بازار کسب و کار– سرویس سیاسی: سال گذشته، برای «دولت وفاق» سالی پرچالش بود؛ سالی که ایران، ۲ جنگ را پشت سر گذاشت و البته حوادث دیماه که قلب تمام ایرانیان را فشرد و کشور را در اندوهی سهمگین فرو برد. اکنون در آستانه ۲ سالگی دولت، فرصت مناسبی برای بررسی عملکرد دولت چهاردهم است، دولت وفاق ملی که تقریبا همگان اذعان دارند که در کنار دفاع جانانه نیروهای مسلح در میدان، همراهی مردم در خیابان و تلاشهای دیپلماتیک صورت گرفته، شرایط جنگ را به خوبی مدیریت کرد. پس از جنگ نیز پیشبرد اصل «وفاق» توسط دولت چهاردهم و تسری آن در میان تمام اجزای حاکمیت موجب تحمیل تفاهمنامهای به آمریکا شد که قریب به اتفاق تحلیلگران بر این باورند که کفه تعهدات آمریکا در آن به شدت سنگینی میکند و تامینکننده حداکثری منافع ملت ایران است.
«نورالدین آهی» مشاور رئیسجمهور در امور احزاب و تشکلها از شرایط این روزهای ایران گفت و مسیرهای پیشروی دولت وفاق و تلاشهای صورتگرفته برای تحقق بهترینهای برای ایران سربلند و مردم شریفاش.
در ادامه بخش اول این گفتوگو را میخوانید؛ ادامه این گفتوگو (بخش دوم) روز سهشنبه ۹ تیرماه منتشر خواهد شد.
شما به عنوان مشاور رئیسجمهور در امور احزاب و تشکلها، چه ارزیابی از تفاهمنامه ایران و آمریکا دارید؟ اگر بخواهم جامعتر سوال کنم، پرسش این است که شما چه ارزیابی از عملکرد دولت چهاردهم در حوزه سیاست خارجی دارید و چه نمرهای به عملکرد دولت وفاق در این حوزه میدهید؟
آهی: رئیسجمهور در جریان انتخابات ریاست جمهوری چهاردهم، با مردم عهد و پیمانی بست، مردم نیز براساس همان عهد و پیمان به ایشان رأی دادند، یکی از مهمترین شعارهایی که پزشکیان بر آن تأکید داشت، «تنشزدایی» بود که آن را در راهبردی بسیار ساده مطرح کرد: «دعوا نکنیم.»
این شعار از بیانگر ۲ مساله مهم بود که یکی منشأ داخلی داشت و دیگری منشأ خارجی. در بعد داخلی، نتیجه آن شعاری شد که ما از آن با عنوان «وفاق» یاد میکنیم، یعنی «با یکدیگر دعوا نکنیم» در بُعد خارجی نیز مفهوم آن این بود که «با دنیا دعوا نداریم و میخواهیم با جهان گفتوگو کنیم»؛ گفتوگویی که مبنای آن منافع ملی ایران باشد.
رئیسجمهور گفت که میخواهیم با دنیا گفتوگو کنیم و با جهان سر جنگ نداریم؛ اما اگر هر کشوری به ایران حمله کند، مردانه و با قدرت پای ایران و وطن میایستیم. این موضوع را نیز در جنگ ۱۲ روزه، همچنین در جنگ ۴۰ روزه ثابت کردیم. دولت، بهویژه شخص رئیسجمهور پزشکیان، از جمله افرادی بود که نه تنها مردانه در میدان ایستاد، بلکه از میدان حمایت کرد؛ هم از منظر مالی، هم فکری و هم سیاسی.
از منافع ملت ایران کوتاه نمیآییم؛ چه در میز مذاکره و چه در میدان
دولت چهاردهم و شخص رئیسجمهور اعتقاد راسخی به حفظ منافع ملی دارد. رئیسجمهور معتقد است هرجا منافع ملی اقتضا کند که بجنگیم، میجنگیم؛ و هرجا لازم باشد مقاومت کنیم، مقاومت میکنیم؛ و هرجا لازم باشد گفتوگو کنیم، گفتوگو خواهیم کرد. ایران این توانایی را دارد که با بزرگترین قدرتهای جهان نیز رودررو مذاکره کند. ایمان داریم که میتوانیم از منافع ملی ایران، چه در میز مذاکره و چه در میدان دفاع کنیم.
