گزارش _ سرویس اجتماعی بازار کسب وکار؛ شرایطی مانند جنگ، انفجار یا جابهجاییهای ناگهانی میتواند فشار روانی زیادی ایجاد کند. این فشار ممکن است در افرادی که سابقه بیماریهای اعصاب و روان دارند، باعث تشدید علائم یا بازگشت بیماری شود. رعایت چند نکته ساده میتواند به حفظ ثبات روانی و پیشگیری از بدتر شدن وضعیت کمک کند.
رئیس مرکز تحقیقات سایکوز دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی با هشدار نسبت به پیامدهای روانی جنگ اعلام کرد: استرس مداوم، صدای انفجار، جابهجایی اجباری و اختلال در دسترسی به دارو میتواند موجی از تشدید اضطراب، افسردگی و عود بیماریهای روانپزشکی را در جامعه، بهویژه در میان بیماران آسیبپذیر، به دنبال داشته باشد.
فهمیه سعید با اشاره به وضعیت بحرانی ناشی از درگیریهای نظامی، نسبت به تشدید اختلالات روانی و کاهش حمایتهای درمانی از بیماران روانپزشکی هشدار داد.
وی گفت: در شرایط جنگی، آسیبهای روانی ناشی از استرس مداوم و اختلال در دسترسی به دارو، خطر عود بیماریهای مزمن را بهشدت افزایش میدهد.
این متخصص روانپزشکی با تحلیل پیامدهای بحرانهای جدی سلامت، بیماران روانپزشکی را از آسیبپذیرترین گروههای جامعه دانست که هم بهصورت مستقیم و هم غیرمستقیم تحت تأثیر جنگ قرار گرفتهاند.
سعید افزود: عوامل متعددی از جمله صدای انفجار، استرس مداوم، نقل مکان اجباری و کاهش حمایتهای روانی، میتواند منجر به شروع یا تشدید اضطراب، افسردگی، حملات هراس و بیخوابی شود.
وی با اشاره به آسیبهای وارده به زیرساختهای درمانی، خاطرنشان کرد که حتی برخلاف قوانین بینالمللی، مراکز درمانی نیز از امنیت کامل برخوردار نیستند و حملات هوایی، خدمترسانی در مراکز روانپزشکی را با چالش جدی مواجه کرده است.
وی همچنین از دشواری در تهیه دارو و پیگیری جلسات درمانی، چه بهصورت سرپایی و چه بستری، به عنوان عوامل پیچیدهکننده وضعیت یاد کرد.
این متخصص روانپزشک در پایان با ارائه توصیههایی برای مدیریت بحران، بر اهمیت مصرف منظم دارو، عدم تغییر دستورات پزشکی بدون مشورت با پزشک و استفاده از خدمات مشاوره از راه دور (تلفنی و آنلاین) تأکید کرد.
وی همچنین از خدمات خطوط امدادی مانند شماره ۱۹۰ وزارت بهداشت و ۱۴۸۰ سازمان بهزیستی برای دریافت حمایتهای فوری یاد کرد.
سعید بر ضرورت استفاده از ظرفیتهای درمانی ۲۴ ساعته و خطوط مشاوره تلفنی تأکید کرد.
وی گفت: با وجود بمبارانهای متعدد در شهرری و خسارات جزئی به مراکز اداری بیمارستان، این مرکز به عنوان بزرگترین بیمارستان بیماریهای روان در منطقه، به ارائه خدمات به مددجویان پرداخت.
* عود بیماری، مبتلایان به اختلالات خلقی و اسکیزوفرنی در شرایط بحران
«امیرحسین جلالی ندوشن» سخنگوی انجمن علمی روانپزشکان ایران درباره شرایطی که در جنگ گریبانگیر بیماران مزمن اعصاب و روان و خانوادههای آنها میشود، گفت: این بیماران به دو گروه تفکیک میشوند.
وی ادامه داد: بیماران مزمن شدید روانی مانند مبتلایان به اختلالات خلقی جدی، افسردگیهای عودکننده یا دوقطبی، مجموعه بیماریهایی که به عنوان اسکیزوفرنی از آن یاد میشود و دیگر بیماریهایی از این دست که در چنین شرایطی با مشکلات خاص مواجه میشوند.
دوم افرادی که به صورت دیرپا به مشکلات خفیفتری مثل اضطراب، افسردگی، وسواس و اختلالات خواب مبتلا شدهاند که این گروه هم با مشکلاتی مشابه با گروه قبلی و همچنین متفاوت مواجه میشوند.
ندوشن توضیح داد: اصولاً برای هر نوع بیماری اعصاب و روان اعم از شدید یا خفیف، استرس، تنش شرایط غیرقابلپیشبینی و استرس های محیطی که شامل صدای شدید انفجار، احتمال قطع برق و تاریکی و اصولا وجود احساس ناامنی حتی پیش از وقوع هر انفجار یا ویرانی مانند یک سم عمل میکنند.
وی گفت: یعنی این عوامل میتوانند باعث عود بیماری شوند، تشدید علائم بیماری یا عود و هم علائم موجود را تشدید کنند و هم بروز علائم تازه شوند، هر قدر بیماری فرد شدیدتر باشد، مراقبت از او تکلیف سنگینتری برای خانوادهها ایجاد میکند.
*محیط تنشزا، عامل جدی عود بیماریهای روان
به گفته این روانپزشک حتی اگر فرد از خدمات سلامت روان یعنی مراقبتهای معمول درمانی و دارویی هم برخوردار باشد و بیماریاش در ماههای اخیر به خوبی کنترل شده باشد بازهم یک محیط تنشزا به صورت بالقوه میتواند عامل جدی عود و تشدید بیماری باشد.
