بازار کسب و کار گزارش می‌دهد؛

معتادان متجاهرگلستان؛ از دور باطل جمع‌آوری تا کمبود زیر ساخت‌ها

بازار کسب و کار– سرویس اجتماعی: بنا بر تعاریف اجتماعی معتادان متجاهر معتادینی هستند که از کف خیابان‌ها جمع‌آوری و به مراکز ساماندهی ماده ۱۶که تحت نظارت بهزستی قرار دارند، منتقل می‌شوند.

مساله ساماندهی و جمع‌آوری معتادان متجاهر مساله تازه‌ای نیست و همیشه کانون توجه مردم و رسانه‌ها بوده است.

گلستان به عنوان یکی از استان‌های که اعتیاد در  صدر آسیب‌های اجتماعی آن قرار دارد، از این قاعده در کشور مستثنی نبوده وسال‌ها است که جمع‌آوری و بهبود این افراد در ستور کار جدی مدیران حوزه اجتماعی قرار گرفته است.

در بحث سامان‌دهی معتادان متجاهر، قانون برای بیش از ۳۰‌دستگاه وظیفه مشخص کرده است که بنا به دلایلی تعداد زیادی از این دستگاه‌ها پای کار نیستند و سایه سنگین این مسئولیت بر دوش بهزیستی، شهرداری، ستاد مبارزه با مواد مخدر و نیروی انتظامی افتاده است . شاید به جرات بتوان گفت یکی از دلایلی که موجب شده مساله برخورد وساماندهی این افراد به نتیجه مطلوب نرسد، پای کار نبودن همین دستگاه‌های متولی و شانه خالی کردن آنها از وظایف ذاتی‌شان در مقابله با آسیب‌های اجتماعی است.

در ماده ۸۰ قانون برنامه پنج‌ساله ششم توسعه برای سازمان بهزیستی، شهرداری و نیروی انتظامی در حوزه مقابله با اعتیاد تکالیفی در نظر گرفته شده است، به گونه‌ای که در بند ۳ این ماده قانونی آمده است که از طریق وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی (سازمان بهزیستی) با همکاری شهرداری‌ها نسبت به بهره‌برداری و تکمیل مراکز نگهداری، درمان و کاهش آسیب معتادان متجاهر و بی‌خانمان و راه‌اندازی مراکز جامع توانمندسازی و صیانت اجتماعی برای معتادان بهبودیافته در استانها با رعایت احکام ماده (۷۰) این قانون اقدام کند واداره این مراکز به عهده سازمان بهزیستی کشور یا شهرداری‌ها حسب مورد با بهره‌گیری از ظرفیت سازمان‌های مردم‌نهاد و بخش غیردولتی خواهد بود.

همچنین نیروی انتظامی نیز موظف است پس از اخذ دستور قضائی نسبت به جمع‌آوری این معتادان و تحویل آنها به این مراکز اقدام کند. ترخیص این افراد از مراکز مورد نظر نیز با تأیید سازمان بهزیستی و با هماهنگی نیروی انتظامی و مقام قضائی خواهد بود.

اگر چه جمع‌آوری و ساماندهی مدام یکی از برنامه های راهبردی برای پاکسازی محیط شهری از این افراد است اما کمبود زیر ساخت از جمله کمبود ظرفیت ماده ۱۶ برای ساماندهی معتادان متجاهر در استان و بخصوص مرکز گلستان، از جمله مسائلی است که سال‌ها مورد بحث بود، اما اقدام عاجلی برای آن صورت نمی‌گرفت و شاید یکی از دلایلی که امکان اجرای طرح جمع‌آوری این معتادان را در برخی  با مشکل روبرو می‌کرد مساله کمبود ظرفیت پذیرش آنها  در مراکز ۱۶ بود.

معتادان متجاهرگلستان؛ از دور باطل جمع‌آوری تا کمبود زیر ساخت‌ها

بر اساس آمار ارائه شده سال گذشته، یک هزار و ۳۰۰ معتاد متجاهر از سطح استان جمع‌آوری و ساماندهی شدند که در مقایسه با سال ماقبل ۲۰ درصد رشد داشته است.

مرکز نگهداری و ماده ۱۶ معتادان متجاهر مرکز استان در جاده توریستی –جنگلی توسکستان واقع شده که سال‌ها است مورد انتقاد رسانه‌ها و حامیان محیط زیست بوده است.

