کاهش مقرریبگیران بیمه بیکاری در گلستان
بازار کسب و کار– سرویس اقتصادی: کارشناسان این حوزه معتقدند با برنامهریزی علمی و بهرهگیری از فناوریهای نوین، همین بارشها میتواند به یکی از پایدارترین منابع آب در سالهای کمبارش تبدیل شوند.
بارانی که امروز بر زمین میبارد، اگر با نگاهی علمی و مدیریت درست همراه شود، میتواند به ذخیرهای حیاتی برای روزهای سخت خشکسالی تبدیل شود. در سالهای اخیر، همزمان با تشدید کمآبی و بینظمی الگوی بارش، اهمیت این واقعیت ساده بیش از پیش آشکار شده است.
در بسیاری از مناطق، بارشها بهجای آنکه به منابع پایدار آبی تبدیل شوند، به سرعت به رواناب تبدیل شده، وارد فاضلاب یا رودخانهها میشوند و عملاً از چرخه مصرف شهری خارج می شوند، این در حالی است که این بارشها میتواند با کمی برنامهریزی و بهرهگیری از فناوریهای نوین به یکی از ارزانترین و مطمئنترین روشهای تأمین آب بدل شود.
استان گلستان نیز در سالهای اخیر با چالش جدی خشکسالی و تغییر الگوی بارشها روبرو بوده است؛ وضعیتی که نه تنها منابع آبی را با تهدید مواجه کرده، بلکه ضرورت بازنگری در مدیریت منابع را بیش از پیش نمایان ساخته است.
اما واقعیت تلخ این است که بسیاری از این بارشها در این استان بهجای ذخیره شدن، بهسرعت به رواناب تبدیل شده و بدون مدیریت هدر می روند. اینکه چرا نمیتوان این هدررفت را مدیریت و در جهت جلوگیری از خشکسالی ذخیرهسازی کرد سوالی است که خبرنگار بازار کسب و کار در گفت و گوی اختصاصی با سید محسن حسینی، کارشناس حوزه آب، به آن پرداخته است.
حسینی با اشاره به رفتار متفاوت بارشها و اثرات آن در طبیعت اظهار کرد: زمین نسبت به شدت و مدت زمان بارش ها واکنش های متفاوتی نشان میدهد.
وی افزود: بارشها با شدت کم معمولاً فرصت نفوذ بیشتری دارند، اما وقتی خاک اشباع میشود، رواناب شکل میگیرد و پوشش گیاهی، بهویژه بوتهها و علفها، نفوذپذیری زمین را افزایش میدهد و درختان نیز سرعت برخورد قطرات را کاهش میدهند.
حسینی ادامه داد: در این بین اگر بارشهای رگباری شدت بالایی داشته باشند در کوتاهمدت رواناب های سنگین و حتی سیلاب ایجاد میکنند.
این کارشناس ادامه داد: در گذشته زمینِ زیر ساختمانهای امروزی، اغلب مرتع، جنگل یا زمین کشاورزی بود و باران بهخوبی فرصت نفوذ داشت؛ اما امروز آب باران از بامها به وسیله ناودان روی پیادهروهای عایق شده تخلیه میشود، سپس به جوی ریخته و با بالا آمدن سطح آب، وارد خیابانها میشود.
حسینی افزود: همین روند ساده بهظاهر ناچیز، علت بسیاری از آبگرفتگیهای شهری است.
وی یکی از سادهترین و درعینحال قدیمیترین روشهای مدیریت بارش ها را جمعآوری آب باران از بام ساختمانها عنوان کرد و گفت: در این روش آب باران از طریق ناودان به مخازن هدایت میشود و پیش از ذخیرهسازی مرحلهای به نام «پیشتصفیه نخستین بارش» انجام میشود تا گرد و غبار یا آلودگیهای اولیه حذف شده و در نهایت آب ذخیرهشده میتواند برای آبیاری، شستوشو یا حتی تغذیه سامانههای نفوذ به زمین استفاده شود.
وی در ادامه بیان کرد: این روش در مقیاس خانگی و محلهای بسیار کاربردی و در بسیاری از کشورها جزو سیاستهای رسمی مدیریت پایدار آب محسوب می شود.
این کارشناس با اشاره به تفاوت شرایط خاکی شهرها تصریح کرد: به دلیل نوع خاک شهرهای استان که در برخی مناطق شور یا سخت است نوع و اندازه مخازن به میزان بارشها بستگی دارد و معمولاً جنس آنها فایبرگلاس تولید میشود.
حسینی اظهار کرد: در شهرهایی مثل گرگان، بسته به جنس خاک، امکان تزریق آب به زمین وجود دارد، اما در شهرهایی مانند گنبد که خاک دارای ریزدانه است، نفوذ آب به داخل خاک دشوارتر میشود.
وی ادامه داد: در چنین شرایطی لازم است آبهای سطحی را جمعآوری و برای مصرف عموم استفاده کرد.
این کارشناس حوزه آب تأکید کرد: در حال حاضر فقط یک سوم شهر گرگان و بخش های بیشتری از شهرهای کردکوی و بندر گز به شبکه فاضلاب متصل هستند.
حسینی افزود: پیش از ایجاد این شبکه، فاضلابها وارد چاههای سپتاژ میشد، اما اکنون این چاهها بلااستفاده مانده و پیشنهاد این است که با همکاری سه جانبه آبفا، شهرداریها و مالکان روان آبها به این چاهها هدایت شوند.
