دسته: بوم گردی و گردشگری

مدیرکل میراث ‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌ دستی آذربایجان‌شرقی در خصوص جزئیات این گفت: موزه تاریخی و شاخص عصر آهن تبریز ساماندهی و تجهیز می‌شود.

ساماندهی موزه عصرآهن تبریز

به گزارش بازار کسب کار آنلاین احمد حمزه زاده روز چهارشنبه در جمع خبرنگاران، افزود: در راستای ساماندهی فضای این موزه اقداماتی نظیر صفحه گذاری، اجرای سازه فلزی و پوشش سقف با ورق و ضدزنگ در محوطه آن انجام شده است.

وی اظهار داشت: این محوطه باستانی که در زیر چندین متر رسوبات و لایه‌های زمین ‌شناسی قرار گرفته است، گورستانی متعلق به عصر آهن و هزاره اول قبل از میلاد است که در کاوش‌های انجام ‌شده گورهایی متعلق به عصر آهن حاوی اسکلت‌های انسانی و ظروف سفالی، اشیاء تزئینی و فلزی و استخوانی از آن به دست آمده است.

حمزه زاده از موزه عصر آهن به عنوان یکی از متفاوت‌ترین موزه‌های ایران و تبریز یاد کرد که دارای ۳۸ گور باستانی است و در این گورها اجساد به ‌صورت جنینی دفن شده‌اند.

به گزارش ایرنا، موزه عصر آهن تبریز در تاریخ سی‌ ام اردیبهشت سال ۱۳۸۶ افتتاح شد.

سایت موزه عصر آهن تبریز، محوطهٔ باستانی است که در شمال، شمال شرقی و شمال غربی مسجد تاریخی کبود تبریز واقع شده‌ و شامل گورستان و آثار سفالی مربوط به عصر آهن است.

آثار به دست آمده در این سایت باستانی در سال ۱۳۷۶ شامل ۳۸ گور می باشد که اجساد در آن به شکل جنینی دفن شده اند؛ گور نوزادان یافت شده در این سایت، به صورت ساده بوده و گور نوجوانان در سازه‌های مربعی با ۲ ظرف سفالی همراه است.

بر اساس نظر کارشناسان و باستان شناسان بیشتر اجساد یافت شده در سایت موزه عصر آهن تبریز در سنین پایین مرده‌اند؛ کودکان با اسباب بازی‌هایشان، زن‌ها با جواهرات و مردها با ابزار جنگی شان در این گورها دفن شده اند و در کنار بعضی اجساد ظروف سفالی و اثرات غذا یافت شده که اعتقاد آنان بر آیین مهرپرستی را تأیید می‌کند.

سنگ چینی دور اجساد نمادی از دیوارهٔ رحم است و اجساد به حالت جنینی یا چمباتمه‌ای دفن شده‌اند که جهت بدن و صورتشان متفاوت است.

مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خراسان شمالی گفت: کمپ گردشگری بلقیس این شهرستان خراسان شمالی با اعتبار ۶ میلیارد و ۶۳۰ میلیون ریال تا پایان سال جاری تکمیل می‌شود.

آخرسال پایان کاربلقیس

به‌گزارش بازار کسب کار آنلاین به نقل از روابط‌عمومی این اداره‌کل، حبیب یزدان‌پناه با بیان اینکه این پروژه در ۲ سال اخیر با پیشرفت فیزیکی مطلوبی روبه‌رو بوده است، تصریح کرد: در سال جاری نیز مبلغ سه میلیارد ریال اعتبار با هدف توسعه و تکمیل این کمپ گردشگری اختصاص یافته است.

وی عنوان کرد: سوئیت‌های اقامتی، نمازخانه و سرویس بهداشتی ازجمله امکانات کمپ گردشگری بلقیس است و عملیات محوطه‌سازی آن نیز در حال انجام است.

شهر کهن اسفراین معروف به شهر بلقیس به عنوان دومین بنای عظیم خشتی و گلی ایران، پس از ارگ بم، شناخته می شود که در فاصله ۳ کیلومتری جنوب غربی شهر اسفراین قرار دارد.  

این مجموعه تاریخی به شماره ۴۴۹۷ در فهرست آثار ملی ثبت شده و با توجه به اهمیت و غنای تاریخی آن در سال ۱۳۸۸ به عنوان پایگاه میراث فرهنگی مصوب و فعالیت مطالعاتی، مرمتی و باستان شناسی آن آغاز شد و هم اکنون در حال طی مراحل تشکیل پرونده برای ثبت جهانی است.  

شهر تاریخی بلقیس با گستره ای ۱۸۰ هکتاری، از لحاظ قدمت به استناد متون تاریخی، قبل از اسلام شکوفا بوده و در سال ۳۱ هجری توسط مسلمانان فتح شده است.  

طبق یافته های باستان شناسی، قدیمی ترین آثار استقرار در این شهر به اواخر دوره ساسانی مربوط می شود و زندگی در آن تا پایان دوره صفویه ادامه داشته است.  

معماری این شهر به شیوه دوره ساسانی است و مورخان و جغرافی دانان، اسفندیار، پسر گرشاسب را بنیانگذار این شهر خوانده اند.  

مجموعه بلقیس شامل ارگ و خندق پیرامون آن، شارستان، ویرانه های معروف به تپه منار (مسجد جامع)، مقبره شیخ آذری، قسمت صنعتی شهر، آب انبار، کاروانسرا، مجموعه معروف به یخدان ها و یک گورستان وسیع در نزدیکی دروازه شرقی آن است.  

اقبال گردشگران برای دیدن این بنای عظیم تاریخی در ایام نوروز، آن را به پربیننده ترین اثر تاریخی و گردشگری استان خراسان شمالی بدل کرده است.

شهرستان ۱۲۰ هزار نفری اسفراین در ۶۰ کیلومتری بجنورد قراردارد.

معاون گردشگری اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی خراسان رضوی در این خصوص گفت: براساس ابلاغ سرپرست نهاد ریاست جمهوری تا پایان سال مدت اعتبار کلیه مجوزها در حوزه گردشگری مورد تمدید قرار گرفت.

به گزارش بازار کسب کار آنلاین یوسف بیدخوری در ارتباط با شرایط بوجود آمده برای همه اصناف بویژه حوزه گردشگری افزود: به منظور صیانت از سلامت عمومی و گذار از وضعیت کنونی شیوع کرونا، با هدف کاهش مراجعه حضوری، تسهیل شرایط و تسریع فرآیند بهره‌مندی فعالان گردشگری از تسهیلات بانکی، مدت اعتبار تمامی مجوزهای فعالیت حوزه گردشگری صادره از سوی وزارتخانه متبوع اعم از پروانه بهره‌برداری، گواهینامه، حرفه‌ای و کارت مدیریت تا پایان سال جاری دارای اعتبار بوده و در صورت انقضای اعتبار، نیاز به تمدید ندارند.

وی ادامه داد: بر اساس ابلاغ معاون گردشگری وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، به استناد بند ۱۱ مصوبه چهل و پنجمین جلسه ستاد ملی مدیریت کرونا در اول آذر ماه امسال با توجه به افزایش مبتلایان به بیماری کووید ۱۹ و ضرورت رعایت پروتکل های بهداشتی اعتبار تمامی مجوزهای این وزارتخانه تمدید شده است.

استان خراسان رضوی با برخورداری از بیش از ۲ هزار و ۷۰۰ واحد تاسیسات گردشگری رتبه اول کشور در این زمینه را دارد.

شهردار منطقه یک بجنورد گفت: ساکنان و سازندگان برای ساخت و ساز در بافت فرسوده هسته مرکزی این شهر بسته‌های تشویقی دریافت می‌کنند.

به گزارش بازار کسب کار آنلاین به نقل از ایرنا به نقل از روابط عمومی شهرداری، قربان عمارلو روز سه شنبه اظهار داشت: مشوق های ساخت و ساز در بافت فرسوده، شامل مواردی چون تراکم، سطح اشغال و نیز تسریع در دریافت پروانه ساختمانی و مجوزهای لازم برای اجرای پروژه های ساختمانی است.

وی افزود: شهر بجنورد، ۱۵۴ هکتار بافت فرسوده دارد که گستره آن در خیابان امام خمینی (ره) از چهار باسکول تا میدان فردوسی، در خیابان امیریه از میدان فردوسی تا چهار راه تختی، در ۳۲ متری شهدا از محل چهارراه تختی تا چهارراه خیام، در خیابان ۱۷ شهریور از محل چهارراه ۱۷ شهریور تا چهارراه باسکول است.

عمارلو گفت: سکونت شهروندان در بافت فرسوده، یکی از دغدغه های مدیریت شهری است زیرا این بافت ناکارآمد و فرسوده در زمان وقوع بحران، تهدیدی جدی برای شهر محسوب می شود.

شهردار منطقه یک بجنورد افزود: ساکنان بافت فرسوده با مشکلات و مسائل اجتماعی و کالبدی روبه رو هستند و نوسازی این بافت، باید با رویکرد و لحاظ مسائل اجتماعی و فرهنگی انجام شود.

مسوولان امر ساخت و ساز معتقدند که واگذار نشدن کار احیا و نوسازی بافت فرسوده شهری به مردم، سبب تاخیر و کندی در نوسازی این بافت شهری شده است.

شهر بجنورد، مرکز خراسان شمالی ۲۱۰ هزار نفر جمعیت دارد.  

معاون گردشگری اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان زنجان گفت: وجود جاذبه‌های طبیعی و معدنی مانند کوه‌های رنگی، معدن سرب و روی و حیات‌وحش انگوران فرصتی ویژه برای ایجاد سایت‌های ژئو پارک در منطقه ماهنشان فراهم کرده است.

علی‌اکبر شرفی روز شنبه در جمع خبرنگاران در خصوص ایجاد ژئوپارک در این مناطق، افزود: لازم است در مرحله نخست محدوده ژئوپارک به‌صورت دقیق تعیین شود تا از جای‌جای ظرفیت‌های طبیعی برای جذب گردشگری، توانمندسازی منطقه، رشد اقتصادی و حفاظت از میراث طبیعی استفاده گردد که در این منطقه برنامه‌ریزی‌های لازم برای وقوع این امر به خوبی در حال انجام است.  

گفتنی است ژئوپارک (Geopark) به محدوده ای از اراضی طبیعی گفته می‌شود که در آن یک یا چند میراث زمین‌شناسی برجسته و با اهمیت وجود دارد، میراث زمین‌شناسی بخشی از تنوع زمین‌شناسی است که چشم اندازها و پدیده‌های آن از لحاظ آموزشی، پژوهشی و زیبایی‌شناختی کم‌نظیر و شگفت‌آور هستند.

همچنین طبق تعریف یونسکو،  ژئوپارک گستره‌ای است با مرزهای کاملاً آشکار و پهنه کافی دربرگیرنده چند پدیده زمین‌شناسی  برجسته است که در آن گستره جاذبه‌های طبیعی، تاریخی و فرهنگی ارزشمند نیز یافت شود.

