کالابرگ زیر فشار تورم؛ قدرت خرید مردم در کانون ابهام‌های معیشتی
به گزارش سرویس اقتصادی بازار کسب و کار | افزایش هزینه تأمین کالاهای اساسی در ماههای گذشته، موضوع میزان اثربخشی کالابرگ الکترونیک در حمایت از معیشت خانوارها را بیش از گذشته مورد توجه قرار داده است. اعتباری که قرار است بخشی از نیازهای غذایی مردم را تأمین کند، اکنون در شرایطی اجرا می‌شود که رشد قیمت‌ها، محدودیت منابع مالی دولت و تأخیر در پرداخت مطالبات فروشندگان، هر یک به شکلی با روند اجرای این طرح ارتباط پیدا کرده‌اند.
در همین ارتباط، هومن عمیدی، کارشناس اقتصادی، در گفت‌وگوی اختصاصی با خبرنگار اقتصادی ایرنا، با اشاره به مشکلات اجرای طرح کالابرگ اظهار داشت: «رشد فزاینده تورم و تاخیر در تسویه مطالبات فروشندگان طرح کالابرگ الکترونیک در ماههای اخیر به موانعی در مسیر اجرای صحیح این طرح تبدیل شده اند.»
وی با اشاره به شرایط ناشی از جنگ تحمیلی افزود: «کسری منابع دولت به دلیل شرایط ناشی از جنگ تحمیلی سبب شده تا اجرای این طرح با تغییراتی همراه شود و اکنون برخی افراد از فهرست مشمولان مطرح است.»
طرح موضوع حذف برخی خانوارها از فهرست مشمولان، در کنار افزایش هزینه‌های زندگی، اهمیت نحوه شناسایی افراد برخوردار از حمایت را دوچندان می‌کند. در چنین شرایطی، مسئله فقط تعداد خانوارهای مشمول نیست، بلکه معیاری است که بر اساس آن وضعیت اقتصادی و توان تأمین هزینه‌های زندگی هر خانواده ارزیابی می‌شود.
دارایی خانوارها؛ ملاک برخورداری یا توان واقعی تأمین معیشت؟
عمیدی با تأکید بر ضرورت شفاف‌سازی معیارهای حذف خانوارها از فهرست مشمولان کالابرگ اظهار داشت: «باید توجه داشت که داشتن برخی دارایی ها به معنی برخورداری از قدرت خرید متناسب با هزینه های زندگی نیست و بر همین اساس باید وضعیت اقتصادی و وُسع خانواده ها در پوشش هزینه های زندگی معیار اصلی باشد.»
این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که برخورداری از دارایی الزاماً به معنای دسترسی به درآمد کافی برای پرداخت هزینه‌های روزمره نیست. ممکن است وضعیت دارایی یک خانوار با میزان نقدینگی و درآمد در دسترس آن تناسب نداشته باشد؛ در حالی که بخش عمده‌ای از درآمد خانواده صرف هزینه‌های ضروری مانند خوراک و سایر مخارج زندگی می‌شود.
از این منظر، معیارهای حذف خانوارها می‌تواند تأثیر مستقیمی بر دسترسی آنها به حمایت‌های معیشتی داشته باشد. پرسش این است که شاخص‌های شناسایی مشمولان تا چه اندازه می‌توانند تفاوت میان دارایی افراد و توان واقعی آنها برای تأمین هزینه‌های زندگی را منعکس کنند؟
تأخیر در تسویه مطالبات فروشندگان و مسئله تأمین کالا
بخش دیگری از اظهارات این کارشناس اقتصادی به فروشگاه‌های همکار طرح کالابرگ مربوط می‌شود؛ واحدهایی که در زنجیره تأمین کالاهای موردنیاز خانوارها نقش دارند و برای ادامه فعالیت به بازگشت سرمایه خود وابسته‌اند.
عمیدی با اشاره به اهمیت وضعیت فروشندگان در اجرای این طرح گفت: «اگر بخواهیم از مرحله سیاست‌گذاری عبور کنیم و به مرحله اجرا برسیم، باید به وضعیت فروشندگانی توجه کنیم که کالا و محصولات موردنیاز مردم را در قالب این طرح عرضه می‌کنند و بر همین اساس فروشنده‌ای که کالاهای خود را در اختیار مردم قرار می‌دهد و اعتبار کالابرگ را دریافت می‌کند، باید از یک زمان‌بندی مناسب برای تسویه مطالبات خود با دولت برخوردار باشد تا بتواند باز هم کالاهای فروخته‌شده را خریداری و جایگزین کند.»
وی با بیان اینکه تأخیر در تسویه مطالبات فروشندگان سبب می‌شود تا بازگشت سرمایه واحدهای صنفی با اخلال روبه‌رو شود، اظهار داشت: «فروشندگان بویژه کسبه خُرد منابع مالی نامحدودی ندارند که بتوانند کالاهای خود را عرضه کنند و برای تأمین مجدد موجودی فروشگاه، بدون دریافت مطالبات قبلی، دوباره سرمایه‌گذاری کنند.»
