شاهرود با برخورداری از ۳۰ هزار هکتار اراضی کشاورزی، یکی از مراکز مهم تولید محصولات کشاورزی استان سمنان محسوب می‌شود و بخش قابل توجهی از فعالیت‌های اقتصادی آن با استمرار تولید در مزارع، واحدهای دام و طیور، گلخانه‌ها و سایر فعالیت‌های وابسته به کشاورزی ارتباط دارد.
برخی کشاورزان در منطقه پشت بسطام می‌گویند فرآیند دریافت سهمیه سوخت با مراحل اداری طولانی همراه است و در شرایط سرد سال، تأخیر در تحویل سوخت می‌تواند مشکلات بیشتری برای فعالیت‌های روزمره آنان ایجاد کند.
یکی از مهم‌ترین گلایه‌های این بهره‌برداران به ماهانه بودن سهمیه‌ها بازمی‌گردد؛ به گفته آنان، امکان ذخیره‌سازی سوخت تخصیص‌یافته وجود ندارد و در صورت مراجعه نکردن به مراکز عرضه در مهلت تعیین‌شده، سهمیه همان ماه از دست می‌رود. کشاورزان معتقدند شرایط آب‌وهوایی و افزایش نیاز به سوخت در روزهای سرد باید در نحوه تخصیص و توزیع سهمیه‌ها مورد توجه قرار گیرد.
این مطالبه تنها به فعالان زراعی محدود نیست. زنبورداران کوچنده نیز به دلیل نداشتن محل فعالیت ثابت، برای تأمین سوخت مورد نیاز گرمایش و پخت‌وپز با شرایط متفاوتی مواجه‌اند و خواستار همراهی بیشتر دستگاه‌های مسئول هستند.
در بخش دیگری از این مطالبات، صاحبان خانه‌باغ‌های کارگری به نبود شبکه گازرسانی و محدودیت‌های قانونی برای دریافت سوخت اشاره می‌کنند. آنان می‌گویند در شرایطی که کارگران برای اقامت در خانه‌باغ‌های ۴۰ متری به امکانات گرمایشی و سوخت پخت‌وپز نیاز دارند، الزام به ارائه مجوز ساخت، دریافت سهمیه را برای بسیاری از متقاضیان دشوار کرده است؛ چراکه در تعدادی از روستاهای فاقد گاز، خانه‌باغ‌ها مجوز ساخت ندارند.
سهمیه سوخت؛ فاصله میان نیاز واقعی و ظرفیت تخصیص
سرپرست اداره جهاد کشاورزی شاهرود با اشاره به روند تأمین سوخت بخش کشاورزی اظهار کرد: تأمین سوخت تراکتورها، واحدهای دام و طیور، زنبورداران، گلخانه‌ها و خانوارهای واجد شرایط در حال انجام است و مدیریت جهاد کشاورزی تلاش می‌کند درخواست‌های ثبت‌شده را در کوتاه‌ترین زمان ممکن بررسی و برای ادامه فرآیند به شرکت پخش فرآورده‌های نفتی ارسال کند.
محمدحسن غریب‌مجنی درباره نحوه دریافت سهمیه سوخت تراکتورها توضیح داد: مالکان این ماشین‌آلات ابتدا باید در سامانه مربوط ثبت‌نام کنند و پس از تکمیل مراحل و تأیید مدارک، برای دریافت سوخت معرفی شوند.
وی با تأکید بر اینکه بررسی درخواست‌های تخصیص سوخت تراکتورها در مدیریت جهاد کشاورزی متوقف نشده است، افزود: تلاش مجموعه بر این است که درخواست‌ها در نخستین فرصت تأیید و به شرکت پخش فرآورده‌های نفتی ارسال شود؛ با این حال، حجم بالای تقاضا و تراکم کاری در برخی مقاطع ممکن است موجب تأخیر در تخصیص سوخت شود.
غریب‌مجنی درباره میزان سهمیه اختصاص‌یافته نیز گفت: با توجه به کاهش سهمیه‌های سوخت در کشور، ممکن است میزان سوخت تخصیصی پاسخگوی نیاز واقعی همه کشاورزان نباشد، اما تلاش می‌شود متناسب با فعالیت‌های کشاورزی، سهمیه مورد نیاز در اختیار بهره‌برداران قرار گیرد.
