خریدگندم؛از قیمت‌گذاری تا اجرا/ نوشدارویی به نام پاداش

بازار کسب و کار- سرویس اقتصادی: بر اساس آمار ارائه شده در سالجاری بیش از ۲.۲ میلیون هکتار اراضی آبی و ۴.۶ میلیون هکتار اراضی دیم کشور به زیر کشت گندم رفته است که از این میزان ۳۵۰ تا ۴۰۰ هزار هکتار از اراضی کشاورزی به کشت گندم در گلستان اختصاص دارد.

بر اساس آخرین اظهارات رییس سازمان جهاد کشاورزی گلستان پیش بینی می‌شود امسال بیش از یک میلیون تن محصول از گندمزار‌های گلستان برداشت شود.

گلستان به عنوان دومین استان تولید کننده گندم یکی از استان‌های شاخص در تولید این محصول با گلوتن بالا است که هر ساله محصول آن هم‌قیمت با دیگر استان‌های کشور خریداری می‌شود.

مساله‌ای که بارها و بارها مورد انتقاد کشاورزان، مسئولان و نمایندگان مجلس استان بوده  و حتی در سفر سال گذشته نوری قزلجه وزیر جهاد و رییس کمیسیون کشاروزی  مجلس به گلستان به صراحت درخواست تفاوت خریدقیمت گندم گلستان با دیگر استان‌ها مطرح شد که تا این لحظه توجه جدی به این درخواست صورت نگرفته است.

با توجه به اینکه هرسال و در فصل بهار تولید گندم پیش‌بینی شده در گلستان که بخش زیادی از آن را گندمزارهای دیم تشکیل می‌دهند منوط به بارش های مداوم بهاری است، لذا امسال نیز باید منتظر ماند و دید که در اوایل فصل بهار میزان بارش‌ها تا چه اندازه می‌تواند تولید پیش‌بینی شده را اجرائی کند.

هزینه‌های تولید با قیمت خرید همخوانی ندارد

گندمکاران می‌گویند پارسال هزینه تولید هر هکتار حدود ۵۰ تا ۶۰ میلیون تومان بوده، اما امسال این رقم تقریباً دو برابر شده است. در عین حال، درآمد کشاورزان ریالی است و نوسانات ارزی مستقیماً به سود آنان تبدیل نمی‌شود.

علی رمضان رمضانی یکی از کشاورزان گلستانی با بیان اینکه شاید امسال آخرین سالی باشد که به سمت کشت گندم میروم گفت: افزایش قیمت کودهای شیمایی مورد نیاز کشاورزان به شدت افزایش یاقته و در برخی مواقع کمیاب هم شده است.

نرخ اعلام شده خرید تضمینی گندم حیرت آور است

وی افزود: کودهایی که با نرخ دولتی در برخی مواقع به کشاروزان فروخته می‌شود یا گاهی از جنس مرغوب نیست و یا اینکه یه دلیل سهمیه بندی مابقی سم و کودهای مورد نیاز را باید از بازار آزاد با قیمت های بالا تهیه کنند.

رمضانی گفت: چنانچه امسال دولت مبالع خرید گندم را با نرخ متناسب با تورم خریداری نکند بدون شک دیگر کاشت این محصول توجیه چذیر نیست.

در همین راستا بهمن‌ماه سال گذشته رئیس بنیاد ملی گندمکاران ایران اعلام کرد که  پس از آزادسازی نرخ ارز، ساختار هزینه تولید به طور کامل دگرگون شده و قیمت کود‌های مختلف از دو و نیم تا شش برابر افزایش یافته است.

عطاءالله هاشمی تأکید کرد: افزایش نرخ ارز، هزینه خدمات و نهاده‌های تولید گندم را به شدت تحت تأثیر قرار داده است.

وی در دوم فرودین امسال اظهار کرد که باتوجه به افزایش هزینه‌های تولید پس از حذف ارز ترجیحی قرار شد مبلغ خریدتضمینی گندم  به‌روزرسانی شده و مورد بازنگری در شورای قیمت‌گذاری محصولات کشاورزی قرار گیرد.

