دسته: آزادشهر

خیابان‌های اصفهان در روزهای پایانی پاییز همواره رنگ و بوی دیگری به خود می‌گرفت و آیین‌های یلدا و کریسمس شور و نشاط خاصی به این شهر می‌بخشید اما امسال اهالی این خطه از مسلمان تا ارمنی در همراهی با کادر درمان و مقابله با ویروس کرونا مراسمی بصورت دورهمی و تجمعی برگزار نمی‌کنند.

پرهیزهمه ازبرگزاری آیین های یلدا تاکریسمس،اصفهان

به گزارش بازار کسب کار آنلاین به نقل از ایرنا، اصفهان پذیرای هموطنان ایرانی از مذاهب الهی مختلف است که هر ساله با آغوشی باز از آیین ها و جشن های آنها استقبال می کند و آن را در کنار آیین های ملی و مذهبی گرامی می دارد که یکی از جلوه های آن را می توان در گرامیداشت ایام سال جدید میلادی و تولد حضرت عیسی مسیح (ع) دید بطوریکه شهر بویژه محله ارمنی نشین جلفا حال و هوایی دیگر به خود می گیرد.

هر ساله معابر و فروشگاه ها در محله جلفای اصفهان با نزدیک شدن به زمستان و آغاز سال نوی میلادی و جشن های کریسمس، آذین بندی می شد و درختان کاج تزیین شده در خیابان ها جلوه می کرد و شور و نشاط هموطنان ارمنی با جشن های آخرین شب پاییزی یعنی شب یلدا آمیخته می شد.

کریسمَس (Christmas) جشنی در آیین مسیحیت است که به‌منظور گرامیداشت زادروز حضرت عیسی مسیح (ع) برگزار می‌شود، بسیاری از اعضای کلیسای  کاتولیک روم و پیروان آیین پروتستان، کریسمس را در روز بیست و پنجم دسامبر (پنجم دی) جشن می‌گیرند اما مسیحیان ارتدوکس و ارامنه شب کریسمس را ششم ژانویه (هفدهم دی) جشن می‌گیرند و فردای آن روز یعنی هفتم ژانویه را به عنوان ولادت حضرت مسیح می‌شناسند. 

ارمنی‌ها، بزرگترین گروه مسیحیان کشورمان هستند که در تهران، اصفهان، تبریز، ارومیه و سایر شهرها سکونت دارند و جمعیت آنها حدود یکصد هزار نفر تخمین زده می‌شود که از این تعداد حدود هشت هزار ارمنی در اصفهان زندگی می‌کنند.

ارمنی‌های اصفهان گروهی از مردم ارمنی‌تبار جلفای قدیم در مرزهای شمالی کشور هستند که پس از کوچ بزرگ از جلفا یعنی در سال ۱۶۰۵ به دستور شاه عباس اول به اصفهان آورده و در آنجا ساکن شدند. آنها ابتدا در محله‌ای به نام جلفا اسکان یافتند و چندین کلیسا در آن محله ساخته شد که اکنون تعدادی از آنها به مهمترین بناهای تاریخی و گردشگری استان و کشور تبدیل شدند از جمله کلیسای وانک که یکی از قدیمی‌ترین و زیباترین کلیساهای ایران است.

یلدا و کریسمسی متفاوت در سال ۹۹

سال ۱۳۹۹ متفاوت تر از آنچه پیش بینی می شد در حال نزدیک شدن به فصل پایانی خود است و در حالیکه هر ساله مردم جشن ها و آیین های مختلفی را گرامی می داشتند اما امسال بدلیل همه گیری بیماری کووید ۱۹ چنین امکانی فراهم نبود و از عید نوروز گرفته تا مراسم مذهبی به روشی دیگر و با تاکید بر پرهیز از تجمع و گردهمایی برگزار شد.

ویروس کرونا همچنان در کشورمان در حال انتشار و مبتلا کردن عده ای از هموطنان به بیماری کووید ۱۹ است و با وجود کاهشی شدن روند ابتلا به آن در ماه آذر اما همچنان بر پرهیز از دورهمی و تجمع برای پیشگیری از شیوع این بیماری تاکید می شود تا بتوان بطور کامل بر آن غلبه کرد و جشن شکست کرونا را گرفت.

از جمله آیین هایی که هر سال توسط خانواده های ایرانی بسیار مورد توجه قرار می گیرد ، شب یلدا یا همان بلندترین شب سال است که با برپایی مراسم کهن و دیرینه مانند دیدار با بزرگان و پدربزرگ ها و مادربزرگ ها، دورهم نشینی، خوردن آجیل و میوه های پاییزی، شعرخوانی و هدیه دادن گرامی داشته می شود اما امسال شرایط ناشی از شیوع کرونا این آیین را نیز تحت تاثیر قرار داد و همگان تاکید دارند که باید بصورت متفاوت از سال های گذشته آن را برگزار کرد.

همزمانی شب یلدا با آغاز جشن ها و آیین های سال نوی میلادی و تولد حضرت عیسی مسیح در شهرهایی مانند اصفهان که نماد زندگی مسالمت آمیز پیروان ادیان الهی مختلف است، همواره تصویری تحسین برانگیز از تلاقی آیین های ملی و دینی پدید می آورد و شهروندان و مسوولان اصفهانی، هموطنان ارمنی خود را در این روزها همراهی می‌کنند و علاوه بر چراغانی خیابان‌ها و کوچه‌های محله‌های ارمنی نشین و قرار دادن درختان کاج تزیین شده، این عید مسیحیان را به آنها تبریک می‌گویند.

اما امسال شرایط ناشی از همه گیری بیماری کووید ۱۹ باعث شد تا این تصاویر همبستگی مانند سال های گذشته نباشد بلکه به شکلی دیگر خود را نمایش دهد که همان همراهی با کادر درمان و پرستاران و پیشگیری از شیوع ویروس کرونا با پرهیز از دورهمی و تجمع های شب یلدا و جشن های کریسمس است.

درحالیکه مناطق مختلف کشورمان پس از چند ماه درگیری شدید با بیماری کووید ۱۹ و افزایش آمار ابتلا و بستری ناشی از آن مواجه بودند اما با محدودیت های اعمال شده از آذر این وضعیت از شرایط حاد خارج شد و روند کاهشی به خود گرفته است اما مسوولان و پزشکان تاکید دارند که این روند باید تداوم داشته باشد تا بتوان بطور کامل بر بیماری کووید ۱۹ غلبه کرد و هرگونه غفلت و عادی انگاری شرایط باعث از بین رفتن همه تلاش ها می شود.

بهمین دلیل در روزهای اخیر تاکید و درخواست شده است که مردم به هر شکل ممکن از برگزاری تجمع و دورهمی برای گرامیداشت شب یلدا پرهیز کنند و این آیین را امسال به روش های دیگری مانند برقراری تماس تصویری یا تلفنی و یا جمع محدود یک خانواده برگزار کنند تا بهبود آمار کرونا تداوم یابد و هرچه زودتر جامعه به وضعیت عادی خود و فارغ از همه گیری کووید ۱۹ برگردد.

به گفته رییس دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، تداوم این محدودیت‌ها و توجه ما باعث می شود که بیماری کووید ۱۹ کنترل شود اما غفلت و عادی انگاری منجر به غلبه این بیماری بر ما خواهد شد.

طاهره چنگیز با تاکید بر اینکه بیشتر موارد ابتلا به کرونا در هفته‌های اخیر خانوادگی بوده است، گفت: ما و ویروس کرونا در حال مسابقه طناب کشی هستیم و تا زمانیکه طناب کنترل، توجه و دقت را محکم نگه داریم ویروس نمی‌تواند ما را شکست دهد اما اگر کمی، غفلت و طناب را رها کنیم باید منتظر برگشت بیماری و موارد فوتی به وضعیت قبلی باشیم.

همچنین به گفته رییس کمیته اجتماعی ستاد استانی مقابله با کرونا در اصفهان، دورهمی‌های شب یلدا در سال جاری نگران کننده است چرا که احتمال بازگشت استان به وضعیت قرمز کرونایی و افزایش بستری‌ها در صورت کم‌توجهی به محدودیت‌ها وجود دارد.

حیدر قاسمی افزود: توصیه اکید بر تداوم محدودیت تردد تا شب یلداست تا مردم شهرهای استان به منظور حفظ سلامتی خود، خانواده و بستگان به خصوص افراد مسن از دورهمی‌های طولانی‌ترین شب سال پرهیز کنند.

ارامنه اصفهان برای احترام به کادر درمان، تزیینات و مراسم ندارند

در این میان مسیحیان ارمنی نیز در همراهی با سایر هموطنان ایرانی خود تاکید کردند که امسال هیچ تزیین یا مراسمی به مناسبت سال نوی میلادی ۲۰۲۱ در کلیسای وانک و محله ارمنی نشین جلفای اصفهان صورت نمی گیرد و برگزار نمی شود.

رییس شورای خلیفه‌گری ارامنه اصفهان و جنوب ایران در گفت و گو با ایرنا تاکید کرد که ارامنه بدلیل شیوع ویروس کرونا و برای احترام به ایثار کادر درمان و جلوگیری از تجمع ها امسال در سال نوی میلادی ۲۰۲۱ و تولد حضرت عیسی مسیح در کلیسای وانک و محله ارمنی نشین جلفای اصفهان هیچ گونه تزیینات و مراسمی ندارند.

واروژ میناسیان با بیان اینکه در سال های گذشته همواره در ایام جشن های کریسمس و آغاز سال نوی میلادی، دیدارهای زیادی بین خود ارامنه اصفهان و سایر استان ها و همچنین مردم و مسوولان اصفهان برای تبریک سال نو صورت می گرفت، افزود: اما امسال این مراسم برگزار نمی شود.

وی با اشاره به اینکه امسال دهم دی مصادف با تحویل سال نوی میلادی است، افزود: امیدواریم که در صورت تداوم بهبود آمار کرونا و بهتر شدن وضعیت سلامت جامعه بتوانیم در عید پاک که در ماه بهمن خواهد بود آیین های سال نوی میلادی را گرامی بداریم.

همه باید همراهی کنیم

میناسیان با تاکید بر اینکه امسال ارامنه اصفهان بدلیل همه گیری بیماری کووید ۱۹ از برگزاری جشن ها و دورهمی های جشن کریسمس در کلیساها و باشگاه ها پرهیز می کنند، گفت: فقط برخی از مراسم خاص مذهبی توسط اسقف اعظم و با تعداد بسیار اندک و محدود و با فاصله گذاری اجتماعی اجرا خواهد شد.

رییس شورای خلیفه گری ارامنه اصفهان و جنوب ایران با بیان اینکه کادر درمان و پرستاران کشورمان در ۹ ماه گذشته تلاش بسیاری برای مراقبت از بیماران مبتلا به کرونا داشتند و جایگاه آنها از شهدا کمتر نیست، تصریح کرد: لازم است که همه مردم آنها را در مقابله با ویروس کرونا همراهی کنند تا هرچه زودتر شاهد برطرف شدن همه گیری بیماری در کشورمان باشیم.

کرونا تاکنون  جان ۱۰ نفر ارامنه گرفت 

وی با اشاره به اینکه تا کنون از بین هموطنان ارامنه در استان اصفهان حدود ۱۰ نفر بر اثر ابتلا به کرونا جان خود را از دست دادند، خاطرنشان کرد: شیوع این ویروس بر درآمد و وضعیت مالی ارامنه اصفهان نیز تاثیر بسیاری گذاشته است زیرا بخش زیادی از درآمد آنها از محل گردشگری تامین می شد.

بسیاری از مردم اصفهان نیز تاکید دارند که امسال با توجه به شرایط حاکم بر جامعه به مانند سال های گذشته، مهمانی ها و دورهمی های شب یلدا را بصورت حضوری و با تعداد زیاد برگزار نمی کنند و حتی عده ای نیز هزینه های این شب را برای کمک به برخی از خانواده های نیازمند یا تامین اقلام و تجهیزات پیشگیری از کرونا مانند ماسک و مواد ضد عفونی کننده اختصاص دادند.

رییس دانشگاه علوم پزشکی اصفهان نیز از مردم خواست تا اقدام‌های ساده ای که بر آن تاکید می شود یعنی شستن دست‌ها، استفاده از ماسک، فاصله گذاری اجتماعی، دوری از اجتماعات و تهویه هوا را همچنان رعایت کنند تا این مرحله هم به سلامت طی می شود و به شرایط زرد و سفید برسیم.

تعداد بیماران بستری دارای علائم ابتلا به کرونا در بیمارستان های اصفهان به حدود ۸۰۰ رسیده است درحالیکه این آمار در آبان امسال بیش از ۲ هزار نفر بود؛ این استان در زمان حاضر در وضعیت نارنجی همه گیری کووید ۱۹ قرار دارد.

استان اصفهان با پنج میلیون نفر جمعیت ۲۴ شهرستان دارد و از ابتدای شیوع ویروس کرونا از اسفند پارسال تا یازدهم آذر امسال ۶۳ هزار و ۵۰۰ نفر بیمار دارای علائم کرونا در بیمارستان ها بستری شدند که از این تعداد ۶ هزار و ۷۰۰ نفر جان خود را از دست دادند.

