گردشگـــری در اغمــــا
بازار کسب و کار– سرویس اقتصادی: پلاکگذاری دام (هویتدار ساختن دام) یکی از مهمترین اقدامات زیربنایی برای مدیریت علمی و اصولی گلهها به شمار میرود که طی چندین سال اخیر در استان گلستان بهویژه در دامداریهای روستایی و سنتی، اهمیت بیشتری پیدا کرده که در این طرح، هر دام با یک شماره شناسایی یکتا ثبت میشود و اطلاعات مربوط به مالک، محل نگهداری، نژاد، سن، سوابق تولیدی و والدین آن در سامانه مربوط ثبت و قابل پیگیری است.
از سوی دیگر به اعتقاد کارشناسان دام، وجود شماره شناسایی یکتا، راهکاری موثر برای اثبات مالکیت دام و پیشگیری از سرقت و قاچاق به شمار میرود که در صورت گمشدن یا جابهجایی غیرقانونی دام، اطلاعات پلاک گوش میتواند در شناسایی سریع دام، مالک و محل ثبت آن کمک کند و این موضوع علاوه بر حمایت از حقوق دامداران، امکان نظارت بهتر بر جابهجایی دام و مقابله با قاچاق دام از مسیرهای غیرقانونی را افزایش میدهد.
همچنین پلاکگذاری نقش مهمی در آسان سازی برنامه اصلاح نژاد دام دارد، زمانی که مشخصات نسل و شجره دام ثبت شده باشد، دامدار میتواند از جفتگیری نامناسب و همخونی پیشگیری کند و برای تولید برهها و گوسالههای سالمتر و پربازدهتر برنامهریزی داشته باشد.
اهمیت تداوم طرح مزبور برای بهرهبرداران دامپروری در استان گلستان از آن جهت است که پرداختن به حرفه دامداری برای بسیاری از خانوارهای روستایی، منبع اصلی درآمد و معیشت محسوب میشود.
با توجه به این که دامپروری یکی از بخشهای مکمل کشاورزی در گلستان به شمار میرود، طبق دادههای آماری، در این استان شمالی با احتساب زمستان گذرانی جمعیت دام عشایر کوچنده در مراتع شمال استان، حدود ۲.۵ میلیون راس دام سبک و سنگین برای پرورش برآورد میشود و تولیدات سالانه محصولات دامی پرورش دهندگان این خطه از جمله بیش از ۳۲ هزار تن گوشت قرمز و حدود ۴۱۰ هزار تن شیر میرسد.
هویت گذاری نوین دام، ثبت اطلاعات و اثبات مالکیت
یکی از محققان حوزه دام مرکز تحقیقات، آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گلستان با اشاره به ضرورت هویتگذاری دام، گفت: پلاک کوبی برای دامها مانند کد ملی انسانهاست و علاوه بر اثبات مالکیت و جلوگیری از سرقت یا قاچاق، زمینه اصلاح نژاد، کنترل همخونی و افزایش بهرهوری گله را فراهم میکند.
غلامعلی هلاکو اظهار کرد: هویتگذاری دام سابقهای طولانی دارد و انسان از گذشته برای شناسایی و اثبات مالکیت دامهای خود از روشهایی از جمله رنگآمیزی، داغگذاری، گردنبند و تراشیدن مو استفاده میکرده است.
وی ادامه داد: هویتگذاری نوین دام نیز با دو هدف اصلی نخست ثبت اطلاعات و کمک به اصلاح نژاد و دوم اثبات مالکیت و جلوگیری از سرقت و قاچاق دام صورت میگیرد که پلاک گوش دارای شماره یکتا بوده و میتوان از طریق آن مشخص کرد هر دام متعلق به کدام دامدار و کدام منطقه است.
هلاکو با اشاره به نقش هویتگذاری در اصلاح نژاد، تصریح کرد: برای اجرای برنامههای اصلاح نژادی باید مشخصات پدر و مادر دام، شجره و سوابق تولیدی آن ثبت باشد. در غیر این صورت امکان کنترل همخونی، مدیریت جفتگیری و انتخاب دامهای برتر وجود ندارد.
وی درباره وضعیت دامداریهای صنعتی، گفت: دامداران صنعتی معمولا آگاهی بیشتری نسبت به اهمیت هویتگذاری دارند و در کنار پلاک گذاری، از روشهایی مانند داغ سرد نیز برای شناسایی گاوها استفاده میکنند. با این حال، برای گوسالهها که هنوز امکان داغگذاری روی بدن آنها وجود ندارد، پلاک گوش ابزار موثری برای شناسایی و مدیریت اطلاعات گله است.