حالا اگر بیماری فرد به خوبی کنترل نشده باشد، فرد مراقبت کافی دریافت نکرده باشد و پذیرش دارویی مناسبی نداشته باشد، طبیعی است که تأثیر این استرس و تنش بر بیماری این فرد بسیار بیشتر خواهد بود.
*مدیریت بیماریهای اعصاب و روان در شرایط بحران
قطع نکردن داروهای تجویزی بیماران اعصاب و روان، کاهش اخبار استرس زا، تنها نماندن در زمان استرس، استفاده از تکنیک های آرام سازی می تواند در کاهش اثرات جنگ بر روی این گروه از بیماران تأثیر بسزایی داشته باشد.
*اقدامات ضروری در جهت کمک به بیماران اعصاب و روان
به گفته پزشکان اعصاب و روان، داروهای تجویز شده باید طبق دستور پزشک مصرف شوند. قطع ناگهانی برخی داروهای روانپزشکی میتواند باعث بازگشت شدید علائم، بیقراری شدید یا حتی تشنج شود.
در شرایط بحران ممکن است دسترسی به دارو محدود شود. اگر امکان دارد، داروهای ضروری خود را برای حداقل یک تا دو هفته ذخیره کنید و آنها را در محل امن نگه دارید.
داشتن روتین منظم برای خواب، غذا خوردن، مصرف دارو و استراحت به ذهن کمک میکند احساس نظم و امنیت بیشتری داشته باشد و از افزایش اضطراب جلوگیری شود.
پیگیری مداوم اخبار جنگ و حوادث میتواند اضطراب را تشدید کند. بهتر است تنها در زمانهای محدود و از منابع معتبر اخبار را دنبال کنید.
تنهایی میتواند احساس نگرانی و ناامیدی را بیشتر کند. صحبت با اعضای خانواده، دوستان یا افراد مورد اعتماد به کاهش فشار روانی کمک میکند.
تمرینهایی مانند تنفس آهسته و عمیق، تمرکز بر تنفس، یا حرکات کششی ساده میتواند به آرام شدن بدن و ذهن کمک کند و شدت اضطراب را کاهش دهد.
*نقش خانواده ها در عبور از بحران بیمار اعصاب و روان
حمید دانایی مدیرگروه سلامت روان دانشگاه علوم پزشکی نیشابور نیز درباره ضرورت نگهداری از بیماران شدید روانپزشکی در شرایط جنگی اظهار کرد: در چنین شرایطی، ممکن است بیمارستانها آسیب ببینند یا دسترسی به خدمات محدود شود بنابراین بخش زیادی از مراقبت بهاجبار در خانه انجام میشود.
وی با بیان اینکه «تداوم مصرف دارو» مهمترین اصل است، گفت: قطع دارو یا مصرف نامنظم آن، شایعترین علت عود علائم است و حتی در صورت بهبود نسبی هم نباید دارو قطع شود و اگر داروها منظم مصرف شوند و خانواده آگاهی لازم را داشته باشد، میتوان از بروز بحران جلوگیری کرد.
مدیرگروه سلامت روان دانشگاه علوم پزشکی نیشابور توصیه کرد: خانوادهها همیشه مقداری داروی ذخیره در خانه داشته باشند همچنین نام داروها، مقدار مصرف و نسخههای قبلی میبایست نوشته و نگهداری شود تا در صورت مراجعه به هر مرکز درمانی قابل ارائه باشد.
دانایی با بیان اینکه برخی علائم را میتوان در خانه کنترل کرد، گفت: بیحوصلگی، کاهش انگیزه، تغییرات خفیف خواب، بدبینی خفیف یا کمحرفی معمولاً در خانه قابل کنترل است و نیاز به مراجعه فوری ندارد.
وی با بیان اینکه برخی موارد به مراجعه فوری به مرکز اورژانس روانپزشکی نیاز دارد، خاطرنشان کرد: اگر بیمار تمایل جدی به خودکشی داشته باشد، رفتارهای پرخاشگرانه و خطرناک نسبت به دیگران نشان دهد، بیقراری شدید و غیرقابل کنترل داشته باشد یا دچار توهم و هذیان شدید شود، باید فوراً به بیمارستان مراجعه کرد.
مدیرگروه سلامت روان دانشگاه علوم پزشکی نیشابور درباره نقش خانوادهها گفت: خانوادهها باید از مواردی مانند قطع مصرف دارو، بیخوابی شدید، درگیریهای خانوادگی، مصرف الکل یا مواد و مواجهه بیمار با فشار روانی طولانیمدت که از مهمترین عوامل تشدید بیماری هستند، جلوگیری کنند. کنترل این عوامل تأثیر زیادی در پیشگیری از عود دارد.
وی ادامه داد: توجه به تغییرات رفتاری، پیگیری دقیق مصرف دارو، ارتباط مستمر با پزشک و کمک به حفظ یک برنامه روزانه ثابت از مهمترین اقدامات خانواده است. این مراقبتها در بسیاری موارد جای بستری شدن را میگیرد.
دانایی خطاب به خانوادهها گفت: شرایط جنگ سخت است اما آگاهی و آمادگی خانوادهها میتواند از بسیاری از مشکلات پیشگیری کند. توصیه میکنم حتماً به موارد ذکر شده دقت داشته و در صورت نیاز از یک متخصص کمک بگیرند.
واکنش بازار جهانی کشاورزی به احتمال توافق ایران و آمریکا

























دیدگاهتان را بنویسید