در گوشه راست نقشه ایران خراسان شمالی سرزمین اسب و ابریشم، چشمه و رود و باغ های رنگارنگ و کوه های که در این واپسین روزهای پاییز گویا معجزه طبیعت حال گردشگری استان را خوب کرده جا خوش کرده گویا که سوت حرکت قطار این منطقه به صدا در آورده است.
سوت قطار گردشگری در خراسان‌شمالی به صدا درآمد
با وجود این همه زیبایی و تنوع زیستی در بخش گردشگری و اکوتوریسمی که استان دارد همانند دیگر سایرنقاط دنیا با همه‌گیری شیوع کرونا چرخ گردشگری این استان از حرکت ایستاد و فعالیت این بخش به حالت رکود درآمد.
بنا به گفته برخی از کارشناسان در سال ۹۹ ، کووید۱۹ کمر گردشگری و مراکز بومگردی و اقامتی را شکست تا جاییکه مدیرکل وقت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی خبر از خسارت ۴۰۰میلیارد ریالی به مراکز اقامتی، پذیرایی شهری و بین راهی، دفاتر آژانس های مسافرتی، راهنمایان تور ها و موسسات گردشگری و بومگردی داد اما میزان پرداخت تسهیلات به این بخش را فقط ۱۵۰میلیارد ریال اعلام کرد.
علی مستوفیان اظهار داشت: در حوزه گردشگری طی سالهای گذشته گردش مالی خراسان شمالی نزدیک به هزار و ۵۰۰ میلیارد ریال بود اما با همه گیری کرونا به کمترین میزان خود و حتی به نزدیک صفر رسیده است.
اما روی خوش گردشگری گویا این روزها در حال شگفتن است و پاییز سوت قطار گردشگری خود را به صدا در آورده است.
رونق گردشگری
بنا به گفته برخی از فعالان این بخش حضور مردم در بومگردی ها به ویژه در پایان تابستان و فصل زیبای پاییز افزایش یافته و هرچند با آغاز موج سرما استقبال مردم اندکی فروکش نموده اما چراغ آن روشن و راه آن درحال هموار شدن است.
رییس انجمن اقامتگاه‌های بومگردی خراسان‌شمالی درحوزه گردشگری در مورد افزایش فعالیت‌های این حوزه می گوید: با آغاز فعالیت دولت سیزدهم و کاهش موج کرونا گردشگری نیز حرکت رو به جلوی خود را آغاز کرده است.
علی وصالی افزود: تابستان و پاییز سالجاری گردشگری و بومگردی ها بویژه در استان اندکی تکان خورده و جان گرفتن و با شروع پاییزهم توجه مردم به تورهای یک روزه بیشتر شده و نشان از اقامت در بومگردی‌ها دارند اما همچنان تا رسیدن به اوج فعالیت‌های اقتصادی و موج گردشگرانی که از اقصی نقاط کشور و حتی خارج از ایران به استان می آمدند فاصله است و حتی گاهی ظرفیت مراکز اقامتی به آن ها نمی توانست پاسخ دهد راه درازی مانده است.
وی خاطرنشان کرد: امیدواریم ویروس کرونا تا ایام نوروز سال ۱۴۰۱ به طور کامل از بین برود و برای مسافرت مردم بتوانند خود برنامه‌ریزی و گردشگری رونق بگیرد.
افزایش ظرفیت اقامتگاهی
معاون گردشگری اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی گفت: در استان۱۵۹ مرکز اقامتی، رفاهی و پذیرایی وجود دارد که ظرفیت پذیرش آن ها هزار نفر است.
ابوالفضل اسماعیلی افزود: در حال حاضر ۳۱ پروژه اعم از هتل، متل، سفره خانه و مجتمع گردشگری در استان در حال ساخت است.
وی در ادامه گفت: ۸۷۶ تخت اقامتی با اجرای این پروژه ها به تخت های استان افزوده می شود و برای ۵۱۰ نفر نیز با راه اندازی آن ها ایجاد اشتغال می شود.