بر اساس آخرین اعلام وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی تاکنون بیش از یک میلیون و ۱۵۲ هزار نفر بطور قطعی در کشور به کووید ۱۹ مبتلا شدند و بیش از ۵۳ هزار نفر بر اثر این بیماری از دنیا رفتند.

اصفهان را بیشتر با چهارباغش می‌شناسند؛ خیابانی که به تاکید کارشناسان عبور تونل مترو از زیر آن تغییرات آبی را رقم زده که دیر یا زود درختان آن رو به خشکی می گذارند، اقدامی که با آن تیشه بر ریشه این گذر تاریخی زدند و باغی که بر باد دادند.

به گزارش بازار کسب کار آنلاین به نقل از ایرنا، نتیجه تصمیمی که مسئولان دیروز گرفتند، کم‌کم رخ می‌نماید، زمان زیادی نگذشته است اما باید گفت زمان زیادی هم نمانده تا خیانتی که در حق چهارباغ این گذر تاریخی شد بیش از پیش هویدا شود.

برخی کارشناسان معتقدند عبور تونل مترو از زیر چهارباغ، اتفاقی که نباید می‌افتاد، در آینده نه چندان دور چهارباغ را  بی باغ و برگ می‌کند؛ زمین رطوبتش را از دست می‌دهد؛ انبوه درختانش می‌خشکند و این خیابان هم مثل خیابان ولی عصر تهران به تعبیر آنها از حیثیت  و اعتبار می‌افتد.

به اعتقاد آنان رفتار آب و خاک در چهارباغ تغییر کرده است، رگ‌های زمین و آنچه از  درختان چنار و نارون آن باقی مانده خشک می‌شوند، این اما یک سوی ماجراست، سوی دیگر آن معضل نشست زمین است؛ اتفاقی که  بناهایی مثل مدرسه چهارباغ  را در این گذر تاریخی دچار آسیب‌های سازه ای می‌کند.

میراثی که بتدریج بر باد رفت

چهارباغ یک اثر ملی است، میراثی تنیده از طبیعت و فرهنگ و معماری. تار و پود چهارباغ، از جنس درختان چنار، مدرسه چهارباغ و  بازار هنر است؛ میراثی که شوربختانه در سال‌های گذشته ذره ذره بر باد رفت، آنچه اما از چهره  این روزهای چهارباغ می‌بینید بیشتر چهره بزک شده است، جسمی از درون تهی شده که جمعی از کارشناسان امر می‌گویند دیر یا زود درختانش می‌خشکند و بناهایش می لرزند.

حسن محبعلی، معاون اسبق حفظ و احیا بناهای تاریخی سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری معتقد است با عبور مترو از زیر چهارباغ خود به خود رطوبت زمین گرفته می‌شود و  فضای سبز چهارباغ از بین می‌رود.

محبعلی به خبرنگار ایرنا گفت:  شاید ۱۰ یا بیست سال دیگر کم‌کم  ببینید که چهارباغ هم مثل خیابان ولی عصر تهران از حیثیت می‌افتد، وقتی زیر چهارباغ را برای عبور تونل مترو کندند، خالی شد و این رطوبتی که باید زیر چهارباغ باشد از بین رفته است.

وی ادامه داد: ریشه‌های درختان چنار این محور عمق بیشتری می‌خواهند وقتی چهارباغ را از پایین خالی کردند خود به خود این خاک خشک می‌شود و این خشک شدن باعث خشک شدن درختان چنار آن می‌شود.

نخستین خیابان ثبتی ایران با سرنوشت نامعلوم

خیابان چهارباغ اولین خیابان ثبتی ایران است، جز ۲۱۰ بنایی که در دوران پهلوی اول به همراه آثاری مثل تخت جمشید به ثبت آثار ملی رسید، خیابانی که با چهار باغ در ۲ سو و میانه‌اش چهارباغ است، محبعلی در این ‌باره به خبرنگار ایرنا گفت: اطراف چهارباغ، باغ بوده و این خیابان با سبزی‌اش ارزش داشته است. چهارباغ  اولین خیابان ایران است که با این عرض و با فضای سبز و باغ های اطراف ارتباط داشته است.

وی بر این باور است که با اقدامی غیر کارشناسی و خلاف که در حق چهارباغ اصفهان شد شاید در بیست سال آینده چهارباغی وجود نداشته باشد و این گذر، یک خیابان پهن و سنگفرشی باشد که تنها بتوان چمن‌اش کرد.

خیانتی که در حق چهارباغ شد

محبعلی از سال‌هایی گفت که تونل مترو را از زیر چهارباغ گذراندند و ادامه داد: زمانی که معاون سازمان میراث فرهنگی بودم، سر ماجرای گذر مترو از زیر چهارباغ درگیری‌های زیادی داشتم و عاقبت هم مترو را که باید از زیر خیابان شمس آبادی عبور می‌کرد از زیر چهارباغ عبور دادند، اتفاقی که متاسفانه مشکلات عدیده ای را بوجود خواهد آورد و بوجود هم می‌آورد.

معاون اسبق حفظ و احیای بناهای تاریخی سازمان میراث فرهنگی گفت: زمانی که معاون بودم با مهندس بهشتی، رئیس این سازمان ۲ الی سه بار  به اصفهان رفتیم و با شورای شهر جلسه گذاشتیم که مترو از زیر چهارباغ نرود و از زیر شمس آبادی عبور کند، جایی که نه صدمه به چهارباغ بخورد و نه به سی‌و سه پل. شورای شهر هم تصویب کرد که مترو  از زیر چهارباغ عبور نکند، اما من که بازنشسته شدم و دولت احمدی نژاد آمد ورق برگشت، تمام آن صورت جلسه‌ها و مصوبه‌ها  را کنار گذاشتند و مترو را از زیر چهارباغ بردند. 

این کارشناس میراث فرهنگی افزود: مسلم است که با این تونلی که در زیر چهارباغ کار شد، رطوبت زمین کم می‌شود، زمین نشست می‌کند و  ساختمان‌های اطراف چهارباغ هم نشست پیدا می‌کنند، ترک می‌خورند؛ ممکن است ساختمان نریزد  ولی مشکلات سازه ای پیدا می‌کنند.

محبعلی باز گریزی به درختان چهارباغ زد، عناصری که چهارباغ را بدون آنها چهارباغ نمی‌داند یادآور شد:  اصفهان از زیر آب می‌کشید؛ برای چهارباغ از زیر زمین رطوبت می‌آمد، یعنی پل بندها را که می‌بستند آب تا  ۱۴ یا ۱۵ کیلومتر می‌رفت زیر اصفهان.

وی تصریح کرد: تفاوت چهارباغ با خیابان ولی عصر تهران همین‌جاست اما هر ۲ یک سرنوشت دارند، درختان چنار ولی‌عصر تهران از رو آب می گرفتند؛ از جوب‌ها که همیشه جاری بودند و حالا سراسر تا  بیخ درختان آسفالت کردند و درختان خشک شدند.

انتقاد این کارشناس میراث فرهنگی  باز به شهرداری‌هاست و گفت: شهرداری ها آسفالت و بتن را می‌برند تا بیخ درخت،  من نمی‌دانم شهرداری‌ها کارشناس ندارند که با درخت چنین برخوردی می‌کنند، اصل معماری سنتی ما ارتباط با طبیعت بوده است؛ یعنی منظر و طبیعت را با معماری عجین می‌کردند.

وی افزود : من پارسال برای بازدید چهارباغ رفتم؛ باور کنید که سنگفرش را چسبانده بودند به درخت. گفتم دست کم برای درخت سه متر باغچه بگذارید بعد سنگفرش کنید، اینجا که لشکر نمی‌خواهد بیاید، چهارباغ خیابان به این پهنی است؛ برای باغچه‌ها حداقل عرض سه متر بگذارید که درختان بتوانند تنفس کنند.

آینده مبهم درختان و سبزینگی چهارباغ 

همه آنچه محبعلی گفت، ابعاد تاریک و روشن عبور مترو از زیر چهارباغ است؛ ابراز نگرانی از آینده مبهم درختان و سبزینگی چهارباغ. تاریک‌تر از این اتفاقات و روشن‌تر از این واضحات این است که درختان چنار چهارباغ را برای ایستگاه متروی انقلاب قطع کردند؛ حدفاصل میدان انقلاب تا سر خیابان عباس آباد؛ یعنی چیزی حدود ۲۰۰ متر از خیابان چهارباغ که بعدها شهرداری درختان چنار بیست ساله جایگزین آنها کرد، مرهم بر زخمی که کاری است و معلوم نیست امید به التیام آن باشد یا نه.

 در ارتباط با این موضوع خبرنگار ایرنا با یک کارشناس محیط زیست به گفت‌ و گو نشست، محمد کوشافر، از کسانی است که همیشه دغدغه چهارباغ را داشته و  شرایط  این گذر طبیعی و تاریخی را  دنبال کرده است.

کوشافر در این گفت‌ و گو ابتدا از اهمیت درختان چهارباغ گفت: چهارباغ ترکیبی جذاب از عناصر مختلف از جمله درختانی تنومند است، در واقع این درختان چهارباغ یکی از عناصر هویتی این گذر منحصر به فرد هستند و با توجه به حساسیت و اهمیت آنها در تمام محاسبات اجرایی و عمرانی آن باید مورد توجه خاص باشند.

این کارشناس و عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی معتقد است که اگر درباره درختان چهارباغ این دیدگاه وجود داشته باشد که ممکن است درختی در اثر عملیات عمرانی، آسیب دیده و قطع شود و در این صورت می توان به جای آن یک درخت دیگر کاشت، این دیدگاه درست نیست، چون زیبایی منظر و کارکردهای زیست محیطی درختی که چند دهه از عمرش گذشته به مراتب بیشتر از یک درخت یک ساله است و نمی‌توان این فاصله چند ۱۰ ساله را هم از نظر کارکردهای زیست محیطی و هم از نظر زیبایی چهارباغ جبران کرد.

وی در گفت ‌و گو با خبرنگار ایرنا افزود: نکته دیگر این است که درختان چهارباغ در چند دهه گذشته که اصفهان شرایط آب و هوایی مناسب‌تری برای گیاهان داشته است به وضعیت فعلی رسیده‌اند و اکنون که اصفهان با آلودگی هوا و تنش‌های کمیت و کیفیت آب مواجه است، معلوم نیست که اگر درختی از بین رفت و  درختی به جای آن کاشته شود باز هم مثل درختان قبلی بشود یا خیر.

کوشافر درباره از دست رفتن رطوبت زمین چهارباغ  با عبور دادن تونل مترو و نگرانی‌هایی که درباره خشک شدن درختان آن وجود دارد گفت: به هر حال با عبور تونل مترو از زیر چهارباغ تغییرات آبی در خاک اتفاق خواهد افتاد، عبور تونل اتفاق جدیدی است که نسبت به گذشته در خیابان چهارباغ رخ داده و تاثیرات خودش را بر روی خاک و به تبع آن بر روی روابط آب و خاک و به دنبال آن بر روی درختان چهارباغ خواهد داشت که درباره چگونگی و میزان اثر آن نیاز به پژوهش‌های بیشتر می‌باشد.

وی با  اشاره به محل ایستگاه انقلاب در خیابان چهارباغ عباسی، جایی که درختان آن بریده و با درختان چنار چندساله جایگزین شد، افزود: یکی از قسمت‌های مهم، جایی است که سقف به ظاهر گنبدی شکل ایستگاه انقلاب به عنوان یک لایه غیر قابل نفوذ  قرار دارد؛ از میدان انقلاب تا خیابان عباس آباد. تغییرات روابط آب و خاک در  این منطقه اهمیت بیشتر می‌یابد؛ به خصوص که در زمان انجام پروژه، درختان در این منطقه بریده یا برداشته شده و پس از اتمام عملیات درختان چناری که گفته می‌شود چند ساله هستند به جای آنها قرار گرفته‌اند و به مراتب نگهداری بیشتری نیاز دارند.

کوشافر گفت: از یک طرف احتمال می‌رود شرایط رطوبتی خاک روی سقف ایستگاه مترو به عنوان لایه‌ای محدود کننده تغییراتی داشته باشد و از طرف دیگر درختان چندساله‌ای که به این محل منتقل شده‌اند، به دلیل انتقال، نیاز به مراقبت بیشتری دارند و همین الان هم مشخصات ظاهری آنها، نشان این موضوع است.

 نتیجه مهم از نگاه کوشافر این است که محیطی که ریشه درختان چهارباغ در آن قرار دارند نسبت به قبل تغییراتی پیدا کرده است؛ اتفاقی که می‌تواند امکان آسیب پذیری درختان را در مقابل تنش‌های محیطی بالا ببرد و باعث تضعیف آنها شود. 

این کارشناس محیط زیست در ادامه به ایرنا گفت: به هر حال درختان چهارباغ با تنش‌های زیادی مواجه اند؛  تنش آب و تنش آلودگی هوا، همچنین تنش فعالیت‌های عمرانی هم مثل عبور مترو در چهارباغ به آنها اضافه شده است، امیدواریم که روزی چهارباغ به خصوص در ناحیه‌ای که بر روی ایستگاه مترو قرار دارد را بدون درختان متناسب که ارزش خاصی در چهارباغ دارند نبینیم.

