شهرداری بافت تاریخی گرگان؛ گامی برای رونق گردشگری و اقتصاد استرآباد
گرگان- بازار کسب و کار: رئیس کمیسیون گردشگری، سرمایهگذاری و بافت تاریخی شورای اسلامی شهر گرگان گفت: بافت تاریخی گرگان پس از سالها پیگیری برای ایجاد یک ساختار مدیریتی مستقل، حالا در آستانه شکلگیری شهرداری ناحیه ویژه قرار گرفته است؛ اقدامی که میتواند با تمرکز مدیریت شهری، مسیر احیای محلههای تاریخی استرآباد را هموارتر کند و ظرفیتهای این محدوده را در حوزه گردشگری، سرمایهگذاری و اشتغال فعالتر سازد.
راهاندازی شهرداری ناحیه ویژه بافت تاریخی، یکی از موضوعاتی است که در دوره ششم شورای اسلامی شهر گرگان دنبال شد و پس از سالها پیگیری، مجوزهای لازم برای آن صادر شده است.
علیاکبر بصیرنیا در گفتگو با خبرنگار بازار کسب و کار با اشاره به این روند اظهار کرد: پیگیری مجوزهای لازم برای راهاندازی شهرداری ناحیه ویژه بافت تاریخی از پروژههای مهم دوره ششم شورا بود که با همکاری اعضای شورا و بهویژه کمیسیون گردشگری، سرمایهگذاری و بافت تاریخی دنبال شد.
وی افزود: پس از صدور مجوز، انتخاب شهردار ناحیه ویژه در دستور کار قرار خواهد گرفت و پستهای سازمانی متناسب با حوزههای اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی، مبلمان و خدمات شهری نیز در این مجموعه مستقر میشود تا مدیریت امور بافت تاریخی با تمرکز بیشتری انجام گیرد.
راهاندازی این ساختار در شرایطی دنبال میشود که یکی از مشکلات بافت تاریخی گرگان، تعدد دستگاههای دخیل و نبود یک برنامه منسجم و بلندمدت برای احیای این محدوده است. به همین دلیل، ایجاد مدیریت یکپارچه میتواند هماهنگی میان بخشهای مختلف را بیشتر کند و اجرای طرحهای مربوط به بافت را از تصمیمهای مقطعی دور کند.
بصیرنیا نیز تدوین یک برنامه جامع برای بافت تاریخی گرگان را ضروری دانست و گفت تاکنون اعتبارات و ظرفیتهای موجود به شکل مناسبی در کنار یکدیگر قرار نگرفتهاند تا یک طرح جامع مطالعاتی برای این محدوده تدوین شود؛ برنامهای که بتواند فارغ از تغییر دورههای شورای شهر، مسیر توسعه و احیای بافت تاریخی را مشخص کند.
اهمیت این موضوع تنها به حفظ بناهای تاریخی محدود نمیشود. بافت تاریخی گرگان میتواند یکی از محورهای اصلی گردشگری شهری باشد و در صورت ایجاد زیرساختهای لازم، زمینه فعالیت مجموعهای از کسبوکارهای مرتبط با گردشگری را فراهم کند.
خانهها و بناهای تاریخی، گذرهای قدیمی، معماری بومی و عناصر هویتی استرآباد، ظرفیتهایی هستند که میتوانند در کنار مرمت و حفاظت، برای ایجاد اقامتگاههای سنتی، مراکز پذیرایی، صنایعدستی، فروش محصولات بومی و سایر فعالیتهای مرتبط با گردشگری مورد استفاده قرار گیرند.
در این میان، گذرهای تاریخی یکی از مهمترین پروژههای سالهای اخیر در بافت تاریخی گرگان بودهاند. از میان هشت گذر تاریخی تعریفشده، نخستین گذر در محدوده نرمندان و سرچشمه در دوره پنجم آغاز شد و بنا بر اعلام شورای شهر با استقبال گردشگران همراه بود.
در دوره ششم نیز فاز دوم آفتاب، ۱۵ دربندان و چهارراه میدان در دستور کار قرار گرفت و اقدامات مربوط به این پروژهها دنبال شد. توسعه این گذرها در صورت اتصال و تکمیل میتواند زمینه شکلگیری یک مسیر گردشگری منسجم را در بافت تاریخی فراهم کند.
افزایش حضور گردشگران در این محدوده، زمانی میتواند به رونق اقتصادی منجر شود که در کنار پروژههای عمرانی، برای فعالیت بخش خصوصی و کسبوکارهای محلی نیز برنامه مشخصی وجود داشته باشد. ماندگاری بیشتر گردشگر در بافت، به معنای افزایش تقاضا برای خدمات، خرید محصولات محلی و استفاده از مراکز اقامتی و پذیرایی است و میتواند بخشی از گردش مالی گردشگری شهر را به این محدوده منتقل کند.