معاون گردشگری اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان زنجان گفت: راه‌اندازی  ژئوپارک در منطقه ماهنشان فرصت مغتنمی برای سرمایه گذاران است.

به گزارش ایرنا خرداد امسال،  مجوز نخستین مجتمع گردشگری معدنی کشور نیز در استان زنجان برای معدن انگوران صادر شد.

معدن انگوران جزو معدود معادن فعال کشور است که صنعت گردشگری را در برنامه های خود قرار داده است.

شهرستان ماهنشان در غرب استان زنجان واقع است و آثار ارزشمند تاریخی و طبیعی متعددی را در خود جای داده است.

شهر باید مملو از ظواهر و ارزش‌های تاریخی و فرهنگی بومی باشد اما این روزها با قدم زدن در خیابان‌ها و دیدن ساختمان‌ها به وضوح می‌توانیم به این مسئله پی بیریم که سبک معماری ایرانی روبه فراموشی بوده و معماری مدرن در حال جایگزینی آن است.

اگرچه باید به سلیقه افراد در انتخاب سبک معماری خانه‌ها و باغ‌ویلاها احترام گذاشت اما به عقیده برخی از کارشناسان این مسئله به واسطه خلاء قانونی نباید باعث گسترش معماری مدرن شود چراکه سبک معماری گویای فرهنگ و تمدن هر کشور است و نباید با بی‌توجهی تیشه به ریشه این درخت تنومند بزنیم.

 این در حالی است که پیشینهٔ معماری ایران به حدود هزاره هفتم پیش از میلاد می‌رسد و از آن زمان تاکنون پیوسته این هنر در ارتباط با مسائل گوناگون، توسعه و تکامل یافته ‌است.

معماری ایران دارای ویژگی‌هایی است که در مقایسه با معماری کشورهای دیگر جهان از ارزشی ویژه برخوردار است؛ ویژگی‌هایی چون طراحی مناسب، محاسبه‌های دقیق، فرم درست پوشش، رعایت مسائل فنی و علمی در ساختمان، ایوان‌های رفیع، ستون‌های بلند، و بالاخره تزئینات گوناگون که هریک در عین سادگی معرف شکوه معماری ایران است.

امروزه به دلیل توسعه آپارتمان‌نشینی بسیاری از اجزای معماری ایرانی خود به خود حذف شده است اما برخی از اجزای آن همچنان می‌تواند این سبک از معماری را تا حدودی حفظ کند.

اجزای معماری خانه‌های ایرانی در قدیم

خانه‌هایی که با معماری خانه ویلایی قدیمی ساخته می‌شد، مساحت زیادی داشت؛ این خانه‌ها از دو قسمت اندرونی و بیرونی تشکیل شده بود و مهم‌ترین اجزای آن سکو، سردر ورودی، درب ورودی، هشتی، دالان، ایوان، حیاط، حوض و باغچه، تالار، نشیمن، آشپزخانه، آبریزگاه یا توالت و حمام است. 

سکوها در معماری خانه ویلایی قدیمی در دو سوی در ورودی قرار داشت و از آنها برای استراحت هنگام انتظار، نشستن و گفت‌وگو با همسایه‌ها استفاده می‌شد.

سردر ورودی در هلال تزئینی بالای در و تنها در قسمت نمای خانه قرار دارد و اغلب کاشیکاری شده و طوری ساخته می‌شود که در زمستان‌ها مانع ریزش برف و باران و در تابستان‌ها مانع تابش مستقیم آفتاب شود.

درب ورودی در بیشتر خانه‌های سنتی با معماری خانه ویلایی قدیمی درهای ورودی دارای دو لنگه و چوبی است و هر لنگه کوبه‌ای دارد؛ زنان حلقه‌ای را به صدا درمی آوردند که صدای زیری داشت و مردها نیز کوبه‌ای چکشی را که صدای بم داشت.

بلافاصله پس از ورودی به فضای هشتی می‌رسیم که اغلب به شکل هشت ضلعی یا نیمه هشت ضلعی یا چهارگوش است؛ هشتی سقف کوتاهی داشت و منفذ کوچک نوری هم در سقف گنبدی شکل آن تعبیه می‌شد.

دالان در معماری خانه ویلایی قدیمی راهروی باریکی بود که فرد واردشونده را با پیچ‌وخمی از هشتی به حیاط خانه هدایت می‌کرد؛ پیچ‌وخم دالان برای رعایت حریم خصوصی خانه بود تا عابر نتواند به سرعت متوجه فعالیت‌های جاری در حیاط شود.

حیاط در خانه‌های قدیمی، مرکز و قلب ساختمان بود؛ حیاط مرکزی همراه با ایوان در هر سمت، ویژگی معماری خانه ویلایی قدیمی در ایران بود البته این امکان وجود داشت که حیاط از نظر هندسی مرکز خانه نباشد اما از نظر زندگی و انجام فعالیت‌ها مرکز خانه محسوب می‌شد.

حوض و باغچه در معماری خانه قدیمی ایرانی، معتبرترین عنصر حیاط‌سازی به شمار می‌رفت.

تالار در معماری خانه‌های ایرانی اغلب فضایی با تزئینات بسیار زیبا و پرکار بود که با گچ‌بری، آینه‌کاری، نقاشی روی گچ، مقرنس و نقاشی روی چوب تزئین می‌شد؛ این اتاق‌ها با ارسی‌های پنج یا هفت دری رو به حیاط خانه و برای پذیرایی از مهمانان بود.

نشیمن اتاق‌هایی بود که اهمیت کمتری نسبت به تالار داشت؛ البته نشیمن‌ها از اتاق‌های ساده مهم‌تر بود چون محل تجمع افراد خانواده و مهمان‌های بسیار نزدیک به حساب می‌آمد؛ این اتاق‌ها از نظر تزئینات بسیار ساده بود.

آشپزخانه

آشپزخانه در معماری خانه‌های ایرانی به طور معمول مربع یا مستطیل بود و در نزدیکی آب‌انبار و چاه آب قرار داشت؛ آشپزخانه محلی برای پخت و پز، ذخیره چوب و تنور پخت نان و درون دیوار آن، تاقچه‌ای برای قرار دادن ابزار آشپزی و غذا تعبیه شده بود.

آبریزگاه یا توالت و حمام در معماری خانه‌های ایرانی به دو دلیل سهولت در استفاده از آب و زهکشی آن و گرمای آن در سطح پایین‌تری قرار می‌گرفت؛ حمام به دو بخش تقسیم می‌شد: یک بخش به نام سربینه برای تعویض لباس و دیگری گرمخانه برای شست وشو. 

سبک معماری ایرانی روبه فراموشی است

 یک کارشناس معماری با بیان اینکه سبک معماری اصیل ایرانی روبه فراموشی است، می‌گوید: هیچگونه مقررات و استانداردی برای استفاده از سبک معماری ایرانی‌ در کشور وجود ندارد.  

شهرام سلیمی در گفت‌وگو با خبرنگار ایرنا افزود: در کشورهای پیشرفته استفاده از سبک معماری باید برگرفته از فرهنگ آن کشور باشد زیرا با دیدن معماری یک کشور به تاریخ و ادبیات آن می‌توان پی برد اما این اصل در ایران رعایت نمی‌شود. 

وی بیان کرد: یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های فرهنگی فلسفه معاصر، پدیده مدرنیته است که از آن به عنوان سبک تفکر مدرنیسم نام برده می‌شود؛ که اگر به علوم، فنون و هنرهای متفاوت با دیدی کارشناسانه نگاه کنیم به راحتی تفکر مدرن را در آن می‌توان دید، این دیدگاه در تمامی هنرهای معماری نمود یافته و معماری ایران نیز از آن متاثر است.

سلیمی تصریح کرد: مدرن‌سازی برابر با جهش تکنولوژی محسوب می‌شود و در کشورهای که صاحب سبک نیست این مدرن‌سازی برابر است با نابودی تمدن‌های قدرتمند؛ در یک جمله می‌توانم بگویم درست است هر زمانی فرم جدید خود را می‌طلبد و هدف ما این است که به دنیای مدرن و جدید شکلی جدید و با معنای امروزی بدهیم اما دانش و تمدن و تاریخ و فرهنگ باری است که بر دوش ما سنگینی می‌کند و باید گذشته پر اصالت خود را با معماری نوین تلفیق کنیم. 

به گفته این کارشناس طراحی و معماری، معماری مدرن سبکی از معماری است در صورتی که تفکر مدرن به عنوان یک ایدئولوژی مطرح می‌شود که در آن زمان و مکان مشخصی وجود ندارد. 

سلیمی افزود: معماری ایرانی در تمام جهان شناخته شده و به‌صورت سبکی در معماری از آن نام برده می‌شود؛ ما برای زنده نگه داشتن این هنر اصیل ایرانی، با احترام به سلایق مشتریان و کارفرمایان باید از اصول معماری سنتی و ایرانی در فضاها صیانت کنیم. 

وی با بیان اینکه با توجه به اینکه ایرانیان آجر را  درست کرده‌اند، باید در فضاها از آجر استفاده شود، تاکید کرد: باید از معماران بزرگ که دانشگاه زنده معماری هستند، استفاده شده و این تکنیک با تعصب، یدک کشیده شود. 

سلیمی تصریح کرد: در اصول معماری ایرانی آرامش اصل اول بوده که دیگر در معماری پرهیجان و هیاهوی مدرن، این اصل بر آرامش غلبه کرده است؛ برای فراموش نشدن این هنر غنی باید همایش و میزگردهای تخصصی برگزار شود. 

وی در پاسخ به این پرسش که آیا در خارج از کشور از سبک معماری ایرانی استفاده می‌شود، بیان کرد: خیر در کشورهای مدرن این اصل چون باید منتج از  فرهنگ هر کشوری باشد استفاده نمی‌شود؛ مگر در موارد بسیار جزئی و خاص که به ندرت می‌توان در کشورهای پیشرفته و صاحب سبک، معماری ایرانی را دید.

سلیمی ابراز امیدواری کرد با مصوبه زنده نگهداشتن این فرهنگ و سبک غنی معماری بتوانیم آن را به جهانیان ارائه دهیم.

این کارشناس معماری و طراحی همچنین در پاسخ به پرسشی مبنی بر اینکه در ساختمان‌ها به چه میزان از معماری اصیل ایرانی استفاده می‌شود، توضیح داد: با توجه به اینکه ایران در دوره جدیدی از معماری نوین قرار گرفته است، با تغییر سبک زندگی از سنتی به مدرن، معماری اصیل ایرانی در ساختمان‌های خاص مانند مساجد و فرهنگسراها استفاده می‌شود و در ساختمان مسکونی به ندرت می‌توان آن را دید و به جرات می‌توان گفت وجود ندارد.