وی در ادامه به اهمیت طراحی شهری نیز اشاره کرد و گفت: برای مدیریت روان آب ها میتوان در از اجرای کف پوش های پازلی برای پیاده رو ها استفاده کرد تا آب بهآرامی در میان فواصل آنها به زمین نفوذ کند.
حسینی درباره بهرهگیری از فناوریهای مدرن در مدیریت روان آبها اظهار کرد: اگر هدف ذخیرهسازی بلندمدت باشد، باید از روشهایی مانند حوضچههای نفوذ یا تغذیه مصنوعی استفاده کرد. همچنین مخزنهای طبیعی یا حوضچههای دو منظوره ای وجود دارد که هم عملکرد پارک شهری دارند و هم در زمان بارش تبدیل به مخازن جمعآوری آب شده و پس از بارندگی این مکان شستوشو شده و دوباره از آنها بهعنوان پارک استفاده میشود.
حسینی با اشاره به استفاده روان آبها برای آبیاری فضای سبز شهری، اظهار کرد: بهتر است شیب خیابانها بهگونهای باشد که کل بارشها به بلوارها هدایت شود. چرا که شیب زیاد معابر باعث افزایش سیلاب میشود، اما با طراحی بهتر میتوان آن را کنترل کرد.
وی ادامه داد: از سوی دیگر ، کاشت درخت در دو سوی خیابان هم میتواند نقش مهمی در کاهش سرعت و حجم رواناب داشته باشد .
حسینی اضافه کرد: دو سال پیش با دعوت از انجمن سطوح آبگیر باران کشور با حضور ۳۶ شهردار و ۲۰۰ کارشناس، تجربه شهرهای مختلف دنیا در مدیریت سیلاب را بررسی کردیم که در آن نشست به یک سیستم کارآمد برای اجرای این طرح رسیدیم اما اجرای آن نیازمند همراهی مسئولان، زمان ونگاه علمی است.
وی در پایان تاکید کرد که مدیریت روانابها فقط مسئولیت دولتها نیست و نیازمند همراهی مردم همگام با اطلاع رسانی و آموزش از سوی دستگاههای اجرائی مرتبط است.
حسینی تصریح کرد: حدود ۴۰ درصد مساحت هر شهر را مناطق مسکونی تشکیل میدهند و از همین رو میتوان از طریق ناودانها راین آبها را به دو یا سه مخزن هدایت کرد .
به گفته وی لازمه موفقیت این طرح همراهی رسانهها در اجرا است تا مدیران استانی را چای کار بیاورند.
آنچه از تمام این تجربهها بهدست میآید یک پیام روشن است؛ باران تهدید نیست؛ بلکه فرصتی است ارزشمند. سرمایهگذاری روی جمعآوری، نفوذ و ذخیره آب باران، یکی از مؤثرترین راهها برای تغییرات اقلیم به ویژه در استانهایی مانند گلستان است که از کم آبی رنج می برد. اگر چه هیچ نسخهای برای همه شهرها یکسان نیست، اما ترکیب مناسبی از روشهای جمعآوری، نفوذ و ذخیرهسازی میتواند تابآوری شهرها را در برابر کمآبی و تغییرات اقلیمی بهطور چشمگیری افزایش دهد.
سال ۱۳۹۲ تعداد ۶۰ نفر از نمایندگان مجلس طرحی را در مجلس به تصویب رساندند که از طریق آن امکان جمع آوری آب باران به منظور استفادههای شرب، کشاورزی و صنعت امکانپذیر می شود.
وزارت نیرو موظف شده بود در قالب این طرح ۵ درصد از اعتبارات عمرانی خود را به جمع آوری آب باران برای شرب اختصاص دهد.
در تبصره ۱ این مصوبه آمده است که شهرداریها میتوانند این طرح را مناطقی از شهر که قابلیت جمع آوری آب باران دارد برای تامین آب شرب و آب مورد نیاز فضای سبز، پروژه های مناسبی اجرا نمایند.
همچنین در این مصوبه آمده بود ۵۰ درصد از هزینههای این پروژه ها از طریق بودجه های مرتبط در بودجه های سالیانه تامین می شود که در واقع از ردیفهای مرتبط با این نوع پروژههای در بودجههای سالیانه خواهد بود.
همچنین در تبصره ۲ مطرح شده، پروژههای تامین آب صنایع و کشاورزی مورد تایید دستگاههای ذیربط که توسط بخش خصوصی اجرا می شود از ۳۰ درصد تسهیلات بلاعوض دولت که در تبصره های بودجه های سالیانه مرتبط آمده است برخوردار می شوند.
در تبصره ۳ این مصوبه پیشنهاد شده است؛ جهت تشویق برای اجرای پروژههای جمعآوری آب باران، این پروژهها از پرداخت مالیات معاف هستند و در تبصره ۴ این مصوبه آمده است؛ وزارت نیرو موظف است در قبال بستن چاه های کشاورزی، مجوز احداث پروژه های جمع آوری آب باران با کمک بلاعوض ۵۰ درصد هزینه های جمع آوری آب باران را صادر کند.
مصوبه ای که تا به امروز از زمان تصویب لازم الاجرا نشده و همچنان روان آبها در هر بارشی به هدر میروند و مردم مجبور به تحمل کمآبی و بیآبی به دلیل کمکاری مدیران در اجرای این طرح هستند.
دیدگاهتان را بنویسید