زنبورداری؛ جاذبه کم هزینه و پردرآمد کشاورزی گلستان
بازار کسب و کار– سرویس اقتصادی: برنامه روز مزرعه آفتابگردان روز چهارشنبه با حضور جمعی از بهرهبرداران، کارشناسان و محققان حوزه دانههای روغنی در ایستگاه تحقیقات عراقیمحله گرگان برگزار شد و شرکتکنندگان در این رویداد، تازهترین یافتههای مربوط به کاشت، داشت و برداشت این محصول را بررسی کردند.
این برنامه در شرایطی برگزار شد که گلستان به دلیل جایگاه برجسته در تولید دانههای روغنی، یکی از کانونهای مهم توسعه زراعت آفتابگردان در کشور به شمار میآید.
به گفته کارشناسان جهاد کشاورزی گلستان، در برنامه الگوی کشت سال زراعی ۱۴۰۴-۱۴۰۵ نیز حدود ۲۰ درصد از سطح زیرکشت استان به دانههای روغنی از جمله آفتابگردان اختصاص یافته است که اهمیت راهبردی این محصول را در کشاورزی گلستان نشان میدهد.
کارشناسان و محققان حاضر در این رویداد تاکید کردند که آفتابگردان به دلیل دوره رشد کوتاه، مقاومت به خشکی و شوری، و تولید روغن باکیفیت، از جمله محصولاتی است که میتواند در الگوی کشت استان جایگاه پررنگتری پیدا کند و علاوه بر تولید روغن، در مصرف آجیلی، تهیه سیلو، علوفه و دان پرندگان نیز کاربرد دارد و همین تنوع مصرف، ارزش اقتصادی آن را افزایش میدهد.
از سوی دیگر، گلهای آفتابگردان برای زنبورداری نیز مناسب هستند و گردهافشانی در مزارع این محصول، عملکرد در واحد سطح را افزایش میدهد.
همچنین ریشههای عمیق آفتابگردان به بهبود بافت خاک کمک میکند و برای کشت محصول بعدی نیز مفید است که این مزیت در اراضی دیم و آبی، اهمیت مضاعف پیدا میکند.
در حاشیه این برنامه، یکی از بهرهبرداران آفتابگردان در شهرستان بندرترکمن به خبرنگار ایرنا، گفت: امسال حدود چهار هکتار از زمینهای خود را زیر کشت این محصول برده است.
محمدعلی نجفی با بیان این که زراعت آفتابگردان را برای نخستین بار با مشاوره کارشناسان جهاد کشاورزی منطقه آغاز کرده، از دیگر بهرهبرداران استان خواست در کشت محصولاتی مانند آفتابگردان که کمآببر هستند، حتما از مشاوره کارشناسان استفاده کنند.
وی برگزاری کارگاههای آموزشی برای بهرهبرداران را نیز ضروری دانست و گفت: این آموزشها میتواند به تضمین تولید و ایجاد درآمد پایدار کمک کند.
رییس مرکز خدمات جهادکشاورزی جعفر بای جنوبی شهرستان بندرترکمن نیز در این مراسم با اشاره به ظرفیت این شهرستان برای سرمایهگذاری در کشت آفتابگردان گفت: بخش عمده زراعت این محصول در شهرستان بهصورت تابستانه و پس از برداشت گندم انجام میشود و اگر بارندگی مناسبی رخ دهد، سطح کشت افزایش مییابد.
کاظم عابدی به خبرنگار ایرنا افزود: امسال به دلیل نبود بارش از خردادماه، سطح زیرکشت کاهش یافته در حالی که متقاضیان زیادی برای کشت این محصول وجود داشت و منتظر بارش بودند تا زمینهای خود را زیر کشت ببرند.
وی نبود تنوع ارقام آفتابگردان را از دیگر مشکلات بهرهبرداران منطقه دانست و گفت: اگر تنوع ارقام در استان افزایش یابد، استقبال برای زراعت بیشتر خواهد شد.