ضرورت توجه به درخت عنصر اصلی چهارباغ 

کوشافر با اشاره به آسیب‌هایی که در طول سال‌های گذشته از طریق طرح‌های عمرانی به درختان چهارباغ به عنوان یکی از عناصر اصلی این خیابان وارد شده است، گفت: در عملیات عمرانی چهارباغ  به خصوص در ۲ دهه اخیر که تونل مترو از زیر آن عبو کرد؛ هیچ وقت به درخت به عنوان یک عنصر اصلی چهارباغ نگاه نشد و هرگاه فعالیت عمرانی انجام شد، شاید درخت آخرین چیزی بود که به آن توجه شد.

وی بدترین اتفاق برای چهارباغ  را ماجرای درختانی دانست که  به خاطر ایستگاه چهارباغ بریده یا برداشته شدند، اما کوشافر بازسازی خیابان چهارباغ را هم دور از نگاه نمی دارد و گفت: دقت در سلامت درختان در بازسازی چهارباغ عباسی اهمیت زیادی داشت ولی در این ناحیه هم برخی درختان تا حدودی آسیب دیدند.

کوشافر افزود: عظمت چهارباغ آنقدر زیاد است  که هرکاری نسل ما در چهارباغ انجام داد، هنوز عظمت‌اش را حفظ کرده است اما درباره درختان به نظر می‌رسد که برغم بی توجهی‌های موجود در پروژه های انجام شده، اکنون سازمان پارک‌ها در حال تلاش برای حفظ درختان این قسمت است ولی باید صبر کنیم و ببینیم در آینده چه اتفاقی خواهد افتاد.

چاره اندیشی لازم را نداشتند

برای بررسی بیشتر وضعیت کنونی درختان چهارباغ با فروغ مرتضایی‌نژاد، مدیرعامل سازمان پارک‌ها و فضای سبز شهرداری اصفهان گفت‌ و گو کردیم. مرتضایی‌نژاد در مورد وضعیت درختان چهارباغ  با وجود عبور تونل مترو از زیر چهارباغ  و کشیده شدن رطوبت خاک به ایرنا  گفت: این تصمیمی است که مدیران قبلی‌ گرفتند و کاری است که انجام شده و مترو را انتقال دادند.

وی اظهار امیدواری کرد با وجود این نگرانی‌ها، اتفاق خاصی نیفتد و گفت: اگر اتفاقی رخ داد به طور قطع ما دیگر کار ویژه‌ای نمی‌توانیم انجام بدهیم؛ به هرحال این تصمیم دوستانی است که از قبل چاره‌اندیشی لازم را نداشتند و این مسیر را انتخاب کردند.

این مقام شهرداری اصفهان افزود: برنامه‌ای که برای چهارباغ با توجه به پیاده‌راه بودن آن داریم، دستورالعمل‌های ویژه‌ای است؛ هم در بحث گلکاری‌ها و هم با توجه به گونه‌های گیاهی خاص مثل چنارها  یا درختانی که حساس هستند تا آنجایی که بشود ما درختان را مراقبت می‌کنیم  اما به هر حال جلوی خیلی از موارد بنیادیین را ما نخواهیم توانست گرفت.

درختان چناری قدیمی‌ که به دلیل ساخت ایستگاه انقلاب، حدفاصل میدان انقلاب تا عباس آباد قطع شد؛ در زمان مدیریت مرتضایی‌نژاد با درختان چنار بیست ساله نهالستان سازمان پارکها جایگزین شد.

مرتضایی‌نژاد جایگزین شدن درختان بریده شده چهارباغ را ریسکی دانست که مسئولیت‌اش را با ورود به سازمان پارک‌ها پذیرفت و افزود: وقتی سه سال پیش مسئولیت سازمان پارک‌ها را قبول کردم، این ناحیه از چهارباغ  خالی از درخت بود. در این‌باره  با سازمان مترو صحبت کردم و خواستم حداقل یک عمق قابل قبولی  بدهند که بتوانیم درخت کاشت کنیم؛ چون پیوستگی چهارباغ باید حفظ می‌شد. بنابراین با عمق ۲ متر و به صورت تونلی خاکریزی کردیم و درختانی را به صورت درختان بیست ساله جابه جا کردیم، ریسک زیادی داشت؛ اما مسئولیت‌ آن را پذیرفتیم.

وی با اشاره به لزوم عمیق بودن خاک درختان چنار افزود: موقع کاشت از تکنیک‌هایی مثل استفاده از قارچ‌های مایکوریزا( قارچ ریشه) که درختان چنار در این عمق ریشه‌زایی انجام بدهند؛ استفاده کردیم. خوشبختانه چیزی حدود ۴۰ تا ۵۰ تا درخت چنار در چهارباغ کاشتیم و در این ۲ سال مگر برای یک یا  ۲ درخت، مشکل خاصی نداشتیم.

این مقام شهرداری اصفهان یادآور شد: درختانی مطابق با الگوی درختان چهارباغ کاشت شده و مرتب با کوددهی، آبیاری‌ها و سم پاشی‌های منظم کنترل می‌شود. حتی برای اینکه درختان رطوبت کافی را در تابستان‌ها حفظ کنند، بر روی درختان  مه پاشی انجام گرفته است تا آسیب جدی به سرشاخه درختان وارد نشود.

چهارباغ یک اثر ملی است و فلسفه وجودی و سرزندگی‌اش آمیزه‌ای از عناصر باغ و حیات اجتماعی است؛ پیکری که اگر امروز در آن روح نباشد زنده نمی‌ماند؛ هر چقدر که آن را به لباس دیگر درآوریم. گذشته از آنکه دردهای چهارباغ هر روز افزوده و افزوده‌تر می‌شود؛ اما در چند سال گذشته تصمیماتی برای چهارباغ گرفته شده که همه عناصر وجودی‌اش را تحت شعاع قرار داده است.

اکنون به تاکید کارشناسان کار از کار گذشته و دردناک این است که باید منتظر بود و دید تصمیم دیروز مدیران شهری اصفهان چه سرنوشتی را برای خیابان یگانه ایران رقم زده است.

چهارباغ اصفهان از صفوی تا قاجار و از پهلوی تا امروز دستخوش تغییرات زیادی بود و در همه ادوار پوست انداخته است، گرچه چهارصد سال فراز و فرود زیادی را پیمود اما اکنون برآنچه مدیران شهری اتخاذ می‌کنند، گردن نهاده و شهروندان این شهرموزه منتظرند ببینند عاقبت با حافظه تاریخی آنها از چهارباغ چه می‌کنند.

استان اصفهان به عنوان قطب گردشگری کشور دارای ۱۰۷ شهر و یکهزار و ۹۳۴ روستاست؛ بیش از ۲۲ هزار بنا و اثر تاریخی در این استان شناسایی شده و یکهزار و ۸۵۰ مورد آن به ثبت ملی و چهار اثر آن به نام های میدان امام (نقش جهان)، کاخ چهلستون، باغ فین کاشان و مسجد جامع به ثبت جهانی رسیده است.

ناژوان و ماربین نمودی دیگر از اصفهان را به نمایش می‌گذارند، قابی دلنشین از مادی‌ها، باغ‌ها، مزارع، برج‌های کبوتر، کوچه‌ باغ‌ها، زاینده‌رود و در کنار همه اینها جلوگاه بی‌بدیل کوه آتشگاه که پیوند میراث طبیعی و فرهنگی اصفهان است.

به گزارش بازار کسب کار آنلاین به نقل از ایرنا، ناژوان هم تابستانش دیدنی است و هم پاییزش، به خصوص حالا که بیشه و باغ‌ها به هزار رنگ در آمده و “بِه”‌های بی‌نظیر ماربین درشت و رسیده از بالای چینه باغ‌ها آویزان شده است. ماربین از گذشته به باغ‌های صد بیشه شهره بوده و از نصرآباد گرفته تا ناژوان در مسیر پیچ و خم مادی‌های روانی که از زاینده رود تغذیه می‌شوند شکل گرفته است.

این باغ‌ها به همراه بیشه‌زارهای دو سوی زاینده‌رود از روزگاران گذشته از جاذبه‌های بی‌نظیر شهر اصفهان بوده‌اند. باغ‌های ماربین از زاینده‌رود و مادی‌هایی که از آن انشعاب یافته سیراب می‌شود و همین جا بیشه ناژوان، ریه تنفسی شهر قرار دارد.

بی‌شک یکی از بی‌بدیل‌ترین مناظر اصفهان، کوچه‌باغ‌های ناژوان است؛ دیوارهای گِلی باغ‌ها از دو سوی مادی‌هایی که آب را برای سیراب کردن باغ‌ها و آبادی‌ها هدایت می‌کنند، برافراشته شده اند؛ شاخه‌های درختان از بالای چینه‌ها رو به کوچه سرخم کرده اند و در سایه‌سار آنها کوچه ‌باغ‌ها تا آنجا که چشم کار می‌کند امتداد پیدا می‌کنند.

کوچه‌باغ‌ها به همراه برج‌های کبوترخانه که کود مورد نیاز باغ‌ها را فراهم می‌کنند در کنار یکدیگر چشم‌انداز بی‌نظیری را می‌سازند که فقط در اصفهان می‌توان به تماشای آن  نشست.

در ناژوان کوچه ای مشهور به نام “کوچه‌ باغِ برج ناژوان ” از کرانه زاینده‌رود به آتشگاه کشیده شده است. این کوچه زیبا را سه مادی ماربین قطع کرده‌ که به همراه برج کبوتر  و نمای زیبای جایگاه آتش در کوه آتشگاه دیدنی و با ابهت است.

ناژوان با همه بی‌مهری ها، تابلویی زیبا

ناژوان در کنار زاینده‌رود یکی از مهم‌ترین میراث طبیعی اصفهان است که سال‌ها در گیرودار دستکاری‌های غیر ضروری و غیر اصولی و همچنین پیامدهای خشکی زاینده‌رود از هویت طبیعی و تاریخی‌اش فاصله گرفته، اما با همه این بی‌مهری‌ها باز هم ناژوان تابلویی زیبا از کوچه‌ باغ‌ها، مزارع و جوی‌های آبی است که در امتداد زاینده‌رود شکل گرفته‌اند.

قلعه‌های اربابی ککنان، قلعه‌آقا، جلالون، ارگ ناژوان مشهور به قلعه مارمار و آسیاب حاجی از آثار دوره قاجار در بیشه ناژوان هستند که در کنار باغ‌ها، برج‌های‌ کبوتر، مادی‌ها، زاینده‌رود و منظر آتشگاه، کماکان، مخروبه و نیمه مخروبه باقی مانده‌اند.

جلوهای بی‌بدیل ناژوان در عبور فصل‌ها

شاهن سپنتا، کنشگر میراث فرهنگی و طبیعی در توصیف ناژوان به ایرنا گفت: بیشه ناژوان به عنوان بخشی از پهنه مهربین، مجموعه ای بی نظیر از میراث در هم تنیده طبیعی و تاریخی در دل شهر اصفهان است.

وی ادامه داد: شبکه مادی های ناژوان که از زاینده رود منشعب می‌شوند، افزون بر این که آب را به دل مزارع و باغ‌های منطقه می‌برند، بر جلوه‌های زیبای این پهنه می‌افزایند، باغ‌های درختان میوه، جالیزهای کشت انواع سبزیجات و صیفی‌جات و حتی شالیزار کوچکی که عطر برنج را در محیط می‌پراکند، نشانه‌ای از رونق کشت و کار در منطقه است.

سپنتا با اشاره به کوچه باغ های ناژوان که در تمام طول سال جلوه های بی‌نظیری را در برابر دیدگان نمایش می‌دهند،گفت: سپیدی شکوفه های بهاری، سرسبزی درختان در دل تابستان، زردی خزان پاییزی و تن پوش زمستانی آنها، چشم اندازی رنگانگ از ناژوان را پدید می‌آورد. چشم انداز بی بدیل کوه آتشگاه و بنای خشتی آتشگاه اصفهان بر فراز آن به عنوان یکی از معدود آثار تاریخی ماندگار پیش از اسلام در اصفهان در هر لحظه ای از شبانه‌روز رنگ و بویی یگانه دارد.

وی درباره پیوند بلوک ماربین و کوه آتشگاه گفت: بر اساس یک باور قدیمی، از فراز کوه آتشگاه زاینده‌رود پر پیچ و خم به ماری می‌ماند که بر بستر سرسبز بیشه ناژوان آرام آرام می‌خزد و به پیش می‌رود و شاید از این روی بوده است که نیاکان ما این بلوک را  از دیرباز “ماربین” می‌گفته اند. اما زیباترین لحظه برآمدن و فروخفتن مهر تابان را در حالی که تصویرش با آئینه زاینده رود به دیدگان منعکس می‌شود، می‌توان از فراز کوه آتشگاه به تماشا نشست و بر این پایه است که نیاکانمان این جایگاه بلند مرتبه را “مهربین” نام نهاده اند.

از آفتاب زرریز تا شاه‌میوه‌ باغ‌های صدبیشه

چنانکه سپنتا یادآور شد: زاینده رود و بیشه ناژوان از فراز کوه آتشگاه دیدنی است؛ این پیوند آنچنان عمیق و دیرینه است که ریشه نام “ماربین” و “مهربین” هم از همینجاست. گفته می‌شود این منطقه که آتشگاه در آن واقع شده پیشتر از آنکه آتشکده باشد، پرستشگاه مهری بوده و از این روی هم مهربین نامیده شده و ماربین هم صورت دیگری از کلمه مهربین است.

