رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی اعلام کرد؛

ورود جریان شدید بارشی به کشور از شنبه/ماهیت تغییرپذیری بارش سالانه

به گزارش سرویس اجتماعی بازار کسب و کار ، چند روز پیش بود که خبری مبنی بر شرایط بد بارش در تهران و چند استان دیگر کشور منتشر شد. خبر منتشر شده حاکی از آن بود که بر اساس داده‌های سازمان هواشناسی، در سال جاری ۱۸ استان با کم‌بارشی دست و پنجه نرم می‌کنند که در این میان تهران با کاهش ۳۸.۵ درصدی نسبت به شرایط نرمال بدترین شرایط را دارد. براساس همین داده‌ها عنوان شده بود که استان‌های قم و سمنان به‌ترتیب با ۳۱.۷ و ۳۱.۳ درصد کم‌بارشی در رتبه‌های بعدی قرار دارند.

اعداد قابل توجه کاهش بارش در تهران و سایر استان‌ها این سوال را ایجاد می‌کند که علت این موضوع چیست و با توجه به شرایط بارشی تهران چه رخدادهایی در انتظار شهروندان تهرانی است.

«احد وظیفه» در این رابطه اظهار کرد: نباید اینگونه تصور کرد که اگر بارش همیشه در یک منطقه خوب است حتما باید در منطقه دیگر هم شرایط به همین صورت باشد. هر منطقه‌ای تغییرپذیری خاص خود را به لحاظ بارشی دارد و ترسالی و خشکسالی به صورت دوره‌ای و تحت تاثیر امواج جوی رخ می‌دهد. اینگونه نیست که همه نقاط کشور همواره ترسال یا خشکسال باشند.

وی افزود: گاهی کل پهنه کشور در شرایط خشک قرار دارد مانند سال گذشته که تقریبا همه کشور در وضعیت خشک قرار داشت اما امسال پهنه شرقی کشور به لحاظ بارشی در شرایط نرمال قرار دارد، پهنه جنوب و شمال غرب در وضعیت بیش از نرمال قرار دارند و پهنه غرب تقریبا اندکی با نرمال فاصله دارد و خیلی کم بارش یا پربارش نیست به نحوی که می‌توان گفت بارش در استان‌های چهارمحال و بختیاری، کهگیلویه و بویر احمد و لرستان اندکی از میزان نرمال کمتر است. مناطق مرکزی کشور مانند یزد، اصفهان، مرکزی، قم، سمنان، قزوین و به‌ویژه تهران با میزان به شدت پایین‌تر از نرمال مواجه هستند. تا جایی که میزان بارش‌ها در تهران نزدیک به ۴۰ درصد کمتر از نرمال است.

رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور این افت وخیز در بارش‌ها را نتیجه «ماهیت تغییرپذیری بارش سالانه» می‌داند: عناصری که در ایجاد سامانه‌های بارشی موثر هستند به گونه‌ای عمل می‌کنند که برخی مناطق رطوبت بیشتری دریافت می‌کنند و سامانه‌های بارشی در آن‌ها فعال‌تر هستند. در واقع می‌توان گفت بارندگی اثر برهم‌کنش عناصر مختلفی است مانند پدیده NJO، نفوذ هوای سرد از عرض‌های شمالی، اثرات محلی مانند وجود کوه یا کویر، میدان باد و هوا و… که هر یک می‌توانند اثار متفاوتی را بارش‌های فصلی و سالانه داشته باشند. به این ترتیب ممکن است در منطقه‌ای پاییز پربارش و زمستان و بهار کم‌بارش باشد یا مانند امسال در ایلام که پاییز کم‌بارش و زمستان و بهار پربارش بود.

به گفته وی بارندگی به صورت طبیعی هم «تغییرپذیری فضایی» و هم «تغییرپذیری زمانی» دارد. تغییرپذیری فضایی به این معنا که در تهران خشکسالی داریم و در ایلام ترسالی و تغییرپذیری زمانی به این معنا است که در یک منطقه ممکن است پاییز پربارش و زمستان کم‌بارش باشد و برعکس.

وظیفه درباره آثار این کاهش باران ۳۸.۵ درصدی در تهران عنوان کرد: تهران مدت قابل توجهی در وضعیت کم‌بارشی قرار داشته است، این وضعیت بسیار اثر گذار بوده است. سال گذشته میزان بارش در استان تهران حدود ۵۰ درصد کمتر از نرمال بود. بارش در استان البرز که با تهران از حوضه آبی مشترکی استفاده می‌کند هم به میزان ۳۷ یا ۳۸ درصد کمتر از حد نرمال بود. امسال اما بارش در البرز حدود ۱۵ درصد کمتر از میانگین نرمال است اما در تهران این عدد به ۳۸ درصد رسیده است.

طبیعت فراموشکار نیست

وی ادامه داد: وقتی از طبیعت چیزی دریغ می‌شود با شرایط می‌سازد اما آن را فراموش نمی‌کند، به عنوان مثال آب کاهش می‌یابد، طبیعت سازگاری خود را با خشک شدن درختان و علف‌ها و… نشان می‌دهد اما کمبود آب را فراموش نمی‌کند به این صورت که آب‌های زیرزمینی کاهش می‌یابد. در تهران به صورت بی‌رویه در طبیعت دخالت کرده‌ایم و بسیار بیشتر از توان طبیعی از آن بهره‌برداری می‌کنیم. در نتیجه آثار کم‌بارشی در تهران خود را به شکل فرونشست زمین، خشکی محیط، از بین رفتن درختان، بیابانی شدن منطقه، تولید گرد و غبار و آلودگی هوا نشان می‌دهد.

رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور با اشاره به اینکه کاهش ۵۰ درصدی بارش باران در تهران طی سال گذشته و رسیدن این عدد به ۳۸ درصد در سال جاری نشان‌دهنده بهبود بارش در این استان است اما هنوز شرایط خوب و مناسب نشده به این معنا که کمبودهای جدید به کمبودهای قبلی اضافه شده‌اند. این موضوع نشان می‌دهد که از آب‌های زیرزمینی بیش از گذشته استفاده شده و سطح این آب‌ها همچنان در حال افت است. بنابراین به زودی یا در آینده شاهد آثار این پدیده خواهیم بود.

وی همچنین از عبور موج بارشی بسیار قوی از آسمان کشور در روز شنبه خبر داد و افزود: این موج در استان تهران و به‌ویژه ارتفاعات شمالی آن که حوضه‌های مهم آبی استان است شاهد بارش‌های خوبی در روز شنبه خواهیم بود. این بارش‌ها ممکن است تا روز سه‌شنبه به صورت ضعیف و ضعیف‌تر ادامه یابد.