کاهش ۲۵ درصدی اضافه بار راه های گلستان
بازار کسب و کار– سرویس اقتصادی: بعد از حذف ارز ترجیحی و افزایش قیمت نهاده همه بر این بارور بودند که قیمتگذاری دستوری از روی صنعت پرورش طیور از قیمت تعیین شده برای مرغ گرفته تا پرورش نژاد مورد نظر برداشته میشود.
به گفته فعالان زنجیره تولید مرغ ، اجرای سیاستهای غلط جوجهریزی متناظر با سویه آرین، نه تنها به این سویه آسیب میزند بلکه باعث بدنام شدن آن و جلوگیری از رقابت سالم با سایر سویهها میشود. باید از این رویکرد پرهیز کرده و به جای آن، به دنبال ایجاد شرایط رقابتی عادلانه باشیم.
از سوی دیگر، صنعت مرغداری کشور به شدت مونتاژی و به ذرت، سویا، ویتامین و واکسن وارداتی وابسته است. بنابراین نهادههای طیور با زحمت زیاد تهیه میشود، اما جوجه آرین فعلی ضریب تبدیلی پایینی دارد.
گلستان به عنوان یکی از استانهای تولیدکنننده تراز اول کشور در تامین مرغ کشور و فعالیت زنجیرههای مرغ نقش مهمی در تعادل بازارها دارد، اما سالها است تلاش مرغداران برای تغییر نژاد همچنان بینتیجه باقی مانده است.
افزایش قیمت و خرید نقدی نهاده به عنوان مهمترین محور تولید مرغ در کنار مشکلات تامین گردش مالی، مالیات، افزایش حقوقها، بیمه، ناترازی برق و افزایش حق ترانزیت برق، مدیران زنجیره تولید را در پیچ و خم بلاتکلیفی و فشارهای مالی قرارداده است.
از زمان حذف ارز ترجیحی تمامی فعالان این صنعت یکصدا به وزیر جهاد کشاورزی در رابطه با به صرفه نبودن پرورش نژاد آرین بارها و بارها انتقاد کردند اما تا کنون به رغم تحمل همه مشکلات و اذعان مدیران بالا دستی برای باز گذاشتن دست تولیدکنندگان در راستای تامین بازار، پاسخ قانع کنندهای دریافت نکردهاند.
پرورش مرغ آرین توجیه اقتصادی ندارد
دبیر زنجیره مرغ گوشتی کشور در همین رابطه اظهار کرد: پرورش این نژاد به دلیل مصرف بالای نهاده برای فعالان این صنعت توجیه پذیر نیست و از سوی دیگر مرغ آرین نژادی نیست که بتوان از آن انتظار تولید گوشت زیادی را داشت با وجود ایناینکه نهاده بیشتری مصرف میکند.
رضا مبصری افزود: زنجیره تامین مرغ در روزهای جنگ و بعد از حذف ارز ترجیحی شرایط به شدت سختی را برای تامین بازار از سر گذراندهاند و همچنان خرید نهاده به صورت نقدی و البته افزایش قیمت ذرت و سویا مدام جوجهریزی و ادامه فعالیت را تحت الشعاع قرا داده است.
دستان بسته زنجیره طیور در پرورش نژاد مرغ
وی افزود: مرغ لاین آرین، نژادی بومی و صنعتی است که در دهه ۷۰ با هدف کاهش وابستگی به واردات جوجه یکروزه در ایران توسعه یافت و در سالهای اخیر سهم بازار خود را به دلیل مشکلات متعدد از دست داده است.
مبصری ادامه داد: از جمله ویژگیهای مرغ لاین آرین میتوان به رشد و وزنگیری در ۳۵ روز نخست عمر آنها، ضریب تبدیل خوراک بالای مرغ آرین نسبت به نژادهای خارجی مانند راس و کاب اشاره کرد، اما تامین نهاده با توجه به افزایش قیمت برای بسیاری از زنجیره ها به صرفه نیست.
مبصری بیان کرد: در سالهای اخیر، سهم مرغ لاین آرین در بازار کاهش یافته است. در دهه ۱۳۷۰، این نژاد حدود ۸۵ درصد از نیاز کشور به جوجه یکروزه را تأمین میکرد، اما در اوایل دهه ۱۳۹۰ این سهم به کمتر از ۲ درصد رسید.
وی ادامه داد: دلایل این کاهش شامل عدم اصلاح ژنتیکی، بیتوجهی بهروزرسانی نژاد و عدم حمایتهای لازم از سوی دولت بوده است. با این حال، در سالهای اخیر تلاشهایی برای احیای این نژاد صورت گرفته و برنامههایی برای اصلاح ژنتیکی و افزایش سهم مرغ آرین در بازار در دست اجرا است.
یک کارشناس حوزه کشاورزی در همین رابطه اظهار کرد: تنها کشوری که نمیتواند مرغ راس و کاب وارد کند، روسیه بوده است و ما میتوانستیم این نژادها را وارد کنیم. ما در مجامع بینالمللی افراد قدرتمندی داریم که میتوانند نژاد راس را وارد کشور کنند و هم اکنون نیز افرادی هستند که میتوانند این نژادها را از ترکیه وارد ایران کنند.