رئیسجمهور پس از ۲ سال همچنان بر وعدههای خود استوار است؛ صداقت، شفافیت، از جنس مردم بودن و با مردم بودن از ویژگیهای پزشکیان است. شما دیدید که در دوران جنگ، رئیسجمهور پزشکیان چگونه در میدان حضور داشت، در تجمعات شرکت میکرد، از وزارتخانهها و دستگاهها بازدید میکرد و شبانهروز فکر و ذکرش حل مشکلات مردم بود؛ چه در حوزه دفاع و چه در حوزه خدمات اجرایی.
او بر سر وعدههای خود ایستاد. همانگونه که از ابتدا گفته بود «رگ گردنم را گرو میگذارم.» بنده نیز به عنوان یک کنشگر سیاسی (نه صرفاً به عنوان مشاور وی) شهادت میدهم که بر سر وعدههای خود ایستاده و در عمل به وعدهها صادق است.
رئیسجمهور در زمان انتخابات ریاست جمهوری و پس از آن، همواره بر لزوم وحدت و کنار گذاشتن اختلافات چه در عرصه داخلی و چه در عرصه خارجی تاکید داشتند. در نهایت ایران عزیز ما در سال گذشته ۲ بار مورد حمله دشمنان قرار گرفت، اما همین آمریکاییها در نهایت ناچار شدند که شروط ایران را بپذیرند و پای میز مذاکره بنشینند. رویکرد رئیس جمهور بر لزوم حفظ وحدت داخلی چه تاثیری در این اتفاقات داشت؟
هنگامی که شعار «برای ایران» را مطرح شد، دقیقاً چنین روزهایی را پیشبینی میکردیم. «برای ایران»، یعنی همه مردم ایران را ببینیم و آنان را در تصمیمگیری و در تصمیمسازی سهیم کنیم. رئیسجمهور پزشکیان از همه برای حل مشکلات کمک خواست و بر این باور بود که باید همه بیایند و برای حل مسائل کمک کنند. ایشان هیچگاه نگفت این جناح، این قوم یا آن گروه؛ بلکه بر نقشآفرینی تمام مردم ایران باور و اعتقاد دارد.
پزشکیان به «مردم» ایمان و باور دارد و دولت چهاردهم نیز در همین مسیر حرکت کرده است؛ هرجا لازم بود دفاع کردیم و هرجا لازم بود مذاکره. دشمن نیز هنگامی که اقتدار ملی، انسجام ملی، وحدت و همگرایی میان مردم، مسئولان و حاکمیت را دید، از دستیابی به اهداف خود ناامید شد.
در جنگ سه ضلع میدان، مردم و دیپلماسی در دستیابی به «منافع ملی» همگرا شدند
همانطور که میدانید یکی از اهداف رژیم صهیونیستی، تغییر نظام جمهوری اسلامی ایران بود؛ اما موفق نشد. چرا؟ چون دولت، مردم و حاکمیت در یک مسیر حرکت کردند. چرا که میدان و دیپلماسی در یک راستا قرار داشتند و در کنار یکدیگر عمل میکردند. ما هیچگاه نگفتیم فقط میدان یا فقط دیپلماسی. در دولت چهاردهم یک مثلث تعریف کردیم؛ یک ضلع میدان، یک ضلع دیپلماسی و ضلع سوم مردم؛ جریانات سیاسی، احزاب و تشکلها ذیل مردم تعریف میشوند و حلقه اتصال میان مردم و حاکمیت به شمار میروند. زمانی این سه ضلع موفق خواهند بود که در یک نقطه به همگرایی برسند و آن نقطه همان چیزی است که رئیسجمهور پزشکیان به آن اعتقاد و ایمان دارد و حاضر است برای آن «رگ خود را گرو بگذارد»؛ یعنی منافع ملی ایران و وطن. این سه ضلع به سمت «منافع ملی» همگرا شدند. ذیل منافع ملی نیز آسایش مردم، امنیت مردم، رفاه مردم، توسعه کشور و توسعه پایدار تعریف میشود.