حضور گردشگران خارجی در استان
به گفته مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی اگرچه این صنعت بطور آهسته اما به شکل مستمر در حال حرکت رو به جلو و تغییر است.
علی مستوفیان افزود: در رصد هایی که داشتیم فعالیت واحد های گردشگری در چند ماه اخیر افزایش داشته است و حرکت های آغاز شده نوید آینده خوبی را نشان می دهد.
وی خبر از ورود اولین گردشگران خارجی دراستان می دهد و می گوید: افزایش گردشگران خارجی با برداشته شدن منع صدور روادید و کاهش رکود این بخش را خواهیم دید.
وی با بیان این که گردشگری فقط گردشگری خارجی نیست گفت: این روزها گردشگری شاخه های بسیاری همانند گردشگری خانواده، مذهبی و سلامت را نیز دارد.
وی با تاکید بر این که فعالیت های خوبی در سطح ملی در زمینه گردشگری و مراودات خارجی انجام شده است اظهار داشت: با فعالان گردشگری عراق نشست تخصصی ویژه‌ای انجام شده و هم چنین افزایش فعالیت ها در زمینه جذب گردشگر و افزایش مراودات با کشورهای آسیایی میانه بویژه ترکمنستان در اولویت های بخش گردشگری استان است.
مستوفیان خاطرنشان کرد: در حال حاضر گردشگری به شاخه های مختلفی تقسیم شده و در هر بخش به شکل تخصصی می توان ورود داشت اما با توجه به پیشنیه مذهبی که با وجود آستانه امام زاده عباس است و از طرفی دیگر طبیعت بکر و دست نخورده آن تاکید ما بر گردشگری مذهبی و اکوتوریسم است.
آخرین روزهای گردشهای پاییزی
در عین حال واپسین تیرهای ترکش خزان، آتش به جان درختان انداخته و طبیعت افسونگر، مفتون این زیبای پرشور و رنگ‌آمیز شده است.
خراسان شمالی سرزمین جنگل‌های ارس و هیرکانی و باغ های گردو و گیلاس، سیب و گلابی و سپیدارهای سربه فلک کشیده است.
در گوشه کنار این استان کوچک چشمه سارهای فراوان، تالابی، رود و برکه‌های فراوان هست تا در آن بتوان جلوه‌های رقص برگ و آب را دید و در کنار این چشمه ها و برکه ها نوشانوش کبک خرامانی که پابه پای خوتکا و بوتیمار جا خوش کرده اند.
حضور پرندگان مهاجر در سدها و آبگیرها و تالاب‌ها وقتی‌که پاییزاز نیمه می گذرد جا خوش کرده‌اند و اینجاست که می توان برای زیبایی‌های وصف نشدنی آن معیارهای تازه‌ای تعریف کرد.
از گونه های آبزی و یا کنارآبزی اردک سرسبز، باکلان، بوتیمار، خوتکا، حواصیل و اردک ماهی خور سفید هستند که از نواحی سردسیر سیبری به این استان سفر می‌کنند و برخی از آنها در مسیر مهاجرت به جنوبگان برای مدتی ، و برخی هم تمامی زمستان را مهمان این خطه هستند.
می توان این پرندگان را در کنار سدهای شیرین دره، بیدواز، بارزو و چری و همچنین رودخانه های اترک و کالشور دید که هر یک خود تندیسی از زیبایی هستند.
در جنگل‌های جوزک و هاور و روستای هدف گردشگری درکش پاییز زیباترین منظره‌ها را به رخ گردشگران می کشد و وقتی این سه روستای زیبا که در کنار یکدیگر قرار میگیرند به جنگل های ارس پیوند خورده اند و گستره طبیعی فندق های وحشی نیز در «وی وی»، که کمی آن سوتر قرار دارد این مناطق بکر را دیدنی‌تر می کند.
