آیا از آنچه در اداره کل تجهیزات و ملزومات پزشکی میگذرد، باخبرید؟
بازار کسب و کار– سرویس اقتصادی: مهین نورافروز ؛ شرکت های فناور به عنوان شرکتهای نوآورتولیدی از مهمترین بخشهای اقتصادی جوامع محسوب میشوند که نقش مهمی در توسعه اقتصادی و کسب بازارها دارند.
ایران به عنوان کشوری نوپا در بازاراهای فناوری در یک دهه اخیر توانسته شرکتهای فناور جدیدی را به جمع صنایع وارد کند و گلستان نیز از این مقوله جانماند و در سالهای اخیر شرکتهای دانش بنیان بسیار زیادی بخصصس در زمینه تولید محصولات متعددی از جمله کشاورزی و دامپروری پا به عرصه تحقیق تولیدگذاشتهاند اما همچنان سهم اندکی از کب بازارهای داخلی و خارجی را برای فروش محصولات دارند.
از سوی دیگر ریسک سرمایهگذاری شرکتهای تولیدی بر روی شرکتهای دانش بنیان در استان بسیار کمتر از انتظار بوده است و آنانکه نوپاتر هستند، امکان تهیه مکانی استجاری برای ادامه فعالیت ندارند.
اگر چه در دولت چهاردهم توجه به دانشبنیانها در صدر فعالیتهای دولت قرار گرفت و بستههای حمایتی از جمله مشوقهای مالیاتی، معافیتهای گمرکی، تسهیل نظاموظیفه و ابزارهای تأمین مالی برای ماندگاری این شرکت ها در نظر گرفت اما طی یکسال گذشته حذف ارز ترجیحی، تحریمها و جنگ و قطعی اینترنت موجب شد تا دانش بنیانها و فناورهایی که به نوعی امید به ادامه حیات بسته بودند کمی از اجرای طرح های توسعهای عقب بنشینند.
تامین مالی، بازار فروش، تامین مواد اولیه، تسهیلات بانکی با بازپرداختهای کوتاه مدت و درصد بالا، عدم حمایت دستگاههای اجرائی موجب شد تا برخی از دانشبنیانهای تازه تاسیس از چرخه ادامه فعالیت خارج شوند و آن تعداد که تا آبوری بیشتری در بازار داشتند نیز با مشکلات بیشتری نسبت به گذشته روبرو شدهاند.
وعدهها شیرین است اما عملی نمیشود
مدیر عاملی یکی از شرکتهای دانش بنیان داروسازی در گلستان با بیان اینکه مشکلات ناترازی انرزژی، تامین مالی، عدم حمایت های جدی از تولیدات داخلی و بدعهدی مسئولان در ازای وعده های داده شده، عرصه را بر تولید کنندگان دانش بینان تنگ کرده است، اظهار کرد: آن دسته از شرکتهایی که سالها است به فعالیت میپردازند و نان و نشانی از خود دارند به این حال و روز افتادهاند و حالا ببینید شرکتهای نوپا چگونه میتوانند در این شرایط بحران زا روی پا با ایستند و بدون حمایت ادامه دهند.
مجید شهبازی افزود: به نظرم انتظار بیهودهای است که از دولت انتظار کمک داشته باشیم. وعدههایشان بسیار شیرین است اما در عمل وقتی به سراغشان میرویم حتی برای انجام همان وعدهها باید از هفتخان رستم بگذریم و در آخر نیز پشیمان میشویم.
وی افزود: گلستان به رغم نوپا بودن اما شرکتهای دانش بینان بسیار قوی دارد که اگر در هر استان دیگری بودند بدون شک حمایت بیشتری دریافت میکردند، اما متاسفانه ما به عنواون شرکتهای دانشبنیان در زمان جنگ نیازمند اینترنت بودیم اما هیچ حمایتی در دوران قطعی نت نداشتیم و مدیری هم برای پیگیری و رفع مشکل ما اقدام عاجلی انجام نداد و حتی با اینترنت پرو هم امکان دانلود یک مقاله را نداشتیم.
شهبازی بیان کرد: حمایت یعنی در مواقع بحرانی وقتی نیاز به کمک داریم به دادمان برسند که دقیقان در همان نقطه دستمان را رها میکنند .
وی ادامه داد: ناترازی انرژی، بیمه ، مالیات، فشارهای تامین مواد اولیه و دیگر موارد دیگر وقتی برای تحقیق و توسعه نمیگذارد . یک تولید کننده باید به فکر توسعه و تولید باشد نه اینکه مدام درگیر رفت و آمد در ادارت باشد.