 بستر زاینده رود از دل بیشه ناژوان که بخشی از ماربین است می‌گذرد و در واقع سردهانه مادی‌هایی که آب زاینده‌رود  را برای آبیاری باغ‌ها و آبادی‌های بلوک‌های دیگر می‌برد هم در ناژوان قرار دارد. باغ‌های این پهنه از برکت نعمت زاینده رود شیرین‌ترین و لذیذ ترین ” بِه” ایران را می‌پروراند.

“بِه” اصفهان از همین جا شهره شده و هیچ کجای ایران این میوه را نمی‌توانید به شیرینی و درشتی‌ که در اصفهان است بیابید. اصفهانی‌ها یکی از لذیذترین خورش‌هایشان را از همین بِه‌های فربه و آبدار می‌پزند. خورشی شیرین به نام “خورش بِه” که یکی از خورش‌های شاهانه ایرانی است و با گوشت برّه و آلو طبخ می‌شود. اما این تنها میوه باغ های ناژوان نیست که آوازه اش در سراسر ایران پیچیده بلکه در گذشته‌ گلابیِ شاه میوه، زردآلوی شکرپاره و شلیل شبرنگ به همراه سیب گلاب و سیب آزایش ماربین از بهترین میوه های این باغ‌ها بوده‌اند.

“ماربینت که نسخۀ ارم است/ آفتاب اندرو دِرم دِرم است/ هریک از باغ‌هاش صد بیشه/ گم شده در میانش اندیشه” این بخشی از مثنوی دلکشی است که عبدالطیف خجندی در قرن ششم در وصف اصفهان و باغ‌های ماربین سروده است.

حشمت‌الله انتخابی، از کوشندگان محیط زیست و میراث طبیعی اصفهان در توصیف باغ‌های ناژوان و بلوک ماربین با اشاره به این مثنوی گفت: بلوک ماربین در بین بلوک آبخور زاینده‌رود بیشترین باغ‌های میوه و محصولات درختی را دارد و از گذشته‌های دور خرمی و سرسبزی آن شهرۀ آفاق بوده است.

وی در ادامه افزود: ماربین بهترین بِه ایران، بهترین گلابی شاه‌میوه به نام انبرود مِلِچی یا مِلِجی، سیبری  و گُنجونی، زردآلوی شکرپاره و شلیل شبرنگ را داشته است. سیب گلاب و سیب آزایش ماربین، حتی ۱۰ قرن پیش مشهور بوده و در توصیف آن در کتاب محاسن اصفهان سخن رفته است.

ابن رسته مؤلف دانشمند الاعلاق النفیسه، یازده قرن پیش نیز در توصیف میوه‌های ماربین اصفهان می گوید سیب‌ها و بِه‌های اصفهان  را که به بغداد صادر می‌کردند، وقتی به نهروان می‌رسید، مردم بوی آنها را دریافته و به خرید آنها می‌شتافتند.

نویسندۀ کتاب “پا به پای زاینده‌رود” همچنین یادآور شد: ماربین با این ‌باغ‌های صدبیشه همیشه علاوه بر داشتن بهترین میوه‌ها، ریه تنفسی شهر اصفهان بوده است. متاسفانه باغ‌های این ناحیه به دنبال خشک شدن زاینده‌رود بر اثر سوءِ مدیریت، در معرض نابودی قرار گرفته و اصفهان، علاوه بر کم‌آبی از نفس هم افتاده است.

شهر اصفهان و آبادی‌های اطراف آن که در پایین دست زاینده‌رود  قرار دارند به سه بلوک آبخور تقسیم می‌شوند؛ بلوک “جی” در شمال زاینده‌رود، بلوک “برزرود جی” در جنوب زاینده‌رود و دیگری همین بلوک ماربین است که بسیاری از باغ‌های میوه اصفهان را در دل خود جای داده و در شمال غربی زاینده رود قرار دارد.

هر کدام از بلوک ها سهم خودشان را برای آبادی‌ها، باغ‌ها و مزارع از زاینده‌رود دارند و بلوک ماربین چهار سهم از کل زاینده رود دارد که این سهم به بیست و نه سهم مادی هایی که در آن جریان دارند تقسیم می شود و از این طریق که شیوه‌ای کهن برای تقسیم‌بندی آب زاینده‌رود است، باغ‌ها و آبادی‌های ماربین سیراب می‌شوند.

مادی “ناجوان”، مادی “قمش”، مادی “گارلادان” و مادی “شاه کبیر” از مادی‌های معروف این بلوک است. مادی شاه یا “جوب شاه” که در ابتدا از زاینده‌رود سهمی نداشته، به کاخها و باغات دولتخانه صفوی اختصاص دارد و مادی ناجوان فقط برای بیشه ناژوان است.

به نظر می‌رسد مادی ناجوان و سرمنشا مادی‌های دیگر در بیشه ناژوان تا حدودی خط تشکیل کوچه باغ ها هستند؛ چرا که آبیاری باغ تعیین کننده محل قرار گیری آن است و بدین ترتیب اگر در مسیر مادی راه بپیمایید کوچه‌باغ‌هایی را می‌بینید که از دو سوی مادی، دیوارهای‌شان برافراشته شده است.

ناژوان سرمنشا مادی مهم دیگری به نام مادی فرشادی هم هست که در جوار و از زیر دست مادی ناجوان می‌گذرد و می رود تا با گذر از خیابان چهارباغ و با عبور از  میان مدرسه‌ی چهارباغ و هتل عباسی راهش را به سوی شرق اصفهان بپیماید. مادی فدن نیز از مادی‌های معروف دیگری است که سردهانه آن در ناژوان و از زیردست مادی تیران است و آبخور آن روستاها و آبادی‌های شرق اصفهان.

بیشه ناژوان با وسعتی در حدود ۱۲۰۰ هکتار یکی از مهمترین آثار طبیعی اصفهان است. زاینده رود با عبور از میان ناژوان، باغ های میوه و بیشه‌های طبیعی را سیراب می‌کند. آثار باستانی کوه آتشگاه مربوط به دوران پیش از اسلام مشرف بر ناژوان است و پیوند این اثر تاریخی با بیشه طبیعی ناژوان یکی از زیباترین مناظر اصفهان است.

وزیر راه و شهرسازی با اشاره به افزایش بیش از ۱۳ هزار کیلومتری زیرساخت‌های جاده‌ای و ریلی کشور تا پایان دولت دوازدهم گفت: تمام این اقدام‌ها با وجود حاکم شدن سایه سنگین شیوع ویروس کرونا بر اقتصاد جهان، رکود ناشی از آن و شرایط سخت تحریم‌های ظالمانه انجام می‌شود.

به گزارش بازار کسب کار آنلاین به نقل از ایرنا، محمد اسلامی روز پنجشنبه در دیدار با نماینده ولی‌فقیه در شهرستان کاشان افزود: طول خطوط ریلی کشور در شرایط تحریم‌های ناجوانمردانه، از  ۱۰ هزار و ۷۰۰ کیلومتر در ابتدای دولت حجت‌الاسلام روحانی به ۱۶ هزار کیلومتر تا پایان دولت می‌رسد.

وی بیان کرد: طول آزادراه‌های کشور نیز در ابتدای دولت یازدهم ۲ هزار و ۱۰۰ کیلومتر بود که تا پایان دولت دوازدهم به سه هزار و ۳۰۰ کیلومتر خواهد رسید.

وزیر راه و شهرسازی اضافه کرد: طول بزرگراه‌های کشور نیز از ۱۶ هزار کیلومتر به حدود ۲۳ هزار کیلومتر خواهد رسید، به نحوی که ماهانه بین ۷۰ تا ۱۰۰ کیلومتر بزرگ‍‌راه در کشور آماده بهره‌برداری می‌شود.

وی اظهار داشت: استکبار جنگ اقتصادی را به عنوان گام تکمیلی خود برای ساقط کردن نظام جمهوری اسلامی ایران اعلام رسمی کرد و برای آن اتاق جنگ تشکیل داد؛ فکر می‌کرد که اگر در شرایط کرونا تحریم‌ها را تشدید کند، می‌تواند زودتر به هدفش برسد اما آرزوی خود را به گور می‌برد.

اسلامی تشریح کرد: استکبار در جنگ نظامی و سایبری اگرچه برتری فناورانه داشت اما به پیروزی برابر ایران منجر نشد، به همین دلیل جنگ اقتصادی را آغاز کرد و به صورت شرکت به شرکت و قرارداد به قرارداد در همه تبادلات با جمهوری اسلامی مداخله کرد و تمام توان خود را برای ساقط کردن شریان حیاتی اقتصاد کشور به کار گرفت.

وی تاکید کرد: استکبار تلاش کرد ارزش پول ملی را ساقط کند و با این هدف به انگیزه خود شامل سیاه‌نمایی، ایجاد نارضایتی و جنگ روانی برسد اما با رهنمودهای رهبری فرزانه انقلاب و مقاومت مردم روبه‌رو شد.

لزوم تسریع واگذاری فرودگاه کاشان

نماینده ولی‌فقیه در شهرستان و امام‌جمعه کاشان نیز در این دیدار تسریع در تحویل فرودگاه کاشان به شرکت‌ فرودگاه‌های کشور را خواستار شد.

آیت‌الله عباسعلی سلیمانی افزود: دستگاه‌های اجرایی این شهرستان، از جمله شهرداری کاشان آماده همکاری‌های لازم در زمینه این واگذاری هستند.

وی با اشاره به ساخت بیشتر مرکزهای درمانی و آموزشی این منطقه از سوی خیرین بیان کرد: کاشان به صورت مردمی اداره می‌شود، چون خیرین از گذشته تا کنون در این شهرستان به صورت خودجوش فعال بوده‌اند.

وزیر راه و شهرسازی نیز در ادامه با اشاره به فرودگاه کاشان، تشریح کرد: این فرودگاه دارای مشکلات حقوقی بود و اگر این مشکلات وجود نداشت، شرکت فرودگاه‌های کشور سال گذشته آن را تحویل گرفته بود.

وی بیان کرد: اعلام شده که مشکلات حقوقی فرودگاه برطرف شده است و اگر مانعی سر راه آن نباشد، سپاه پاسداران باید هماهنگی لازم را انجام دهد تا شرکت فرودگاه‌ها بتواند بر اساس ضوابط در آن مستقر شود.

اسلامی همچنین به فعالیت خیرین مسکن‌ساز در منطقه کاشان اشاره کرد و افزود: وزارت راه و شهرسازی موظف به تحویل زمین برای قشرهای ضعیف جامعه است تا خیرین برای آنها مسکن بسازند و به متقاضیان واجد شرایط تحویل دهند.

وی با اشاره به بازدید صبح امروز خود از محورهای شهرستان کاشان گفت: پل راوند باید در محور مختصات خودش ساخته می‌شد و هنوز جای پرسش وجود دارد که چرا این اقدام انجام نشده است؛ امروز با استانداری و شهرداری تفاهم کردیم که ردیف بودجه استانی برای آن تعریف شود.

بهره‌برداری از قطعه دوم محور کاشان- بادرود، افتتاح طرح ۵۰ واحدی مسکن خیرین، آغاز طرح ۵۸۸ واحدی اقدام ملی مسکن، بازدید از چند محور ارتباطی، طرح‌های در دست اجرای شهرستان از جمله برنامه‌های سفر یک‌روزه وزیر راه و شهرسازی به کاشان بود.

شهرستان کاشان با جمعیت افزون بر ۳۶۸ هزار نفر، در فاصله نزدیک به ۲۰۰ کیلومتری شمال اصفهان قرار دارد.

 اجرای طرحی درون محدوده بافت تاریخی کاشان از چندی پیش با بازنشر در فضای مجازی و برجسته کردن چالش‌ها، دوباره این پرسش را مطرح کرده است که آیا در نتیجه طرح‌های احیا، خطری خانه‌های تاریخی این شهر و به ویژه خانه بروجردی‌ها را تهدید می‌کند.

به گزارش بازار کسب کار آنلاین به نقل از ایرنا، استان اصفهان ظرفیت بیش از ۲۲ هزار بنا و اثر مربوط به دوره‌های گوناگون تاریخی را دارد که افزون بر یک هزار و ۷۰۰ بنای شناسایی شده، مانند ۸۰۰ خانه تاریخی ارزشمند در شهرستان کاشان است.

افزون بر یک هزار و ۸۵۰ اثر از میان تا کنون به ثبت ملی رسیده است که ۳۳۳ مورد از جمله ۱۰۹ باب خانه تاریخی کاشان را شامل می‌شود؛ و البته خانه بروجردی‌ها که بخشی از آن برای استقرار اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری این شهرستان اختصاص دارد.

احیا و بهره‌برداری از خانه‌های تاریخی که همواره با مشکلات گوناگونی همراه بوده، در کاشان به دهه ۷۰ بازمی‌گردد و از آن زمان موضوع بین مردم و مسئولان اهمیت پیدا کرده است و کوچکترین بحثی را در این زمینه به صورت ویژه دنبال می‌کنند؛ از جمله اجرای طرحی در محدوده بنای تاریخی بروجردی‌ها که از سال ۱۳۹۵ تا کنون هر از چند گاهی صحبتش به میان می‌آید.