ذخیره سازی ۳ هزار تن کود اوره در گلستان

مدیر شرکت خدمات حمایتی کشاورزی استان گلستان بهمن سال گذشته نیز از تخصیص ۱۰۰ کیلوگرم کود اوره برای مصرف سرک مرحله اوره و ۵۰ کیلوگرم کود اوره مازاد بر سهمیه برای پیمانکاران تکثیری بذر گندم و جو در گلستان خبر داده بود.

مجید محمدی اظهار کرد: در سال زراعی جاری، در سطح ۴۹۱ هکتار جو و ۱۳ هزار و ۷۵۳ هکتار گندم، قرارداد با پیمانکاران تکثیری گلستان منعقد شده است.

مدیر شرکت خدمات حمایتی کشاورزی استان گلستان افزود: امسال علاوه بر تخصیص ۱۰۰ کیلوگرم کود اوره برای مصرف سرک، ۵۰ کیلوگرم کود اوره مازاد بر سهمیه برای پیمانکاران تکثیری بذر گندم و جو اختصاص می‌یابد.

وی گفت: این میزان کود اوره توسط مدیریت زراعت سازمان جهاد کشاورزی استان بر اساس راست آزمایی اطلاعات آنها در سامانه پهنه بندی در سامانه پایش مواد کودی بارگذاری خواهد شد و پیمانکاران تکثیری بذر می‌توانند با مراجعه به مراکز خدمات تابعه شهرستان خود در صورت موجودی انبار کارگزاران کود، سهمیه کودی خود را دریافت کنند.

وی همچنین قیمت هر کیسه کود اوره پنجاه کیلویی را بر اساس همان قیمت قبلی، شش میلیون و ۸۷۶ هزار و‌ ۹۵۰ ریال اعلام کرد.

محمدی  در ان زمان خاطرنشان کرد: در حال حاضر بیش از ۳ هزار تن کود اوره در انبارهای استان ذخیره‌سازی شده است و روزانه ۲۵۰ الی ۳۰۰ تن کود اوره از مبادی،پتروشیمی ها و انبارهای سازمانی این شرکت به کارگزاری‌های کود استان حمل می‌شود.

قمت تضمینی، ضامن تولید گندم 

در همین زمینه علی‌قلی ایمانی مدیرعامل بنیاد ملی گندمکاران ایران گفت:  قیمت جهانی گندم با احتساب هزینه‌های ورودی به گمرکات کشور بین ۵۰ تا ۵۲ هزار تومان تمام می‌شود؛ بنابراین با توجه به افزایش هزینه‌های تولید، قیمت داخلی برای پایداری تولید باید در همین حدود تعیین شود.

کارشناسان اقتصادی نیز هشدار می‌دهند در صورت تعیین نرخ پایین‌تر از هزینه واقعی تولید، کشاورزان از کشت گندم فاصله می‌گیرند و کشور ناچار به واردات گندم با قیمت بالاتر خواهد شد.

به گفته بهزاد محمودی کارشناس اقتصاد کشاورزی، تعادل زمانی برقرار می‌شود که قیمت خرید تضمینی هم هزینه تولید را پوشش دهد و هم انگیزه کشاورزان را حفظ کند.

تخصیص ۳۰ همت اعتبار برای بیمه کشاورزان

در اسفند ماه سال گذشته نیز محمدجواد عسکری ، رییس کمیسیون کشاورزی مجلس گندم را محصولی استراتژیک توصیف کرد و افزود: در شرایط کنونی که کشور در وضعیت حساس بین‌المللی قرار دارد، ضروری است حداقل در حوزه محصولات راهبردی مانند گندم، توان تولید و ذخایر داخلی تقویت شود.