به گفته سلیمی مردم برای طراحی خانه‌ها و باغ‌های خود به دنبال طرح‌های مدرن هستند و هیچگونه نظارتی در این خصوص وجود ندارد.

وی تصریح کرد: باید از سبک معماری و طرح‌های اصیل ایرانی علاوه بر ساخت خانه‌ها و باغ‌ها، در پارک‌ها، پیاده‌راه‌ها، فرهنگسراها و دیگر فضاهای عمومی نیز استفاده شود تا این سبک به فراموشی سپرده نشود.

یک کارشناس ارشد معماری نیز گفت: در ساخت بناها می‌توان گفت تقریبا از سبک معماری ایرانی استفاده‌ای نمی‌شود چراکه اجباری برای استفاده از این سبک وجود ندارد و طرح و نقشه براساس نظر و سلیقه کارفرما و معمار است.

حسن یگانگی یکی از دلایل مغفول ماندن سبک معماری ایرانی در بناها را خلاء قانون در الزام استفاده از این سبک عنوان کرد و در پاسخ به این پرسش که تا چه حد زندگی در محیط‌های کوچک نظیر آپارتمان‌ها موجب تغییر سبک معماری ایرانی شده است نیز بیان کرد: مردم با توجه به نوع فرهنگ نیازهای خود را تعیین می‌کنند امروزه نیز با ورود تکنولوژی‌های جدید و بالا رفتن قیمت زمین گرایش مردم به سمت معماری نوین است. 

این کارشناس ارشد معماری اضافه کرد: شیوه زندگی در هر جامعه‌ای با توجه به مسائل مختلف نظیر فرهنگ، وضعیت اقتصادی و ورود تکنولوژی تغییر می‌کند و اکنون ما در دوره رنسانس قرار گرفته‌ایم و با ورود هر تکنولوژی فرهنگ نیز باید ارتقا یابد.

یگانگی توضیح داد: اکنون با توجه به ورود تکنولوژی و تغییر فرهنگ باید در سبک معماری ایرانی تغییراتی همسو با سلیقه و فرهنگ ایرانی ایجاد و قوانینی برای الزام از آن در نظر گرفته شود. 

بی‌توجهی به مسائل زیباشناسی در بناهای تهران

یک کارشناس ارشد معماری در استان تهران هم گفت: اکنون در بیشتر بناهای تهران تقارن، تناسب، تعادل و مسائل زیباشناسی رعایت نمی‌شود.

علی نبی‌یی افزود: در بیشتر بناهای موجود به اصل کمیت توجه شده تا کیفیت و بناهای انگشت شماری وجود دارد که به خوبی سبک معماری ایرانی- اسلامی در آنها رعایت شده باشد.

وی ادامه داد: ایستادگی معماران و هنرمندان را برای حفظ و اعتلای هنر و سبک معماری ایرانی را نمی‌توان انکار کرد؛ اگر دقت کنیم نوع معماری بناها رابطه مستقیمی با برنامه‌ریزی شهری و شهرسازی دارد؛ معماری و هنر مدام در حال خلق شدن است، زایش دارد و خلق هنر حاصل نشر و نمو جامعه در عصر حال و زندگی روزمره است.

این کارشناس ارشد معماری بیان کرد: وقتی به طور ناخواسته با هنر مبارزه می‌شود، روح هنر سلاخی و موجب غالب شدن موج هنر بیگانه می‌شود که کمترین حاصل آن تنزل معماری صرفا به عنوان مکانی برای زیست نه نمایش زندگی با تلفیق هنر است.

«نبی یی» در پاسخ به این پرسش که آیا برای احیای معماری ایرانی باید الزاماتی در نظر گرفته شود، توضیح داد: این فکر غلط و خطرناکی است و برخوردهای دستوری جواب نمی‌دهد چراکه معمار براساس خاص و نیاز کارفرما از ذوق و هنر خود در جهت خلق بهترین‌ها استفاده می‌کند نظیر مسجد شیخ لطف‌الله اصفهان؛ یادمان باشد شأن والای انسان و هنر متعالی، بسیار بالاتر از اجبار و الزام است و باید روی فرهنگ‌سازی و آموزش سرمایه‌گذاری شود.

ضرورت آموزش و فرهنگ‌سازی  

رئیس سازمان نظام مهندسی ساختمان استان تهران نیز در این خصوص می‌گوید: باید روش‌های آموزشی و پژوهشی صحیح در  راستای فرهنگ‌سازی عمومی برای ارتقای کیفیت ساخت و استفاده از سبک معماری ایرانی و اسلامی با همکاری، تعامل، مشارکت و انسجام همه دستگاه‌های حاکمیتی، مدیریت شهری و کنشگران تخصصی در حوزه‌های برنامه‌ریزی و عملیاتی و اجرایی در جهت جلب نظر و اعتماد سرمایه‌های اجتماعی افکار عمومی در نظر گرفته شود.

سعید سعیدیان افزود: برای دستیابی به این مهم بسیج ظرفیت‌ها و رسانه‌ها، خصوصاً صداوسیما برای اطلاع‌رسانی بهینه و بهنگام در این حوزه حائز اهمیت مضاعف است.

وی با بیان اینکه نمای بناها در هر کشوری نشان‌دهنده فرهنگ و تمدن هر جامعه‌ای است، تصریح کرد: علاوه بر رعایت ایمنی و استحکام در ساخت‌وسازها باید استفاده از سبک معماری ایرانی نیز در بناها مورد توجه قرار گیرد.

رئیس سازمان نظام مهندسی ساختمان استان تهران توضیح داد: از آنجایی‌که فرهنگ به‌عنوان بنیاد و خمیرمایه پیونددهنده جامعه، برای توسعه، تعالی و پیشرفت به بستر مناسب و تکیه‌ بر باورها، ارزش‌ها و شیوه‌های رفتاری وابسته است، شناخت افکار عمومی و قاطبه مردم از فرهنگ بهره‌برداری صحیح از ساختمان کاری کلان و امری ملی است که برنامه‌ریزی‌های دقیق و جامع و کامل از سوی حاکمیت و دستگاه‌های متولی امر نظر وزارت راه و شهرسازی، وزارت کشور، شهرداری‌های و سازمان‌های نظام‌مهندسی ساختمان آگاهی بخشی به مردم در جهت مطالبه خدمات تخصصی و کیفی ساختمان یک مسئولیت و وظیفه مهم در سطح کلان جامعه محسوب می‌شود. 

به گفته سعیدیان، سازمان نظام‌مهندسی ساختمان در راستای اعتلای دانش فنی و تخصصی مهندسان و اعضا تکیه و تأکید بر آموزش، ارتقای بنیه علمی و آموزشی و پژوهشی را در سرلوحه برنامه‌های کاری خود قرار داده است. 

وی اضافه کرد: این سازمان در راستای  پایبندی به مرّ قانون، اخلاق حرفه‌ای و مهندسی، وجدان کاری، تعهد و مسئولیت‌پذیری اجتماعی، رعایت ضوابط ایمنی، بهداشت و افزایش سطح آگاهی‌های تخصصی ذی‌نفعان و افکار عمومی برنامه‌های ترویجی و آموزشی متنوعی نظیر برگزاری وبینارهای ترویجی، راه‌اندازی کتابخانه دیجیتال توسعه سامانه‌های آموزش مجازی، برگزاری همایش‌ها و جشنواره‌های مشاوره و حقوقی، برگزاری تفاهم‌نامه‌ها و سمینارهای مشترک با دانشگاه‌ها، تولید مالتی مدیاهای آموزشی تخصصی را تاکنون عملیاتی و اجرایی کرده است.

به گفته سعیدیان، سازمان نظام‌مهندسی ساختمان استان تهران به‌عنوان بزرگ‌ترین تشکل حرفه‌ای، تخصصی و غیردولتی کشور در راستای دستیابی به اهداف ماده ۲ قانون نظام‌مهندسی، کنترل ساختمان مصوب مجلس شورای اسلامی و در جهت ترویج اصول معماری، شهرسازی و رشد آگاهی‌های عمومی نسبت به مقررات ملی ساختمان، افزایش بهره‌وری و ارتقای دانش فنی صاحبان حرفه‌ها، رشد و اعتلای دانش مهندسی ساختمان در استان و تقویت و توسعه فرهنگ عمومی و جهت‌دهی افکار عمومی، با آماده‌سازی زیرساخت‌ها، فرایند و تعیین اولویت‌ها و همچنین ارتباط بهینه و تعامل پویا و سازنده با تقویت جریان آموزش و پژوهش و تولید محتوا، حمایت از توسعه و فرهنگ عمومی و ترویج مقررات ملی ساختمان را از جمله وظایف راهبردی خود می‌داند و در راستای این مهم نخستین جشنواره توسعه فرهنگ عمومی و ترویج مقررات ملی ساختمان را با همکاری دستگاه‌های مرتبط باهدف و فرهنگ‌سازی صحیح از ترویج مقررات ملی ساختمان ، ۱۴ آبان ماه برگزار می‌ کند.

خبرنگار ایرنا حدود دو هفته قبل سوالاتی را در خصوص اقدامات صورت گرفته برای احیای سبک معماری ایرانی و اسلامی به روابط عمومی معاونت راه و شهرسازی شهرداری تهران ارسال کرد تا معاون این مجموعه پاسخ دهد ولی متاسفانه پس از پیگیری‌های مکرر تا زمان مخابره این گزارش، موفق به دریافت پاسخ سوالات نشد.

معاون میراث‌فرهنگی اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی خراسان شمالی گفت: دومین فصل کاوش و گمانه‌زنی باستان‌شناسی در محوطه «ویران‌شهر فاروج» این استان به کشف بقایای معماری دوره اشکانی منجر شد.

به گزارش بازار کسب کار آنلاین روابط‌عمومی این اداره‌کل، علی مستوفیان با بیان اینکه مطالعات باستان‌شناسی در این محوطه تاریخی به‌عنوان بخشی از فعالیت‌های مشترک دانشگاه تهران با موزه لوور پاریس تعریف و از سال گذشته آغاز شده است اظهار داشت: این کاوش‌ها امسال نیز از مهرماه گذشته با سرپرستی مشترک دکتر میثم لباف خانیکی سرپرست هیات ایرانی باستان‌شناسی محوطه ویران‌شهر فاروج  و دکتر روکورانته باستان شناس فرانسوی در حال انجام است.

وی با بیان اینکه دو ناحیه از محوطه تاریخی ویران‌شهر کاوش شده است، تصریح کرد: شواهدی از استحکامات دفاعی بارو و سازه‌های معماری در محدوده داخلی این سکونتگاه اشکانی آشکار شد.