بیشتر این خانه‌ها منجمله بنایی که با عنوان خانه بروجردی‌ها شناخته می‌شود و حتی از نظر جاذبه گردشگری پیش‌تر مورد توجه یونسکو (سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد) نیز قرار گرفته است، حدود سده ۱۲ هجری قمری در منطقه‌ای از شهر کاشان بنا شد که امروزه محله سلطان امیراحمد نامیده می‌شود.

بازرگانی به نام سید حسن نطنزی بانی ساخت بنا در زمینی به مساحت تقریبی یک هزار و ۷۰۰ مترمربع با زیربنای یک هزار مترمربع شامل ۲ قسمت بیرونی و اندرونی، ۲ ورودی اصلی و فرعی، هشتی، راهرو، حیاط، تابستان‌نشین، زمستان‌نشین، آشپزخانه و حیاط‌های سرپوشیده بود اما به دلیل مراوده تجاری که با بروجردها داشت، در نهایت میراث برجا مانده‌اش با همان نام شهره شد.

طراحی و ساخت این خانه که در قسمت جنوبی با سرداب سه طبقه می‌شود، به استاد معمار چیره‌دست دوره قاجار با نام علی مریم کاشانی و نقاشی‌های فاخر آن به میرزا ابوالحسن غفاری کاشانی، ملقب به صنیع‌الملک نسبت داده می‌شود که با توجه به عناصر معماری و تزیینات داخلی‌اش، ارزش و اهمیت اثر را دوچندان می‌کند.

بازنشر و اشتراک‌گذاری تصویری از ساخت و ساز در محدوده خانه تاریخی ارزشمند بروجردی‌ها با وجود توضیحات پیشین رئیس اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری شهرستان کاشان در این زمینه، در چند هفته گذشته از سوی کاربران برخی شبکه‌های اجتماعی دوباره با واکنش‌هایی همراه شده و حتی کارزاری در فضای مجازی به راه افتاده است.

در اصل چند بنای مخروبه نبش خیابان علوی وجود داشت که با توجه به نبودن اعتبار کافی برای تملک دولتی، در سال‌های گذشته با کاربری تجاری به بخش خصوصی واگذار شد و اینک علاقه‌مندان میراث فرهنگی این پرسش را مطرح می‌کنند که چگونه می‌شود در وسط بافت تاریخی ساختمانی را ایجاد کرد که نمای بنای تاریخی را کور خواهد کرد.

برخی کارشناسان بر این باور هستند که مجوز صادره از حیث ضابطه ارتفاعی طرح با توجه به واقع شدن در بافت تاریخی پنج متر است اما در عمل با لحاظ کردن جان پناه بام و کد ارتفاعی اجرایی بیش از این میزان می‌شود و آن را موجب آسیب جدی به اصالت، دفن شدن جلوه بصری و نادیده گرفتن شکوه سیما و منظر این اثر شاخص و منحصر به فرد می‌دانند.

هدف احیای بافت تاریخی، سکونت دائم بومیان

عضو هیات علمی گروه معماری دانشگاه کاشان با بیان اینکه محله‌ها در بافت تاریخی باید برای سکونت دائم افراد آماده شود، گفت: هدف بخش بزرگی از سرمایه‌گذاری‌هایی که در بافت‌های تاریخی انجام می‌شود، جذب گردشگر داخلی و خارجی است.

احمد دانایی‌فر در گفت و گو با ایرنا اظهار داشت: این در حالی است که در بحث حفاظت و نگه‌داشت بافت‌های تاریخی مهمترین مولفه‌ای که باید تقویت شود، سکونت دائم مردم در بافت است تا افرادی  که در گذشته زندگی ساری و جاری خود را داشته‌اند همچنان در محل سکونت‌شان به زندگی آرام خود ادامه دهند.

وی با تاکید بر اینکه تغییر کاربری بناهای تاریخی و تبدیل آن به مکان‌های اقامتی راه حل منطقی برای احیای این بناها نیست، افزود: در صورتی که شمار محدودی از این اثرهای تاریخی برای حضور گردشگران بازسازی و آماده شود، نه تنها مشکلی ندارد بلکه خیلی خوب است؛ اما با توجه به انقلابی که در احیای اثرهای تاریخی رخ داده و بخش قابل توجهی از آنها یعنی بیش از ۹۰ درصد برای جذب گردشگر داخلی و خارجی اختصاص می‌یابد، این مهم به صلاح حفظ بافت تاریخی نیست.

عضو هیات علمی گروه معماری دانشگاه کاشان اضافه کرد: از حیث عملکرد هم اگر به مجتمع مجاور خانه بروجردی‌ها نگاه شود، با هدف‌های مد نظر کارفرما هم به نظر این راه حل منطقی نیست و اگر با این شرایط برای احیا در بافت تاریخی گام برداریم، در کوتاه، میان و دراز مدت، آرام آرام این بافت خالی از سکنه بومی خواهد شد؛ چنان که اکنون هم در برخی از بافت‌ها شاهد هستیم.

وی تغییر قشر اجتماعی ساکن در بافت تاریخی را از جمله مشکلات برشمرد و گفت: آرام آرام قشرهایی در بافت ساکن می‌شوند که زبان گفتاری و رفتاری آنها با بافت هم‌خوانی ندارد، چون ساکن شدن در بافت تاریخی آشنایی می‌خواهد که بین افراد غیربومی وجود ندارد؛ بنابر این در کنار موضوع تخلیه، بحث تغییر قشر نیز به وجود خواهد آمد.

دانایی‌فر، دخل و تصرف‌های غیرکارشناسانه در تغییر کاربری‌های جدید بناهای تاریخی را از دیگر چالش‌ها دانست و بیان کرد: در ساختمانی که تا دیروز متعلق به پنج یا ۱۰ نفر و ساکن بوده‌اند، می‌کوشند با تغییر کاربری برای ۴۰ تا ۵۰ نفر درست کنند که سازه این را نمی‌پذیرد.

به گفته وی، چون بحث اقتصادی نیز پشت این ساخت و سازها نهفته است، در پیکر سازه تاریخی دخل و تصرف صورت می‌گیرد و برای سازه و کالبد تاریخی به منظور کاربری‌های جدید هزینه می‌شود؛ بنابراین با دخل و تصرف غیرکارشناسی، بافت تاریخی فدا می‌شود.

آسیب‌های احتمالی ساختمان‌سازی در حریم اثرهای تاریخی

عضو هیات علمی گروه معماری دانشگاه کاشان همچنین تصریح کرد: ساخت مجتمع تجاری مجاور خانه تاریخی بروجردی‌ها افزون بر چنین مشکلاتی، دارای ۲ چالش اساسی از جمله گودبرداری‌های عمیق  کنار بناهای تاریخی است.

وی افزود: پی و مواد تشکیل دهنده سازه جدید با پی سازه قدیم نسبتی ندارد، وزن آنها باهم یکی نیست و به مرور زمان پی جدید به سازه‌های سنتی فشار وارد می‌کند؛ چون لایه‌های مختلف زمین با یکدیگر مرتبط هستند و هر چقدر هم که مسائل فنی رعایت شود، به طور طبیعی نمی‌توان در حریم بلافصل اثری تاریخی یک سازه غول‌پیکر را برافراشت که به لحاظ وزن هیچ تناسبی را با سازه سنتی نداشته باشد.

دانایی‌فر بیان کرد: تاریخ نشان می‌دهد که کاشان درگیر زلزله‌های مهیبی بوده است که می‌توان به آخرین آن در اواخر دوره زندیه اشاره کرد و بر اساس منابع مکتوب، متقن و شواهد اگر به این رخداد توجه نشود و زمین‌لرزه دیگری رخ دهد، آثار تخریبی آن از سال ۱۱۹۲ بیشتر خواهد بود.

وی تاکید کرد: باید به روند احیا و ساخت و ساز در بافت‌های تاریخی علمی‌تر نگاه شود؛ به نظر می‌رسد کمی سلیقه‌های شخصی یا تکیه کردن بر تجربه‌های برخی استادکاران سنتی حاکم باشد که اگرچه خوب است، اما نگاه علمی به مرمت‌های داخل شهر ندارد و اگر این مهم وجود نداشته باشد، آرام آرام اصالت از بین خواهد رفت.

این استاد دانشگاه تصریح کرد: در حال حاضر کارهایی که در قالب بازسازی انجام می‌شود، بیشتر به نوسازی شباهت دارد، مورد پذیرش نیست و باید بر این نوسازی‌ها در بافت تاریخی خط بطلان کشید؛ چون بین نوسازی و مرمت فاصله بسیار زیادی وجود دارد.

وی تشریح کرد: بیشتر اقدام‌هایی که در بافت تاریخی انجام می‌شود، به یک جراجی شبیه است تا مرمت؛ بنابراین باید مجموعه اقدام‌هایی را که برای احیای بافت تاریخی انجام می‌دهیم، هدفش آرام‌سازی محله‌ها برای سکونت افراد باشد.

دانایی‌فر با اشاره به اینکه احیای بافت تاریخی کاری گروهی به شمار می‌رود، گفت: باید به این مهم ارزش داد و از جامعه‌شناس، باستان‌شناس، روان‌شناس، مرمت‌گر و سایر تخصص‌ها برای احیای بافت بهره‌گیری کرد.

وی یادآور شد: کاشان شهر با ارزشی است که نمونه‌ آن را کمتر در کشور داریم و باید این حداقل‌ها را حفظ و نگهداری کنیم؛ به ویژه اینکه ساخت و ساز در حریم بلافصل خانه بروجردی‌ها رخ می‌دهد باید حساسیت‌ها دوچندان باشد.

این استاد دانشگاه اضافه کرد: اگر ساختمان جدیدی را خراب کنیم، می‌توان آن را از نو ساخت اما برخورد با اثر تاریخی این‌گونه نیست و اگر خشتی تخریب شد، جایگزینی ندارد.

تعیین حریم اثرهای تاریخی نیازمند کارشناسی

یک مهندس معماری نیز در این زمینه گفت: حریم هوایی برخی اثرهای تاریخی و از جمله خانه بروجردی‌ها ضوابطی دارد و تنها منوط به تصویر گرفتن از یک یا ۲ نقطه خاص نیست که بتوان در مورد خدشه‌دار شدن خط آسمان آن داوری کرد.

اعظم‌السادات رضوی‌زاده در گفت و گو با ایرنا تشریح کرد: حریم‌های هوایی و منظر یک بنا تنها از یک نقطه خاص سنجیده نمی‌شود، بلکه باید از معبرها و زاویه‌های گوناگون بررسی و سنجیده شود و در واقع دارای محدوده است؛ مانند محدوده جغرافیایی که برای یک بنا در نظر می‌گیرند، در هوا نیز برای آن محدوده‌ای تعیین می‌کنند.

وی افزود: بررسی این نوع اثرهای تاریخی فرآیندی دارد و از جمله باید از فاصله‌های مختلف قابل مشاهده باشد؛ در حالی که چه این ساختمان وجود داشته باشد یا نه، خانه بروجردی‌ها اکنون نیز از معبر قابل دیدن نیست.

این مهندس معماری با اشاره به اینکه ضوابط میراثی حریم را تعیین می‌کند، تاکید کرد: ساخت مجتمع‌ها در مجاور اثرهای تاریخی باید با احتیاط انجام شود.

وی تصریح کرد: نمی‌توان گفت که ساخت مجتمع تجاری در مجاور خانه تاریخی بروجردی‌ها کار درستی است یا نه؛ چون باید با استدلال و مقایسه چند نقشه، نظر کارشناسی ارایه کرد.

رضوی‌زاده اضافه کرد: در برخی کشورها که اثرهای تاریخی مانند خانه بروجردی‌ها وجود دارد، اطراف آن را خالی می‌کنند تا بیشتر در معرض دید عموم باشد اما این سیاست در مورد چنین اثری به کار گرفته نشده است.

وی خانه بروجردی‌های کاشان را اثر تاریخی منحصر به فردی برشمرد و یادآور شد: هنگامی که در اینترنت نام کاشان را جست و جو می‎کنیم، یکی از نتیجه‌ها همیشه تصویری از گنبد خانه بروجردی‌ها است و باید در ساخت و سازهای اطراف چنین اثر تاریخی فراملی با احتیاط برخورد کرد تا خطری متوجه آن نشود.

الزامات‌ ساخت و ساز در حریم خانه بروجردی‌ها

رئیس اداره راه و شهرسازی کاشان نیز اظهار داشت: نمای گنبد خانه تاریخی بروجردی‌ها باید به طور کامل از خیابان قابل دیدن باشد.

مجتبی آراسته در این زمینه به ایرنا گفت: شهرداری کاشان باید برای ۱۰ متر از بر زمین مجوز پنج متر ارتفاع و برای بقیه بنا، مجوز ساخت سه طبقه طرح تفصیلی صادر کند.

وی بیان کرد: راه و شهرسازی با عمران و آبادانی مخالف نیست و خیابان علوی شهر کاشان با توجه به حجم گردشگران، نیازمند ساخت مجتمع و هتل است اما ساخت و سازها باید بر اساس قانون و به ویژه ضوابط طرح تفصیلی انجام پذیرد.