وی با اشاره به مصوبات حمایتی مجلس در بخش کشاورزی، ادامه داد: به دولت و وزارت جهاد کشاورزی اجازه داده شده از محل مولدسازی، تا ۵۰ همت برای تأمین کود هزینه شود تا نهاده‌های مورد نیاز در قالب مناسب در اختیار کشاورزان قرار گیرد. همچنین در بخش بیمه کشاورزی، ۳۰ همت اعتبار پیش‌بینی شده تا بیمه به معنای واقعی اجرا و اعتمادسازی لازم برای بهره‌برداران ایجاد شود.

عسکری تصریح کرد: هدف این است که کشاورزان با اطمینان خاطر نسبت به بیمه اقدام کنند و در صورت بروز تنش‌های محیطی از جمله سرما، گرما، تگرگ، سیل، آفات و بیماری‌ها، خسارات آن‌ها به‌موقع جبران شود.

در تاریخ چهارم فرودین امسال معاون وزارت جهاد کشاورزی خبر داد: بهای هر کیلوگرم گندم در خرید تضمینی معادل ۴۹ هزار و ۵۰۰ تومان است.

مجید آنجفی بیان کرد: قیمت نهایی گندم در خرید تضمینی بسته به کیفیت محصول و با احتساب جایزه خرید معادل ۴۹ هزار و ۵۰۰ تومان خواهد بود.

نوش دارویی به نام پاداش

وی با اشاره به آغاز برداشت و خرید تضمینی گندم از ۱۰ تا ۱۵ فروردین ماه، افزود: با توجه به شرایط آب و هوایی، برداشت و خرید تضمینی گندم از استان‌های جنوبی کشور شامل استان‌های هرمزگان، سیستان و بلوچستان، بوشهر، جنوب استان فارس، خوزستان و استان ایلام آغاز و با توجه به شرایط اقلیمی، به استان‌های دیگر تعمیم داده می‌شود.

معاون امور زراعت وزارت جهاد کشاورزی گفت: براساس مصوبه شورای قیمت گذاری و اتخاذ سیاست‌های حمایتی محصولات اساسی که وزیر جهاد کشاورزی ابلاغ کرده است، به ازای هر کیلوگرم گندم که در مصوبه مهر سال گذشته ۲۷ هزار و ۵۰۰ تا ۲۹ هزار و ۵۰۰ تومان برحسب کیفیت و درجه بندی تعیین و ابلاغ شده بود، مابه‌التفاوت پاداش و جایزه تحویل به میزان ۲۰۰ هزار ریال به ازای هرکیلوگرم در نظر گرفته شده است.

وی یادآور شد: پیش از این قیمت هر کیلوگرم گندم برای سال زراعی جاری ۲۷ هزار و ۵۰۰ تا ۲۹ هزار و ۵۰۰ تومان تعیین شده بود که با توجه به آزادسازی نرخ ارز و حذف ارز ترجیحی از کالا‌های اساسی به منظور حمایت از کشاورزان و گندمکاران و همچنین با در نظر گرفتن افزایش هزینه‌های تولید برای هر کیلوگرم محصول، مابه‌التفاوتی به عنوان جایزه و پاداش تحویل در نظر گرفته شده است.

آنجفی بیان کرد: با تلاش همه فعالان بخش، برنامه تولید گندم سال زراعی ۱۰۰ درصد محقق شده و بیش از ۲.۲ میلیون هکتار اراضی آبی و ۴.۶ میلیون هکتار اراضی دیم کشور به زیر کشت رفته و بارداری انجام شده است و امیدواریم سال زراعی مطلوبی پیش رو خواهیم داشت.

ابهام در قیمت گذاری کشاورزان را دلسرد می‌کند

نماینده مردم گرگان و اق قلا و عضو کمیسیون کشاورزی، آب، منابع طبیعی و محیط زیست مجلس شورای اسلامی و عضو ناظر شورای قیمت‌گذاری محصولات اساسی، در واکنش به قیمت اعلام شده عنوان کرد که هرگونه ابهام در این زمینه موجب تزلزل و نگرانی کشاورزان خواهد شد.