توسعه پایدار زمانی محقق میشود که توسعه سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و دیپلماسی عمومی را در کنار هم داشته باشیم. در همین جنگ نیز دیدید که با کشورهای همسایه تعامل داشتیم. زمانی که اقتدار و همگرایی خود را به نمایش گذاشتیم و آنها دریافتند که منافع ملی برای ما بر هر منفعت جناحی و هر منفعت دیگری ارجح است، حتی کشورهایی که با ما اختلافاتی داشتند نیز نقش میانجی را ایفا کردند، اگرچه در برخی جبههها نیز از ما ضربه خوردند اما وقتی دیدند که ما ید واحده هستیم و به نقطه همگرایی رسیدهایم، در نهایت به این باور رسیدند که نمیتوانند در مقابل ما بایستند.
ایران با نقش آفرینی همه ایرانیان ساخته میشود
نباید مردم را به انقلابی و غیرانقلابی و ارزشی و غیرارزشی تقسیم کنیم. در این جنگ ۴۰ روزه، همه مردم ایران همراهی کردند و در کنار دولت و حاکمیت ایستادند. نمیتوانیم کشور را تنها با بخشی از مردم اداره کنیم، نمیتوانیم بگوییم که فقط به آنهایی که به «خیابان» میآیند نقش میدهیم، اعتقاد داریم که کشور با حضور همه مردم ایران ساخته میشود. باور داریم که صدای همه مردم ایران باید شنیده شود، حتی صدای کسانی که با ما مخالف هستند، باید رساتر شنیده شود زیرا ما محصول جمهوریت هستیم.
نمیتوانیم کشور را تنها با بخشی از مردم اداره کنیم، نمیتوانیم فقط به آنهایی که به «خیابان» میآیند نقش دهیم، کشور با حضور همه مردم ایران ساخته میشود. صدای همه مردم ایران باید شنیده شود، حتی صدای کسانی که مخالف ما هستند، باید رساتر باشد
جمهوریت به ما میآموزد که «زنده باد مخالف من». جمهوریت یعنی حقوق اقلیت نیز باید مورد توجه قرار گیرد و ما در دولت چهاردهم بر این مهم باور داریم.
در عین حال، دولت چهاردهم به وعدههایی که به مردم داده، پایبند بوده و رئیسجمهور پزشکیان نیز با قدرت و گامهای استوار به مسیر خود ادامه داده است. بسیاری از نزدیکان فکری وی در مقاطعی انتقاد میکردند و میگفتند شما باید اقدامات خود را برای مردم تشریح کنید، اما او معتقد است که هدف، ایران و منافع ملی ایران است، نه تبلیغ شخصی.
رئیسجمهور پزشکیان در جلسات دوران جنگ و پس از آن به اتخاذ تصمیمهای مهمی کمک کردند که حاصل همگرایی ملی بود، به ویژه تصمیم مهمی که در شورای عالی امنیت ملی (شعام) و با اکثریت قاطع آرا (بجز یک نفر) اتخاذ شد، البته همان یک رأی مخالف را نیز باید به فال نیک گرفت؛ زیرا به تکثر اعتقاد داریم، اگر منتقدی نباشد، باید تردید کرد، حضور منتقد ضروری است و ما برای منتقدان نیز ارزش قائلیم.
دولت چهاردهم و شخص رئیسجمهور از همان ابتدا، همواره بر شنیدن صدای مخالفان تاکید کردهاند اما باید مرز میان نقد و توهین را مشخص کنیم.