 معاون میراث‌فرهنگی اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی خراسان شمالی افزود: ویران‌شهر فاروج، محوطه‌ای محصور به مساحت ۱۴ هکتار است که پیش‌ از این به‌عنوان استقرارگاه ساسانی معرفی شده بود، اما کاوش‌های اخیر نشان داد این سکونتگاه در دوره اشکانی تاسیس شده و تا اواسط دوره ساسانی مسکونی بوده است.

مستوفیان عنوان کرد: کاوش‌های فصل جاری تا اواسط آبان ماه امسال ادامه خواهد داشت و تمهیدات لازم برای حفاظت از این محوطۀ ارزشمند تاریخی در دست اقدام است.

وی گفت: ادامه فعالیت‌های علمی و کاوش‌های باستان‌شناسی در محوطه ویران‌شهر در فصل‌های آینده و ترسیم چشم‌انداز با رویکرد ایجاد سایت موزه تاریخی تاثیری جدی در شکل‌گیری و تقویت هویت فرهنگی منطقه، حضور پژوهشگران و علاقه‌مندان، رونق گردشگری و ایجاد اشتغال پایدار برای جوامع محلی به همراه داشته باشد.

فصل اول مطالعات باستان‌شناسی محوطه تاریخی ویران شهر فاروج با هدایت گروهی متشکل از باستان شناسان دانشگاه تهران و موزه لوور پاریس آبان ماه پارسال پایان یافت.

محوطه تاریخی ویران شهر در حدود ۱۰ کیلومتری شمال شهر فاروج و در شرق استان خراسان شمالی واقع شده است. این منطقه که سرچشمه‌های اترک را در خود جای داده است از دیرباز موردتوجه جوامع انسانی قرار داشته و عبور یکی از مهم‌ترین شریان‌های ارتباطی شرق به غرب بر اهمیت زیستی آن منطقه افزوده است.

مطالعات باستان‌شناسی در این محوطه تاریخی به‌عنوان بخشی از فعالیت‌های مشترک دانشگاه تهران با موزه لوور پاریس تعریف و از سال گذشته آغاز شده است و بر اساس تفاهم‌نامه پنج‌ساله پژوهشگاه میراث فرهنگی کشور انجام می‌شود.

 اجرای طرحی درون محدوده بافت تاریخی کاشان از چندی پیش با بازنشر در فضای مجازی و برجسته کردن چالش‌ها، دوباره این پرسش را مطرح کرده است که آیا در نتیجه طرح‌های احیا، خطری خانه‌های تاریخی این شهر و به ویژه خانه بروجردی‌ها را تهدید می‌کند.

به گزارش بازار کسب کار آنلاین به نقل از ایرنا، استان اصفهان ظرفیت بیش از ۲۲ هزار بنا و اثر مربوط به دوره‌های گوناگون تاریخی را دارد که افزون بر یک هزار و ۷۰۰ بنای شناسایی شده، مانند ۸۰۰ خانه تاریخی ارزشمند در شهرستان کاشان است.

افزون بر یک هزار و ۸۵۰ اثر از میان تا کنون به ثبت ملی رسیده است که ۳۳۳ مورد از جمله ۱۰۹ باب خانه تاریخی کاشان را شامل می‌شود؛ و البته خانه بروجردی‌ها که بخشی از آن برای استقرار اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری این شهرستان اختصاص دارد.

احیا و بهره‌برداری از خانه‌های تاریخی که همواره با مشکلات گوناگونی همراه بوده، در کاشان به دهه ۷۰ بازمی‌گردد و از آن زمان موضوع بین مردم و مسئولان اهمیت پیدا کرده است و کوچکترین بحثی را در این زمینه به صورت ویژه دنبال می‌کنند؛ از جمله اجرای طرحی در محدوده بنای تاریخی بروجردی‌ها که از سال ۱۳۹۵ تا کنون هر از چند گاهی صحبتش به میان می‌آید.

بیشتر این خانه‌ها منجمله بنایی که با عنوان خانه بروجردی‌ها شناخته می‌شود و حتی از نظر جاذبه گردشگری پیش‌تر مورد توجه یونسکو (سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد) نیز قرار گرفته است، حدود سده ۱۲ هجری قمری در منطقه‌ای از شهر کاشان بنا شد که امروزه محله سلطان امیراحمد نامیده می‌شود.

بازرگانی به نام سید حسن نطنزی بانی ساخت بنا در زمینی به مساحت تقریبی یک هزار و ۷۰۰ مترمربع با زیربنای یک هزار مترمربع شامل ۲ قسمت بیرونی و اندرونی، ۲ ورودی اصلی و فرعی، هشتی، راهرو، حیاط، تابستان‌نشین، زمستان‌نشین، آشپزخانه و حیاط‌های سرپوشیده بود اما به دلیل مراوده تجاری که با بروجردها داشت، در نهایت میراث برجا مانده‌اش با همان نام شهره شد.

طراحی و ساخت این خانه که در قسمت جنوبی با سرداب سه طبقه می‌شود، به استاد معمار چیره‌دست دوره قاجار با نام علی مریم کاشانی و نقاشی‌های فاخر آن به میرزا ابوالحسن غفاری کاشانی، ملقب به صنیع‌الملک نسبت داده می‌شود که با توجه به عناصر معماری و تزیینات داخلی‌اش، ارزش و اهمیت اثر را دوچندان می‌کند.

بازنشر و اشتراک‌گذاری تصویری از ساخت و ساز در محدوده خانه تاریخی ارزشمند بروجردی‌ها با وجود توضیحات پیشین رئیس اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری شهرستان کاشان در این زمینه، در چند هفته گذشته از سوی کاربران برخی شبکه‌های اجتماعی دوباره با واکنش‌هایی همراه شده و حتی کارزاری در فضای مجازی به راه افتاده است.

در اصل چند بنای مخروبه نبش خیابان علوی وجود داشت که با توجه به نبودن اعتبار کافی برای تملک دولتی، در سال‌های گذشته با کاربری تجاری به بخش خصوصی واگذار شد و اینک علاقه‌مندان میراث فرهنگی این پرسش را مطرح می‌کنند که چگونه می‌شود در وسط بافت تاریخی ساختمانی را ایجاد کرد که نمای بنای تاریخی را کور خواهد کرد.

برخی کارشناسان بر این باور هستند که مجوز صادره از حیث ضابطه ارتفاعی طرح با توجه به واقع شدن در بافت تاریخی پنج متر است اما در عمل با لحاظ کردن جان پناه بام و کد ارتفاعی اجرایی بیش از این میزان می‌شود و آن را موجب آسیب جدی به اصالت، دفن شدن جلوه بصری و نادیده گرفتن شکوه سیما و منظر این اثر شاخص و منحصر به فرد می‌دانند.

هدف احیای بافت تاریخی، سکونت دائم بومیان

عضو هیات علمی گروه معماری دانشگاه کاشان با بیان اینکه محله‌ها در بافت تاریخی باید برای سکونت دائم افراد آماده شود، گفت: هدف بخش بزرگی از سرمایه‌گذاری‌هایی که در بافت‌های تاریخی انجام می‌شود، جذب گردشگر داخلی و خارجی است.

احمد دانایی‌فر در گفت و گو با ایرنا اظهار داشت: این در حالی است که در بحث حفاظت و نگه‌داشت بافت‌های تاریخی مهمترین مولفه‌ای که باید تقویت شود، سکونت دائم مردم در بافت است تا افرادی  که در گذشته زندگی ساری و جاری خود را داشته‌اند همچنان در محل سکونت‌شان به زندگی آرام خود ادامه دهند.

وی با تاکید بر اینکه تغییر کاربری بناهای تاریخی و تبدیل آن به مکان‌های اقامتی راه حل منطقی برای احیای این بناها نیست، افزود: در صورتی که شمار محدودی از این اثرهای تاریخی برای حضور گردشگران بازسازی و آماده شود، نه تنها مشکلی ندارد بلکه خیلی خوب است؛ اما با توجه به انقلابی که در احیای اثرهای تاریخی رخ داده و بخش قابل توجهی از آنها یعنی بیش از ۹۰ درصد برای جذب گردشگر داخلی و خارجی اختصاص می‌یابد، این مهم به صلاح حفظ بافت تاریخی نیست.

عضو هیات علمی گروه معماری دانشگاه کاشان اضافه کرد: از حیث عملکرد هم اگر به مجتمع مجاور خانه بروجردی‌ها نگاه شود، با هدف‌های مد نظر کارفرما هم به نظر این راه حل منطقی نیست و اگر با این شرایط برای احیا در بافت تاریخی گام برداریم، در کوتاه، میان و دراز مدت، آرام آرام این بافت خالی از سکنه بومی خواهد شد؛ چنان که اکنون هم در برخی از بافت‌ها شاهد هستیم.

وی تغییر قشر اجتماعی ساکن در بافت تاریخی را از جمله مشکلات برشمرد و گفت: آرام آرام قشرهایی در بافت ساکن می‌شوند که زبان گفتاری و رفتاری آنها با بافت هم‌خوانی ندارد، چون ساکن شدن در بافت تاریخی آشنایی می‌خواهد که بین افراد غیربومی وجود ندارد؛ بنابر این در کنار موضوع تخلیه، بحث تغییر قشر نیز به وجود خواهد آمد.

دانایی‌فر، دخل و تصرف‌های غیرکارشناسانه در تغییر کاربری‌های جدید بناهای تاریخی را از دیگر چالش‌ها دانست و بیان کرد: در ساختمانی که تا دیروز متعلق به پنج یا ۱۰ نفر و ساکن بوده‌اند، می‌کوشند با تغییر کاربری برای ۴۰ تا ۵۰ نفر درست کنند که سازه این را نمی‌پذیرد.

به گفته وی، چون بحث اقتصادی نیز پشت این ساخت و سازها نهفته است، در پیکر سازه تاریخی دخل و تصرف صورت می‌گیرد و برای سازه و کالبد تاریخی به منظور کاربری‌های جدید هزینه می‌شود؛ بنابراین با دخل و تصرف غیرکارشناسی، بافت تاریخی فدا می‌شود.

آسیب‌های احتمالی ساختمان‌سازی در حریم اثرهای تاریخی

عضو هیات علمی گروه معماری دانشگاه کاشان همچنین تصریح کرد: ساخت مجتمع تجاری مجاور خانه تاریخی بروجردی‌ها افزون بر چنین مشکلاتی، دارای ۲ چالش اساسی از جمله گودبرداری‌های عمیق  کنار بناهای تاریخی است.

وی افزود: پی و مواد تشکیل دهنده سازه جدید با پی سازه قدیم نسبتی ندارد، وزن آنها باهم یکی نیست و به مرور زمان پی جدید به سازه‌های سنتی فشار وارد می‌کند؛ چون لایه‌های مختلف زمین با یکدیگر مرتبط هستند و هر چقدر هم که مسائل فنی رعایت شود، به طور طبیعی نمی‌توان در حریم بلافصل اثری تاریخی یک سازه غول‌پیکر را برافراشت که به لحاظ وزن هیچ تناسبی را با سازه سنتی نداشته باشد.