عبدالغفور امان‌زاده به آخرین رایزنی‌ها با معاون اقتصادی وزارت جهاد کشاورزی درباره تعیین نرخ خرید تضمینی گندم اشاره کردو گفت: چند روز پیش با فتحی، معاون اقتصادی وزارت جهاد کشاورزی، در این زمینه صحبت کردم. دیروز نیز مصاحبه‌ای از یکی از اعضای شورای قیمت‌گذاری مشاهده کردم که برای من قابل هضم نبود و ابهاماتی ایجاد کرد. به همین دلیل مجدداً با معاون اقتصادی وزارت صحبت کردم و جویای جزئیات شدم.

وی بیان اینکه در گفت‌وگوی اخیر خود بر لزوم مشخص شدن قیمت واقعی برای کشاورزان تأکید کرده است، گفت: هدف این است که کشاورزان با خیال راحت و انگیزه کافی کار خود را ادامه دهند و گندم خود را تحویل دهند.

معاون اقتصادی وزیر به من اعلام کرد که قیمت مبنا همان ۲۷ هزار و ۵۰۰ تومان است که بر مبنای کیفیت در نظر گرفته شده، اما قرار است مبلغ ۲۰ هزار تومان نیز به آن اضافه شود.

عضو ناظر مجلس در شورای قیمت‌گذاری محصولات اساسی مجلس با اشاره به نگرانی خود از نحوه اعمال این افزایش قیمت، تصریح کرد: این تفکیک قیمت باید برای ما و به ویژه برای کشاورزان کاملاً شفاف شود. باید مشخص گردد که آیا این ۲۰ هزار تومان به صورت واقعی به قیمت گندم اضافه می‌شود یا تحت عنوان پاداش، تشویق یا مواردی از این دست پرداخت خواهد شد. متأسفانه تجربیاتی از سال گذشته وجود دارد که پرداخت‌های قطره‌چکانی و تبصره‌دار مشکلاتی را برای کشاورزان و دامداران ایجاد کرد.

وی تأکید کرد: از نظر بنده، نرخ خرید تضمینی گندم باید کاملاً مشخص و یکجا به کشاورزان اعلام شود. اگر قرار است ۲۰ هزار تومان اضافه شود، بهتر است قیمت نهایی به صورت شفاف مثلاً ۴۹ هزار و ۵۰۰ تومان (با احتساب ۲۰ تومان روی ۲۹ هزار و ۵۰۰ تومان مبنا) یا به هر شکل صریح دیگری اعلام گردد تا کشاورز بداند محصول خود را با چه قیمتی به صورت قطعی تحویل می‌دهد.

امان‌زاده در پایان با ابراز نگرانی از نبود جلسه جمع‌بندی برای تصمیم‌گیری نهایی در این خصوص، خاطرنشان کرد: باید از ایجاد هرگونه ابهام و تزلزل در میان کشاورزان جلوگیری شود. من این موضوع را از زبان معاون اقتصادی وزیر پیگیری کردم و تأکید دارم که قیمت باید با شفافیت کامل اعلام شود تا کشاورزان  با آرامش خاطر و بدون دغدغه فعالیت خود را ادامه دهند.

گفته‌های امان زاده نشان می‌دهد قیمت‌گذاری به گونه‌ای ابهام‌آمیز تعیین شده تا خرید به صرفه از کشاورزان بر مبنای پاداش باشد و به نوعی هم کشاورزان تمایل به کاشت این محصول استراتژیک را کاهش ندهند، هم اینکه افزایش را منوط به کیفیت محصول کرده است و این در حالی است که چنانچه بارش های مورد نیاز در فصل بهار به موقع انجام نشود و یا اینکه در زمان نامناسب رخ دهد، کشاورزان دچار خسارت شده و امکان دریافت پاداش مورد نظر را در زمان فروش نخواهند داشت.