نگرانی از کمبود ذخایر گازی/ آیا زمستانی سخت در راه است یا…؟!

بازار کسب و کار– سرویس اقتصادی- میهن نورافروز: چند سالی است که ناترازی انرژی کشور در سال اخیر به اوج خود رسیده و در این بین بخش خصوصی به عنوان گردنده چرخ اقتصادی کشور جزو نخستین قربانیان این ناترازیاست.

اخبار مبنی بر سرمای بی‌سابقه در رمستان امسال در فضای مجازی و بگو و مگو ‌های برخی مدیران اجرائی در این خصوصی موجب شده تا مردم امکان تصمیم گیری جدی را برای گذراندن این مرحله نداشته باشند و دولت نیز تا کنون در حمایت از صنایع در صورت بروز چنین مشکلی برنامه حمایتی را به فعالان بخش خصوصی اعلام نکرده است.

اگر چه در جلسات مدیران برخی تهمیدات در رابطه با دو گانه سوز کردن نانوایی‌ها، بخش کشاورزی و تولید سخن به میان آمده اما مساله اصلی این است که با توجه به شرایط جنگی چنانچه کمبودی در زمینه گاز پیش آمد ،نفت چک. نه و با چه شرایطی به دست مردم می‌رسد و از سوی دیگر در این شرایط سخت اقتصادی  مردم نیز مجبور به خرید تجهیزات نفتی زاپاس در صورت قطعی و کمبود گاز می‌شوند.

تامین گاز خانگی اولویت تصمیم گیری‌ها

خرداد ماه امسال رئیس کمیسیون انرژی مجلس با اشاره به احتمال تشدید ناترازی گاز در فصل‌های سرد سال، از برنامه‌های اصلاحی دولت برای مدیریت تامین سوخت خبر داد و تأکید کرد که اولویت اصلی در تخصیص گاز، تأمین نیاز بخش خانگی خواهد بود.

موسی احمدی گفته بود اگرچه به دلیل کاهش قابل توجه تقاضا در فصول بهار و تابستان ناترازی گاز قابل مدیریت است، اما افزایش تقاضا در فصول پاییز و زمستان، کمبود گاز بخش‌های مختلف را متاثر خواهد کرد و برای حل این بحران مجموعه دولت باید اقدامات گسترده‌ای را به صورت فوری در دستور کار قرار دهد.

احمدی ادامه داد: دولت باید برنامه‌ریزی دقیقی برای تخصیص حامل‌های انرژی خصوصا گاز طبیعی با اولویت تامین گاز بخش خانگی داشته باشد به گونه‌ای که با حداقل تبعات اقتصادی همراه باشد. اهتمام همه ارکان دولت برای واردات گاز از کشور‌های شمالی به میزان حداقل ۴۰ میلیون متر مکعب در روز و استفاده حداکثری از سوخت جایگزین مانند ال پی جی و نفت سفید در بخش‌های نیروگاهی صنایع حمل و نقل و در صورت نیاز بخش خانگی، تسریع در احداث نیروگاه‌های تجدید پذیر و اجرای طرح‌های افزایش راندمان نیروگاه‌های حرارتی با هدف کاهش تقاضای سوخت نیروگاه‌ها، برنامه‌ریزی برای دورکاری و تعطیلات زمستانی کشور در صورت تشدید ناترازی، پرهیز از شوک‌های انرژی اجتماعی و شفاف‌سازی اطلاع رسانی و آگاهی بخشی مسئولانه و به هنگام به مردم برای حفظ امنیت جامعه و مدیریت بحران و همراهی آحاد جامعه با برنامه‌های اصلاحی دولت، نیز از دیگر اقدامات اصلاحی دولت برای مدیریت شرایط تامین سوخت کشور است.

تامین یک سوم گاز گلستان از ترکمنستان

با توجه به اینکه یک سوم گاز گلستان از ترکمنستان تامین می شود لذا بسته شدن  ئاردات گاز از ترکمنستان نیز یکی از مهم ترین دلایل کمبود گاز در چند سال اخیر بوده و رایزنی های دیپلماتیک هم تا کنون نتیجه ای در برنداشته است و گلستان  نیز به دلیل آنکه در انتهای خط لوله قرار توزیع گاز قرار دارد لذا با افت فشار بیشتری روبرو خواهد شد.

کسری گاز همچنان پابرجاست

رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی ایران معتقد است که ماهیت دولت، تمامیت‌خواه است و تصور مدیران دولتی این است که فقط خودشان درست فکر می‌کنند و بهترین تصمیم‌ها را می‌گیرند که همین تمامیت‌خواهی و اعتمادبه‌نفس بی‌جا و بی‌جهت باعث شده آسیب ببینیم.

آرش نجفی افزود: سال گذشته نزدیک به ۲۰ هزار مگاوات کسری برق داشتیم و حدود ۲۵۰ تا ۲۶۰ میلیون مترمکعب نیز با کمبود گاز مواجه بودیم. امسال خوشبختانه به دلایل مختلف از جمله افزایش تولید برق تجدیدپذیر حدود ۵ تا ۵۵۰۰ مگاوات برق تجدیدپذیر و همچنین حدود ۱۵ تا ۲۰ هزار مگاوات برق، برق‌آبی از طریق سدها تأمین شده است. در مجموع میزان کسری برق ما به حدود ۱۲ هزار مگاوات رسیده و این موضوع باعث شده میزان آسیب ناشی از کسری برق کاهش پیدا کند. فارغ از این موضوع، صنعت به‌طور جدی آسیب دیده است. به دلیل قطعی برق در صنایع، به‌صورت یک تا دو روز در هفته، صنایع در کسب درآمد، استمرار تولید، انجام تعهدات و تأمین مواد اولیه مورد نیاز بازار خود با آسیب‌های جدی مواجه شده‌اند.