دانایی‌فر بیان کرد: تاریخ نشان می‌دهد که کاشان درگیر زلزله‌های مهیبی بوده است که می‌توان به آخرین آن در اواخر دوره زندیه اشاره کرد و بر اساس منابع مکتوب، متقن و شواهد اگر به این رخداد توجه نشود و زمین‌لرزه دیگری رخ دهد، آثار تخریبی آن از سال ۱۱۹۲ بیشتر خواهد بود.

وی تاکید کرد: باید به روند احیا و ساخت و ساز در بافت‌های تاریخی علمی‌تر نگاه شود؛ به نظر می‌رسد کمی سلیقه‌های شخصی یا تکیه کردن بر تجربه‌های برخی استادکاران سنتی حاکم باشد که اگرچه خوب است، اما نگاه علمی به مرمت‌های داخل شهر ندارد و اگر این مهم وجود نداشته باشد، آرام آرام اصالت از بین خواهد رفت.

این استاد دانشگاه تصریح کرد: در حال حاضر کارهایی که در قالب بازسازی انجام می‌شود، بیشتر به نوسازی شباهت دارد، مورد پذیرش نیست و باید بر این نوسازی‌ها در بافت تاریخی خط بطلان کشید؛ چون بین نوسازی و مرمت فاصله بسیار زیادی وجود دارد.

وی تشریح کرد: بیشتر اقدام‌هایی که در بافت تاریخی انجام می‌شود، به یک جراجی شبیه است تا مرمت؛ بنابراین باید مجموعه اقدام‌هایی را که برای احیای بافت تاریخی انجام می‌دهیم، هدفش آرام‌سازی محله‌ها برای سکونت افراد باشد.

دانایی‌فر با اشاره به اینکه احیای بافت تاریخی کاری گروهی به شمار می‌رود، گفت: باید به این مهم ارزش داد و از جامعه‌شناس، باستان‌شناس، روان‌شناس، مرمت‌گر و سایر تخصص‌ها برای احیای بافت بهره‌گیری کرد.

وی یادآور شد: کاشان شهر با ارزشی است که نمونه‌ آن را کمتر در کشور داریم و باید این حداقل‌ها را حفظ و نگهداری کنیم؛ به ویژه اینکه ساخت و ساز در حریم بلافصل خانه بروجردی‌ها رخ می‌دهد باید حساسیت‌ها دوچندان باشد.

این استاد دانشگاه اضافه کرد: اگر ساختمان جدیدی را خراب کنیم، می‌توان آن را از نو ساخت اما برخورد با اثر تاریخی این‌گونه نیست و اگر خشتی تخریب شد، جایگزینی ندارد.

تعیین حریم اثرهای تاریخی نیازمند کارشناسی

یک مهندس معماری نیز در این زمینه گفت: حریم هوایی برخی اثرهای تاریخی و از جمله خانه بروجردی‌ها ضوابطی دارد و تنها منوط به تصویر گرفتن از یک یا ۲ نقطه خاص نیست که بتوان در مورد خدشه‌دار شدن خط آسمان آن داوری کرد.

اعظم‌السادات رضوی‌زاده در گفت و گو با ایرنا تشریح کرد: حریم‌های هوایی و منظر یک بنا تنها از یک نقطه خاص سنجیده نمی‌شود، بلکه باید از معبرها و زاویه‌های گوناگون بررسی و سنجیده شود و در واقع دارای محدوده است؛ مانند محدوده جغرافیایی که برای یک بنا در نظر می‌گیرند، در هوا نیز برای آن محدوده‌ای تعیین می‌کنند.

وی افزود: بررسی این نوع اثرهای تاریخی فرآیندی دارد و از جمله باید از فاصله‌های مختلف قابل مشاهده باشد؛ در حالی که چه این ساختمان وجود داشته باشد یا نه، خانه بروجردی‌ها اکنون نیز از معبر قابل دیدن نیست.

این مهندس معماری با اشاره به اینکه ضوابط میراثی حریم را تعیین می‌کند، تاکید کرد: ساخت مجتمع‌ها در مجاور اثرهای تاریخی باید با احتیاط انجام شود.

وی تصریح کرد: نمی‌توان گفت که ساخت مجتمع تجاری در مجاور خانه تاریخی بروجردی‌ها کار درستی است یا نه؛ چون باید با استدلال و مقایسه چند نقشه، نظر کارشناسی ارایه کرد.

رضوی‌زاده اضافه کرد: در برخی کشورها که اثرهای تاریخی مانند خانه بروجردی‌ها وجود دارد، اطراف آن را خالی می‌کنند تا بیشتر در معرض دید عموم باشد اما این سیاست در مورد چنین اثری به کار گرفته نشده است.

وی خانه بروجردی‌های کاشان را اثر تاریخی منحصر به فردی برشمرد و یادآور شد: هنگامی که در اینترنت نام کاشان را جست و جو می‎کنیم، یکی از نتیجه‌ها همیشه تصویری از گنبد خانه بروجردی‌ها است و باید در ساخت و سازهای اطراف چنین اثر تاریخی فراملی با احتیاط برخورد کرد تا خطری متوجه آن نشود.

الزامات‌ ساخت و ساز در حریم خانه بروجردی‌ها

رئیس اداره راه و شهرسازی کاشان نیز اظهار داشت: نمای گنبد خانه تاریخی بروجردی‌ها باید به طور کامل از خیابان قابل دیدن باشد.

مجتبی آراسته در این زمینه به ایرنا گفت: شهرداری کاشان باید برای ۱۰ متر از بر زمین مجوز پنج متر ارتفاع و برای بقیه بنا، مجوز ساخت سه طبقه طرح تفصیلی صادر کند.

وی بیان کرد: راه و شهرسازی با عمران و آبادانی مخالف نیست و خیابان علوی شهر کاشان با توجه به حجم گردشگران، نیازمند ساخت مجتمع و هتل است اما ساخت و سازها باید بر اساس قانون و به ویژه ضوابط طرح تفصیلی انجام پذیرد.

رئیس اداره راه و شهرسازی کاشان با اشاره به اینکه خانه بروجردی‌ها از برجسته‌ترین اثرهای معماری استان اصفهان به شمار می‌رود که از دوره قاجار برجا مانده است، تصریح کرد: امکان دارد در صورت ساخت مجتمع تجاری و رعایت نکردن ضوابط، چشم‌انداز بصری این اثر فاخر پنهان ‎شود.

طرح ساختمانی مجاور خانه بروجردی‌ها قانونی است؟

با وجود همه مباحث مطرح شده اما روابط عمومی اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری کاشان اعلام کرد “با توجه به نشر دوباره مطالبی از سوی رسانه‌ها در مورد طرح ساختمانی در حال اجرا در خیابان علوی و ابراز نگرانی از شکل‌گیری بنایی بدون ضابطه که به زعم ایشان موجب تجاوز منظری و مخدوش شدن حریم آثار تاریخی ارزشمند مجاور به ویژه خانه تاریخی بروجردی خواهد شد، به اطلاع می‌رساند که در آن مکان پیش‌تر سه پلاک وجود داشت که یکی از آنها خانه‌ای فاقد ارزش با قدمت چند دهه ساخت بود و بیش از ۹ متر از سطح خیابان ارتفاع داشت و ۲ پلاک دیگر نیز در چند دهه گذشته به حالت ویرانه و مخروبه بود.

این پلاک ها دارای قیمت بالایی بود اما شرایط برای تملک و استفاده بهینه از آن برای دستگاه‌های متولی شهری فراهم نشد تا اینکه چند سال گذشته از سوی بخش خصوصی به منظور ایجاد تاسیسات گردشگری خریداری و در سال ۹۵ نقشه و طرح مورد نظر برای بررسی و دریافت مجوز به اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری کاشان فرستاده شد.

با توجه به مغایرت با ضوابط شهرسازی و حریم بناهای تاریخی مجاور، طرح مورد مخالفت این اداره قرار گرفت اما پس از نامه‌نگاری و پیگیری مالک، موضوع به اداره‌کل استان ارجاع شد و در نهایت پس از برگزاری نشست کمیته فنی، بر اساس ضوابط حریم محله سلطان امیراحمد، ضرورت رعایت حداکثر ارتفاع پنج متر از سطح خیابان علوی تا بلندترین نقطه ساختمان و همچنین ضوابطی در نحوه دسترسی و نماها مانند درون‌گرا بودن و اجرای نماهای سنتی و ساده در این پلاک تعیین و به مالک ابلاغ گردید.”

در ادامه این اطلاعیه آمده است “تابستان سال ۹۷ نیز طرح و نقشه‌های ساختمان جدید در تطابق کلی با این ضوابط تهیه شد که همراه با درج ملاحظات و نقطه نظرات تکمیلی کارشناسان این اداره در حاشیه نقشه‌ها به شهرداری کاشان فرستاده شد تا پس از طی مراحل قانونی لازم از جمله مجوز کمیسیون ماه ۵ شهرستان کاشان به اجرا درآید.

ساختمان مورد نظر بر اساس نقشه‌ها دارای یک طبقه همکف با ارتفاع پنج متر از سطح خیابان علوی تا روی بلندترین نقطه بام و زیرزمین اول هر دو با کاربری فروشگاهی و پذیرایی مرتبط با گردشگران و زیرزمین دوم با کاربری پارکینگ است و به خیابان علوی تنها به شکل راه ورودی دسترسی دارد و شهرداری کاشان هم با این شرایط، اقدام به صدور پروانه ساختمانی کرد.

بدیهی است با توجه به استقرار این بنا در مجاور خانه‌های تاریخی ارزشمند و معتبر کاشان، این اداره در جریان عملیات اجرایی پایش لازم را نسبت به رعایت ضوابط مربوط به ارتفاع مجاز و نماهای خارجی ساختمان مبذول خواهد داشت.”

با وجود همه توضیحات همچنان علاقه‌مندان میراث فرهنگی در این زمینه ابراز نگرانی می‌کنند و با اشاره به اهمیت و جایگاه خانه تاریخی بروجردی‌ها بر این باور هستند که کوچکترین تخلفی در محدوده چنین اثری می‌تواند دری را به روی افراد متخلف در نقاط دیگر بگشاید که دارای حساسیت کمتر است و حتی صنعت گردشگری منطقه را در آینده با مشکلاتی روبه‌رو کند.

تلاش‌ خبرنگار ایرنا برای گفت و گو با مسئولان شهری در مورد نحوه دریافت مجوز و فرایند ساخت و ساز در بافت تاریخی کاشان، به ویژه خیابان علوی و مجاور خانه بروجردی‌ها بی‌نتیجه ماند.

خانه بروجردی‌ها از کاشان در تاریخ ۱۳ خرداد ۱۳۵۴ با شماره ۱۰۸۳ در فهرست اثرهای ملی به ثبت رسیده است.