عابدی همچنین بر ضرورت تقویت تامین عناصر غذایی و حضور پررنگتر محققان در کنار تولیدکنندگان تاکید کرد.
یک عضو هیات علمی مرکز تحقیقات، آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گلستان نیز در این برنامه گفت: آفتابگردان به دلیل دوره رشد کوتاه ۱۰۰ تا ۱۱۰ روزه، مقاومت به خشکی و شوری و داشتن روغن باکیفیت، یکی از محصولات مناسب برای توسعه کشت در استان گلستان است.
حسین احمدی اوچتپه افزود: آفتابگردان تنها یک محصول روغنی نیست، بلکه در بخشهای مختلفی از جمله تولید روغن، مصرف آجیلی، سیلو، علوفه و دان پرندگان نیز کاربرد دارد و همین تنوع مصرف، اهمیت اقتصادی آن را افزایش میدهد.
وی با اشاره به تلثیر مثبت گردهافشانی بر عملکرد این محصول گفت: گلهای آفتابگردان برای زنبورداری نیز بسیار مناسب هستند و ریشههای عمیق این گیاه موجب بهبود بافت خاک میشود.
احمدی تصریح کرد: با معرفی ارقام هیبرید جدید از سوی محققان کشاورزی که عملکرد بالاتر و درصد روغندهی بیشتری نسبت به ارقام قدیمی دارند، امکان توسعه دوباره کشت این محصول فراهم شده است.
به گفته این عضو هیات علمی، آفتابگردان در اراضی دیم و آبی کشت میشود و سطح زیرکشت آن طی پنج سال اخیر در اراضی دیم استان هزار و ۳۲۶ هکتار و در اراضی آبی بیش از هزار و ۹۰۰ هکتار بوده است.
وی افزود: عملکرد این محصول در اراضی دیم استان به ۹۹۲ کیلوگرم در هکتار و در اراضی آبی به هزار و ۱۸۸ کیلوگرم در هکتار میرسد که نشاندهنده ظرفیت بالای گلستان در این حوزه است.
احمدی ادامه داد: میانگین تولید آفتابگردان در اراضی دیم کشور ۵۵۷ کیلوگرم در هکتار است در حالی که عملکرد گلستان تقریباً دو برابر میانگین کشوری است.
به گفته وی، شرایط آبوهوایی مناسب، بهویژه در شرق استان و نواحی دشتی، زمینه توسعه بیشتر کشت آفتابگردان را فراهم میکند.
عضو هیات علمی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گلستان نیز با تاکید بر افزایش سطح زیرکشت آفتابگردان در استان، گفت برای جلوگیری از خسارت آفات و بیماریها، پایشهای دقیقتر، استفاده از بذر گواهیشده، ضدعفونی بذر و بهکارگیری روشهای تلفیقی مدیریت آفات ضروری است.
محبوبه شریفی با اشاره به آفات مکنده، کرمهای برگخوار و بهویژه کرم دانهخوار آفتابگردان افزود: این آفات در صورت افزایش جمعیت میتوانند خسارت قابل توجهی به مزرعه وارد کنند و به همین دلیل، پایش مداوم و شناسایی زودهنگام آنها اهمیت زیادی دارد.
وی استفاده از تلههای فرمونی را یکی از راهکارهای موثر برای رصد آفت دانست و گفت در مزارعی که احتمال آلودگی بالاست، میتوان از روشهای کنترل بیولوژیک از جمله رهاسازی زنبور نیز بهره گرفت.
این محقق یادآور شد: در برخی مناطق شرق استان، از جمله محدودههای منتهی به بندرترکمن، مزارع آفتابگردان باید با دقت بیشتری رصد شوند تا از گسترش خسارت جلوگیری شود.
رییس بخش زراعی و باغی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گلستان نیز ، سفیدک داخلی، زنگ و پوسیدگی ذغالی را از مهمترین بیماریهای آفتابگردان دانست و گفت: با استفاده از بذر ضدعفونیشده، انتخاب رقم مقاوم و رعایت اصول صحیح آبیاری و تراکم کشت، میتوان این بیماریها را تا حد زیادی کنترل کرد.