راه اندازی فاز دوم مرکز توسکستان

این انتقادها در حالی بیان می‌شود که دبیر شورای عالی مواد مخدر گلستان از افزایش ظرفیت این مرکز برای ساماندهی معتادان متجاهر خبر داد.

مهدی طالبی از راه‌اندازی فاز دوم مرکز ماده ۱۶ توسکستان خبر داد و گفت: به ظرفیت نگهداری معتادان متجاهر در این مرکز ۱۶۰ نفر اضافه شده است.

دبیر شورای هماهنگی مبارزه با مواد مخدر گلستان افزود: فاز سوم توسعه مرکز ماده ۱۶ توسکستان با ۸۰ درصد پیشرفت فیزیکی در حال انجام است و پیش‌بینی می‌شود امسال تکمیل و بهره‌برداری برسد.

وی بیان کرد: با تکمیل و بهره‌برداری از توسعه فاز سوم مرکز ماده ۱۶ توسکستان، ظرفیت نگهداری معتادان متجاهر در این مرکز از ۲۶۰ نفر به ۴۰۰ نفر افزایش خواهد یافت.

وی افزود: در راستای تعیین تکلیف ادامه روند پروژه تکمیل و راه‌اندازی مرکز ماده ۱۶ مردان در شرق استان واقع در شهرستان گنبدکاووس، جلسه‌ای با مسئولان مرتبط برگزار شد که در صورت تکمیل و راه‌اندازی مرکز ماده ۱۶۶ مردان شهرستان گنبدکاووس، ظرفیت استان به حدود ۹۰۰ نفر خواهد رسید و تأثیر مستقیمی در ترمیم ویترین و ارتقا امنیت اجتماعی و به‌خصوص کاهش جرائم خواهد داشت.

دبیر شورای هماهنگی مبارزه با مواد مخدر گلستان گفت: با توجه به افزایش ظرفیت مرکز ماده ۱۶ توسکستان در سال گذشته، جمع‌آوری و ساماندهی معتادان متجاهر تاثیر مستقیم در کاهش ۲۲ درصدی جرائم در استان گلستان داشته است.

 اگر چه جمع‌آوری و ساماندهی مدام یکی از برنامه های راهبردی برای پاکسازی محیط شهری از این افراد است اما کمبود زیر ساخت از جمله کمبود ظرفیت ماده ۱۶ برای ساماندهی معتادان متجاهر در استان و بخصوص مرکز گلستان، از جمله مسائلی است که سال‌ها مورد بحث بود، اما اقدام عاجلی برای آن صورت نمی‌گرفت

مدیر کل بهزیستی گلستان اما از زمان حضور خود در این اداره کل بر طبل مخالفت بر ماندگاری مرکز ماده ۱۶ در جاده تفریحی توسکستان کوبید و از همان زمان به رغم همه مخالفت‌ها بر جابجایی این مرکز ایستادگی کرد تا اینکه  دادستان مرکز گلستان هم به این مساله واکنش نشان داد .

کمپ ماده ۱۶ گلستان با مشکلات زیرساختی مواجه است

مهدی رزاقی نژاد با بیان اینکه کمپ گلستان با مشکلات زیرساختی مواجه است و علی‌رغم جلسات هنوز مسائل مربوط به آب و فاضلاب آن مرتفع نشده است، افزود:در حال حاضر به همت خیران ظرفیت این کمپ با افزایش ۱۶۰ نفری به ۲۶۰ نفر افزایش یافت اما همچنان کافی نیست.

وی گفت:ظرفیت کمپ ماده ۱۶ استان در سال گذشته ۱۰۰ نفر بوده در حالی که ظرفیت نگهداری معتادان متجاهر در استان همجوار هزار نفر است.

 رزاقی‌نژاد افزود:گلستان حدود ۲ هزار نفر معتاد متجاهر دارد و دستور قضایی برای جمع‌آوری به دلیل فقدان ظرفیت نگهداری کافی،بی‌نتیجه مانده است.

وی از رییس سازمان بهزیستی در سفر به گلستان خواست ساخت کمپ مربوط به معتادان متجاهر در اولویت نخست قرار گیرد تا آسیب اعتیاد در استان که عامل بروز آسیب‌های اجتماعی دیگر است کنترل شود.

