واکنش بازار جهانی کشاورزی به احتمال توافق ایران و آمریکا
سرویس اجتماعی_ بازار کسب و کار: در شرایط جنگی اولین موضوعاتی که به ذهن میرسند تحریمها، تورم شدید، بیکاری و فقر است. اما در کمال تعجب، با اینکه جنگ بسیاری از کسبوکارها و زیرساختها را از بین برده، برخی دیگر هوشمندانه به فکر کارآفرینی هستند که با شرایط امروزی سازگار باشد.
اگر چه کسبوکارهای کوچک و خرد مخصوصا آنهایی که خدماتی چون آرایشگری، گردشگری و…از حرکت باز ایستادند و حتی شرکتها و مجموعههای مختلف، نیروهای انسانی بسیاری را تعدیل کردند که موج این تعدیلها بسیاری را متاثر و شوکه کرد ولی با نگاهی به شرایط بحرانی در هنگام جنگ می توان دریافت که مردم بهجای خرید وسایل جدید، ترجیح میدهند وسایل قدیمی را تعمیر کنند. تعمیر موبایل، لوازم خانگی، دوچرخه و حتی کفش، میتواند به درامد زایی را به همراه داشته باشد.
برخی معتقدند در شرایط بحران ذهنهای بزرگ به کار میافتند تا از موقعیت پیش آمده بهترین استفاده را کنند. درگیریها همیشه فرصتهایی را فراهم کردهاند تا افراد کسبوکارهایی بسازند یا رویدادهای اقتصادی ایجاد کنند که میتوانند منبع نوری برای روزهای پیش رو و پساجنگ باشند.
ولی سوال اینجاست می توان به ایجاد این کسب وکارها و تداوم ان خوش بین بود؟ چرا که در حال حاضر با توجه به تداوم شرایط جنگی، زیرساختها تحت تأثیر قرار گرفتهاند و شرکتهایی که خود در زنجیره ارزش قرار داشتند آسیب دیدهاند که این امر موجب شده است فعالیت مجموعهای از بنگاههای متکی به آنها نیز از بین برود.
آمادگی برای بحران باید از سالها پیش در فرهنگ و ساختار کسبوکارها نهادینه شود
مدیر یک رستوران در این خصوص به خبرنگار بازار کسب وکار گفت: در بسیاری از جنگها و مناقشات نظامی، تابآوری کسبوکارهایی افزایش یافت که سریعا توانستند مدل فعالیتشان را عوض کنند. به عنوان نمونه اگر بخواهم مرتبط با شغل خود بگویم رستورانهایی که کسبوکار خود را متمرکز بر خدمات تحویل درب منزل نمودند، از این قبیلاند.
صالحی افزود: شاید مهمترین درس و تجربه کشورها در این زمینه این باید باشد که تابآوری نمیبایست تنها در زمان جنگ و وقوع بحران، مورد توجه قرار گیرد. آمادگی برای بحران باید از سالها پیش در فرهنگ و ساختار کسبوکارها نهادینه شود. سازمانهایی که از قبل برای روز مبادا برنامهریزی کردهاند، میتوانند از دل جنگها نیز با کمترین خسارت عبور کنند.
ضرورت دوام آموزش های فنی وحرفه ای در شرایط جنگی
علیحسین شهریور، دبیرکل خانه تعاونگران ایران، با اشاره به آثار مخرب جنگهای اخیر بر کسبوکارها و نظام آموزشی گفت: جنگهای تحمیلی اخیر، بنگاههای اقتصادی، صنایع و بازار کار را در سراسر کشور تحت فشار قرار داده است. در چنین شرایطی، آموزشهای فنی، حرفهای و مهارتی نهتنها نباید تعطیل شود، بلکه باید بهعنوان راهبردی ملی در اولویت قرار گیرد.
شهریور افزود: تجربه جهانی نشان داده است که حتی در مناطق درگیر جنگ یا بحران، جریان آموزش—بهویژه آموزشهای کاربردی و مهارتی—ادامه پیدا کرده است. در اوکراین، مراکز فنی و حرفهای با ترکیب آموزش حضوری و آنلاین، جریان یادگیری را قطع نکردند. در برخی کشورها نیز آموزش از طریق رادیو، موبایل و فضای مجازی برای جوانان فراهم شده است تا فرصت یادگیری از دست نرود.
شهریور با تأکید بر اینکه مهارتآموزی، پایه اشتغال و توسعه اقتصادی پساجنگ است گفت: آموزشهای تئوریک اگر بدون مهارت کاربردی همراه باشند، نمیتوانند نیروی کار را برای بازار اشتغال آماده کنند. آموزشهای فنی و حرفهای مانند تعمیرات فنی، برق، فناوری اطلاعات، صنایع دستی و کارآفرینی، نقش محوری در توانمندسازی جوانان و بازسازی اقتصاد دارند.
