زیر زمین چه می‌گذرد؟ معادله تازه موشک‌ها و پهپادها در خلیج فارس
به گزارش خبرنگار بازار کسب و کار، در شرایطی که تنش‌های نظامی در منطقه همچنان ادامه دارد، انتشار تصاویر یک شهر موشکی زیرزمینی در ایران و خبر حمله پهپادی به یک مرکز پدافندی آمریکا در بحرین، بار دیگر موضوع توان دفاعی ایران و آسیب‌پذیری پایگاه‌های نظامی آمریکا در منطقه را به صدر اخبار آورده است.
نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی روز سه‌شنبه ۱۹ آبان ۱۴۰۵ از یک شهر موشکی جدید رونمایی کرد؛ مجموعه‌ای که به گفته مقام‌های نظامی، بخشی از توان موشکی کشور را در دل تأسیسات زیرزمینی جای داده است. چند روز بعد نیز روابط عمومی سپاه از حمله شش فروند پهپاد به رادار پدافندی آمریکا در پایگاه بالگردی الرفاع بحرین خبر داد و این عملیات را بخشی از پاسخ به حملات اخیر ارتش آمریکا اعلام کرد.
همزمانی این دو رویداد، توجه‌ها را به دو موضوع مهم جلب می‌کند؛ نخست، تلاش ایران برای حفظ و تقویت زیرساخت‌های موشکی در برابر حملات احتمالی و دوم، گسترش دامنه تقابل نظامی به تأسیسات آمریکا در کشورهای منطقه.
موشک‌هایی که در دل زمین مستقر شده‌اند
رونمایی از شهر موشکی جدید با حضور سرلشکر علی عبداللهی، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح و فرمانده قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیاء (ص)، و سردار سیدمجید موسوی، فرمانده نیروی هوافضای سپاه، انجام شد.
تصاویر منتشرشده از این مجموعه، ردیف‌هایی از موشک‌ها، پرتابگرها و تجهیزات نظامی را نشان می‌دهد که در فضایی زیرزمینی مستقر شده‌اند. در میان تجهیزات به‌نمایش‌درآمده، موشک‌هایی از خانواده‌های خیبرشکن، عماد، قدر و فتاح و همچنین برخی موشک‌های کروز دیده می‌شود.
اما اهمیت این رونمایی فقط به نمایش انواع موشک‌ها محدود نیست. آنچه بیش از همه مورد توجه قرار گرفته، انتقال بخشی از فعالیت‌های مرتبط با تولید، نگهداری و آماده‌سازی تجهیزات نظامی به زیر زمین است؛ اقدامی که می‌تواند در شرایط حملات هوایی، به حفظ بخشی از ظرفیت عملیاتی نیروهای مسلح کمک کند.
در سال‌های اخیر، تأسیسات موشکی و مراکز تولید تسلیحات به یکی از اهداف مهم حملات نظامی تبدیل شده‌اند. به همین دلیل، استفاده از مجموعه‌های زیرزمینی و پراکندگی مراکز نظامی، در راهبرد دفاعی کشورها جایگاه ویژه‌ای پیدا کرده است. ایران نیز با نمایش این مجموعه، بر ادامه فعالیت‌های موشکی و تلاش برای حفاظت از زیرساخت‌های خود تأکید کرده است.
ارزیابی خارجی از توان موشکی ایران
رونمایی از این مجموعه در شرایطی انجام شد که پس از حملات نظامی گذشته، درباره میزان آسیب واردشده به توان موشکی ایران گمانه‌زنی‌های مختلفی مطرح شده بود.
نشریه تخصصی جینز با بررسی تصاویر منتشرشده، به برخی ویژگی‌های موشک‌های به‌نمایش‌درآمده اشاره کرده و احتمال توسعه موشک‌های کروز با قابلیت کاهش شناسایی راداری را مطرح کرده است. همچنین برخی کارشناسان این نشریه، تجهیزات نمایش‌داده‌شده را از منظر قابلیت‌های موشک‌های مانورپذیر و دشواری رهگیری آنها بررسی کرده‌اند. البته این ارزیابی‌ها به معنای تأیید مستقل مشخصات فنی این تسلیحات نیست.
از سوی دیگر، روزنامه وال‌استریت ژورنال در گزارشی به نقل از منابع اطلاعاتی آمریکا، از باقی ماندن حدود یک‌هزار و ۵۰۰ تا ۲ هزار و ۵۰۰ موشک در زرادخانه ایران خبر داده است. در این گزارش آمده که ایران برای بازسازی بخشی از توان موشکی خود از قطعات ذخیره‌شده استفاده می‌کند.