این اظهارات در شرایطی مطرح می‌شود که کشاورزان علاوه بر زمان‌بر بودن برخی مراحل اداری، درباره تناسب سهمیه‌های اختصاص‌یافته با میزان فعالیت و نیاز واقعی خود نیز پرسش‌هایی دارند؛ به‌ویژه در دوره‌هایی که سرمای هوا مصرف سوخت را افزایش می‌دهد.
خانه‌باغ‌ها؛ گره قانونی در مسیر دریافت سوخت
یکی از بخش‌های پرچالش تخصیص فرآورده‌های نفتی در شاهرود به خانه‌باغ‌ها مربوط می‌شود؛ واحدهایی که بخشی از آن‌ها برای اسکان کارگران و انجام فعالیت‌های کشاورزی مورد استفاده قرار می‌گیرند.
سرپرست جهاد کشاورزی شاهرود درباره ضوابط تأمین نفت سفید، گازوئیل و گاز مایع برای این واحدها گفت: در فرآیند درخواست سوخت، شرکت نفت ابتدا از شرکت گاز استعلام می‌کند تا مشخص شود محل مورد نظر به شبکه گازرسانی متصل است یا خیر. در صورت تأیید نبود شبکه گاز در منطقه، امکان اختصاص سوخت مورد نیاز متقاضی فراهم می‌شود.
وی افزود: استعلام و دریافت تأییدیه برای متقاضیان سوخت خانه‌باغ‌های کارگری یک‌بار در طول سال انجام می‌شود و پس از ثبت اطلاعات و تأیید در سامانه، افراد می‌توانند در ماه‌های بعد نیز برای دریافت سهمیه اقدام کنند.
غریب‌مجنی با اشاره به تعداد بالای واحدهای متقاضی در شهرستان اظهار کرد: در شاهرود حدود چهار تا پنج هزار خانه‌باغ متقاضی دریافت سوخت وجود دارد که بخشی از آن‌ها فاقد مجوز قانونی هستند. با توجه به این تعداد، امکان بازدید و بررسی تک‌تک واحدها وجود ندارد.
وی ادامه داد: سیاست مجموعه بر این است که خانه‌باغ‌های قدیمی، به‌ویژه واحدهایی که کشاورزان در زمان فعالیت‌های زراعی برای اسکان کارگران از آن‌ها استفاده می‌کنند، با مساعدت بیشتری بررسی شوند تا در تأمین سوخت مورد نیازشان مشکلی ایجاد نشود.
سرپرست جهاد کشاورزی شاهرود در عین حال تصریح کرد: خانه‌باغ‌های جدیدی که بدون مجوز ساخته شده‌اند، امکان دریافت فرآورده‌های نفتی را ندارند و برای اختصاص سوخت باید ضوابط و مجوزهای قانونی رعایت شود.
تفاوت میان خانه‌باغ‌های قدیمی و واحدهای تازه‌ساخت، یکی از محورهای اصلی سیاست اعلام‌شده برای بررسی درخواست‌هاست؛ موضوعی که در کنار نبود امکان بازدید از تمام واحدها، فرآیند رسیدگی به تقاضاهای سوخت را با محدودیت‌هایی همراه کرده است.
زنبورداران و مرغداران؛ دو گروه با شرایط متفاوت
تأمین سوخت برای واحدهای تولیدی و فعالیت‌های وابسته به کشاورزی نیز تابع ضوابط مشخصی است. غریب‌مجنی در این باره گفت: مرغداران و زنبورداران می‌توانند با ارائه مدارک مورد نیاز و مراجعه به مدیریت جهاد کشاورزی، پس از تأیید درخواست برای دریافت سوخت به شرکت نفت معرفی شوند.
وی با اشاره به ظرفیت واحدهای مرغداری شاهرود بیان کرد: ۸۲ واحد مرغداری در شهرستان وجود دارد که دست‌کم بیش از ۵۰ واحد از آن‌ها در هر دوره فعال هستند و به تأمین سوخت نیاز دارند.
شرایط زنبورداران به دلیل ماهیت کوچندگی این فعالیت متفاوت است. سرپرست جهاد کشاورزی شاهرود اظهار کرد: زنبورداران به دلیل جابه‌جایی مستمر و نداشتن محل فعالیت ثابت، باید مجوز جابه‌جایی و فعالیت خود را ارائه کنند.
به گفته وی، پس از تأیید مدارک و ثبت اطلاعات بهره‌برداران در سامانه سرشماری زنبورستان‌ها، سوخت مورد نیاز آنان اختصاص می‌یابد.