وی بیان کرد: امسال نسبت به سال گذشته با حداقل آسیب، مخاطرات و مشکلات این فرآیند در حال سپری شدن است. تأمین برق از طریق انرژی‌های تجدیدپذیر و همچنین تأمین برق از طریق سدها باعث شده وضعیت ما تا حدودی بهتر باشد. اما در حوزه گاز برخلاف این روند، شرایط در حال تغییر است و کسری گاز همچنان پابرجاست. ضمن اینکه به دلیل آسیب‌هایی که از ناحیه دشمن به ما وارد شده با کسری گاز مواجه هستیم. در واقع با کمبود حدود ۴۳۰ تا ۴۵۰ میلیون مترمکعب گاز مواجه هستیم. این فرآیند باعث می‌شود میزان تولید گاز که در سال گذشته حدود یک‌میلیارد و ۱۰۰ میلیون مترمکعب بوده به احتمال زیاد امسال به حدود ۸۰۰ میلیون مترمکعب برسد.

مجبور به سوزاندن حدود ۵ میلیارد لیترمازوت هستیم

نجفی گفت: حداقل ۴۰۰ میلیون مترمکعب از این میزان را نیاز داریم که به بخش‌های مسکونی، اداری و تجاری اختصاص دهیم و حدود ۳۰۰ تا ۴۰۰ میلیون مترمکعب نیز باقی می‌ماند که باید میان صنایع و نیروگاه‌ها توزیع شود. امسال به علت کمبود گاز مجبوریم حدود ۵ میلیارد لیتر یا پنج میلیون تن مازوت در نیروگاه‌ها مصرف کنیم. استفاده از مازوت در نیروگاه‌ها موجب می‌شود نیروگاه‌ها از لحاظ فنی نیز آسیب ببینند. ضمن اینکه بخشی از نیروگاه‌های ما قابلیت استفاده از سوخت مایع را ندارند بنابراین باید گاز به این نیروگاه‌ها نیز تزریق شود تا با کمبود برق مواجه نشویم.

وی افزود: متاسفانه بار دیگر امکان تأمین گاز مورد نیاز صنایع فولادی، پتروشیمی و بخشی از صنایع را نخواهیم داشت. جمع‌بندی این دو فرآیند یعنی کسری گاز و کسری برق. این است که سال گذشته با توجه به حملات دشمن و آسیب‌های مختلفی که به کشور وارد شده، صنعت حدود ۱۵۴ روز فعالیت داشته است.

امسال امیدواریم میزان فعالیت صنعت حداقل به ۲۰۰ تا ۲۲۰ روز برسد. با این حال باید در نظر داشته باشیم که صنعت برای تمام ۳۶۵ روز سال هزینه می‌کند، مالیات می‌پردازد، حقوق پرداخت می‌کند و سایر هزینه‌های مرتبط را متحمل می‌شود اما عملاً میزان فعالیت آن احتمال زیاد حدود ۲۱۵ روز خواهد بود.

دولت اگر حمایت از بخش خصوصی را به‌عنوان یک اصل برای خود تعریف و آن را در ساختار خود نهادینه نکند، نمی‌تواند این روند را پیش ببرد و تاکنون نیز دلیل اصلی همین بوده است. دولت همچنین به یک نهاد تنظیم‌گر نیاز دارد. بنابراین باید از مقاومت در برابر تشکیل نهاد تنظیم‌گر و رگولاتوری دست بردارد و تلاش کند شرایط لازم را برای شکل‌گیری هرچه سریع‌تر ساختار رگولاتوری و نهاد تنظیم‌گر فراهم کند.

در همین راستا بر اساس تصمیم گیری های کمیسیون انرژی مجلس کاهش ۱۵ درصدی مصرف و کنترل انرؤی از جمله گاز در زمستان به یکی از شاخصه های عملکرد استان تبدل شده و بر اساس آن ارزیابی می شوند.

جذب سرمایه گذار برای عبور از بحران‌ها

روز گذشته استاندار گلستان در دیدار ا وزیر کشور با اشاره به اهمیت تامین پایدار انرژی برای بخش‌های مختلف استان، موضوع واردات گاز را یکی از محورهای مهم پیگیری‌های مدیریت استان عنوان کرد و گفت: برای اجرای این طرح، جذب سرمایه‌گذار توانمند و دارای اهلیت در دستور کار قرار گرفته است.

طهماسبی با تاکید بر اینکه رویکرد مدیریت استان بر «اقدام و عمل» است، افزود: تلاش می‌شود با اولویت‌بندی طرح‌های زیرساختی و تمرکز بر پروژه‌های اثرگذار، روند اجرای طرح‌های نیمه‌تمام شتاب گیرد و ظرفیت‌های موجود برای توسعه اقتصادی استان فعال شود.

وی با اشاره به اهمیت توسعه زیرساخت‌های تولید انرژی در استان، اجرای طرح‌های بزرگ انرژی را زمینه‌ساز تقویت زیرساخت‌های اقتصادی و صنعتی گلستان عنوان کرد.

عرضه گاز در ایران به اندازه‌ای کم است که مدارس و ادارات دولتی را مجبور به تعطیلی در زمستان امسال کرده است. با این حال، کشور دومین ذخایر بزرگ گاز جهان را داشته و خواستار صادرات به اروپا است در ابندای زمستا ن هر سال با تهدیهای ناترازی انزِ گاز روبرو می شود و دراین بین بیشتین اسیب هب خش خصوصی و تعزلی های مداوم در پی قطعی های برق تابستان و از زمستان می رسد.