رئیس اداره راه و شهرسازی کاشان با اشاره به اینکه خانه بروجردی‌ها از برجسته‌ترین اثرهای معماری استان اصفهان به شمار می‌رود که از دوره قاجار برجا مانده است، تصریح کرد: امکان دارد در صورت ساخت مجتمع تجاری و رعایت نکردن ضوابط، چشم‌انداز بصری این اثر فاخر پنهان ‎شود.

طرح ساختمانی مجاور خانه بروجردی‌ها قانونی است؟

با وجود همه مباحث مطرح شده اما روابط عمومی اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری کاشان اعلام کرد “با توجه به نشر دوباره مطالبی از سوی رسانه‌ها در مورد طرح ساختمانی در حال اجرا در خیابان علوی و ابراز نگرانی از شکل‌گیری بنایی بدون ضابطه که به زعم ایشان موجب تجاوز منظری و مخدوش شدن حریم آثار تاریخی ارزشمند مجاور به ویژه خانه تاریخی بروجردی خواهد شد، به اطلاع می‌رساند که در آن مکان پیش‌تر سه پلاک وجود داشت که یکی از آنها خانه‌ای فاقد ارزش با قدمت چند دهه ساخت بود و بیش از ۹ متر از سطح خیابان ارتفاع داشت و ۲ پلاک دیگر نیز در چند دهه گذشته به حالت ویرانه و مخروبه بود.

این پلاک ها دارای قیمت بالایی بود اما شرایط برای تملک و استفاده بهینه از آن برای دستگاه‌های متولی شهری فراهم نشد تا اینکه چند سال گذشته از سوی بخش خصوصی به منظور ایجاد تاسیسات گردشگری خریداری و در سال ۹۵ نقشه و طرح مورد نظر برای بررسی و دریافت مجوز به اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری کاشان فرستاده شد.

با توجه به مغایرت با ضوابط شهرسازی و حریم بناهای تاریخی مجاور، طرح مورد مخالفت این اداره قرار گرفت اما پس از نامه‌نگاری و پیگیری مالک، موضوع به اداره‌کل استان ارجاع شد و در نهایت پس از برگزاری نشست کمیته فنی، بر اساس ضوابط حریم محله سلطان امیراحمد، ضرورت رعایت حداکثر ارتفاع پنج متر از سطح خیابان علوی تا بلندترین نقطه ساختمان و همچنین ضوابطی در نحوه دسترسی و نماها مانند درون‌گرا بودن و اجرای نماهای سنتی و ساده در این پلاک تعیین و به مالک ابلاغ گردید.”

در ادامه این اطلاعیه آمده است “تابستان سال ۹۷ نیز طرح و نقشه‌های ساختمان جدید در تطابق کلی با این ضوابط تهیه شد که همراه با درج ملاحظات و نقطه نظرات تکمیلی کارشناسان این اداره در حاشیه نقشه‌ها به شهرداری کاشان فرستاده شد تا پس از طی مراحل قانونی لازم از جمله مجوز کمیسیون ماه ۵ شهرستان کاشان به اجرا درآید.

ساختمان مورد نظر بر اساس نقشه‌ها دارای یک طبقه همکف با ارتفاع پنج متر از سطح خیابان علوی تا روی بلندترین نقطه بام و زیرزمین اول هر دو با کاربری فروشگاهی و پذیرایی مرتبط با گردشگران و زیرزمین دوم با کاربری پارکینگ است و به خیابان علوی تنها به شکل راه ورودی دسترسی دارد و شهرداری کاشان هم با این شرایط، اقدام به صدور پروانه ساختمانی کرد.

بدیهی است با توجه به استقرار این بنا در مجاور خانه‌های تاریخی ارزشمند و معتبر کاشان، این اداره در جریان عملیات اجرایی پایش لازم را نسبت به رعایت ضوابط مربوط به ارتفاع مجاز و نماهای خارجی ساختمان مبذول خواهد داشت.”

با وجود همه توضیحات همچنان علاقه‌مندان میراث فرهنگی در این زمینه ابراز نگرانی می‌کنند و با اشاره به اهمیت و جایگاه خانه تاریخی بروجردی‌ها بر این باور هستند که کوچکترین تخلفی در محدوده چنین اثری می‌تواند دری را به روی افراد متخلف در نقاط دیگر بگشاید که دارای حساسیت کمتر است و حتی صنعت گردشگری منطقه را در آینده با مشکلاتی روبه‌رو کند.

تلاش‌ خبرنگار ایرنا برای گفت و گو با مسئولان شهری در مورد نحوه دریافت مجوز و فرایند ساخت و ساز در بافت تاریخی کاشان، به ویژه خیابان علوی و مجاور خانه بروجردی‌ها بی‌نتیجه ماند.

خانه بروجردی‌ها از کاشان در تاریخ ۱۳ خرداد ۱۳۵۴ با شماره ۱۰۸۳ در فهرست اثرهای ملی به ثبت رسیده است.

شهرستان کاشان با جمعیت افزون بر ۳۶۸ هزار نفر، در فاصله نزدیک به ۲۰۰ کیلومتری شمال اصفهان قرار دارد.

غمنامه سترگی است، تماشای این روزهای تالاب بین المللی گاوخونی اصفهان که فریادهای نزده اش حالا چروک بر پیشانی شده با هزاران افسوس، دیگر خبری از جشن مهمانی مرغان و آن همه زیست بوم رنگارنگ نیست، این اکوسیستم حیات بخش دیروز، امروز از داغ عطش می سوزد و مهمتر تهدیدی شده برای همه، چرا؟

سکوتی هولناک، زمینی خشک و ترک خورده با چند برکه کوچک و کم عمق و پوششی بی رمق از علف های زرد و فرسوده، همه آن چیزی است که درانحنای عصای پیرمرد ورزنه ای قاب شده بود، در حالی که یک چشمم را بسته بودم و تلاش می کردم جزئیات بیشتری از تالاب را ببینیم انگشتان”مرادعلی” همچون پرده ای پینه بسته، این دریچه کوچک را بست تا رشته خیال ام پاره شود و این بار ایستاده  و از دریچه دوربین داغ عطشی را که بر قلب گاوخونی نشسته است نظاره کنم.

مرادعلی با عصایش اشاره ای به دورترها می کند، سری به نشانه افسوس تکان می دهد،”یادش بخیر، قدیم ها مردم روستاهای اطراف گاوهایشان را برای چرا به اینجا می آوردند، تالاب آن قدر باصفا بود که همه می گفتند آسمان باز شده و تکه ای از بهشت اینجا درست وسط کویر به زمین افتاده، هیچ کس باورش نمیشد آن همه سرزندگی چه طور از دل کویر سر در آورده بود.”

با قامتی کمی خمیده اما همچنان پرصلابت و پر رمز و راز می ایستد، این بار یک دستش را روی پیشانی می گذارد و درست رو به روی آفتاب، به گوشه ای دیگر از تالاب اشاره می کند، ” تا به یاد دارم گاوخونی همیشه میزبان پرندگانی مثل حواصیل، لک لک، غاز، کاکایی، اردک نوک پهن وجانورانی مثل قوچ وحشی، گراز، روباه شنی، لاک پشت، افعی، خرگوش، بز و خفاش ها بود، زمین های اطراف تالاب آنقدر شور بود که هیچ گیاهی تا چندین کیلومتری آن وجود نداشت اما علف بوریا، انواع جلبک و درخچه هایی مثل تاغ  در میانه تالاب می رویید.”

مراد علی می گفت دوردست بودن تالاب مانع از این شده بود که طبیعت بکر آن خراب شود، چیزی که اکنون در حاشیه زاینده رود می بینیم، آری انزوای گاوخونی، آن را از دستبرد انسانِ مدرن نجات داده بود.

برگشتم وبی آنکه حواسش پرت شود نگاهی به سیمایش انداختم، چشمانش را به تالاب دوخته بود، عمیق و پر جذبه، گویی همه آن روزهایِ خوش گاوخونی از پستوی خاطراتش می گذشت، روزهایی که نغمه مرغان در هوای تالاب می پیچید، روزهایی که گاوخونی فرح بخش و خوش منظر بود، روزهایی که تناقض زیبای آن با کویر موج گردشگران و مردم محلی را به تماشای معجزه طبیعت فرا می خواند، آن روزها که زاینده رود زنده و خروشان بود، از زرد کوه بختیاری بار سفر می بست  تا به دل کویر برسد.

“یادش بخیر، با رفقا تا قله سیاه کوه پیاده می رفتیم بر فراز آن می نشستیم و تا ساعت ها به تالاب خیره می شدیم، زیبایی تالاب همه را مجذوب می کرد”، بغض نگاهش معنایی جز حسرت روزهای رفته نداشت، این را که گفت تازه فهمیدم راز شتاب قدم هایش و دلیل به شماره افتادن نفس هایم چه بود، مرادعلی شاید به اندازه موهای سپیدش دامنه تا قله سیاه کوه را پیموده بود تا گاوخونی، این زیباترین نقش زندگی و تمدن را بارها و بارها به نظاره بنشیند.

مردم محلی ورزنه، نزدیک ترین شهر به گاوخونی بر این باورند در فرهنگ های گذشته، گاو به مفهوم “بزرگ” و خان به معنای “چاه” بوده است، به همین دلیل گاوگونی را “چاه بزرگ” قلمداد کرده اند، همچنین برخی نیز می گویند تعداد زیادی گورخر در محل این تالاب در گذشته  وجود داشته است و همین را علت  نامگذاری آن به این اسم می دانند.

برآیند اسناد تاریخی نیز نشان می دهد در گذشته محلی‌ها و روستانشین‌ها گاوهای خود را برای چرا به اینجا می آورده‌اند. برای همین نام خانه‌ی گاوها برای این تالاب انتخاب شده که در زبان محلی به آن گاوخونی می‌گویند.

 اسم تالاب گاوخونی ریشه فارسی دارد، “گاو” کلمه‌ای بوده به معنی اصفهان، در طول زمان گاو به جی (نام دیگر اصفهان) تغییر پیدا کرده، ” خونی” هم در زبان پهلوی به معنی چشمه و آبگیر است، بنابراین از “گاوخونی ” به معنای “آبگیر اصفهان” نیز تعبیر می شود.

تالاب بین المللی گاوخونی برغم این پیشینه سرشار از حیات و سرزندگی، در یک دهه گذشته تنها برای مدت کوتاهی در سال ۹۵ و سپس در سال ۹۸ آب  اندکی را به خود دید.
اکنون کاهش آب ورودی، تغییر اقلیم، خشکسالی و تامین نشدن حقابه‌های طبیعی از جمله چالش‌هایی است که حیات این تالاب را به خطر انداخته است.

اگرچه پس از اتمام عملیات توزیع آب کشاورزی، آب از سد رودشتین در شرق اصفهان روز جمعه چهارم مهر امسال برای تامین  بخشی از حقابه زیست محیطی به سمت تالاب بین‌المللی گاوخونی رهاسازی شد، اما “رضا خلیلی” دبیرانجمن دوستداران میراث فرهنگی و طبیعی ورزنه می گوید قطع و وصل شدن جریان آب به سمت تالاب بین المللی گاوخونی، مطلوب نیست و لازم است حقابه زیست محیطی این تالاب به طور همیشگی و پایدار تامین شود.

“به استناد تحلیل و مقایسه تصاویر ماهواره ای تالاب بین‌المللی گاوخونی در پایان اسفند سال ۱۳۹۸ حدود ۲۱ درصد از سطح آن مرطوب شد در حالی که در تاریخ مشابه سال ۹۷ این شاخص حدود ۳ درصد بود.تامین بخشی از حقابه این اکوسیستم طبیعی و آبگیری آن در سال گذشته به افزایش حدود ۲۰ درصدی رطوبت این زیست بوم منجر شد.

اواسط مهر سال گذشته پس از سال‌ها خشکی و تخصیص نیافتن و تامین نشدن حقابه زیست محیطی تالاب بین‌المللی گاوخونی، آب از سد رودشتین در ۸۵ کیلومتری تالاب به سمت پایین دست رودخانه زاینده‌رود و تالاب گاوخونی به‌صورت موقت رهاسازی شد.مهر پارسال در مجموع ۷.۶۲ میلیون مترمکعب، در آبان ۱۰.۱۷، در آذر ۹.۴ ، دی ۴.۵۷ و بهمن ۴.۰۸ میلیون مترمکعب آب به تالاب گاوخونی رسید.

۲۲ اسفند سال گذشته مجدد آب از سد رودشتین به‌صورت موقت و چندروزه به سمت تالاب گاوخونی رهاسازی شد.در اسفند حداقل دبی ماهانه ۱.۱۷ و حداکثر ۶ مترمکعب در ثانیه در ایستگاه شاخ کنار ثبت و در مجموع در این ماه نیز ۵.۲۴ میلیون مترمکعب آب وارد تالاب شد.بنابراین از مهر تا پایان اسفند ۱۳۹۸ حدود ۴۱ میلیون مترمکعب حجم ورودی آب به تالاب برآورد شد که معادل ۲۳ درصد حداقل نیاز آبی سالانه تالاب برای حفظ کارکردهای اکولوژیک است.»