البته این ارقام برآورد منابع اطلاعاتی آمریکا هستند و میزان اطمینان به آنها پایین اعلام شده است. با این حال، انتشار چنین گزارشی نشان می‌دهد که ارزیابی توان موشکی ایران همچنان یکی از موضوعات مهم در محاسبات نظامی و امنیتی واشنگتن است.
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی نیز در واکنش به رونمایی شهر موشکی، این اقدام را پیامی در حوزه بازدارندگی دانسته و بر نقش نیروهای مسلح در تعیین معادلات هرگونه درگیری احتمالی تأکید کرده است.
حمله پهپادی به رادار آمریکا در بحرین
در ادامه این تحولات، روابط عمومی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بامداد یکشنبه ۲۴ آبان ۱۴۰۵ از حمله شش فروند پهپاد به رادار پدافندی آمریکا در پایگاه بالگردی الرفاع بحرین خبر داد.
بر اساس اطلاعیه سپاه، این عملیات در دومین مرحله پاسخ به حملات اخیر ارتش آمریکا انجام شده است. در این اطلاعیه، حمله به دکل مخابراتی در منطقه سیریک استان هرمزگان نیز از جمله اقدامات آمریکا عنوان شده که این عملیات در واکنش به آن صورت گرفته است.
سپاه از اصابت پهپادها به اهداف مورد نظر خبر داده، اما مقام‌های بحرینی روایت متفاوتی از این رویداد ارائه کرده‌اند. در مقابل، منابع رسمی بحرین از رهگیری حملات هوایی خبر داده‌اند و هشدارهای امنیتی نیز در این کشور منتشر شده است.
تا زمان تنظیم این گزارش، اطلاعات مستقلی درباره میزان خسارت احتمالی به رادار و تجهیزات پدافندی آمریکا منتشر نشده است. با این حال، اصل انتشار خبر حمله به یک مرکز نظامی آمریکا در بحرین، بار دیگر اهمیت امنیت پایگاه‌های این کشور در منطقه را مطرح کرده است.
بحرین و هزینه میزبانی از نیروهای آمریکایی
بحرین به دلیل میزبانی از مقر ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا، یکی از مهم‌ترین مراکز حضور نظامی واشنگتن در خلیج فارس به شمار می‌رود. به همین دلیل، هرگونه تحول نظامی در این کشور می‌تواند فراتر از مرزهای بحرین اهمیت پیدا کند.
حضور پایگاه‌های آمریکا در کشورهای منطقه، سال‌ها بخشی از ترتیبات امنیتی این کشورها بوده است؛ اما در شرایط جنگی، همین تأسیسات ممکن است به یکی از نقاط در معرض خطر تبدیل شوند. موضوعی که می‌تواند دولت‌های میزبان را با هزینه‌های امنیتی و اقتصادی بیشتری روبه‌رو کند.
افزایش ناامنی در خلیج فارس فقط به مسائل نظامی محدود نمی‌شود. تجارت دریایی، صادرات نفت و گاز، فعالیت بنادر و سرمایه‌گذاری خارجی نیز از جمله بخش‌هایی هستند که در صورت تداوم درگیری‌ها آسیب خواهند دید.
از این منظر، کشورهای منطقه با مسئله مهمی روبه‌رو هستند: چگونه می‌توانند همکاری‌های امنیتی خود را با قدرت‌های خارجی ادامه دهند، بدون آنکه هزینه تقابل احتمالی میان این قدرت‌ها و کشورهای منطقه را متحمل شوند؟
آینده منطقه در گرو مهار تنش‌ها
آنچه از کنار هم قرار گرفتن رونمایی شهر موشکی و عملیات پهپادی اعلام‌شده در بحرین برمی‌آید، ادامه تلاش ایران برای حفظ توان نظامی و تأکید بر پاسخ‌گویی به حملات است. در مقابل، آمریکا نیز همچنان حضور نظامی خود را در منطقه حفظ کرده و امنیت نیروها و تأسیساتش را دنبال می‌کند.
رونمایی از شهر موشکی جدید نشان می‌دهد ایران بر حفظ زیرساخت‌های دفاعی خود تأکید دارد و عملیات اعلام‌شده در بحرین نیز بیانگر ادامه تقابل نظامی در منطقه است. با این حال، آینده این تحولات تنها با نمایش توان تسلیحاتی تعیین نمی‌شود؛ بلکه نحوه تصمیم‌گیری طرف‌ها و میزان آمادگی آنها برای مهار تنش‌هاست که مشخص خواهد کرد منطقه به سمت ثبات حرکت می‌کند یا وارد دور تازه‌ای از درگیری خواهد شد.
دنیا با صدای رسانه زنده است – کیوبای | QOBI.IR
دیدگاهتان را بنویسید