دبیرکل خانه تعاونگران در تشریح پیشنهادات عملیاتی برای حفظ آموزش مهارتی در دوران جنگ گفت: باید پلتفرمهای یادگیری دیجیتال با تمرکز بر مهارتهای عملی و قابل سنجش ایجاد و توسعه یاید. در این مدل، بخش نظری از طریق فضای مجازی ارائه میشود و بخش عملی در مراکز امن یا کارگاههای سیار با رعایت ایمنی ادامه مییابد.
وی افزود: در مناطقی که زیرساختهای آموزشی آسیب دیده یا ناامن است، تجهیز واحدهای سیار مهارتی—شامل کارگاههای متحرک با تجهیزاتی برای آموزشهای عملی—میتواند دسترسی به آموزش را ممکن کند.
دبیرکل خانه تعاونگران با تاکید بر تمرکز بر مهارتهای اشتغالزا و تولیدمحور گفت: برنامههای آموزشی باید با اولویت به مهارتهایی اختصاص یابد که بیشترین بازده اشتغال و تولید را در پساجنگ دارند؛ از جمله فناوری اطلاعات، نصب و تعمیرات، خدمات فنی، صنایع دستی، کارآفرینی و مدیریت کسبوکارهای کوچک.
شهریور پشتیبانی از مربیان و استادکاران مهارتی را حیاتی دانست و گفت: مربیان فنی و حرفهای باید از نظر تأمین تجهیزات، بستههای آموزشی استاندارد و همچنین حمایت روانی و انگیزشی پشتیبانی شوند تا توان تدریس حتی در شرایط چالشبرانگیز حفظ شود.
وی با بیان اینکه آموزشهای مهارتی، کلید بازسازی آینده است، خاطرنشان کرد: آموزش فنی و حرفهای و مهارتی ستون بازسازی اقتصادی و اجتماعی کشور است. بدون پرورش نیروی کار ماهر، نهتنها اشتغال پایدار تحقق نخواهد یافت، بلکه مسیر بازسازی پساجنگ نیز با دشواریهای بیشتری روبرو خواهد شد. این یک وظیفه ملی است؛ لذا هم دولت، هم بخش خصوصی و هم جامعه باید در این مسیر با هم همکاری کنند.
ترمیم چرخه تولید و حمایت از کسب وکارها
از طرف دیگر برخی دیگر معتقدند شرایط بسیار پیچیده شده و در حال حاضر سخن گفتن از اشتغالزایی چندان منطقی به نظر نمیرسد و تمرکز اصلی باید بر حمایت از خیل عظیم بیکاران و بنگاههایی باشد که با تأمین مالی تا حدودی قابل جبران و ترمیم هستند. باید منابعی اختصاص یابد تا بنگاههایی که امکان بازگشت به چرخه تولید را دارند، دوباره ترمیم شوند.
به گفته عبدالوهاب سهل آبادی (کارشناس صنعتی و رئیس خانه صنعت ایران) آسیب به صنایع بزرگ میتواند بسیاری از کسبوکارهای پاییندستی مرتبط را نیز تحت تأثیر قرار دهد و موجب بیکاری خیل گسترده کارگران شود. از این رو لازم است بررسیهای همهجانبهای برای به حداقل رساندن تبعات اقتصادی و اجتماعی این حملات و خسارات آنها انجام شود.
آن چه مبرهن است در شرایط فعلی، استراتژی حاکم بر کسبوکارها، «استراتژی بقا» است. استراتژی بقا به معنای آن است که بنگاهها صرفاً تلاش میکنند با کوچک کردن فعالیتهای خود، حداکثر طول عمرشان را افزایش داده و حیاتشان را حفظ کنند.
تابآوری به معنای تقویت ظرفیت کسب و کاربرای مقاومت در برابر اختلالات آینده است. شرکتهایی که از بحرانها یاد میگیرند و خود را وفق میدهند، در بلندمدت عملکرد پایدارتری خواهند داشت. این اصل، هسته تداوم کسبوکار در بحران است.
در این بین استفاده از ظرفیت فنی و حرفه ای و فراگیری مهارت هایی که با توجه به نیازهای جامعه در دوران پساجنگ می تواند به بقای کسب وکارهای خرد کمک کند، تشکلهای صنفی کارفرمایان، اتحادیههای صنفی و بخش خصوصی باید در طراحی دورههای مهارتی منطبق با نیاز بازار مشارکت کنند تا آموزشها دقیقاً در مسیر ایجاد فرصت شغلی باشند.
دیدگاهتان را بنویسید