این ها را “حسین اکبری” سرپرست معاونت پایش و نظارت اداره‌کل حفاظت محیط زیست اصفهان به ایرنا گفت.

اکبری با بیان اینکه حداقل نیاز آبی سالانه تالاب بین‌المللی گاوخونی به استناد مطالعات دانشگاهی ۱۷۶ میلیون مترمکعب است، افزود: با توجه به اینکه تالاب گاوخونی سالیان متمادی از دریافت حقابه‌های زیست محیطی محروم بود و در سال ۱۳۹۷ به شرایط کاملا خشک و بحرانی رسید، آب دریافتی در نیمه دوم سال ۱۳۹۸ بیشتر به لایه‌های زیرین نفوذ کرد که همین امر موجب مرطوب شدن بخش‌هایی از شمال تالاب شد و در نتیجه میزان کمتری آب در سطح آن باقی مانده است.

“بر اساس مصوبه شورای عالی آب در وزارت نیرو سالانه ۱۷۶ میلیون متر مکعب از محل سد زاینده رود باید برای حقابه زیست محیطی تالاب و رودخانه اختصاص یابد اما سازمان محیط زیست معتقد است که حقابه زیست محیطی این رودخانه و تالاب ۳۱۳ میلیون متر مکعب است که ۱۷۶ میلیون آن باید به گاوخونی برسد.”

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای اصفهان با بیان این مطلب به ایرنا، گفت: با وجود اینکه در مدت اخیر بخصوص در کشت بهاره(تابستانه) امسال حداقل آب برای کشاورزی اختصاص پیدا کرد اما آبی برای سرازیر شدن به سمت تالاب باقی نماند.

مسعود میرمحمد صادقی اضافه کرد: هندسه و نحوه قرار گرفتن شبکه‌های آبیاری کشاورزی در استان اصفهان و بویژه پیش از تالاب گاوخونی بگونه ای است که اگر آب برای کشاورزی در شرق اصفهان تخصیص یافته باشد به سمت تالاب نخواهد رفت و همه آن به کشت و کار تخصیص پیدا می‌کند.

وی درباره پیشنهاداتی مبنی بر رساندن آب بوسیله لوله به تالاب ، تصریح کرد: از لحاظ زیست محیطی و همانطور که مسئولان و دوستداران محیط زیست بیان می‌کنند آب باید بطور طبیعی و از بستر رودخانه عبور کرده و به تالاب برسد، علاوه بر آن باید بدانیم که خود رودخانه هم نیازمند جریان و حیات است تا پوشش گیاهی اطراف و حیات و سایر موجودات برای زندگی از آن بهره گیرند.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای اصفهان با تاکید بر اینکه موضوع آب چند وجهی است اظهارداشت: همکاری و مشارکت برای حل مشکلات و عمل به وظایف هر بخش برای احیای رودخانه زاینده رود و تالاب گاوخونی ضروری است.

زاینده‌رود به طول بیش از ۴۰۰ کیلومتر بزرگترین رودخانه منطقه مرکزی ایران، تامین کننده آب برای حیات میلیاردها موجود و میلیون ها انسان علاوه بر جاذبه تفریحی و فرهنگی، همواره نقشی مؤثر در کشاورزی و اقتصاد منطقه مرکزی و هستی تالاب گاوخونی داشته، اما در دهه‌های اخیر به علت سوء مدیریت و سهم خواهی، تراکم جمعیت، اضافه برداشت‌ها و بطورکلی عوامل انسانی مخرب به یک رودخانه فصلی تبدیل شده و در پایین دست با خشکی مواجه شده است.

در این ارتباط دبیر شورای هماهنگی سمن‌های محیط زیست استان اصفهان  بر این باور است مدیران و تصمیم‌گیران در این سال‌ها کارکرد حیاتی زاینده‌رود را تا حد یک معبر و کانال آبرسانی فروکاسته‌اند و از آن فقط برای عبور آب کشاورزی استفاده می‌کنند، در واقع به این اکوسیستم زنده و حیاتبخش که باید به صورت جامع و همه‌جانبه به آن نگریست، تنها به عنوان یک کانال آبرسانی برای تأمین دیگر حقابه‌داران نگاه شده است.

حشمت‌الله انتخابی در گفت و گو با ایرنا یادآور شد: صدها گونه و میلیاردها  زیستمند در انواع گونه‌های مختلف در این اکوسیستم زندگی می‌کنند، که زندگی آنها تابعی از جریان مستمر و دائمی آب در رودخانه است اما ما با بی‌احترامی به حیات این گونه‌های جانوری و قایل نشدن حق حیات برای خود زاینده‌رود، سبب تلفات و از بین رفتن میلیاردها زیستمند گیاهی و جانوری شده‌ایم.

وی با بیان اینکه حقابه‌داران زاینده‌رود را نباید تنها صنایع و کشاورزی و آب آشامیدنی تصور کرد، ادامه می دهد:علاوه بر میلیون‌ها انسانی که در شهرها و روستاهای مسیر زاینده‌رود زندگی و از آب آن به اشکال مختلف استفاده می‌کنند، میلیاردها زیستمند بزرگ و کوچک از آبزیان و کف‌زیان و پلانکتون‌ها تا پرنده و چرنده و انواع گیاهان حیات و مماتشان به جریان دائمی رودخانه وابسته است.

این فعال محیط زیست استان اصفهان ادامه داد:  قانونگذار با مصوبات قانونی، حقابه زیست محیطی  رودخانه‌ها و تالاب‌ها را محترم شمرده اما  سوء مدیریت و عدم تخصیص حقابۀ زیست‌محیطی به صورت مستمر و پایدار، وضعیت به گونه‌ای شده که پس از خشک شدن زاینده رود شاهد تلفات گسترده گونه های مختلف جانوری و گیاهی هستیم.

به گفته وی بر مبنای قانون، تامین حقابه زیست محیطی زاینده‌رود و تالاب بین‌المللی گاوخونی پس از آب آشامیدنی و مقدم بر حقابۀ کشاورزی و صنعت باید در دستور کار قرار گیرد، اما می‌بینیم که این موضوع کامل نادیده گرفته می‌شود و پس از تخصیص آب کشاورزی شاهد خشک شدن رودخانه هستیم.

این دوستدار محیط زیست تصریح کرد:  در سال آبی گذشته، یعنی از اول مهر ۹۸ تا پایان شهریور ۹۹، بیش از  هزار و ۷۰۰ میلیون مترمکعب آب از  سد زاینده رود رهاسازی شد و در بستر رودخانه جریان یافت اگر فقط حدود ۱۰ درصد از این میزان یعنی ۱۷۶ میلیون متر مکعب(حقابه زیست محیطی این رودخانه) آن صرفه‌جویی می‌شد و به صورت مستمر و پایدار در رودخانه جریان پیدا می‌کرد الان شاهد خشک شدن رودخانه و داستان تلخ و غمبار از بین رفتن میلیاردها زیستمند نبودیم.

یک فعال زیست محیطی و حقوق حیوانات  نیز در گفت و گو با ایرنا بیان کرد:  تامین حق‌آبه زیست محیطی زاینده رود به معنای میزان آبی که برای جریان این رودخانه لازم است باید پس از تخصیص آب آشامیدنی در اولویت قرار گیرد اما متاسفانه در سال‌های گذشته تصمیمات به گونه‌ای بوده که حق‌آبه زیست محیطی در نهایت و پس از آن که تمامی آبها در بخش‌های مختلف اختصاص پیدا کرد برای آن در نظر گرفته می‌شود.

سپهر سلیمی معتقد است جریان مداوم زاینده رود نه تنها برای تمامی موجودات و پوشش گیاهی این منطقه اهمیت دارد بلکه برای زنده نگهداشتن تالاب بین‌المللی گاوخونی از اهمیت بالایی برخوردار است.

وی گفت: این تالاب در صورت خشک شدن خود منشا بسیاری از ریزگردها و منبعی برای انتشار انواع مواد شیمیایی است به این دلیل که طی سالهای متمادی تلمبار شدن مقدار زیادی فلزات سنگین و ذرات بسیار ریز شیمیایی خطر بسیار زیادی را برای منطقه و حتی تا شعاع یک هزار کیلومتری آن طرف‌تر به همراه خواهد داشت.

این فعال محیط زیست هشدار می دهد خشک کردن زاینده رود به دست انسان‌ها نه تنها موجودات داخل خود رودخانه را تلف می‌کند بلکه به فرار کردن پرندگان مهاجر، خشک شدن پوشش گیاهی و ضربه زدن به سفره های آب زیرزمینی نیز می‌انجامد که این خود خطرات بسیار بیشتری به دنبال دارد.

تالاب بین‌المللی گاوخونی واقع در شرق اصفهان یکی از بزرگترین و مهمترین تالاب‌های ایران است و در طول تاریخ علاوه بر ایجاد فضای فرح بخش در شرق اصفهان، مامنی برای پرندگان مهاجر و جانوران آبی و منبع درآمد و آسایش ساکنان این منطقه بوده است.

این تالاب که منطقه‌ای به وسعت ۴۷۶ کیلومتر مربع در ۱۶۷ کیلومتری جنوب شرق اصفهان در کنار شهر ورزنه و در مجاورت تپه‌های شنی واقع است.

کاهش آب ورودی، تغییر اقلیم و خشکسالی و تامین نشدن حقابه‌های طبیعی از جمله چالش‌هایی است که حیات این تالاب را به خطر انداخته است.

 ولی تیموری-معاون گردشگری وزیر میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری گفت: حوزه گردشگری با حمایت دولت آماده دوران پساکرونا می‌شود و امید می‌رود با مدیریت این ویروس، دوباره شادی و نشاط به جامعه ایرانی و به ویژه جامعه گردشگری کشور برگردد.

ولی تیموری روز جمعه در جمع خبرنگاران اردستان یادآور شد: از ابتدای اسفندماه درگیر مصیبتی به نام بحران کرونا شدیم و به لحاظ اینکه در بدترین زمان ممکن، در اوج فصل پررونق گردشگری داخلی و بین‌المللی اتفاق افتاد، خسارت‌ها و عدم تحقق تعهدها بسیار بالا بود.

وی بیان کرد: دولت از این رو مجموعه‌ای را در قالب ۱۴ رسته شغلی بسیار آسیب‌ دیده از بحران کرونا مد نظر قرار داد که بخشی امهال بود و آنجایی که هزینه‌هایی مانند مالیات، ارزش افزوده، حق بیمه کارفرمایی، قبوض حامل‌های انرژی و تسهیلات بانکی دریافتی قرار شد به مدت سه ماه پرداخت نشود و بخشی هم تسهیلات کرونا با کارمزد ۱۲ درصد بود که ۱۶۰ میلیون ریال به هر فرد شاغل در مجموعه‌های گردشگری پرداخت می‌شد.

معاون گردشگری وزیر میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری افزود: ۲ هزار و ۶۰۰ میلیارد ریال تا کنون پرداخت شده و ۶ هزار میلیارد ریال پرونده نیز در بانک‌ها است و در کنار این با توجه به استمرار شرایط به ویژه در حوزه گردشگری، دولت تسهیلاتی بخشی را مد نظر قرار داده و نهایی شده است که هفته آینده با اعلام از سوی وزیر، این بسته هم در اختیار بخش خصوصی قرار می‌گیرد.

وی تشریح کرد: حوزه گردشگری در مجموع تا پایان تیرماه ۱۲۰ هزار میلیارد ریال خسارت دید که البته این برآورد اولیه است؛ زیرا تنها گردشگری نیست بلکه در صورت در نظر گرفتن زنجیره‌های وابسته به طور قطع این عدد بسیار بالاتر می‌شود.

تیموری اضافه کرد: با توجه به دستورالعمل‌ها مبنی بر خودداری از سفر، امکان تحریک تقاضا برای سفرها تا کنون وجود نداشته است و در گردشگری بین‌المللی نیز تا کنون تنها به صورت انفرادی و برای کار تجاری امکان ورود داشتند که امید می‌رود به زودی این امکان برای گردشگران و علاقه‌مندان فراهم شود.

وی تصریح کرد: از نظر گردشگری داخلی البته با توجه به دستورالعمل‌های ابلاغی مبنی بر انجام سفر همراه با حفظ سلامتی، نیمه شمال و شمال‌غرب کشور به دلیل آب و هوای مناسب در فصل بهار و تابستان، تحرکاتی اتفاق افتاد که پیش‌بینی می‌شود فصل پاییز نیز نیمه جنوبی کشور از نعمت این سفرها برخوردار باشد.

معاون گردشگری وزیر میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری با اشاره به اینکه گردشگری خارجی ۹۶ درصد کاهش داشت و سفرهای نوروزی از ۷۶ میلیون نفر- شب اقامت امسال به نزدیک صفر رسید، تاکید کرد: همچنان البته به هم‌وطنان توصیه می‌شود که با وجود استفاده از فرصت سفر، دستورالعمل‌های بهداشتی را رعایت کنند.