موضوع اشتغال نیز از دیگر ظرفیتهایی است که در برنامههای مربوط به بافت تاریخی مورد توجه قرار گرفته است. بصیرنیا بر ضرورت فراهم کردن زمینه اشتغال جوانان تأکید کرده و ساماندهی این محدوده، ایجاد سیمای بصری مناسب و استفاده از المانهای متناسب با هویت تاریخی شهر را از نیازهای بافت دانسته است.
احیای بافت تاریخی در صورتی که با حمایت از سرمایهگذاران و کسبوکارهای کوچک همراه شود، میتواند فرصتهای شغلی متنوعی ایجاد کند. گردشگری، صنایعدستی، خدمات فرهنگی، راهنمایی گردشگران، اقامت و پذیرایی از جمله بخشهایی هستند که امکان توسعه آنها در این محدوده وجود دارد.
تملک املاک نیز بخش دیگری از روند احیای بافت تاریخی گرگان است که طی سالهای گذشته دنبال شده است. ادامه این اقدامات میتواند دست شهرداری را برای اجرای طرحهای ساماندهی و توسعه بازتر کند، اما در کنار تملک، تعیین کاربری مناسب و ایجاد مدل اقتصادی برای بهرهبرداری از این املاک نیز اهمیت دارد.
در واقع، چالش اصلی پس از ایجاد زیرساخت و ساماندهی فیزیکی بافت آغاز میشود؛ اینکه چگونه این محدوده از یک فضای تاریخی صرف به یک مقصد زنده گردشگری تبدیل شود؛ جایی که هم ساکنان آن امکان فعالیت اقتصادی داشته باشند و هم گردشگران دلیلی برای حضور و ماندگاری بیشتر پیدا کنند.
راهاندازی شهرداری ناحیه ویژه میتواند زمینه ایجاد چنین رویکردی را فراهم کند، به شرط آنکه این مجموعه تنها مسئول ارائه خدمات شهری نباشد و مأموریت مشخصی برای هماهنگی میان حوزههای گردشگری، سرمایهگذاری، میراث فرهنگی، خدمات شهری و اقتصاد محلی داشته باشد.
بصیرنیا با اشاره به اقدامات انجامشده در حوزه تملک املاک و توسعه بافت تاریخی، این اقدامات را حاصل تلاش اعضای شورای اسلامی شهر گرگان، بهویژه اعضای دوره ششم عنوان کرد و ابراز امیدواری کرد که ادامه این روند به احیای واقعی و رونق بیشتر بافت تاریخی گرگان منجر شود.
بافت تاریخی استرآباد اکنون میتواند از یک مسئله صرفاً عمرانی و میراثی به یک موضوع اقتصادی و اجتماعی برای گرگان تبدیل شود. اگر مدیریت یکپارچه، برنامه جامع، سرمایهگذاری و گردشگری در کنار حفاظت از هویت تاریخی قرار گیرند، احیای این محدوده میتواند علاوه بر حفظ بخشی از گذشته شهر، برای آینده اقتصادی آن نیز ارزشآفرین باشد.
نکته قابل تامل بازار کسبوکار
بافت تاریخی گرگان زمانی به یک ظرفیت واقعی برای شهر تبدیل میشود که گردشگر در آن فقط قدم نزند، بلکه بماند، خرید کند، از خدمات استفاده کند و بخشی از هزینه سفر خود را در کسبوکارهای محلی صرف کند.
به همین دلیل، موفقیت شهرداری ناحیه ویژه را باید فراتر از ساماندهی معابر و ارائه خدمات شهری ارزیابی کرد. هدف نهایی باید ایجاد یک چرخه اقتصادی باشد که از حفاظت و مرمت بناهای تاریخی آغاز شود و به گردشگری، سرمایهگذاری، ایجاد کسبوکار و اشتغال برسد.
استرآباد برای گرگان یک میراث ارزشمند است؛ اما میتواند همزمان یک سرمایه اقتصادی نیز باشد. ایجاد مدیریت یکپارچه، تدوین برنامهای پایدار و فراهم کردن زمینه حضور بخش خصوصی، سه حلقه مهمی هستند که میتوانند این سرمایه تاریخی را به یکی از محورهای رونق گردشگری و اقتصاد محلی گرگان تبدیل کنند.
دیدگاهتان را بنویسید