تشکیل ۱۴ هزار شرکت دانش بینان در کشور
بر اساس آمارهای ارائه شده از سوی معاون توسعه شرکتهای دانشبنیان معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاستجمهوری، در حال حاضر حدود ۱۱ هزار شرکت دانشبنیان فعال در کشور وجود دارد و در مجموع تاکنون نزدیک به ۱۴ هزار شرکت دانشبنیان در کشور تشکیل شدهاند. اختلاف میان این دو عدد مربوط به شرکتهایی است که یک بار عنوان دانشبنیان را دریافت کردهاند، اما به دلیل توسعه فناوری و تغییر شرایط، دیگر در فهرست شرکتهای دانشبنیان معاونت قرار ندارند.
تورج امرایی از صدور حدود ۴۰۰ میلیون دلار مجوز تولید بار اول طی دو سال گذشته خبر داد و گفت: این مجوزها عمدتاً به صنایع راهبردی نفت، گاز و برق اختصاص یافته و نقش مهمی در صرفهجویی ارزی و کاهش وابستگی کشور داشته است.
وی با اشاره به خروجی فعالیت این شرکتها تصریح کرد: حاصل فعالیت شرکتهای دانشبنیان، تولید کالاها و خدمات دانشبنیان است و امروز نزدیک به ۱۸ هزار محصول دانش بنیان در کشور وجود دارد. این محصولات از فناوریهای سطح پایه تا محصولاتی را شامل میشوند که برای کشور مزیت ملی ایجاد میکنند.
سیاستهای حمایتی دولتی
امرایی با تشریح سیاستهای حمایتی دولت از شرکتهای دانشبنیان، گفت: دولت از دو مسیر اصلی از این شرکتها حمایت میکند؛ نخست، قانون حمایت از شرکتهای دانشبنیان مصوب سال ۱۳۸۹ که شامل حمایتهایی مانند معافیتهای مالیاتی، اعتبارهای مالیاتی و تسهیلات گمرکی است و دوم، قانون جهش تولید دانشبنیان مصوب سال ۱۴۰۱ که در واقع گامی فراتر از قانون سال ۱۳۸۹ برداشته و ابزارهای حمایتی پیشرفتهتری را در اختیار زیستبوم نوآوری قرار داده است. هدف از اعطای حمایتها به شرکتهای دانشبنیان، پاسخ به یک پرسش اساسی است؛ اینکه چه نوع حمایتی، از کدام شرکت و با چه هدفی باید انجام شود تا این حمایتها بیشترین اثربخشی را در توسعه فناوری، حل مسائل کشور و تقویت اقتصاد دانشبنیان داشته باشند.
وی با اشاره به ظرفیت «تولید بار اول» در ماده ۱۰ قانون جهش تولید دانشبنیان، گفت: بر اساس این ماده، هر محصولی که تاکنون در کشور تولید نشده باشد و یک شرکت دانشبنیان ایرانی توان ساخت آن را داشته باشد، با تصویب کارگروه مربوطه که زیر نظر رئیسجمهور فعالیت میکند، مجوز تولید بار اول دریافت میکند.
حمایتهای بذری برای شرکتهای نوپا
در همین رابطه معاون علمی رئیسجمهور در سفر دو روز پیش به گلستان با اشاره به طراحی بستههای حمایتی جدید معاونت علمی برای پاسخگویی به نیاز شرکتها در مراحل مختلف رشد، گفت: معاونت علمی با تدوین این بستهها، مسیر حمایت از کسبوکارهای فناور را از مرحله شکلگیری ایده تا توسعه و تولید گسترده دنبال میکند؛ این حمایتها از سرمایه بذری برای شرکتهای نوپا آغاز میشود و تا بهرهمندی از ابزارهای تأمین مالی مانند اوراق فناوری و یا طرح همافزا ادامه خواهد داشت.
حسین افشین اظهار کرد: گلستان نخستین استانی است که پس از اعلام سیاست جدید معاونت علمی در حوزه توسعه زیستبوم دانشبنیان، اجرای عملی این رویکرد در آن آغاز شده است. به همین منظور، تیمی از معاونت علمی و صندوق نوآوری و شکوفایی در این سفر حضور دارند تا ضمن گفتوگو با شرکتها، مسائل و نیازهای آنها بررسی و حمایتهای لازم برای توسعه فعالیتهایشان برنامهریزی شود.
