هشدار کم‌آبی در مسیر کوچ پاییزی عشایر خراسان شمالی

عشایر خراسان شمالی با سرد شدن هوا و کاهش پوشش گیاهی مراتع ییلاقی، از ارتفاعات شاه‌جهان، گلیل و سرانی، فاروج، سالوک و آلاداغ حرکت خود را به سمت دشت‌های گرم‌تر قشلاق در استان گلستان آغاز می‌کنند. این جابه‌جایی فصلی، علاوه بر انتقال دام‌ها، مستلزم همراهی خانواده‌ها و تأمین نیازهای روزمره آنان در طول مسیر است.

در برخی محورهای اصلی کوچ، مسافت حرکت به بیش از ۴۰۰ کیلومتر می‌رسد و خانواده‌های عشایری برای استراحت و ادامه مسیر از توقفگاه‌ها و اتراقگاه‌های بین‌راهی استفاده می‌کنند. با این حال، نبود چشمه یا منابع مطمئن آب در بعضی نقاط، دسترسی به آب را به یکی از مسائل مهم در طول این جابه‌جایی تبدیل کرده است.

چهار تانکر برای خدمات‌رسانی به عشایر

میثم وحیدی، مدیرکل امور عشایر خراسان شمالی، از اختصاص چهار دستگاه تانکر آبرسانی برای ارائه خدمات به عشایر در ماه‌های پیش رو خبر داده است.

تأمین آب در مناطق قشلاقی و مسیرهای استقرار عشایر در استان گلستان نیز از جمله موضوعاتی است که در نشست‌های مسئولان استان مورد توجه قرار گرفته است. در این میان، استقرار به‌موقع تانکرها و هماهنگی خدمات آبرسانی با مسیر حرکت خانوارها از موضوعات مرتبط با این خدمت‌رسانی به شمار می‌رود.

آب در جریان کوچ، هم برای مصرف آشامیدنی اعضای خانواده و هم برای تأمین نیاز دام‌ها ضرورت دارد. از این رو، در نقاطی که امکان دسترسی مستقیم به منابع آب وجود ندارد، خانواده‌ها ناگزیرند تأمین این نیاز را در کنار تهیه آذوقه و سوخت دنبال کنند.

کمبود یا تأخیر در تأمین آب، علاوه بر دشواری‌های روزمره خانوارها، می‌تواند سلامت دام‌ها و معیشت خانواده‌های وابسته به دامداری را نیز تحت تأثیر قرار دهد.

زندگی نزدیک به ۳۰ هزار نفر با دامداری و کوچ

خراسان شمالی حدود هفت هزار و ۸۴۲ خانوار عشایری با جمعیتی نزدیک به ۳۰ هزار نفر دارد. این جمعیت کوچ‌رو حدود ۶۱۰ هزار رأس دام سبک را نگهداری می‌کند و در تأمین گوشت قرمز و تولید صنایع‌دستی استان سهم دارد.

در جریان کوچ، مسئولیت‌های خانوادگی و معیشتی میان اعضای ایل تقسیم می‌شود؛ مردان در تدارک مسیر، ایمنی راه و تهیه مایحتاج مشارکت دارند و زنان نیز در کنار رسیدگی به کودکان و امور روزمره، فرآوری فرآورده‌های لبنی و تولید دست‌بافته‌ها را دنبال می‌کنند.

در چنین شرایطی، دسترسی به آب از نیازهای مشترک خانواده و دام‌هاست و نبود منابع مطمئن در مسیر، برنامه‌ریزی برای تأمین آن را به بخشی از تدارکات کوچ تبدیل می‌کند.

پیگیری مسائل عشایر در همکاری خراسان شمالی و گلستان

تأمین نهاده‌های دامی، آرد و نفت سفید نیز از دیگر نیازهای عشایر در فصل کوچ و استقرار در مناطق قشلاقی است. دسترسی به این اقلام در مناطق دوردست، به هماهنگی دستگاه‌های مسئول و همکاری استان‌های هم‌جوار وابستگی دارد.

بهمن نوری، استاندار خراسان شمالی، بر ضرورت رفع موانع قانونی و تقویت همکاری با استان گلستان تأکید کرده است. وی همچنین تشکیل کارگروه مشترک با حضور معاونان استانداری‌های دو استان را برای پیگیری موضوعاتی از جمله آب، راه، آموزش، بیمه و تأمین آرد خواستار شده است.

کوچ پاییزی عشایر خراسان شمالی در شرایطی ادامه دارد که خانواده‌ها باید در طول مسیر، زندگی و دارایی خود را همراه دام‌ها جابه‌جا کنند و هم‌زمان نیازهای اساسی خود را در توقفگاه‌ها و محل‌های استقرار تأمین کنند.

دنیا با صدای رسانه زنده است – کیوبای | QOBI.IR