسط موج تورم بلعیده می‌شود. در واقع، اگر تورم مهار نشود، افزایش دستمزد حتی در بازه‌های ۶ ماهه نیز تأثیر ملموسی بر بهبود کیفیت زندگی کارگران نخواهد داشت.

دهسنگی در بخش دیگری از سخنان خود به وضعیت خاص کارگران ساختمانی در سال گذشته اشاره کرد و گفت: در شرایطی که هزینه‌های مسکن، بهداشت و اقلام خوراکی (سبد معیشت) رشد چند برابری داشته است، انتظار می‌رود که در نظارت بر اجرای این مصوبات، به‌ویژه در بخش مشاغل آزاد و ساختمانی، دقت بیشتری صورت گیرد. حق کارگر تنها یک عدد در فیش حقوقی نیست، بلکه تامین امنیت روانی و معیشتی خانواده‌هایی است که در سخت‌ترین شرایط اقتصادی به چرخ تولید و سازندگی کشور کمک می‌کنند.

وی گفت: امیدواریم مسئولان با درک واقع‌بینانه از هزینه‌های زندگی، در نیمه دوم سال ۱۴۰۵ با بازنگری دقیق‌تر، گامی جدی‌تر برای پر کردن شکاف میان دستمزد مصوب و «هزینه‌های واقعی زندگی» بردارند.

ضرورت  تشکیل ستاد ویژه‌ای برای رسیدگی به امور کارگران ساختمانی

دبیر انجمن کارگران و استادکاران ساختمانی گرگان گفت: در شرایط جنگی باید به قشر مظلوم کارگران ساختمانی توجه ویژه شود. کارگران ساختمانی از وفادارترین و مقاوم‌ترین اقشار جامعه هستند که در روزهای آرام و بحرانی، برای آبادانی کشور تلاش کرده‌اند.

رضا کمیزی با اشاره به شرایط حساس کشور گفت: در وضعیت جنگی که ایران قرار گرفته، بسیاری از فعالیت‌های عمرانی و اقتصادی کشور تحت تأثیر قرار گرفته‌اند و این مسئله موجب شده  کارگران ساختمانی بیش از گذشته دچار آسیب شوند. در چنین شرایطی دولت باید توجه ویژه‌ای به معیشت این قشر مظلوم و زحمتکش داشته باشد.

رضا کمیزی اظهار کرد: در حال حاضر ساخت‌وسازها به‌دلیل شرایط جنگی و رکود اقتصادی به‌شدت کاهش یافته و بسیاری از کارگران ساختمانی که روزمزد کار می‌کنند، با مشکلات جدی در تأمین هزینه‌های زندگی خود روبه‌رو هستند نبود امنیت شغلی، تأخیر در پروژه‌های عمرانی و نبود کار کافی باعث شده تا بخش بزرگی از جامعه کارگران ساختمانی دچار بیکاری فصلی و طولانی‌مدت شوند.

عضو هیئت‌مدیره کارگران ساختمانی گرگان با اشاره به اهمیت بیمه تأمین اجتماعی برای این قشر گفت: یکی از مشکلات اصلی کارگران ساختمانی، مسائل مربوط به بیمه تأمین اجتماعی است. بسیاری از کارگران فاقد پوشش بیمه‌ای پایدار هستند و در صورت بیکاری یا حادثه کاری، از هیچگونه حمایت مالی برخوردار نمی‌شوند.

کمیزی ادامه داد: کارگران ساختمانی ستون فقرات توسعه و زیربنای کشور هستند؛ اگر این قشر از رونق کار و امنیت معیشتی برخوردار نباشد، بازسازی کشور پس از بحران جنگ به تأخیر خواهد افتاد. به همین دلیل دولت چهاردهم باید ستاد ویژه‌ای برای رسیدگی به امور معیشتی و بیمه‌ای کارگران ساختمانی در سراسر کشور تشکیل دهد.

این فعال کارگری افزود: در بسیاری از استان‌ها، انجمن‌های صنفی از کمبود منابع مالی رنج می‌برند و توان حمایت از اعضای خود را ندارند. لازم است نهادهای حمایتی همچون کمیته امداد، بنیاد مستضعفان و ستاد اجرایی فرمان امام در کنار وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، به‌صورت هدفمند از کارگران ساختمانی بی‌درآمد حمایت کنند.

وی تأکید کرد که اختصاص کالابرگ، کمک نقدی، و بسته‌های معیشتی برای این قشر، می‌تواند تا حدودی فشار اقتصادی را کاهش دهد.

وی در پایان گفت: کارگران ساختمانی از وفادارترین و مقاوم‌ترین اقشار جامعه هستند که در روزهای آرام و بحرانی، برای آبادانی کشور تلاش کرده‌اند. امروز در خط مقدم پایداری اقتصادی کشور، این کارگران نیازمند حمایت جدی، بیمه پایدار، و سیاست‌های اقتصادی عادلانه‌اند تا با دلگرمی بیشتری در مسیر خدمت و سازندگی حرکت کنند.

نایب رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس در ۶ اسفندماه سال گذشته در مجلس عنوان کرد شکی نیست که در بحث بیمه کارگران ساختمانی نیاز به اصلاح ساختار کارگری داریم. چرا که همه کارگران ساختمانی در کشور مشمول این بیمه شوند هم نیاز به اصلاح مواردی در این قانون است تا این امکان فراهم شود.

ولی داداشی افزود: ز آنجا که منابع مالی که باید این بیمه کارگران ساختمانی را پوشش دهد، کم است؛ نیاز به اصلاح قانون است که حتما این کار را در کمیسیون اجتماعی و مجلس انجام خواهیم داد؛ مضاف بر اینکه این قصد و اراده در سازمان تأمین اجتماعی هم وجود دارد.

به گفته وی، با توجه به مطالبه جامعه کارگری با همکاری سازمان تأمین اجتماعی اصلاح قانون بیمه کارگران ساختمانی در کمیسیون اجتماعی در حال بررسی است و تلاش داریم از طریق ارائه یک طرح، قانون بیمه کارگران ساختمانی به نفع کارگران اصلاح شود.

بیکاری همزمان با افزایش دستمزدها

در حالی‌که کارگران ساختمانی همواره در پرخطرترین و بی‌ثبات‌ترین بخش‌های بازار کار کشور فعالیت می‌کنند، مجموعه‌ای از نارسایی‌های مزمن در حوزه ایمنی، بیمه و ناهماهنگی نهادی، این گروه را بیش از پیش در معرض آسیب قرار داده است.

بر اساس داده های موجود کارگران ساختمانی یکی از اسیب پذیر ترین افراد در جامعه کارگری محسوب می شوند که سالانه تعداد زیادی از آنها به دلیل فقدان تجهیزات ایمنی هنگام کار یا دچار آسیب‌های جدی شده و یا جان خود را از دست می‌دهند.

امسال نیز که همه آنها چشم امیدشان به افزایش دستمزدها بود با و ضعیت اسقبار بازار ساخت و ساز روبرو شده و هنوز طعمی از این افزایش نچشیده‌اند.