درست است که همه ما معتقدیم، باید صدای مخالفان شنیده شود؛ اما در موضوع مذاکرات، با وجود آنکه مقام معظم رهبری تأکید کردند که به تعهد رئیسجمهور در خصوص مذاکرات اعتماد دارند و به همین دلیل اجازه مذاکره را صادر کردند، با این حال شاهد هستیم که برخی افراد به جای نقد، به تخریب رئیسجمهور میپردازند. آیا این نوع کنشها به انسجام ملی و وحدت مردم لطمه نمیزند؟ آیا چنین رفتارهایی مانعی برای پیشبرد مذاکرات نخواهد بود؟
«کاسبان دیروز تحریم» مخالفان امروز تفاهمنامه هستند
اعتقادی نداریم که همه مانند ما فکر کنند، سخن بگویند و عمل کنند. به هیچ وجه این نگاه را قبول نداریم. اما باید به یک نکته توجه کنیم که انتخاباتی برگزار کردیم و در آن انتخابات، یک رئیسجمهور با رأی مردم انتخاب شد. دقیقاً در مقابل ایشان نیز فردی قرار داشت که دیدگاهها و رفتارهایش با دکتر پزشکیان کاملا متفاوت بود. فکر میکنم همین فرد در شعام رای نداد، دقیق نمیدانم، اما اگر چنین بوده باشد، این نیز بخشی از واقعیت جامعه است و باید به آن احترام گذاشت.
نکته دیگری که باید بدان توجه کنیم این است که حدود ۵۱ درصد مردم در انتخابات شرکت نکردند. در میان آن نزدیک به ۵۰ درصدی که در انتخابات حضور داشتند، ما اکثریت بودیم و اقلیتی نیز وجود داشت که برخلاف ما فکر میکرد و نگاه متفاوتی داشت. وجود آنها نیز برای جامعه لازم است؛ چراکه اگر «آنها» نباشند، «ما» تعریف نمیشویم و اگر ما نباشیم، آنها نیز تعریف نخواهند شد. اما امروز در دل همان اقلیت، یک اقلیت بسیار کوچکتری وجود دارد که بقای خود را در جنگ میبیند، بقای اقتصادی خود را در تنش جستوجو میکند و حیات خود را در استمرار تحریمها میداند؛ همان کسانی که از آنها با عنوان «کاسبان تحریم» یاد میشود.
آیا میزان محبوبیت رئیسجمهور پزشکیان پس از انعقاد تفاهمنامه افزایش یافته است؟
بله، میزان محبوبیت رئیسجمهور به شکل محسوسی افزایش یافته و جالب آنکه بیشترین رشد محبوبیت ایشان در میان همان گروههایی بوده است که پیشتر با ایشان همراه نبودند. افرادی بودند که اساساً به ما رأی ندادند، اما اکنون به آینده ایران امیدوار شدهاند. سختیهای جنگ را دیدند، اما در عین حال مشاهده کردند که دولت چهاردهم و شخص دکتر پزشکیان برای موفقیت ایران و مردم ایران چه تلاشهایی انجام میدهند. اگر چنین جنگی در کشورهای دیگر رخ میداد، حوزه خدماترسانی با چه مشکلاتی مواجه میشد؟ واقعاً به صورت شبانهروزی تلاش شد و همه دستگاهها همکاری کردند.
ما رئیسجمهوری داریم که از جنس مردم است، به مردم فکر میکند و دغدغه مردم را دارد. تصور کنید اگر کالابرگ اجرا نشده بود، در دوران جنگ چه اتفاقاتی ممکن بود رخ دهد؟ قطعاً در تامین مایحتاج روزانه مردم با مشکلات جدی مواجه میشدیم و حتی ممکن بود در برخی نقاط با کمبودهای گسترده روبهرو شویم. ما به مردم اعتقاد داریم، خود را از مردم میدانیم و افتخار دولت چهاردهم و شخص رئیسجمهور این است که همه توان خود را برای اعتلای ایران و مردم ایران به کار گیرد.