شهرستان کاشان با جمعیت افزون بر ۳۶۸ هزار نفر، در فاصله نزدیک به ۲۰۰ کیلومتری شمال اصفهان قرار دارد.

رییس پژوهشکده باستان‌شناسی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری گفت: محوطه تاریخی ریوی در مانه و سملقان از ویژگی‌های خوبی برای شناخت تاریخی شمال شرق کشور برخوردار است که قابلیت تبدیل‌شدن به پایگاه میراث فرهنگی را دارد.

به گزارش روز یکشنبه بازار کسب کار آنلاین به نقل از روابط‌عمومی اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خراسان شمالی، دکتر روح‌الله شیرازی با حضور در محوطه تاریخی ریوی و بازدید از فعالیت‌های باستان‌شناسی در این سایت، اظهار داشت: با تبدیل‌شدن این سایت به پایگاه میراث فرهنگی، می‌توان در آینده برای پتانسیل منطقه، برنامه‌ریزی‌های خوبی را داشته باشیم.

وی با بیان اینکه سایت ریوی می‌تواند مرکز مطالعات باستان‌شناسی و معماری شرق کشور شود، تصریح کرد: این محوطه نقشی کلیدی در ارائه اطلاعات تاریخی در باره عصر مفرغ، آهن و همچنین دوره‌های ماد و هخامنشی دارد.

شیرازی با تاکید بر ادامه فعالیت‌های گسترده در محوطه تاریخی ریوی، افزود: باید شرایط و بستر مطالعات هدفمند به‌منظور گردآوری اطلاعات شفافی از باستان‌شناسی شمال شرق کشور فراهم شود.

بازدید از تپه تاریخی معصوم زاده بجنورد و فعالیت‌های باستان‌شناسی در محوطه ویران شهر فاروج از دیگر برنامه‌های سفر رئیس پژوهشکده باستان‌شناسی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری کشور به خراسان شمالی بود.

بتازگی بقایای دژ تاریخی مربوط به دوره هخامنشی در این محوطه تاریخی کشف شده است.

هفتمین فصل کاوش در محوطه باستانی ریوی پارسال به پایان رسید اما مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان شمالی از ادامه و تکمیل مطالعات باستان شناسی تا پنج فصل دیگر در این محدوده خبر داده است.

حبیب یزدان پناه پیشتر گفته بود: کاوش های ریوی با همکاری اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان و موسسه باستان شناسی آلمان از سال ۱۳۹۱ آغاز شده و با توجه به اهمیت علمی و گردشگری این اثر تاریخی، برنامه منظمی با عنوان «پروژه باستان شناسی ریوی» برای کاوش و پژوهش در این محوطه تاریخی تدوین شد.   

محوطه تاریخی ریوی در پنج کیلومتری غرب شهر آشخانه، مرکز شهرستان مانه و سملقان و در نزدیکی روستای نجف و قره مصلی واقع شده است. این اثر تاریخی در سال ۱۳۴۶ با شماره ۷۲۰ در فهرست آثار ملی به ثبت رسید و در سال ۱۳۹۱ فصل اول کاوش باستان شناسی این اثر آغاز شده است.

این محوطه با وسعتی حدود ۱۱۰ هکتار، در واقع بقایای یک شهر دوران هخامنشی است که وی‌ژگی های باستان شناسی منحصر به فردی را داراست.

شهرستان مانه و سملقان در ۴۵ کیلومتری غرب بجنورد واقع شده است و تپه ریوی در پنج کیلومتری غرب آشخانه در اطراف روستای نجف شهرستان مانه و سملقان قرار دارد.

سرپرست هیات کاوش‌های باستان‌شناسی محوطه ریوی شهرستان مانه و سملقان در غرب خراسان شمالی از کشف بقایای یک دژ تاریخی مربوط به دوره هخامنشی در این محوطه خبر داد.

به گزارش روز پنجشنبه روابط‌عمومی این اداره‌کل، دکتر محمدجواد جعفری در تشریح فعالیت‌های این فصل از کاوش‌ها در محوطه باستانی ریوی گفت: تاکنون هفت فصل کاوش در سایت تاریخی ریوی به‌صورت مشترک با هیات باستان‌شناسی کشور آلمان در ریوی انجام شده است.

وی تصریح کرد: در سال جاری با توجه به شرایط شیوع ویروس کرونا و محدودیت حضور باستان شناسان آلمانی اما کار کاوش در این محوطه متوقف نشد و هم‌اکنون همکاران ما در چهار نقطه از این سایت پهناور یافته‌های ارزشمندی را از معماری و ساختار سکونتگاهی ریوی به دست آورده‌اند و علاوه بر کاوش، کار حفاظت و مرمت بخشه‌ای مختلف سایت در حال انجام است.

سرپرست هیات کاوش‌های باستان‌شناسی محوطه ریوی شهرستان مانه و سملقان افزود: در بخشی از ساختار شهری در ریوی به بقایای یک دژ برخورد کردیم که پلان معماری آن کاملاً مشخص و یافته‌های خوبی از این بنا به دست آمده و اعتقاد داریم این مجموعه تا دوره اشکانیان نیز رونق داشته است.

جعفری ابراز امیدواری کرد: با ارتقای این سایت به پایگاه میراث فرهنگی و استقرار دائم در این سایت و اختصاص اعتبارات مناسب به‌زودی این منطقه ظرفیت مناسبی برای حضور گردشگران داخلی و خارجی شود.

هفتمین فصل کاوش در محوطه باستانی ریوی به پایان رسیده است اما مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان شمالی از ادامه و تکمیل مطالعات باستان شناسی تا پنج فصل دیگر در این محدوده خبر داد.

حبیب یزدان پناه پیشتر گفته بود: کاوش های ریوی با همکاری اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان و موسسه باستان شناسی آلمان از سال ۱۳۹۱ آغاز شده و با توجه به اهمیت علمی و گردشگری این اثر تاریخی، برنامه منظمی با عنوان «پروژه باستان شناسی ریوی» برای کاوش و پژوهش در این محوطه تاریخی تدوین شد.   

محوطه تاریخی ریوی در پنج کیلومتری غرب شهر آشخانه، مرکز شهرستان مانه و سملقان و در نزدیکی روستای نجف و قره مصلی واقع شده است. این اثر تاریخی در سال ۱۳۴۶ با شماره ۷۲۰ در فهرست آثار ملی به ثبت رسید و در سال ۱۳۹۱ فصل اول کاوش باستان شناسی این اثر آغاز شده است.

این محوطه با وسعتی حدود ۱۱۰ هکتار، در واقع بقایای یک شهر دوران هخامنشی است که وی‌ژگی های باستان شناسی منحصر به فردی را داراست.

آشخانه مرکز شهرستان مانه و سملقان در ۴۵ کیلومتری غرب بجنورد و در مسیر استان های شمالی به مشهد مقدس واقع است.

شهرستان مانه و سملقان در ۴۵ کیلومتری غرب بجنورد واقع شده است و تپه ریوی در پنج کیلومتری غرب آشخانه در اطراف روستای نجف شهرستان مانه و سملقان قرار دارد.

رییس اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری شیروان گفت: راه دسترسی گردشگران به غارهای هنامه در بخش مرکزی این شهرستان خراسان شمالی با مرمت و بهسازی مسیر هموارتر شد.

میثم زارع اظهار داشت: پیش از این، راه دسترسی برای گردشگران برای رسیدن به این غارها مناسب نبود و علاقه مندان به بناهای تاریخی با سختی زیاد به این محل رفت و آمد داشتند.

وی گفت: با تخصیص اعتبارات، تاسیسات زیادی در بخش گردشگری نظیر سرویس بهداشتی،  روشنایی و نورپردازی و نصب آلاچیق در این منطقه انجام خواهد شد.

زارع افزود: راه پله ای برای رسیدن به این غار با هدف جلوگیری از خسارت احتمالی به بنای تاریخی ایجاد شده است که زیبایی خاصی به منطقه داده است.

رییس اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری شیروان گفت: از محل اعتبارات استانی، یک میلیارد و ۵۰۰ میلیون ریال برای غارهای هنامه شهرستان تخصیص یافته است.

غارهای دستکند هنامه واقع در شمال شهرستان شیروان خراسان شمالی و بالادست باغ های سرسبز منطقه در دل کوه واقع شده است.

غارهای هنامه شیروان یک مجموعه معماری دستکند است که در سه طبقه روی هم در سینه کوهی در جنوب روستای به همین نام از توابع دهستان سیوکانلو در ۱۸ کیلومتری شمال شهرستان شیروان قرار گرفته است.

غارهای دستکند در دل کوه و بالادست یکی از دره های فرعی رود اترک به ارتفاع حدود هزار و ۴۴۵ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده که از جاذبه های دیدنی خاصی برخوردار است.

مجموعه معماری دستکند با توجه به گستره آن ها زمانی جمعیت قابل توجه از ساکنین بومی منطقه را در خود جای می داده و در سینه کوهی به نام گرمه دره قرار گرفته است که حدود ۱۰۰ متر از کف دره ارتفاع دارد.

این مجموعه منحصر به فرد در خراسان شمالی که مربوط به قرون اولیه اسلامی(قرن ۳-۵ ق) با شماره ۲۲۲۱۴ در فرودین ۱۳۸۶ در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.

یک هنرمند صنایع دستی میناب گفت: با شیوع بیماری کرونا تاثیر محسوسی بر فروش محصولات صنایع دستی این شهرستان و حتی دراستان گذاشته است.

بلقیس رنجبری افزود: تاپیش از شیوع بیماری کرونا هرچند میزان فروش صنایع دستی  بسیار بالا نبود اما نسبت به اکنون  که کرونا بر شرایط کسب، کار و سفارش صنایع دستی اثر گذشته،  بهتر بود. 

وی ادامه داد: این بیماری باعث تعطیلی پنجشنبه بازار میناب و به تبع آن کاهش میزان فروش محصول‌های صنایع دستی شده و خریداری وجود ندارد مگر کسانی که صنعتگر را از نزدیک می شناسند و یا اینکه با صفحه صنعتگر در شبکه‌های اجتماعی آشنا بوده و به مرور به وی اعتماد کرده‌اند.

این هنرمند صنایع دستی میناب اظهارداشت: بسیاری از صنعتگران در شبکه‌های اجتماعی صفحه‌ای ندارند و حتی روش کار با این ابزارها را بلد نیستند و در نتیجه‌ی همه این‌ها سطح زندگی صنعتگران صنایع دستی کیفیت مطلوبی ندارد.

این هنرمند حصیربافی با اشاره به اینکه تسهیلات بانکی دوران کرونا را گرفته است، بیان داشت: وام بانکی که به عنوان وام دوران کرونا از آن یاد می‌شود هم فایده چندانی برای صنعتگر ندارد و با توجه به نبود ثبات در قیمت‌های مواد اولیه امکان برنامه ریزی هم وجود ندارد.