این مقام مسئول با اشاره به بستههای حمایتی جدید معاونت علمی تصریح کرد: حمایتها بر اساس مرحله رشد و نیاز شرکتها طراحی شده است. شرکتهای نوپا میتوانند از حمایتهای بذری استفاده کنند، شرکتهای دارای توان تولید از سرمایه در گردش بهرهمند میشوند و مجموعههایی که در مسیر توسعه قرار دارند، امکان استفاده از حمایتهای سرمایه ثابت را خواهند داشت. همچنین شرکتهای بزرگتر میتوانند از ابزارهای تأمین مالی مانند اوراق فناوری و یا طرح همافزا بهره بگیرند.
سهم ۲ تا 3درصدی دانش بنیانها در اقتصاد کشور
معاون علمی رئیسجمهور در پاسخ به پرسشی درباره سهم اقتصاد دانشبنیان در اقتصاد کشور و اهداف برنامه هفتم توسعه گفت: برآوردها نشان میدهد سهم اقتصاد دانشبنیان از تولید ناخالص داخلی کشور در حال حاضر حدود ۲ تا 3درصد است. این عدد به دلیل تفاوت در روشهای محاسبه ممکن است با تغییراتی همراه باشد، اما هدفگذاری برنامه هفتم توسعه، افزایش این سهم به 7درصد تولید ناخالص داخلی است.
وی با تأکید بر اینکه تحقق این هدف به افزایش سرمایهگذاری در زیستبوم دانشبنیان نیاز دارد، افزود: برای رسیدن به سهم 7درصدی، باید میزان حمایتها و منابعی که در این حوزه اختصاص مییابد، حدود ۱۰ برابر افزایش پیدا کند. اقتصاد دانشبنیان بدون سرمایهگذاری، حمایت هدفمند و ایجاد زیرساختهای لازم رشد نخواهد کرد.
این مقام مسئول با اشاره به نقش نوآوری در ایجاد جهش اقتصادی اظهار کرد: رشد اقتصادی تنها از مسیر افزایش تولید و سرمایهگذاریهای سنتی حاصل نمیشود. آنچه میتواند مسیر رشد را تغییر دهد، نوآوری و استفاده از ظرفیتهای علمی و فناورانه است؛ موضوعی که امروز در بسیاری از اقتصادهای پیشرو به یکی از پایههای اصلی توسعه تبدیل شده است.
افشین در پایان خاطرنشان کرد: اقتصاد دانشبنیان علاوه بر آثار اقتصادی، برای کشور اهمیت راهبردی دارد؛ چراکه به افزایش توانمندی داخلی، کاهش وابستگی و تقویت قدرت رقابتی کشور کمک میکند. در برخی کشورهای پیشرو، سهم اقتصادهای دیجیتال و دانشبنیان از اقتصاد به حدود 30درصد رسیده است و این تجربه نشان میدهد حرکت به سمت اقتصاد مبتنی بر دانش، یکی از مسیرهای مهم توسعه در جهان امروز به شمار میرود.
رتبه بیست و یکم گلستان در تشکیل شرکتهای دانش بنیان
معاون علمی رئیسجمهور ادامه داد: در حال حاضر ۷۳ شرکت دانشبنیان در استان گلستان فعالیت میکنند که از این نظر نیز استان رتبه بیستویکم کشور را دارد. همچنین دانشگاههای استان از نظر تولیدات و انتشارات علمی در رتبه بیستوسوم قرار گرفتهاند؛ موضوعی که نشان میدهد شاخصهای مختلف توسعه علمی، فناوری و اقتصادی استان تا حد زیادی با یکدیگر همخوانی دارند.
افشین با اشاره به عملکرد اقتصادی شرکتهای دانشبنیان استان گفت: درآمد کل این شرکتها حدود ۷.۳ همت برآورد میشود و درآمد حاصل از فروش محصولات دانشبنیان نیز به حدود ۶۲۸ میلیارد تومان رسیده است که از این منظر استان رتبه بیستودوم کشور را در اختیار دارد.
وی افزود: مجموعه این آمارها نشان میدهد که گلستان در اغلب شاخصهای اقتصادی، اشتغال، صنعت، دانشگاه و شرکتهای دانشبنیان در بازه رتبههای ۲۱ تا ۲۳ کشور قرار دارد. از این رو، با برنامهریزی هدفمند میتوان جایگاه استان را ارتقا داد.
افشین با اشاره به ظرفیتهای گلستان اظهار کرد: این استان در حوزه کشاورزی مزیتهای قابلتوجهی دارد و میتوان فعالیت هیئتهای اندیشهورز را از حوزههایی آغاز کرد که بیشترین ظرفیت توسعه را دارند. همچنین در حوزه امنیت سایبری نیز آمادگی لازم برای تشکیل این هیئتها وجود دارد و در صورت تحقق این برنامه، اتفاقات مثبتی در استان رقم خواهد خورد.