مهدی مسعودی در تایید این موضوع گفت: ما در مورد لاین و اجداد تخمگذار هیچگونه محدودیتی نداریم و الان چند نژاد خارجی به کشور وارد میشود، اما سوال این است که چرا اجازه نمیدهند نژاد گوشتی وارد کشور شود؟
وی در پاسخ به این سوال که مسوولان بر این باورند که امنیت غذایی با بخش غذایی است پس چطور از تولید داخل حمایت نمیکنند؟ نیز گفت: مرغ لاین برای ایران است اما در این زمینه کوتاهی شده آرین است، مرغدارهای ما در چند سال گذشته هر سال توانستهاند ۵/ ۲ میلیون تن گوشت تولید کنند، اما دولت نباید کوتاهی و اشتباهات خود را تکرار کند و تاوان این سیاستها را مرغداران بدهند. دولت باید سیاست تشویقی ارائه کند، چرا که با سیاستهای دستوری قطعا نخواهد توانست بازار را ساماندهی کند.
تولید در انحصار نژاد آرین
دبیرکل فدراسیون طیور کشور با اشاره به چالش نژاد مرغهای در حال پرورش کشور، گفت: مرغ آرین نژادی نیست که بتوان از آن تولید گوشت زیادی داشت با وجود اینکه دان بیشتر مصرف میکند.
سیدفرزاد طلاکش، گفت: صادرات گوشت مرغ کشور شاید در حد یک مهمانی و ۵۰ هزار تن باشد. این چالش هم به نژاد مرغ گوشتی کشور بر میگردد.
وی با اشاره به نژاد مرغهای پرورشی کشور، ادامه داد: مرغ آرین نژادی نیست که بتوان از آن گوشت زیادی تولید کرد.
وی افزود: ضمن اینکه یک انحصاری و رانتی در صنعت مرغ وجود دارد و یک نژاد برتر دنیا انحصار یک نهاد عمومی غیردولتی در کشور شده است. این نژاد ۳ دوره است که در حال دستکاری ژنتیکی است و متأسفانه شرایط تولید آن به شدت نامطلوب شده و حجم بیشتر دان مصرف میکند اما گوشت کمتری دارد.
دبیرکل فدراسیون طیور کشور در پایان با بیان مصرف بالای دان اما تولید گوشت کمتر اظهار کرد: برای رسیدن مرغ به وزن مطلوب، در مرغداریها ۱۰ روز بیشتر میماند اما متأسفانه با وجود مصرف بالاتر به وزن مناسب نمیرسد. رفع این چالش نیاز به مطالعه و پرورش نژاد متناسب با شرایط اقلیم ایران دارد.
به گفته کارشناسان حوزه طیور، نگاه موجود این است که پروژه آرین بیشتر ماهیت حاکمیتی، پژوهشی و مطالعاتی دارد و برای شرکتها بهصرفه نیست، بنابراین ادامه آن باید در اختیار دولت و وزارت جهاد کشاورزی قرار گیرد.
حال که دولت قرار است با اصلاح یارانه دولتی این پول را از ابتدای زنجیره به انتهای زنجیره یعنی مصرف کننده پرداخت کند، نیاز است در تولید محصولات پروتئینی به ویژه گوشت مرغ نیز بهرهوری را افزایش دهد تا هزینه بالای تولید به دلیل عدم بهرهوری بر دوش مصرف کننده نباشد.
از سوی دیگر فعالان زنجیره طیور معتقدند، مبنای قیمت گذاری دولت با واقعیت هزینههای تولید همخوانی ندارد علاوه بر اینکه اقتصاد، قیمت گذاری دستوری را نمیپذیرد.
مساله دیگر به دخالت زیاد دولت در تولید بر میگردد. در حالی که این تولیدکننده است که باید تشخیص دهد چه نژادی ضریب تبدیل بالایی دارد، اما در انتخاب نژاد نیز مجبور به پذیرفتن نژاد دستوری همانند قیمت گذاری است.
در راستای حمایت از زنجیره طیور، فدراسیون طیور ایران با هدف انسجام بخشیدن به بازار و اقدامات هماهنگ، سند برنامه ملی پنجساله صنعت طیور را تدوین کرده و در تلاش است با رفع مشکلات این بخش، اقبال به سرمایهگذاریها را افزایش دهد.
اگر چه در این بین بسیاری هم معتقدند که نژاد آرین برای تولید زنجیره طیور جزو بهترین گزینههای تولید تامین بازار است و حتی به سیاستهای اجرا نشده در این خصوص نیز معترضند.
با این حال صنعت پرورش مرغ همچنان در گیرو دار تصمیم گیرهای دوگانه سرگردان مانده و شرایط قعلی اقتصادی و مشکلات تامین نهاده در کنار پروش نژاد آرین باری مضاعف بر زنجیره تولید مرغ گوشتی گذارده است.
دیدگاهتان را بنویسید