شهریار کیا افزود: سفیدک داخلی میتواند از همان مراحل ابتدایی رشد، بوته را دچار کوتولگی و پژمردگی کند و در نهایت مانع تشکیل طبق یا دانهگیری مناسب شود، اما با اجرای صحیح عملیات زراعی، این بیماری قابل کنترل است.
وی با تاکید بر نقش رطوبت در گسترش بیماریها اظهار کرد: انتخاب تراکم مناسب، پرهیز از آبیاری غرقابی و کاهش رطوبت مزرعه از جمله اقداماتی است که از تشدید بیماری جلوگیری میکند.
کیا همچنین بر ضرورت رعایت تناوب زراعی و استفاده از آبیاریهای مناسبتر مانند قطرهای یا نواری تاکید کرد.
عضو هیات علمی مرکز تحقیقات، آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گلستان و محقق دانههای روغنی سویا و آفتابگردان نیز میگوید: آفتابگردان بهعنوان یکی از مهمترین گیاهان روغنی، نقش موثری در کاهش وابستگی به واردات روغن دارد و گلستان از استانهای مهم کشور در توسعه کشت این محصول به شمار میرود.
امیر قلیزاده با اشاره به معرفی ارقام هیبرید داخلی سازگار با منطقه و مقاوم به بیماریها افزود: طی سالهای اخیر اقدامات خوبی در این زمینه انجام شده و اکنون ارقام هیبرید آذر، ارج و آنیکا معرفی شدهاند که تولید بذر آنها میتواند علاوه بر افزایش بهرهوری، به رونق اقتصادی کشاورزان علاقهمند به آفتابگردان در گلستان کمک کند.
به گفته وی، توسعه کشت آفتابگردان در گلستان، بهویژه با تکیه بر ارقام هیبرید داخلی، میتواند زمینهساز افزایش تولید، کاهش وابستگی و تقویت زنجیره ارزش این محصول راهبردی باشد که این ظرفیت با اتکا به اقلیم مناسب، زیرساختهای صنعتی و دانش فنی موجود، میتواند به یکی از محورهای مهم سرمایهگذاری در کشاورزی استان تبدیل شود.
معاون پژوهشی مرکز تحقیقات کشاورزی گلستان نیز با اشاره به مزیتهای نسبی استان در کشت آفتابگردان، گفت: اقلیم مناسب گلستان، امکان کشت زودرس بهاره و استفاده از نزولات جوی، قابلیت کشت تابستانه بهعنوان کشت دوم و نیاز آبی کمتر نسبت به محصولاتی مانند ذرت، از مهمترین نقاط قوت توسعه این محصول در استان است.
فاطمه شیخ افزود: مقاومت بالای آفتابگردان به تنشهای محیطی از جمله خشکی و شوری، هزینه تولید پایین، نیاز کمتر به سمپاشی، وجود هیبریدهای زودرس و پرمحصول و سابقه درخشان استان در تولید این محصول، گلستان را در جایگاه مناسبی برای توسعه زراعت آفتابگردان قرار داده است.
وی با تاکید بر وجود زیرساختهای لازم از جمله کارخانجات روغنکشی در استان و قرار گرفتن گلستان در مسیر کریدور بینالمللی، خاطرنشان کرد: تجربه و دانش فنی کارشناسان و کشاورزان استان، سرمایهای ارزشمند برای توسعه پایدار این محصول استراتژیک محسوب میشود.
وی همچنین از تصویب و اجرای دو طرح مهم در این کارگاه خبر داد و گفت: اجرای مزرعه الگویی آفتابگردان در بندرترکمن و شرق استان، و برگزاری نشست تخصصی آفتابگردان و زنجیره ارزش در مناطق مراوهتپه و گلیداغ از مصوبات این جلسه است.
دیدگاهتان را بنویسید