بازار کسب و کار گزارش می دهد؛

سه‌ضلعی نان؛ فشار هزینه‌ها، تأخیر یارانه و نگرانی مصرف‌کنندگان 

بازار کسب وکار– سرویس اقتصادی: در ادامه سیاست‌های موسوم به «جراحی اقتصادی» و روند حذف ارز ترجیحی از کالاهای اساسی که طی ماه‌های گذشته در دستور کار دولت چهاردهم قرار گرفته، اکنون نشانه‌هایی از احتمال ورود این سیاست به یکی از حساس‌ترین حوزه‌های معیشتی کشور یعنی صنعت آرد و نان دیده می‌شود.

بررسی‌ها برای ایجاد تغییرات ساختاری در زنجیره تأمین آرد و نان آغاز شده است؛ زنجیره‌ای که از خرید تضمینی گندم تا شیوه توزیع آرد و قیمت‌گذاری نان را در بر می‌گیرد و هرگونه تغییر در آن می‌تواند پیامدهای گسترده‌ای در سطح معیشت عمومی داشته باشد.

تعدادی از نانوایان در ماه‌های اخیر با فشار اقتصادی ناشی از افزایش هزینه حامل‌های انرژی و اجاره بها روبه‌رو شده و استمرار فعالیت خود را در سیاست‌های حماتی دولت از این صنف عنوان می‌کنند.

نانوایان با اشاره به افزایش هزینه‌های دستمزد کارگران، بیمه، تأمین مواد اولیه، مشکلات توزیع آرد، و تأخیر در پرداخت یارانه‌های نانوایی‌ها، خواستار ایجاد سازوکارهای شفاف برای تخصیص سهمیه آرد و پرداخت به‌موقع حمایت‌های دولتی شده اند.

یکی از نانوایان خیابان چناران با بیان اینکه افزایش هزینه‌های آب، برق، گاز، مواد اولیه خمیر ودستمزد کارگران فشار زیادی بر واحدهای نانوایی وارد کرده اظهار کرد: در حال حاضر بسیاری از کارگران به دلیل پایین بودن دستمزد تمایلی به کار در نانوایی ندارند و چنانچه قیمت نان اصلاح نشود و افزایش پیدا نکند ادامه فعالیت برای برخی نانوایان به صرفه نخواهد بود.

یک کارگر نانوایی نیز با انتقاد از دستمزد پایین کار در نانوایی‌ها عنوان کرد که کارفرمایان افزایش دستمرد را منوط به افزایش قیمت نان میدانند و ما همچنان با دستمزد سال قبل مشغول کار هستیم و دستمزد فعلی کفاف گذران زندگی را نمی‌دهد.

قطع ۱۱ ماهه یارانه نان

یکی از نانوایان محله خیابان انقلاب گرگان اظهار کرد که خسارت وارده به پتروشیمی ها در زمان جنگ، موجب افزایش ناگهانی قیمت پلاستیک و اعتراض مشتریان شد و این در حالی‌که قیمت مصوب پلاستیک نان قبل از جنگ ۱۵۰۰ تومان تعیین شده بود و اکنون به ۶ هزار تومان رسیده و مانیز چاره ای جز دریافت این قیمت نداریم.

حسینی در ادامه با بیان اینکه حدود یازده ماه است که یارانه آرد نانوایی ها قطع شده است، گفت: متاسفانه به رغم پیگیر های متعدد نانوایان اما تا کنون پاسخ روشنی دریافت نکرده ایم و مدام وعده امروز را به فردا میدهند.

زمان پرداخت یارانه نانوایی ها مشخص نیست

رئیس اتحادیه آرد و نان گرگان نیز با تائید تعلل در واریزی یارانه نان نانوایان اظهار کرد: کمک‌هزینه‌ای که دولت متعهد شده بود برای جبران هزینه‌های نانوایان پرداخت کند، نزدیک به یازده ماه است که واریز نشده و همین موضوع زمینه اعتراض نانوایان را ایجاد کرده است.

محمود نظر نژاد گفت: قرار بود این مطالبات تا پایان فروردین ماه پرداخت شود اما هنوز زمان مشخصی برای پرداخت آن اعلام نشده است.

وی افزود: اگر چه افزایش حدود ۶۰ درصدی دستمزد کارگران در سال جدید در برخی موارد تا ۸۰ درصد بر قیمت نان آزادپزها اثر گذاشته اما این مورد در خصوص نانوایی های دولتی اعمال نشده است.

نظر نژاد افزود: ما نیز قبول داریم که شرایط فعلی زمینه فعالیت نانوایان و کارگران آنها را در معرض ناامنی شغلی قرار داده اما تصمیمات حوزه ارد و نان فقط در عهده استان نیز و مسئولان کشوری باید رد این خصوص تهمیداتی را بیاندیشند. اما این نگرانی را هم داریم که اگر مشکلات نانوایی های دولتی مرتفع نشود ممکن تعدادی از انها به دلیل مشکلات مالی امکان ادامه فعالیت را نداشته باشند و از چرخه خارج شوند.

از سوی دیگر افزایش نرخ نان موجب فشار اقتصادی به دهک های پایین جامعه می شود و این در حالی است که با شرایط فعلی که کشور در آن قرار دارد امکان افزایش قیمت نان هم فعلا وجود ندارد و این مهم باید باید با کارشناسی دقیق تری انجام شود. چرا که نان برخلاف برخی کالاهای اساسی، قوتی است که بخش بزرگی از جامعه، به‌ویژه دهک‌های پایین درآمدی، امکان کاهش مصرف آن را ندارند و در مردم برای تامین یکی از منابع اصلی تأمین کالری روزانه با مشکل مواجه می شوند.

تخلف در ثبت تراکنش نانوایی ها

از سوی دیگر تخلف در ثبت تراکنش نانوایی ها از دیگر مشکلاتی است که بعد از اجرای طرح نانینو در برخی نانوایی ها اتفاق افتاده است و اگر چه بارها مسئولان با این تخلفات برخورد کرده اند اما بنا به گزارش میدانی خبرنگار همچنان این تخلفات در برخی نانوایی ها انجام می شود.

مجموع این روایت‌ها نشان می‌دهد صنعت آرد و نان در نقطه‌ای حساس از سیاست‌گذاری اقتصادی قرار گرفته است؛ جایی که از یک سو دولت در تلاش است با اصلاح نظام یارانه‌ای و افزایش شفافیت در توزیع آرد از هدررفت منابع جلوگیری کند و از سوی دیگر نانوایان از فشار هزینه‌ها و تأخیر در حمایت‌های وعده داده‌شده سخن می‌گویند.

در این بین، مصرف‌کنندگان نیز که نان را اصلی‌ترین کالای سبد غذایی خود می‌دانند، از هرگونه افزایش قیمت یا کاهش دسترسی به این کالای اساسی نگرانند. به نظر می‌رسد آینده بازار نان بیش از هر چیز به نحوه مدیریت این تعارض‌ها وابسته است؛ اینکه آیا سیاست‌گذار می‌تواند میان کنترل هزینه‌های دولت، تداوم فعالیت اقتصادی نانوایان، حفظ قدرت خرید خانوارها و حق کارگران تعادل برقرار کند یا خیر.