در طول حدود ۸ ماه واندی از شیوع کرونا، صنایع دستی این استان هم‌پای سایر مشاغل این چنینی با رکود در خرید و فروش روبرو شده و دیگر مثل گذشته خبری از برپایی نمایشگاه و یا عرضه به صورت مستقیم وجود ندارد، لذا صاحبان این مشاغل درتامین معیشت خود باید از طریق شبکه های اجتماعی اقدام به فروش کنند.

این استان دارای ۴۵ رشته صنایع دستی ازجمله نوار بافی {خوس بافی Khoos bafi – شک بافی Shak bafi – حضایه بافیHazaye bafi}، لباس محلی، حصیر بافی {سبد بافی – سواس بافی sovas bafi}، سفالگری سنتی، جهله سازی Jahleh sazi، رودوزی‌های سنتی {گلابتون دوزی (کمه زنی)، خوس دوزی، بادله دوزی، شک دوزی، سوزن دوزی – برقع دوزی، صنایع دستی دریایی، لنج سازی تزئینی، ساز سازی (بربط سازی – دهل Dohol – پیپه Pipae – کسر Keser)، چاقوسازی بلوچ، گرگوربافی Gargoor bafi، گلیم بافی (شیرکی پیچ)، نساجی سنتی (پارچه بافی – چادرشب بافی- عبا بافی) است که ۹۰درصد از صنایع دستی بدست بانوان خلق می‌شود.

صنایع سنتی، مجموعه هنرهای اصیل، بومی و مردمی هر استانی ریشه‌های عمیق و استوار در اعتقادات آداب، عادات، رسوم، سنن و در مجموع فرهنگ معنوی جامعه دارد ‏و نمایشگر فرهنگ و تمدن اقوام بوده اند و صنعتگران به عنوان خالق این هنرها از عمق جان در تولید اثر نقش آفرینی می‌کنند.

در حالی که دولت درصدد تقویت گردشگری است ایرلاین‌های ایرانی نرخ بلیت هواپیما را گران کردند؛ خبر دیگر اینکه وزیر گردشگری ایران به ترکیه رفته تا ببیند ترکیه در دوران شیوع گردشگری، این صنعت را چگونه تعطیل نکرده است.

وزیر میراث فرهنگی،‌ صنایع دستی و گردشگری یکی دو روزی است به همراه هیئت همراه عازم ترکیه شده است و می خواهد بداند ترکیه چگونه در دوره همه گیری کرونا مرزهایش را باز کرده و گردشگر خارجی می پذیرد، اما هر کسی این روزها سر و کارش به مراکز گردشگری و یا هتل های ترکیه افتاده می گوید شیوه نامه های بهداشتی به شدت به طور کامل رعایت می شود. حالا باید ببینیم ایران نیز می تواند چنین شرایطی را مهیا کند و یا خیر.

ایرلاین‌ها با وجود مخالفت‌ها، قیمت بلیط را افزایش دادند

حرمت الله رفیعی رئیس هیئت مدیره انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرت هوایی و جهانگردی ایران گفت : ایرلاین ها با وجود مخالفت وزیر راه و نمایندگان مجلس شورای اسلامی نرخ بلیط پروازهای داخلی را افزایش دادند.

وی در این خصوص گفت: با وجود مخالفت های گسترده ای که وزیر راه نمایندگان مجلس شورای اسلامی و حتی سازمان هواپیمایی کشور داشت، ایرلاین ها نرخ پروازهایشان را افزایش دادند و برخی را حتی تا بیش از صددرصد افزایش دادند.
رفیعی به با اشاره به اینکه دولت برای حمایت از گردشگری بسته های حمایتی تدوین و ابلاغ کرده است، گفت: این افزایش قیمت از سوی ایرلاین‌ها اصلاً به نفع گردشگری کشور نیست.

وی ادامه داد: در حالی ایرلاین‌ها افزایش قیمت دلار را دلیل افزایش نرخ بلیط پروازهای اعلام کردند که هزینه های آنها به ریال است آنها هزینه کارکنانشان را با ریال پرداخت و دیگر هزینه ها از جمله سوخت را با قیمت ریال محاسبه می کنند و در صورت نیاز به تعمیر و خرید هواپیما از دولت وام کم بهره می گیرند.
 

آموزش از ترک ها برای پذیرش گردشگر در ایام کرونا

وی که هم اکنون به همراه وزیر میراث فرهنگی و گردشگری در ترکیه برای برقراری دوباره سفرهای توریستی بین ایران و ترکیه و تقویت آن در شرایط شیوع ویروس کرونا به سر می برد، گفت: ترکیه در این ماه‌ها با وجود ادامه شیوع ویروس کرونا مرزها را باز و گردشگری را برقرار کرده است، البته نه این‌که شرایط عادی شده باشد اما سفر در این کشور رونق دارد و چرخه اقتصادی گردشگری به حرکت درآمده است.

رفیعی با بیان این که برای ما مهم است بدانیم ترکیه از چه راه‌حل‌هایی برای این  ایجاد شرایط استفاده کرده، گفت: قرار است در این راستا مونسان با وزیر گردشگری ترکیه دیداری داشته باشد.

رئیس هیئت مدیره انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرت هوایی و جهانگردی ایران با بیان این که فعلا قرار نیست از شر کرونا راحت شویم، بنابراین باید آموزش ببینیم چگونه با این شرایط به زندگی عادی خود برگردیم که در این راستا می توان از تجارب ترکیه استفاده کرد.

وی افزود: درست است که میزان گردشگر به میزان قبل از شیوع کرونا در ترکیه نیست. اما آنچه ما امروز شاهد هستیم این است که گردشگری در ترکیه جریان دارد و مسافرانی از روسیه و اروپا و آمریکا به ترکیه سفر می کنند.

رفیعی سپس با اشاره به دیداری که در نخستین روز از سفر هیات ایرانی با اتاق بازرگانی، معاون استانداری و شهردار وان صورت گرفته است، درباره تمایل ترک‌ها برای تقویت روابط گردشگری با ایران، گفت: ترک‌ها از مسدود بودن مرز ایران به روی گردشگران گله‌مند هستند، آن‌ها به تعاملات دوسویه گردشگری با ایران تمایل دارند.

 فاز دوم تدوین برنامه ملی توسعه گردشگری آغاز شد

ولی تیموری معاون گردشگری کشور از تغییر مشاور ارشد و آغاز رسمی فاز دوم تدوین برنامه ملی توسعه گردشگری با استقرار تیم مشاوره جدید در تهران خبر داد.

وی در دیدار با سوتان سوتکوفسکی رئیس دفتر منطقه‌ای یونسکو در تهران  در محل معاونت گردشگری برگزار شد، به تشریح نتایج برگزاری وبینار پرداخت و گفت: از یک سال و نیم پیش تا کنون پروژه تدوین برنامه ملی توسعه گردشگری کشور در معاونت گردشگری در حال پیگیری است. طبق توافق صورت گرفته با سازمان جهانی گردشگری (UNWTO)  در سال ۱۳۹۷ تصمیم گرفته شد تا دبیرخانه سازمان جهانی گردشگری نیز مشاوران با تجربه بین‌المللی را برای کمک به مشاوران داخلی معرفی کند و از آنجایی که آن سازمان در ایران دفتری ندارد، پیگیری اجرای این توافقات به دفتر منطقه‌ای یونسکو در تهران واگذار شد.

او خاطرنشان کرد: علاوه بر این موضوع، به‌دلیل وجه غالب گردشگری تاریخی‌فرهنگی در جمهوری اسلامی ایران و مذاکرات به‌عمل آمده، دفتر منطقه‌ای یونسکو نیز در پروژه تدوین برنامه ملی توسعه گردشگری به طور مستقیم وارد همکاری فنی شد.

گردشگری به وقت روستا

 کارشناسان گردشگری داخلی و خارجی معتقدند در روزهایی که کرونا بسیاری از مرزهای کشورها را بسته می‌توان گردشگری داخلی از جمله گردشگری روستایی را جایگزین کرد.

همه گیری بیماری کرونا و ماندگاری آن در سراسر جهان تغییرات گسترده‌ای را ایجاد کرده که گردشگری را نیز شامل می‌شود به نظر می رسد ادامه روند ویروس، این صنعت را نیز شامل تغییرات زیادی بکند از آن جمله می توان به کاهش چشمگیر گردشگری خارجی در همه کشورها اشاره کرد. حالا بسیاری از کارشناسان داخلی و خارجی راه حل عبور کم بحران تیز از این دوران را رونق گردشگری داخلی از جمله گردشگری روستایی عنوان کردند.

شعار امسال سازمان جهانی گردشگری (UNWTO) در ۲۷ سپتامبر ۲۰۲۰ گردشگری و توسعه روستایی تعیین شد تا از ظرفیت‌های بی‌بدیل و منحصر به فرد این بخش در ایجاد توسعه اقتصادی و فراهم آوردن فرصت‌هایی در خارج از شهرهای بزرگ استفاده شود.

آموزش ۱۰ هزار نفری شاغلان حوزه گردشگری

زاهد شفیعی مدیرکل دفتر مطالعات و آموزش گردشگری وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی گفت: در شش ماه نخست امسال قریب به ۱۰ هزارنفر از ذی‌نفعان و شاغلان صنعت گردشگری استان‌های سی‌ویک‌گانه کشور از آموزش‌های هفده‌گانه ارائه شده درقالب طرح توانمندسازی برخوردارشده‌اند.

وی با ارائه گزارشی در خصوص پروژه‌ توانمندسازی نیروی انسانی شاغل و مرتبط با حوزه‌ گردشگری، دستاوردها، مخاطبان و فراگیران این طرح، گفت: آموزش و تربیت نیروی انسانی شاغل، مورد نیاز و مرتبط با صنعت گردشگری به طور مستمر جزو سیاست‌های اصلی دفتر مطالعات و آموزش گردشگری است.

وی افزود: به دنبال بررسی‌ها و ارزیابی‌های مستمر بر تقویت مهارتی و آموزشی این نیروها، توجه و تمرکز بیشتری شده است و پس از نیازسنجی و شناسایی اولویت‌های آموزشی استان‌ها، برنامه‌ریزی لازم در این زمینه انجام گرفته تا این موضوع به عنوان پروژه توانمندسازی، تعریف و مورد تعقیب قرار گیرد.  
شفیعی گفت: در حقیقت هدف و ماموریت این پروژه ارتقای سطح دانش، آموزش و مهارت منابع انسانی شاغل و مورد نیاز صنعت گردشگری است و با پیشبرد آن بر تقویت‌ بنیان‌های علمی، رفتاری، اقتصادی و فکری مخاطبان تاکید می‌شود.

