پیشی گرفتن آثار ترجمهای از کتابهای تالیفی کودک
به گزارش بازار کسبوکار، فتح الله فروغی در مورد استقبال چشمگیر کودکان و نوجوانان از آثار ترجمهای و خلوت شدن بازار کتابهای تالیفی، که سال هاست به یکی از دغدغههای جدی اهالی فرهنگ تبدیل شده است اظهارکرد: درباره اینکه کفه ترازو دقیقاً چقدر به نفع آثار ترجمهای سنگینتر است باید بر اساس آمار و ارقام دقیق اظهار نظر کرد، اما رویکرد ناشران به این حوزه از یک سو مفید است و از سوی دیگر نیاز به بررسی بیشتر دارد.
رئیس انجمن ناشران کودک و نوجوان، افزود: ما نمیتوانیم مخاطبان داخلی را از ترجمه آثار خوب دنیا محروم کنیم؛ چرا که آثار ارزشمندی در جهان تولید میشوند که ترجمه آنها برای جامعه ما بسیار لازم است و حتی این نوع ترجمههای فاخر باید مورد حمایت قرار گیرند. البته در کنار آنها آثار ترجمهای ضعیف هم وجود دارند، همانطور که در حوزه آثار تالیفی نیز کارهای قوی و ضعیف به چشم میخورد.
فروغی عامل اصلی تمایل ناشران کتاب کودک به آثار خارجی را کاهش هزینههای تولید دانست و افزود: در فرآیند تولید کتابهای تالیفی، عوامل اثرگذار بر افزایش قیمت تمامشده بسیار زیاد است. بنابراین ناشر برای اینکه قیمت نهایی کتاب را پایین بیاورد تا خرید آن برای خانوادهها مقرونبهصرفه باشد، ناچار به حذف برخی از عناصر هزینهبر میشود.
وی تصریح کرد: این هزینهها عمدتاً شامل دو بخشِ «تصویرگری» و «پدیدآوری (نویسندگی)» است. در کتابهای تالیفی، ناشر باید هزینه سنگینی بابت تصویرگری اختصاصی و تالیف بپردازد، اما در کتابهای ترجمهای این هزینهها عملاً حذف یا بسیار کم میشوند؛ همین فرمول اقتصادی باعث شده است که حجم آثار ترجمه نسبت به تالیف پیشی بگیرد.
رئیس انجمن ناشران کودک و نوجوان درباره راهکارهای اصلاح این چرخه و حمایت از آثار تالیفی خاطرنشان کرد: اگر حمایتهای لازم از سوی نهادهای متولی صورت بگیرد ــ مثلاً در بخش خرید کتاب، اولویت به جای آثار ترجمهای ضعیف و مشابه، به آثار تالیفی اختصاص یابد ــ وضعیت بازار تغییر خواهد کرد.
وی در پایان یادآور شد: اگر سیاستگذاران فرهنگی به این سمت بروند که از ناشرانِ متعهد به رعایت حقوق مالکیت فکری (حق رایت) حمایت کنند، قطعاً جلو انتشار ترجمههای ضعیف و موازی گرفته میشود. در حال حاضر شرایط به گونهای است که یک ناشر با پیگیری قانونی، حق رایت کتاب خارجی را میپردازد اما ناشر دیگری بدون رعایت این حق، همان کتاب را با سرعتی بالاتر و قیمتی کمتر به بازار میفرستد؛ بنابراین توجه به این ساختارهای حمایتی و نظارتی، یکی از اصلیترین راهکارها برای به تعادل رساندن کفه تالیف و ترجمه است.
دیدگاهتان را بنویسید