این در حالی است که زنبورداران در مطالبات خود بر ضرورت تأمین سوخت برای گرمایش و پخت‌وپز در محل استقرار موقت تأکید دارند و خواستار توجه بیشتر مسئولان به شرایط خاص فعالیت خود هستند.
محدودیت زمانی توزیع؛ سهمیه‌ای که پس از ۲۵ ماه از دسترس خارج می‌شود
یکی دیگر از موضوعات مورد تأکید جهاد کشاورزی شاهرود، زمان مراجعه برای دریافت سوخت است؛ محدودیتی که به گفته مسئولان، بخشی از گلایه‌های بهره‌برداران از فرآیند توزیع را نیز توضیح می‌دهد.
غریب‌مجنی با تأکید بر ضرورت مراجعه به‌موقع کشاورزان اظهار کرد: شرکت نفت از بیست‌وپنجم هر ماه تا پایان ماه سوخت‌رسانی انجام نمی‌دهد و به همین دلیل، بهره‌برداران باید پیش از بیست‌وپنجم برای دریافت سهمیه خود اقدام کنند.
وی افزود: برخی کشاورزان دریافت سوخت را به روزهای پایانی ماه موکول می‌کنند، در حالی که پس از بیست‌وپنجم امکان دریافت سوخت از شرکت نفت وجود ندارد و این مسئله ممکن است موجب نارضایتی و ایجاد مشکل برای آنان شود.
این محدودیت زمانی در کنار ماهانه بودن سهمیه‌ها و نبود امکان ذخیره‌سازی، از جمله مواردی است که کشاورزان باید هنگام برنامه‌ریزی برای دریافت سوخت در نظر بگیرند.
۱۶۲ گلخانه در انتظار تأمین سوخت جایگزین
گلخانه‌ها نیز از دیگر مصرف‌کنندگان سوخت در بخش کشاورزی شاهرود هستند و در روزهای سرد، تأمین انرژی مورد نیاز برای حفظ شرایط دمایی واحدهای تولیدی اهمیت ویژه‌ای دارد.
سرپرست جهاد کشاورزی شاهرود با اشاره به وجود ۱۶۲ واحد گلخانه‌ای در شهرستان گفت: گلخانه‌هایی که تجهیزات لازم برای استفاده از سوخت جایگزین را دارند و به‌صورت دوگانه‌سوز فعالیت می‌کنند، می‌توانند برای تأمین سوخت مورد نیاز خود به جهاد کشاورزی مراجعه کنند.
وی بیان کرد: درخواست متقاضیانی که شرایط و تجهیزات لازم را داشته باشند، بررسی می‌شود و فرآیند تأمین سوخت جایگزین برای آن‌ها انجام خواهد شد.
تأکید بر کوتاه شدن مسیر اداری تخصیص سوخت
در پاسخ به انتقاد برخی کشاورزان درباره طولانی شدن زمان تأیید درخواست‌ها، غریب‌مجنی گفت: به کارکنان مجموعه تأکید شده است درخواست‌های متقاضیان در کوتاه‌ترین زمان ممکن بررسی و تأیید شود تا بهره‌برداران برای انجام مراحل بعدی و دریافت سوخت با معطلی مواجه نشوند.
با وجود این تأکید، بخشی از مطالبات کشاورزان همچنان به نحوه اجرای فرآیندها، میزان سهمیه‌های تخصیصی و محدودیت‌های قانونی دریافت سوخت بازمی‌گردد؛ مسائلی که در شرایط سرمای هوا برای گروه‌هایی مانند زنبورداران و بهره‌برداران دارای خانه‌باغ کارگری اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
در حال حاضر، سیاست اعلام‌شده جهاد کشاورزی شاهرود بر بررسی درخواست‌ها، معرفی متقاضیان واجد شرایط به شرکت نفت، مساعدت در رسیدگی به خانه‌باغ‌های قدیمی و تأمین سوخت واحدهای تولیدی دارای شرایط قانونی استوار است؛ در مقابل، کاهش سهمیه‌های سوخت در کشور، محدودیت توزیع در روزهای پایانی ماه و الزام به رعایت ضوابط قانونی همچنان از موانع مطرح‌شده در مسیر دسترسی بهره‌برداران به سوخت به شمار می‌رود.
دیدگاهتان را بنویسید