۷۷ شرکت گلستانی عنوان دانش بنیان دریافت کردهاند
مدیر پارک علم و فناری گلستان نیز با بیان اینکه در حال حاضر ۳۷۷ هسته، واحد فناور و شرکت در زیستبوم فناوری استان فعالیت میکنند، اظهار کرد: از این تعداد ۷۷ شرکت موفق به اخذ عنوان دانشبنیان شدهاند و بخشی از آنها نیز در حوزه صادرات محصولات فناورانه فعالیت دارند.
بهمن طیبی افزود: افزایش تعداد شرکتهای دانشبنیان یکی از برنامههای جدی پارک علم و فناوری گلستان است، اما در کنار توسعه کمی، ارتقای کیفیت محصولات و افزایش اثرگذاری آنها در اقتصاد کشور نیز با جدیت دنبال میشود.
رئیس پارک علم و فناوری گلستان با بیان اینکه هدف از این حمایتها، افزایش تولید محصولات دانشبنیان و ارتقای نقش فناوری در اقتصاد کشور است، گفت: توسعه شرکتهای فناور و دانشبنیان، علاوه بر ایجاد ارزش افزوده، میتواند سهم اقتصاد دانشبنیان را در تولید ملی افزایش داده و زمینهساز اشتغال دانشآموختگان و نخبگان شود.
سه یک درصدی دانش بنیانهای گلستان از اعتبار مالیاتی
رئیس کمیسیون دانشبنیان و کسبوکارهای وابسته اتاق بازرگانی گرگان نیز عنوان کرد: در سال ۱۴۰۴، بنگاههای اقتصادی کشور حدود ۱۵ همت اعتبار مالیاتی در چارچوب قانون اقتصاد دانشبنیان جذب و استفاده کردهاند؛ اما سهم استان گلستان از این ظرفیت ارزشمند، کمتر از یک درصد بوده که متناسب با ظرفیتهای صنعتی، تولیدی و دانشبنیان استان نیست.
میثم دو مهری ا بیان اینکه بسیاری از واحدهای صنعتی و تولیدی استان هنوز از ظرفیتهای این قانون و شیوه بهرهمندی از آن آگاهی کافی ندارند، افزود: برگزاری نشستهای تخصصی با حضور مدیران و کارشناسان معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاست جمهوری، گامی در راستای تبیین این ظرفیتها و تسهیل بهرهمندی فعالان اقتصادی از مشوقهای قانونی است.
وی افزود: افزایش بهرهمندی واحدهای تولیدی از ظرفیت اعتبار مالیاتی، علاوه بر هدایت سرمایهگذاری به سمت تحقیق، توسعه و نوآوری، میتواند به تقویت ارتباط صنعت و شرکتهای دانشبنیان، ارتقای بهرهوری، توسعه فناوری و شتاببخشی به فرآیند توسعه صنعتی استان گلستان منجر شود.
وعدههای عملی می شود؟!
وضعیت فعلی کشور و مشکلات اقتصادی ناشی از جنگ اگر چه گریبان بسیاری از کسب و کارها را گرفته است اما دانش بنیان ها در زمانی وعده های حمایتی را ردیافت کردند که اگر در گذشته حمایت میشدند امروز کمی آستانتر مسیر را برای گذر از شرایط فعلی با دریافت ها حمایت ها ادامه میداند.
حال باید دید آیا وعدههای معاون ریاست جمهوری به واقع راه نجاتی برای شرکتهای دانش بنیان های گلستانی خواهد بود ، یا اینکه همچنان در دور باطل دستور العملها گرفتار میمانند.
بررسی عوامل محدودکننده نوآوری در ایران در مقایسه با کشورهای پیشرو نشان داد که رتبه بسیار پایین ایران در شاخص نهادها و پیچیدگی کسبوکارها و رتبه پایین در پیچیدگی بازارها عوامل اصلی محدودکننده نوآوری و اقتصاد دانشبنیان در ایران بهشمار میآیند؛ در مقابل، سرمایه انسانی و توان پژوهشی از نقاط قوت کشور است. به دیگر سخن، نقاط قوت کشور، بهترتیب، تولید دانش، محصولات نوآورانه و سرمایه انسانی بوده، در حالی که عوامل نهادی، پیشرفتگی کسبوکار، پیشرفتگی بازار و زیرساختها، بهترتیب، بهعنوان گلوگاههای محدودکننده اقتصاد نوآوری عمل کردهاند.
دیدگاهتان را بنویسید