وی با بیان اینکه برای تکمیل کمپ ماده ۱۶ شورای مبارزه با مواد مخدر نیز باید پای کار بیاید گفت:ما در گلستان ضربه‌های اساسی به بنیان‌های قاچاقچیان مواد مخدر وارد کردیم و تاکنون دو و نیم همت به حساب شورای هماهنگی کشور واریز کردیم اما بازگشت این اعتبارات به استان با چالش‌هایی مواجه است.

دادستان مرکز استان درخواست کرد تا بودجه ای برای شناسایی علل پیدایش آسیب‌های اجتماعی در نظر گرفته شود چرا که یکی از علل عمده اعتیاد است که زمینه ساز طلاق،خشونت و آسیب های خانوادگی است.

مرکز توسکستان ظرفیت ساماندهی معتادان متجاهر را ندارد

رییس سازمان بهزیستی کشور نیز در بازدید از کمپ ماده ۱۶ توسکستان گرگان هم اذعان کرد که این مرکز برای ساماندهی معتادان متجاهر ظرفیت بالایی نداشته و از سوی دیگر در یک محیط تفریحی و توریستی وجود معتادان متجاهر نیز صورت خوشی ندارد .

سید جواد حسینی از انتقال این مرکز به آق قلا خبر داد و گفت: طی تفاهم نامه‌ای با استاندار گلستان مقرر شد این مکان در زمینی بزرگتر و در شهرستان آق قلا با کمک ۵۰ درصدی سازمان بهزیستی ساخته شود که  پس از ساخت بزرگترین مرکز ساماندهی معتادان متجاهر گلستان خواهد شد.

دادستان مرکز استان: ما در گلستان ضربه‌های اساسی به بنیان‌های قاچاقچیان مواد مخدر وارد کردیم و تاکنون دو و نیم همت به حساب شورای هماهنگی کشور واریز کردیم اما بازگشت این اعتبارات به استان با چالش‌هایی مواجه است.

جمع‌آوری و نگهداری معتادان متجاهر فقط بخشی از ظاهر ماجرا است. نکته مهم توانمندسازی و صیانت از معتادان متجاهر است. نه تنها دستگاه‌های متولی همه پای کار نیستند که بودجه های تخصیص یافته هم دردی از ساماندهی این افراد دوا نمی کند.

معاون  سیاسی امنیتی اجتماعی استاندار گلستان نیز با تاکید بر لزوم توجه به مطالعه و ریشه‌یابی آسیب‌های اجتماعی در این استان، خواستار اختصاص بخشی از اعتبارات آسیب‌های اجتماعی به مساله ساماندهی معتادان متجاهر شد.

معتادان متجاهرگلستان؛ از دور باطل جمع‌آوری تا کمبود زیر ساخت‌ها

محمد حمیدی از رییس سازمان بهزیستی خواست بخشی از اعتبارات آسیب‌های اجتماعی نیز به امر مطالعات و ریشه‌یابی آسیب‌های اجتماعی در استان اختصاص یابد.

علی رغم اجرای طرح‌های جمع‌آوری معتادان متجاهر هنوز هم شهرهای کشور با این معضل اجتماعی روبرو هستند. گویی جمع آوری این افراد به دور باطلی شبیه شده است که دیگر راه برون رفتی از آن وجود ندارد.

به‌غیر از بحث نقص در عملکرد سازمان‌های متولی در بحث سامان‌دهی معتادان متجاهر، بحث خطاهای استراتژیک در مدیریت این موضوع و مباحث درمان و توانمندسازی این مبتلایان به اعتیاد نیز وجود دارد.

کارشناسان حوزه آسیب‌های اجتماعی معتقدند، مساله جمع‌آوری و ساماندهی معتادان متجاهر زمانی می‌تواند اثر بخش باشد که به مساله اعتیاد و افزایش آن در جامعه به شکل دیگری نگریسته شود.

در حالی که افزایش مصرف مواد صنعتی، کاهش سن آغاز مصرف و رشد تعداد زنان و جوانان معتاد، نشانه‌هایی از گسترش و تغییر الگوی اعتیاد در کشور است و براساس داده‌های رسمی، میانگین سن شروع اعتیاد در ایران به حدود ۱۶سال رسیده، به نظر می‌رسد با افزایش ظرفیت مرکز ماده ۱۶ هم بدون اجرای برنامه‌های پیشگیرانه و آسیب‌شناسی این حوزه نمی‌توان امیدی به کاهش تعداد معتادان متجاهر داشت.