۲۱۳ تخلف زیست‌محیطی در خراسان‌شمالی؛ شکار غیرمجاز و تلاش برای نجات حیات‌وحش
به گزارش بازار کسب و کار، علی فخرانی، فرمانده یگان حفاظت محیط زیست خراسان‌شمالی، اعلام کرده است که در شش ماه نخست امسال ۲۱۳ مورد تخلف زیست‌محیطی شناسایی و ۲۶۱ متخلف دستگیر یا شناسایی شده‌اند. در همین مدت، ۹ قبضه سلاح غیرمجاز و بیش از ۵۶۰ قلم ادوات مرتبط با تخلفات زیست‌محیطی نیز کشف شده است.
این آمار از حجم پرونده‌های شناسایی‌شده حکایت دارد، اما برای ارزیابی دقیق‌تر وضعیت حفاظت از طبیعت استان باید دانست چه سهمی از تخلفات به شکار غیرمجاز مربوط بوده و برخوردهای انجام‌شده تا چه اندازه از تکرار آنها جلوگیری کرده است. اطلاعات منتشرشده در این زمینه جزئیات بیشتری ارائه نمی‌کند.
قوچ وحشی قربانی شکار غیرمجاز شد
یکی از پرونده‌های اعلام‌شده به شکار غیرمجاز در قرق اختصاصی لنگر مربوط است؛ جایی که گزارش همیاران محیط زیست، محیط‌بانان پارک ملی ساریگل را به محل کشاند و به شناسایی و دستگیری دو شکارچی غیرمجاز انجامید. در این حادثه، لاشه یک رأس قوچ وحشی کشف شد.
از متهمان دوربین چشمی، چراغ‌قوه، چاقو، اره و کیسه حمل لاشه نیز ضبط شد. بر اساس گزارش منتشرشده، هر دو متهم غیربومی و دارای سابقه محکومیت کیفری بودند و پس از تنظیم صورت‌جلسه برای رسیدگی قانونی به مراجع قضایی معرفی شدند.
در این پرونده، گزارش مردمی به شناسایی متهمان کمک کرد؛ موضوعی که اهمیت ارتباط میان همیاران محیط زیست و نیروهای حفاظتی را نشان می‌دهد. با این حال، دستگیری متهمان پایان ماجرا نیست. نتیجه رسیدگی قضایی و مشخص شدن سرانجام پرونده می‌تواند تصویر کامل‌تری از روند برخورد با شکار غیرمجاز ارائه کند؛ اطلاعاتی که تاکنون در گزارش منتشرشده نیامده است.
از سوی دیگر، مرگ قوچ وحشی خسارتی است که با تشکیل پرونده یا دستگیری متهمان جبران نمی‌شود. به همین دلیل، در کنار برخورد پس از وقوع تخلف، پیشگیری از شکار و حفاظت مؤثر از زیستگاه‌ها نیز اهمیت دارد.
آمار تخلفات؛ چه اطلاعاتی هنوز روشن نیست؟
ثبت ۲۱۳ مورد تخلف و شناسایی ۲۶۱ متخلف در نیمه نخست سال، دو شاخص متفاوت از عملکرد یگان حفاظت محیط زیست استان است. تعداد متخلفان از تعداد موارد ثبت‌شده بیشتر است، اما بدون اطلاعات تفصیلی نمی‌توان مشخص کرد که این تفاوت ناشی از حضور چند متهم در برخی پرونده‌هاست یا عوامل دیگری در آن نقش داشته‌اند.
کشف ۹ قبضه سلاح غیرمجاز و بیش از ۵۶۰ قلم ادوات مرتبط با تخلفات نیز بخش دیگری از این گزارش آماری است. با این حال، نوع و کاربرد همه این ادوات مشخص نشده و نمی‌توان تمام آنها را به شکار غیرمجاز نسبت داد.