این مناطق که در۷۰ کیلومتری غرب بجنورد در شهرستان مانه و سملقان قرار دارند و از دیدنی‌ترین مناظر روستای درکش آبشارآن است که در پاییز پر آب‌تر و سرکش تر میشود و برای دیدن آن در این فصل کوهنوردان برای کوهپیمایی باید تجهیزات کامل و زمستان گردی را به همراه داشته باشند.
زندگی همدلانه و مهرآمیز اقوام
خراسان شمالی دارای قومیت های مختلف است که بیشتر آنها را تات ها، کرمانج ها، ترک ها، ترکمن ها و فارس های مهاجر از سایر استانها تشکیل می دهند. علاوه بر این، تعداد معدودی از اقوام عرب، بلوچ و لر نیز در چند روستای استان سکونت دارند. وجود اقوام مختلف با فرهنگ ها و آداب و رسوم متفاوت سبب شده این استان به گنجینه فرهنگ ها شهرت یابد.
این استان همچنین میزبان مسافران نوروزی و گردشگران سرزمین جاذبه‌های تاریخی و طبیعی گنجینه اقوام و فرهنگ ها با ۵۰۹ اثر تاریخی ثبت شده در فهرست آثار ملی کشور، است.
خراسان شمالی دارای هشت شهرستان بجنورد، اسفراین، شیروان، جاجرم، مانه و سملقان، گرمه، فاروج و راز و جرگلان، ۲۲ شهر، ۴۵ دهستان و بیش از یکهزار روستا است.
این خطه از کشور از شمال با ترکمنستان با ۳۰۰ کیلومتر مرز مشترک، از شرق و جنوب با استان خراسان رضوی، از جنوب غربی با استان سمنان و از غرب با گلستان هم مرز است..
در نوار جنوبی استان خراسان شمالی رشته کوه آلاداغ با قله های مشهور شاه جهان، سالوک و بهار و در نوار شمالی ارتفاعات کپه داغ دشت های وسیعی را در راستای شرقی – غربی شکل داده اند که در طول تاریخ بستر آمد و شدها و تحولات تجاری، فرهنگی و اجتماعی و سیاسی مهمی بوده است.
رودخانه اترک به مثابه یک شریان حیات بخش، در دره حدفاصل این دو رشته کوه جریان داشته و ضمن آبیاری تمام دشت های مسیر خود، باعث شکل گیری مراکز مسکونی کهنی در این منطقه شده است.
کاوش های انجام شده در شهر باستانی بلقیس، تپه یام فاروج، محوطه باستانی معصوم زاده، استقرارگاه قلعه خان، تپه ریوی در مانه و سملقان، تپه باستانی ارگ نادری در شیروان، جیران تپه اسفراین، تپه پهلوان و محوطه باستانی چلو در دشت جاجرم همگی نشان از وجود تمدنی چندین هزار ساله در این منطقه دارد.
تعداد آثار ثبت شده استان در فهرست آثار ملی ۶۲۱ اثر تاریخی، طبیعی و ناملموس است که از مجموع آثار ثبت شده در فهرست ملی کشور ۵۰۹ اثر تاریخی، ۴۲ اثر طبیعی، ۷۰ اثر ناملوس و تعداد ۱۱ اثر نیز ثبت جهانی شده است.
این استان با دارا بودن ۸۶۳ هزار نفر دارای ۱۱۵ جاذبه گردشگری، ۲۴ منطقه نمونه ملی و استانی و هشت روستای هدف گردشگری مقصدی بکر برای طبیعت دوستان و علاقه‌مندان به فرهنگ و آیین‌های اقوام مختلف است.
می توان امیدوار بود که با کاهش فشار کرونا و تغییر رنگ شهرهای خراسان شمالی و آغاز واکسیناسیون گسترده روزهای خوشی در انتظار گردشگری خراسان شمالی است.
