با توجه به اینکه تورم و مشکلات اقتصادی مردم را دچاز نوعی کلافگی و روزمرگی کرده است وجود این گونه اخبار خاصه در بخش اقتصادی که به معیشت مردم گره خورده است، موجب شده تا ناخواسته استرس ناشی از آن موجب افزایش قیمت ها به رغم اعلام شدن عدم افزایش نرخ ها در بازار شود.
این اخبار که به سرعت نور در فضای مجازی پخش و در دسترس مردم قرار می گیرد نه فقط باری از دوش آن ها بر نمی دارد که موجب تضعیف شدن روحیه آنان می شود.
اگر چه در دو سال اخیر بسیاری از افراد در جامعه اقدام به انتشار مطالب و فایل های صوتی امیدوار کننده و انرژی دهنده به مردم کرده اند و که البته تبعات بسیار خوبی برای استفاده کنندگان داشته است، اما سوال اینجا است که چرا اخبار منفی بیشتر از مطالب مثبت در ذهن و روح و روان مردم تاثیر گذار می شود.
وجود شبکه های اجتماعی چون واتس آپ ، تانگو ، تلگرام ، وای بر و لاین از جمله درج و پخش سریع این اخبار در فضای مجازی هستند که نه تنها تا کنون فکری اساسی برای کاهش آن از سوی مسولان امرصورت نگرفته ، که هر روز دامنه شایعات آن بدون توجه به احساسات و یا حیثیت مردم وسیع تر می شود . بر اساس آمار اعلام شده نزدیک به ۴۰ درصد جرائم فضای مجازی مربوط به نشر اکاذیب است.
برخی از کارشناسان معتقدند که هر 60ساعت یک بار یک شایعه بزرگ در فضای مجازی بصورت خبر گذاشته می شود و باعث تحریک مردم شده و احساسات آنها را برای برخورد با خبر درج شده هدف قرار می دهد تا از نگاه معقولانه به اصل خبر دور شوند .
مردم در فهم سواد فضای مجازی ضعیف هستند
یک کارشناس ارشد رسانه با اشاره به این مطلب که پخش اخبار غیر حقیقی در فضای احساسی و نا بهنجار جامعه بیشتر جواب می دهد ، به کسب و کار گفت : خبر ها در فضای مجازی به سرعت نور منتشر می شوند و حتی بسیاری از سایت های خبری که دارای مجوزهای قانونی برای درج اخبار هستند نسنجیده ازخبرهای منتشر شده ، برای جذب مخاطب استفاده می کنند و بدون در نظر گرفتن حیثیت خبری سایتهای خود اقدام به پرو بال دادن به آن موضوع نیز می کنند و نمی توان پخش شایعه را تنها معطوف به سایت های غیر رسمی دانست .
نادر بافری افزود: یکی از دلایلی که باعث پخش سریع شایعه در فضای مجازی می شود این است که مردم هنوز در فهم سواد فضای مجازی ضعیف هستند و با معایب این فضا در کنار دیگر کارکرد های آن آشنا نیستند و بجای نگاه معقولانه به خبر درج شده ، نسبت به آن خبر احساسی برخورد کرده و قضاوت های عجولانه ای از خود بروز می دهند .
تشویش اذهان عمومی مجازات حبس به دنبال دارد
یک حقوقدان در رابطه با جرم شایعه در فضای مجازی به کسب و کار گفت : بسیاری از افرادی که اخبار غیر واقعی و کذب را در فضای مجازی انتشار می دهند ، مطلع نیستند که اگر این اخبار شاکی خصوصی و یا عمومی به دنبال داشته باشد جرم محسوب شده و عامل یا عاملان آن نیز مجرم شناخته می شوند .
احمد فیروزی افزود : برابر ماده های ۱۶ ، ۱۷ و ۱۸ قانون جرایم رایانه ای هتک حرمت و نشر اکاذیب از طریق اینترنت و سایر فضاهای مجازی جرم تلقی می شود و هر شخصی به دروغ این شایعات را در فضای مجازی منتشر کند و از او شکایتی صورت گیرد مورد پیگرد قانونی قرار می گیرد .
وی در ادامه افزود : طبق ماده ۶۹۸ قانون مجازات اسلامی و ماده ۱۸ قانون جرایم اینترنتی که در سال ۱۳۸۸ مصوب شد هر شخصی به قصد ضرر رساندن یا تشویش اذهان عمومی نسبت فرد یا افرادی در جامعه دروغ و اکاذیبی را منتشر کند از ۹۱ روز تا دو سال حبس و جزای نقدی ۵ تا ۴۰ میلیون ریال برای متهم در نظر گرفته می شود و تحت تعقیب کیفری قرار می گیرد .
فیروزی با اشاره به اینکه گلستان از جمله استان هایی است که درصد پخش شایعات و نشر اکاذیب در آن بیداد می کند ، گفت : متاسفانه مردم همواره کیفیت را فدای کمیت کرده و خود به اخباری دامن می زنند که هیچ اطلاع از اصل آن ندارند و این شایعه پراکنی در فضای مجازی با توجه به موقعیت استان و حضور اقوام مختلف بستری آماده برای این نوع از شایعات شده است و بارها شاهد برخورد اقوام در رابطه با درج این شایعات بوده ایم .
بیکاری عاملی برای نشر شایعات در فضای مجازی استان
یک دکترای رواشناسی با ذکر این مطلب که بیکاری در استان بی ارتباط به نشر شایعات نیست ، به کسب و کار گفت : با توجه به آنکه درصد زیادی از جمعیت استان بیکار هستند و موج حاشیه نشینی و بزهکاری در شهر های بزرگ استان بیداد می کند ، این افراد با پخش شایعه در فضای مجازی اوقات خود را پر و انتقام بیکاری خود را از زندگی دیگر افراد می گیرند.
محمد سعید زاده افزود : احساس لذت بردن از برانگیختن احساسات مردم نسبت به موضوع های خاص در جامعه ، باعث شده تا هر روز بر درج این اخبار در فضای مجازی افزوده شود و چون خلق و خوی جامعه نگاه احساسی است ، در نتیجه بدون توجه به عواقب شایعه بودن خبر آن را کپی و از سر دلسوزی برای دیگران ارسال می کنند و این به بزرگ شدن و گندگی شایعات دامن می زند .
وی افزود : بسیاری از افراد شایعه ساز با این حرکت سعی دارند تا جو آرام جامعه را تبدیل به جوی روانی و عصبی کرده و با استفاده های نادرست از این فضا اقدام به بر هم زن آرامش در جامعه می کنند و این افراد در حقیقت همان مجرمان روانی فضای مجازی هستند که بدون نام و نشان احساسات و زندگی دیگران را هدف لذت خواهی و بی تدبیری خود می کنند.
اگر چه شایعه بخشی جدا نشدنی از بدنه جامعه است ، اما این بازار سیاه به اندازه مشتری پسند است که هر فردی روزانه با چند خبر کذب و غیر واقعی، روز خود را شروع می کند و بعد از مدتی همان خبر به دلیل دست به دست چرخیدن تبدیل به شایعی بزرگ تر شده و باعث کنجکاوی اذهان عمومی و یا ترس مردم از خبر درج شده می شود که در برخی مواقع عواقب تاسف بار و حیثیتی را از خود به جای می گذارد .