برای سنجش وضعیت تخلفات، مقایسه این آمار با دوره مشابه سال گذشته و اطلاع از نوع پرونده‌ها، محل وقوع آنها و نتایج رسیدگی قضایی ضروری است. افزایش تعداد پرونده‌های شناسایی‌شده، به‌تنهایی لزوماً به معنای افزایش تخلفات واقعی نیست؛ همان‌طور که کاهش پرونده‌ها نیز بدون بررسی میزان گشت‌زنی و توان شناسایی نیروهای حفاظتی، نشانه قطعی بهبود وضعیت محسوب نمی‌شود.
بنابراین، ارقام اعلام‌شده اطلاعات مهمی از عملکرد حفاظتی استان به دست می‌دهند، اما برای قضاوت درباره روند کلی تخلفات کافی نیستند.
دو پرنده مصدوم با کمک مردم به محیط زیست رسیدند
در دو حادثه جداگانه در اراضی کشاورزی اطراف بجنورد، دو پرنده شکاری مصدوم از سوی شهروندان به اداره حفاظت محیط زیست تحویل داده شدند. این پرندگان اکنون در مرکز نگهداری تحت معاینه و درمان قرار دارند و در صورت بهبودی کامل و تأیید سلامت، به زیستگاه طبیعی خود بازگردانده خواهند شد.
علت آسیب‌دیدگی این دو پرنده در اطلاعات منتشرشده مشخص نیست؛ از این رو نمی‌توان این حوادث را به شکار یا عامل مشخص دیگری نسبت داد. آنچه روشن است، اقدام شهروندانی است که پرندگان مصدوم را به محیط زیست تحویل داده‌اند و امکان رسیدگی به وضعیت آنها را فراهم کرده‌اند.
این همکاری در کنار گزارش همیاران محیط زیست در پرونده شکار غیرمجاز، نشان می‌دهد مردم می‌توانند در مراحل مختلف حفاظت از حیات‌وحش نقش داشته باشند؛ هم با گزارش تخلف و هم با اطلاع‌رسانی درباره جانوران آسیب‌دیده.
البته سرنوشت دو پرنده هنوز به نتیجه درمان وابسته است و تا زمان تأیید سلامت و بازگشت آنها به طبیعت، نمی‌توان از نجات قطعی‌شان سخن گفت.
حفاظت از طبیعت به برخورد پس از تخلف محدود نمی‌شود
آمار نیمه نخست امسال، پرونده شکار قوچ وحشی و ماجرای دو پرنده مصدوم، هر یک بخشی از واقعیت حفاظت از حیات‌وحش خراسان‌شمالی را نشان می‌دهند. در یک مورد، جان یک جانور از دست رفته و پرونده‌ای قضایی تشکیل شده است؛ در دو مورد دیگر، همکاری شهروندان امکان انتقال پرندگان آسیب‌دیده به مرکز درمانی را فراهم کرده است.
اما ارزیابی عملکرد حفاظت از طبیعت به این رویدادها محدود نمی‌شود. میزان تکرار تخلفات، وضعیت زیستگاه‌ها، نتیجه رسیدگی به پرونده‌ها و روند تغییر آمار در طول زمان، از جمله شاخص‌هایی هستند که می‌توانند تصویری دقیق‌تر از شرایط استان ارائه دهند.
انتشار جزئیات بیشتر درباره پرونده‌های ثبت‌شده و نتایج برخوردهای قانونی، در کنار آموزش عمومی و تقویت همکاری مردم با محیط‌بانان، امکان بررسی دقیق‌تر عملکرد حفاظتی را فراهم می‌کند.
در گزارش منتشرشده، آمار تخلفات و کشفیات نیمه نخست سال اعلام شده، اما اطلاعات کافی برای تعیین روند افزایشی یا کاهشی تخلفات و سنجش میزان موفقیت اقدامات پیشگیرانه وجود ندارد. پاسخ به این پرسش‌ها به داده‌های مقایسه‌ای و گزارش روشن‌تری از نتایج اقدامات انجام‌شده نیاز دارد.
دیدگاهتان را بنویسید