وی در ادامه به سفرش از روز گذشته در استان اصفهان برای بازدید و رسیدگی به آخرین وضعیت فعالان بخش گردشگری اشاره کرد و اظهار داشت: شهرستان اردستان در فاصله کمی از کلان‌شهری مانند اصفهان قرار گرفته است که به عنوان یک مقصد جهانی گردشگری اشتهار دارد و باید از این شهرت استفاده شود تا نقاطی با چنین ظرفیت تاریخی، فرهنگی، زیرساخت‌های گردشگری در حال آماده‌سازی و مردمانی خوب و مهمان‌نواز بیشتر معرفی شود.

تیموری افزود: اگر مردم با ظرفیت‌ها، گنجینه‌های تاریخی، آداب و رسوم این شهرها بیشتر آشنا شوند، به طور قطع اهالی از گردش مالی حوزه گردشگری بهره‌مندی بیشتری خواهند داشت و می‌تواند تنوعی در منابع درآمدی ایجاد کند.

استان اصفهان با بیش از پنج میلیون نفر جمعیت و ۱۰۷ شهر و یک‌ هزار و ۹۳۴ روستا به عنوان قطب گردشگری کشور، افزون بر ۲۲ هزار بنا و اثر تاریخی شناسایی شده دارد که از میان آنها بیش از یک هزار و ۸۰۰ اثر ثبت ملی شدند.

شهرستان اردستان با جمعیت افزون بر ۴۲ هزار نفر، در فاصله نزدیک به ۱۱۸ کیلومتری شمال‌شرقی اصفهان واقع شده است.

نکته قابل تامل بازار کسب کار:

در صورت حمایت اصولی و برنامه ریزی شده در این ایام از مراکز گردشگری می توان جلوی بیکار شدن افرادی که از این طریق در حال امرار معاش بوده را گرفت و این لازمه اش مدیریت برنامه ریزی و اجرای اقدامات زیر بنای برای مراکز گردشگری است.

سخنگوی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان گفت: تعداد بیماران بدحال مبتلا به کرونا و بستری در بخش مراقبت‌های ویژه (ICU) در این استان به ۲۶۰ نفر رسید که زنگ خطری برای افزایش مرگ و میرها در ۲ هفته آینده است.

تعداد بیماران بدحال مبتلا به کرونا تا یک ماه گذشته کمتر از ۲۰۰ نفر بود اما با شتاب گرفتن سرعت ابتلا به این بیماری در یک ماه اخیر، تعداد بیماران بدحال نیز افزایش یافت و به بیش از ۲۰۰ نفر رسید.

آرش نجیمی افزود: بالا رفتن تعداد بیماران بدحال مبتلا به کرونا که نیاز به بستری شدن در بخش مراقبت‌های ویژه بیمارستان‌ها را دارند این خطر را گوشزد می‌کند که ممکن است در یک یا ۲ هفته آینده با افزایش یک و نیم تا ۲ برابری تعداد مرگ و میرها مواجه شویم.

وی تاکید کرد: تداوم روند افزایشی تعداد بیماران بدحال مبتلا به کرونا در استان اصفهان ممکن است در روزهای آینده منجر به ایجاد صف انتظار شود و محدودیت‌هایی را برای سایر بیمارانی که به تخت آی سی یو نیاز دارند، ایجاد کند.

نجیمی با اشاره به اینکه نیاز به تخت آی سی یو برای بیماران مبتلا به کرونا افزایش یافت، تصریح کرد: با وجودی که تعداد تخت‌های آی سی یو محدود است اما ناچار هستیم بیشتر آنها را در اختیار بیماران بدحال مبتلا به کرونا قرار دهیم.

وی خاطرنشان کرد: اگر در روزهای آینده با تعداد بسیار بیشتری از بیماران بدحال مبتلا به کرونا مواجه شویم و تعداد تخت‌های آی سی یو موجود جوابگو نبود شاید ناچار به استفاده از تخت‌های بستری عادی با اضافه کردن برخی تجهیزات به آنها شویم اما این موضوع نیاز به کارکنان و ارائه خدمات تخصصی دارد که مشکلات دیگری را بویژه در زمینه کمبود نیروی متخصص بوجود می‌آورد.

سخنگوی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان با اشاره به اینکه در ۲۴ ساعت گذشته آزمایش ابتلا به کرونای ۹۷۸ نفر در این استان، مثبت و قطعی شد، گفت: در این مدت ۱۴۶ نفر برای بستری شدن در بیمارستان‌ها پذیرش و ۱۱۸ نفر پس از بهبودی، ترخیص شدند.

وی تعداد بیماران دارای علائم کرونای بستری در بیمارستان‌های استان در زمان حاضر را یکهزار و ۴۱۹ نفر اعلام و اضافه کرد: در شبانه روز گذشته ۲۶ نفر دارای علائم کرونا در این خطه فوت کردند که تست ۱۸ نفر آنها مثبت قطعی بود.

بر اساس گزارش وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی تا کنون حدود ۴۵۰ هزار نفر در کشور به بیماری کرونا مبتلا شدند و بیش از ۲۵ هزار نفر بر اثر آن جان باختند؛ ۲۶ استان از جمله اصفهان در وضعیت قرمز هستند.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای اصفهان گفت: توجه به الگوهای سازگاری با کم آبی در بخش‌های آشامیدنی و بهداشت، کشاورزی، صنعت و کشاورزی در مناطق مرکزی ایران بویژه در این استان ضروری است.

مسعود میرمحمدصادقی افزود: تمامی مصرف کنندگان منابع آبی در بخش‌های مختلف در مرکز کشورمان و بویژه در استان اصفهان باید بپذیرند که در مناطق خشک و نیمه خشک هستیم و انطباق مصرف با الگوهای مصرف بهینه و سازگاری با کم آبی باید بطور جدی رعایت شود.

وی با اشاره به اینکه خشکسالی و کمبود آب همواره مورد تایید مسئولان ملی و استانی بوده است، ادامه داد: تشکیل ستاد سازگاری با کم آبی در کشور و متناظر با آن کارگروه سازگاری با کم آبی در اصفهان نشان از اهمیت توجه به کاهش شدید منابع آبی دارد که در صورت رعایت نکردن موارد پیشگیرانه در آینده نزدیک همه ما را با مشکل رو به رو خواهد کرد.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای اصفهان اضافه کرد: بر همین اساس در کارگروه سازگاری با کم آبی اصفهان در ۳۵ سرفصل و بخش اصلی، تمامی نکات لازم مرتبط با سازگاری با کم آبی تهیه و تدوین شده که رعایت آنها از سوی تمامی بهره برداران تا حد زیادی از بار مشکلات موجود می‌کاهد.

میرمحمدصادقی خاطرنشان کرد: تغییر سبک زندگی و مصرف مطابق با الگوهای سازگاری با کم آبی به معنای مصرف نکردن نیست بلکه چارچوب‌هایی را مطرح می‌کند که نتیجه رعایت آن توزیع عادلانه مایه حیات و بهره گیری تمامی ذینفعان خواهد بود.

وی با بیان اینکه اجرای این الگو و بهره گیری از طرح‌های انتقال آب به حوضه آبریز زاینده‌رود سبب به حداقل رسیدن مشکلات خواهد شد، گفت: بنابراین نه الگوی صحیح مصرف و نه اجرای طرح‌های انتقال آب به تنهایی گره‌گشای کمبودها و چالش‌ها در مناطق مرکزی ایران و بخصوص اصفهان نخواهد بود.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای اصفهان در بخش دیگری از صحبت‌های خود یکی از تبعات توجه نکردن به کاهش منابع آبی را فرونشست زمین برشمرد و تصریح کرد: استان اصفهان از این حیث چهارمین رده در کشور را به خود اختصاص داده است.میرمحمدصادقی اظهارداشت: مصرف بی رویه و بدون حساب و کتاب از منابع آبی بویژه افت سفره‌های زیرزمینی سبب شده ۲۷ دشت در دسته بندی ممنوعه از حیث فرونشست زمین قرار بگیرند و تنها هشت دشت که بیشتر در مناطق بیابانی مستقرند وضعیت عادی‌تری داشته باشند. 

رییس دانشکده مهندسی کامپیوتر دانشگاه اصفهان از موافقت سازمان فناوری اطلاعات ایران برای تاسیس مرکز تخصصی آپا (آگاهی‌رسانی، پشتیبانی، امداد) در بخش امنیت اینترنت اشیا در این دانشگاه خبر داد.

اینترنت اشیا (IoT )، فناوری پیشرفته‌ای است که در آن برای هر موجودی (انسان، حیوان و یا اشیا) قابلیت ارسال داده از طریق شبکه‌های ارتباطی، اعم از اینترنت یا انواع دیگر فراهم می‌شود؛ از کاربردهای اینترنت اشیا می‌توان به شهر هوشمند، سامانه هوشمند مدیریت حمل و نقل، خانه‌های هوشمند، مدیریت انرژی، مدیریت بحران و سلامت الکترونیک اشاره کرد.

بهروز ترک لادانی روز ‌شنبه در این ارتباط اظهارداشت: با کسب موافقت سازمان فناوری اطلاعات ایران برای مرکز تخصصی آپا در بخش امنیت اینترنت اشیا، اقدام‌های لازم برای راه‌اندازی آن در دانشگاه اصفهان انجام می‌شود و امید است بزودی شاهد بهره‌برداری از آن باشیم.

وی با بیان اینکه پیش از این در هر استان فقط به یک مرکز آپا مجوز فعالیت داده میشد، افزود: در سال‌های گذشته مرکز تخصصی آپا در دانشگاه صنعتی اصفهان راه‌اندازی شده بود اما با تغییر برخی از دستورالعمل‌ها  با راه‌اندازی دومین مرکز تخصصی آپا در استان اصفهان موافقت شد.

عضو هیات علمی دانشگاه اصفهان به جایگاه اینترنت اشیا در عصر جدید اشاره و تاکید کرد: اینترنت اشیا، مجموعه وسیعی از فناوری‌های روز از حسگرها و کنشگرها تا پلتفرم‌های (سکو) نرم‌افزاری و تحلیل دیتاست که طیف گسترده‌ای از محصولات را پوشش می‌دهد و در بخش های مختلف زندگی روزمره مانند سلامت الکترونیک، حمل و نقل و شهر هوشمند کاربرد دارد.

ترک لادانی با بیان اینکه تامین و حفظ امنیت اینترنت اشیا نیز با توجه به تحولات جدید در زندگی بشر از اهمیت ویژه‌ای برخوردارست، اضافه کرد: مرکز تخصصی آپا در بخش امنیت اینترنت اشیا از تهدیدهایی مانند نقض حریم خصوصی و سرقت اطلاعات جلوگیری می‌کند و در این زمینه به خدمات‌رسانی به سازمان‌ها و کاربران مختلف می‌پردازد.

وی با اشاره به اینکه دانشگاه اصفهان، تنها دانشگاهی در کشور است که در دانشکده مهندسی کامپیوتر دارای دانشجوی دکترای امنیت اطلاعات است، خاطرنشان کرد: این دانشکده از پنج سال گذشته دارای طرح راهبردی در زمینه اینترنت اشیا و امنیت آن بوده و بروندادهای خوبی در این بخش داشته است.

ترک لادانی به فعالیت هفت گروه پژوهشی در دانشکده کامپیوتر دانشگاه اصفهان اشاره و تصریح کرد: در این دانشکده در لایه‌های مختلف اینترنت اشیا، تحقیقات منسجم انجام می‌شود و در صدد هستیم تا به یکی از قطب‌های علمی کشور در این زمینه تبدیل شویم.

وی همچنین از موافقت سازمان فناوری اطلاعات ایران برای صدور مجوز تاسیس آزمایشگاه تایید نمونه امنیتی تجهیزات اینترنت اشیا در دانشگاه اصفهان خبر داد و گفت: این آزمایشگاه وظیفه بررسی سطح امنیت تجهیزاتی را دارد که از خارج وارد یا داخل کشور تولید می‌شود.

عضو هیات علمی دانشکده کامپیوتر دانشگاه اصفهان با بیان اینکه نشر اطلاعات از تجهیزات دیجیتالی در زندگی امروز، مشکلات بسیاری برای مردم و سازمان‌ها بوجود می‌آورد، افزود: بهمین دلیل تامین امنیت تجهیزات مختلف الکترونیکی کاملا ضروری است زیرا وارد همه اجزای زندگی انسان شده است.

ترک لادانی تاکید کرد: راه اندازی ۲ مرکز تخصصی آپا امنیت اینترنت اشیا و آزمایشگاه تایید نمونه امنیتی تجهیزات در کنار هم بستری را را فراهم می‌کند تا در سال‌های آینده با گسترش فناوری اینترنت اشیا و کاربردهای آن در کشورمان، مانع از ایجاد بازار مخرب و تهدیدهای امنیتی شود.

دانشکده کامپیوتر دانشگاه اصفهان با ۳۲ سال سابقه بیش از ۲ هزار و ۶۰۰ دانش آموخته داشته و دارای ۳۰ عضو هیات علمی در چهار گروه سخت افزار، نرم افزار، فناوری اطلاعات و هوش مصنوعی است که حدود ۱۵ نفر آنها در زمینه اینترنت اشیا فعال هستند.

دانشگاه اصفهان بعنوان دانشگاه جامع و مادر استان اصفهان دارای حدود ۱۵ هزار دانشجو و ۶۵۰ عضو هیات علمی و یکی از دانشگاه‌های برتر کشور است.