هلاکو اهمیت پلاکگذاری در دامداریهای سنتی را بیشتر دانست و گفت: با افزایش تعداد دامها، شناسایی آنها دشوار میشود و در چنین شرایطی، پلاک گوش به دامدار کمک میکند دامها را بر اساس نسل، تیره و سوابق خانوادگی از یکدیگر تفکیک و مدیریت کند.
وی با بیان این که هزینه هویتگذاری در برابر منافع آن ناچیز است، اظهار کرد: برخی دامداران در ابتدا تنها به هزینه اجرای طرح توجه میکنند، ولی باید بدانند دامداری فعالیتی بلندمدت است و در بسیاری از موارد نسلبهنسل ادامه پیدا میکند. بنابراین دامدار باید بداند چه دامهایی در اختیار دارد، کدام دامها عملکرد بهتری دارند و کدامیک باید از چرخه تولید حذف شوند.
این محقق دامپروری در گلستان یادآور شد: صفاتی مانند دوقلوزایی، افزایش وزن و ضریب رشد به طور مستقیم با درآمد دامدار ارتباط دارد. دامداری که دامهای خود را شناسایی نکند، نمیتواند صفات اقتصادی مطلوب یا نامطلوب را ردیابی و برای اصلاح گله تصمیمگیری کند.
هلاکو تاکید کرد: همانطور که کشاورز برای کشت برنج، گندم یا کلزا بهترین بذر را انتخاب میکند، دامدار نیز باید دامهای برتر را شناسایی و برای تولید نسلهای بهتر انتخاب کند. پلاکگذاری یکی از راهکارها بوده که پایه ثبت سوابق و اجرای موفق برنامههای اصلاح نژادی است و در نهایت به افزایش درآمد و کاهش هزینههای دامدار منجر میشود.
وی گفت: همچنین همخونی در دامپروری میتواند موجب بروز صفات نامطلوب شود؛ از این رو باید مدیریت جفتگیری در گله جدی گرفته شود. با استفاده از پلاک گوش میتوان دامهای خویشاوند، برادر و خواهر یا دامهای متعلق به نسلهای مختلف را شناسایی و از جفتگیری نامناسب جلوگیری کرد.
هلاکو درباره نقش پلاک گوش در اثبات مالکیت نیز اظهار کرد: ممکن است دام در مراتع یا روستا گم شود یا به سرقت برود. در چنین شرایطی، شماره پلاک گوش مهمترین ابزار برای اثبات مالکیت دامدار است. هرچند سارقان ممکن است پلاک را جدا کنند، اما نبود پلاک نیز میتواند نشانهای از سرقت یا مالکیت نامشخص دام باشد.
وی خاطرنشان کرد: برای اجرای این طرح در هر شهرستان پیمانکار مشخصی انتخاب شده است و دامداران میتوانند با مراجعه به مجریان مربوط، نسبت به پلاکگذاری دامهای خود و ثبت مشخصات آنها در سامانه اقدام کنند.
پلاک گذاری، راهی برای مقاله با سرقت و قاچاق دادم
معاونت بهبود تولیدات دامی جهادکشاورزی گلستان نیز میگوید: اجرای طرح پلاکگذاری دام با اهدافی از جمله تسهیل در جابجایی دام بین استانها، تامین نهادهها، مقابله با قاچاق دام یا پیشگیری از سرقت و همچنین اصلاح نژاد صورت میگیرد.
رضا نظری اظهار کرد: این طرح از سال ۱۳۹۸ در استان گلستان اجرا شده و تاکنون با مشارکت اتحادیه دامداران و شرکتهای تعاونی وابسته و نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی استان تعداد ۳.۵ میلیون راس دام، پلاکگذاری شده است.
وی یادآور شد: اکنون کارشناسان معاونت امور دام مدیریت جهادکشاورزی در شهرستانهای تابعه این آمادگی را دارند که مشاوره لازم را به دامداران برای پلاکگذاری دامهایشان ارایه دهند.
نظری همچنین از دامداران و پرورشدهندگان دام در استان درخواست کرد که برای کسب اطلاعات بیشتر و تسریع در امر پلاک کوبی و بیمه دام خود به مدیریت و مراکز جهاد کشاورزی مراجعه کنند.
دیدگاهتان را بنویسید