به تفاهم ایران و آمریکا بازگردیم، رهبر معظم انقلاب در پیام خود از دلسوزی و حسننظر مسئولان و همچنین اعتماد به تعهد رئیسجمهور سخن گفتند و مسئولیت مذاکرات را به ایشان سپردند. به نظر شما پیام رهبر انقلاب چه سرمایهای برای دولت چهاردهم و شخص رئیسجمهور ایجاد میکند و چه مسئولیتی را بر دوش دولت خواهد گذاشت؟
پیام رهبر انقلاب اسلامی، رخدادی بسیار بزرگ و تأثیرگذار بود؛ هم در بدنه اجتماعی و هم در میان مسئولان. حمایت مقام معظم رهبری از روند مذاکرات، در واقع حمایتی مؤثر، قوی، سیاسی و نهادی از دولت چهاردهم بود. یکی از موضوعاتی که دکتر پزشکیان همواره بر آن تأکید داشتند، مسئولیتپذیری، شفافیت و صداقت بود. هنگامی که در آن پیام، تعهد و مسئولیتپذیری رئیسجمهور از سوی مقام معظم رهبری مورد تأیید قرار میگیرد، بدین معناست که ایشان باور دارند این دولت میتواند برای ایران گام بردارد و در همین مسیر نیز حرکت میکند.
حمایت رهبر انقلاب اسلامی از روند مذاکرات، در واقع حمایتی مؤثر، قوی، سیاسی و نهادی از دولت چهاردهم بود
اعتقاد رهبر انقلاب این است که دولت در این مسیر عقبنشینی نخواهد کرد؛ همانگونه که شخص دکتر پزشکیان بارها گفتهاند: «ما اهل وا دادن نیستیم.» بنابراین این پیام، حمایتی مؤثر، تأثیرگذار، سیاسی و نهادی از دولت بود. من عمداً بر واژه «نهادی» تأکید میکنم، زیرا این مفهوم ابعاد گستردهای دارد. این تأیید نشان میدهد که دیگر نباید به سمت دوقطبیسازی حرکت کنیم. امروز همه ما باید در حمایت از مذاکرات در یک جبهه قرار بگیریم. اگر هم افرادی نقد یا انتقادی دارند، نقد آنها شنیده خواهد شد؛ اما اگر واقعاً پیرو رهبری هستند، باید در مسیر ساختن ایران حرکت کنند.
پیام رهبر انقلاب مانع از حرکت جامعه به سمت دوقطبی سازی شد
ما در جنگ، جهاد کردیم. همه در صحنه بودند؛ هم کسانی که به رئیسجمهور پزشکیان رأی دادند و هم کسانی که رأی ندادند. آن مقطع، جهاد بود. امروز نیز از نگاه دکتر پزشکیان و دولت چهاردهم، جهاد اکبر آغاز شده است؛ جهاد برای ساختن ایران، جهاد برای توسعه پایدار ایران، جهاد برای امنیت ایران و جهاد برای آسایش و رفاه مردم ایران. ما باید به فکر آینده ایران باشیم و به فکر اقتصاد کشور باشیم. باید تلاش کنیم دیگر شاهد حوادثی مانند آنچه در میناب رخ داد نباشیم و فرزندان این سرزمین در برابر چشمانمان پرپر نشوند.
تحقق این اهداف، نیازمند اقتدار، گفتوگو و دیپلماسی قوی است؛ دیپلماسی که همگام با میدان حرکت کند. مقام معظم رهبری با پیام خود، حمایت مؤثر، سیاسی، نهادی و تأثیرگذاری از دولت به عمل آوردند و به اعتقاد من، یکی از مهمترین آثار این پیام آن بود که مانع حرکت جامعه به سمت دوقطبیسازی شد. امروز ما در عرصه دیپلماسی در حال مبارزه هستیم و باید در کنار یکدیگر حرکت کنیم تا این دیپلماسی به موفقیت برسد و بتوانیم مطالبات حداکثری خود را در راستای منافع ملی ایران محقق کنیم.
بخش اول
دستور رئیس جمهور برای حذف شرکتهای پیمانکاری به جایی نرسید/ پای منافع آقازادهها در میان است؟!

























دیدگاهتان را بنویسید