اهمیت این مسئله برای خانوارها در ارتباط میان گردش مالی فروشگاه‌ها و استمرار عرضه کالا قابل بررسی است. فروشندگان برای جایگزینی اقلام فروخته‌شده به منابع مالی نیاز دارند و تأخیر در دریافت مطالبات می‌تواند توان آنها برای تأمین مجدد موجودی را تحت تأثیر قرار دهد. به این ترتیب، موضوع تسویه مطالبات تنها به رابطه مالی دولت و فروشندگان محدود نمی‌شود و یکی از بخش‌های مرتبط با استمرار فعالیت شبکه عرضه کالابرگ نیز به شمار می‌رود.
اعتبار کالابرگ در برابر افزایش هزینه سبد غذایی خانوار
در سوی دیگر اجرای این طرح، قدرت خرید خانوارها قرار دارد؛ موضوعی که عمیدی نیز با اشاره به تناسب نداشتن افزایش اعتبار کالابرگ با رشد هزینه‌های زندگی به آن پرداخته است.
وی اظهار داشت: «افزایش تورم و رشد قیمت‌ها در ماههای گذشته به اندازه‌ای بوده که اعتبار کالابرگ رقم قابل توجهی در مقایسه با هزینه های زندگی محسوب نمی شود و به همین دلیل خانوارها اغلب اعتبار کالابرگ را صرف خرید اقلام اولیه غذایی می کنند.»
این اظهارات، مسئله تفاوت میان مبلغ اسمی اعتبار و قدرت خرید واقعی آن را مطرح می‌کند. افزایش مبلغ کالابرگ به‌تنهایی نشان‌دهنده افزایش توان خرید خانوارها نیست؛ زیرا هم‌زمان با رشد قیمت کالاها، مقدار اقلامی که با اعتبار مشخص قابل خریداری است نیز تغییر می‌کند.
برای خانواده‌هایی که بخش مهمی از درآمد خود را صرف تأمین مواد غذایی می‌کنند، این تفاوت اهمیت بیشتری دارد. در چنین شرایطی، میزان پوشش هزینه‌های سبد غذایی می‌تواند معیار ملموس‌تری برای سنجش اثر حمایت‌های اعتباری بر زندگی مردم باشد.
مهار تورم؛ موضوعی فراتر از افزایش اعتبار کالابرگ
عمیدی با تأکید بر اینکه مهم‌ترین اقدام دولت برای حمایت از معیشت و سفره خانوارها، مهار و کاهش تورم است، اظهار داشت: «طرح هایی چون پرداخت یارانه و یا کالابرگ الکترونیک به‌عنوان یک ابزار حمایتی در کنار سایر سیاست‌های اقتصادی می توانند برای اقشار بسیار ضعیف جامعه کمک‌کننده باشد، اما نمی‌توان آن را راهکاری برای جبران افزایش عمومی هزینه‌های زندگی دانست.»
این کارشناس اقتصادی همچنین تأکید کرد: «شاید افزایش رقم کالابرگ بتواند به تامین نیازهای اولیه اقشار بسیار کم‌درآمد کمک کند اما در میان اقشار متوسط و حتی خانوارهایی که از وضعیت اقتصادی نسبتاً بهتری برخوردارند، این طرح نتوانسته است نقش مؤثری در جبران افزایش هزینه‌ها ایفا کند.»
این بخش از اظهارات عمیدی، تفاوت میان حمایت هدفمند از اقشار بسیار کم‌درآمد و جبران افزایش عمومی هزینه‌های زندگی را مورد توجه قرار می‌دهد. کالابرگ برای خانوارهایی که در تأمین نیازهای اولیه با محدودیت بیشتری مواجه‌اند، می‌تواند نقش حمایتی داشته باشد؛ اما افزایش هزینه‌های عمومی زندگی، مسئله‌ای است که دامنه آن به گروه درآمدی خاصی محدود نمی‌شود.
به گزارش خبرنگار بازار کسب و کار، اظهارات این کارشناس اقتصادی، چند موضوع مرتبط با معیشت خانوارها را در کنار یکدیگر قرار می‌دهد؛ از نحوه شناسایی مشمولان و قدرت واقعی خرید آنها تا وضعیت مالی فروشندگان و تناسب اعتبار کالابرگ با هزینه تأمین کالاهای اساسی. در این میان، پرسش اصلی همچنان درباره میزان پوشش نیازهای واقعی مردم باقی می‌ماند: اعتبار اختصاص‌یافته تا چه اندازه می‌تواند از هزینه سبد غذایی خانوارها بکاهد و در شرایط افزایش قیمت‌ها، چه سهمی از قدرت خرید ازدست‌رفته آنها را جبران می‌کند؟ پاسخ به این پرسش و ارزیابی میزان اثرگذاری کالابرگ بر معیشت خانوارها، بر عهده مخاطبان است.
دنیا با صدای رسانه زنده است – کیوبای | QOBI.IR
دیدگاهتان را بنویسید