کیفیت و افزایش مدت حضور در پی توزیع مقاصد گردشگری

ولی تیموری معاون گردشگری کشور گفت: کیفیت حضور و افزایش مدت ماندگاری گردشگران در پی توزیع مقاصد گردشگری میسر می‌شود.

وی در نشست با محمد مغزی نجف آبادی شهردار نجف‌آباد استان اصفهان در محل معاونت گردشگری ضمن پیگیری مصوبات سفر پیشین به این شهر، نجف‌آباد را از نظر جمعیت دومین شهر و از شهرستان‌های مهم استان اصفهان عنوان کرد و گفت: ظرفیت‌های موجود در این شهر همچنین اقدامات گسترده از سوی شهرداری در ایجاد زیرساخت‌های صنعت گردشگری، اعم از بازسازی و مرمت بناهای تاریخی یا احداث و ایجاد تفرجگاه‌های مختلف همانند «کوچه باغ زندگی» به منظور احیای محور گردشگری و تفریحی توانسته نجف‌آباد را به عنوان مقصد گردشگری در جوار شهر اصفهان معرفی کند.  

اقدامات مذکور بستر مناسبی برای توزیع مقاصد گردشگری استان است. تلاش برای معرفی این شهر به عنوان «نجف آباد باغ شهر صفوی» یا «شهر علم و ایثار» سبب شده حیات گردشگری استان، فرصت حضور در مقصدهای متنوعی را بیابد و زمینه ایجاد انواع شاخه‌های گردشگری فراهم شود.  

کشف سفال‌های منقوش لوندو

محمد فرجامی سرپرست دومین فصل کاوش محوطه گبری سربیشه – خراسان جنوبی از کشف سفال‌های منقوش لوندو (منقش به نقوش هندسی) در خراسان جنوبی خبر داد.

وی با اعلام این خبر گفت: محوطه گبری مود در دشت مود شامل دو تپه با ارتفاع کم و نزدیک به هم است که تپه شمالی دارای ارتفاع بیشتری نسبت به تپه جنوبی است.
او با بیان اینکه  این تپه در سال ۱۳۷۶ از طرف اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی خراسان گمانه‌زنی و تعیین حریم و  در سال ۱۳۸۱ با شماره ۶۳۶۴ در فهرست میراث ملی به ثبت رسیده افزود: با بررسی های سطحی که در محدوده محوطه صورت گرفته سفال هایی مربوط به بازه زمانی هزاره چهارم تا ساسانی به دست آمده که نشان از اهمیت این تپه و مشابهت داده های آن با یافته های به دست آمده با مناطق همجوار خصوصا محوطه های چون کلاته شاهپوری و کرگه چهارفرسخ نهبندان، تپه یحیی کرمان، دهانه غلامان در سیستان ایران، نادعلی(سرخ داغ) در سیستان افغانستان و قلعه کهنه قندهار در جنوب افغانستان و دامب کوه در منطقه بلوچستان دارد.
وی خاطرنشان کرد: خراسان جنوبی به دلیل قرارگرفتن در محدوده خراسان بزرگ(مرکز قدرت گیری اشکانیان) یکی از مهم ترین استقرارگاه های دوره اشکانی بوده که محوطه های دیگری را هم دوره با محوطه گبری مود در محدوده پیرامونی دشت بیرجند به مانند تپه تخچرآباد، قلعه قوچو (باغ گلشن) شارقنج، کال جنگال خوسف، لاخ مزار کوچ، پشته نه تاغ/طاق چنشت می توان معرفی کرد ولی از لحاظ کیفیت، داده های فرهنگی محوطه گبری مود یکی از بهترین محوطه ها در سطح استان متعلق به دوره اشکانی است.

تکمیل بررسی‌های باستان‌شناسی حریم تخت جمشید

حمید فدایی مدیر پایگاه میراث‌جهانی تخت‌جمشید با اعلام موفقیت آمیز بودن تهیه نقشه باستان‌شناسی شهرستان مرودشت، گفت: موفق به تکمیل بررسی‌های باستان‌شناسی و شناسایی آثار باقیمانده در محدوده حریم تخت جمشید در وسعتی بالغ بر ۸۵ هزار هکتار شدیم.

وی با اعلام این خبر نتایج این اقدامات را در راستای تکمیل اطلاعات نقشه باستان‌شناسی منطقه دانست و گفت: بررسی‌های باستان‌شناسی منطقه تخت‌جمشید در حدود ۷۰ سال قبل توسط لوئیس واندنبرگ آغاز و در دهه‌های بعد توسط ویلیام سامنر، عباس علیزاده، رمی بوشالا و علی اسدی دنبال شده است.

او افزود: اگر چه در طول سال‌ها بررسی، محوطه‌های فراوانی مورد شناسایی و مطالعه و گاه‌نگاری قرار گرفته‌اند، اما تکمیل این بررسی‌ها و از جمله بازنگری محوطه‌های بررسی شده پیشین از سال ۱۳۹۶ تا کنون طی سه فصل بررسی باستان‌شناسی در محدوده حرایم تخت‌جمشید به سرپرستی وحید بارانی و همکاری دیگر اعضای باستان‌شناس و مستندنگاری پایگاه انجام شده است.

عضو هیأت علمی پژوهشگاه میراث‌فرهنگی و گردشگری تصریح کرد: امید می‌رود با پیاده‌سازی تمام اطلاعات بررسی‌های انجام شده از گذشته تا کنون طی چند ماه آتی بتوانیم به نقشه جامع و یکپارچه باستان‌شناسی منطقه دست یابیم.

موزه لوور پاریس کاوش محوطه تاریخی ویران‌شهر فاروج را از سر می‌گیرد

میثم لباف خانیکی سرپرست هیات ایرانی باستان‌شناسی محوطه ویران‌شهر فاروج گفت: فصل جدید کاوش‌های باستان‌شناسی در محوطه تاریخی «ویران‌شهر فاروج» با مجوز پژوهشگاه میراث فرهنگی کشور و با مشارکت دانشگاه تهران و موزه لوور پاریس بزودی از سر گرفته می‌شود.

وی در نشست با مدیران این اداره کل با اشاره به شرایط به وجود آمده ناشی از شیوع ویروس کرونا و مشکل حضور باستان شناسان فرانسوی در این پروژه تصریح کرد: با پیگیری‌های انجام‌شده، مانع توقف برنامه‌های پژوهشی و کاوش‌ها شدیم اما، با وجود سختی‌ها کارها از سر گرفته می شود.

سرپرست هیات باستان‌شناسی محوطه ویران‌شهر فاروج با اشاره به اهداف بلندمدت پژوهشی در این محوطه تاریخی، افزود: در فصل جدید کاوش، کار میدانی بر عهده باستان شناسان ایرانی و مطالعات پژوهشی را متخصصان فرانسوی دنبال خواهند کرد.

خانیکی با بیان اینکه تاکنون همکاری استان خراسان شمالی در پشتیبانی و پیشبرد اهداف پژوهشی در محوطه تاریخی ویران‌شهر کارساز بوده است، ابراز امیدواری کرد: بدون شک حفظ این آثار، کاوش و معرفی بقایای معماری محوطه، نتایج مؤثری در شناخت تاریخ و فرهنگ منطقۀ شمال شرق ایران خواهد داشت.

فصل اول مطالعات باستان‌شناسی محوطه تاریخی ویران شهر فاروج با هدایت گروهی متشکل از باستان شناسان دانشگاه تهران و موزه لوور پاریس آبان ماه پارسال پایان یافت.

۲۶۰ اثر تاریخی در دشت مرودشت شناسایی شد

حمید فدایی مدیر پایگاه میراث جهانی تخت‌جمشید اعلام کرد:فصل سوم بررسی و تهیه نقشه باستان‌شناسی دشت مرودشت فارس با شناسایی ۲۶۰ اثر و محوطه تاریخی به پایان رسید.

 فدایی با اعلام این خبر ابراز داشت: با مجوزی که پژوهشکده باستان‌شناسی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری صادر کرد، بررسی‌های باستان‌شناسی و شناسایی آثار باقیمانده در محدوده حرایم تخت‌جمشید در وسعتی بالغ بر ۸۵ هزارهکتار صورت گرفت.

وی نتایج این اقدامات را با هدف تکمیل اطلاعات نقشه باستان‌شناسی بیان کرد و افزود: بررسی‌های باستان‌شناسی منطقه تخت‌جمشید در حدود ۷۰ سال قبل آغاز شد و گرچه در طول سال‌ها پژوهش محوطه‌های فراوانی شناسایی و مطالعه و گاه‌نگاری شد، تکمیل این بررسی‌ها و بازنگری محوطه‌های پیشین، از سال ۱۳۹۶ تاکنون در سه فصل رقم خورده است.

وی ادامه داد: این پژوهش‌ها در محدوده حرایم تخت‌جمشید به سرپرستی وحید بارانی و همکاری دیگر اعضای باستان‌شناس و مستندنگاری پایگاه صورت گرفته و امید است با پیاده‌سازی همه اطلاعات، طی چند ماه آین بتوانیم به نقشه جامع و یکپارچه باستان‌شناسی منطقه دست یابیم.

کشف گورهای دوران اسلامی در استقرارگاهی از دوران اشکانی

افراسیاب گراوند سرپرست هیات باستان شناسی از کشف گورهایی از دوران اسلامی در استقرارگاهی از دوران اشکانی در پیرانشهر آذربایجان غربی خبر داد.

وی گفت: سومین فصل کاوش محوطه سوغانلو ۴ در حوضه سد کانی سیب پیرانشهر استان آذربایجان غربی پژوهشگاه به منظور پی گردی سازه های معماری بدست آمده از فصول گذشته در حال انجام است.
این باستان شناس تصریح کرد: محوطه سوغانلو ۴ از مهمترین استقرارگاه های حوضه آبگیر سد کانی سیب پیرانشهر در یک دره میانکوهی باریک و بر روی بلندی های طبیعی واقع شده است.
گراوند اظهار داشت: محوطه یاد شده در دوره اول استقرار خود، دارای ساختارهای معماری سنگچین بزرگ با فضاهای متعدد معماری بوده که در دوره های بعد به عنوان گورستان مورد استفاده قرار گرفته است.
سرپرست هیئت باستان شناختی تصریح کرد: تدفین های بدست آمده از کاوش، دارای ویژگی های مشترک و تمامی آنها از ساختار معماری مشابهی برخوردار هستند و تماماً در یک جهت و با اندکی اختلاف بصورت شرقی- غربی قرار گرفته اند.

او با بیان اینکه ساختار این گورها با توجه به شواهد موجود به صورت چاله ای است به نحوی که چاله مورد نظر جهت تدفین یک فرد به عمق ۴۰ تا ۵۰ سانتی متر کنده شده و جسد داخل آن قرار گرفته، افزود: اجساد داخل این گورها تماماً به پهلوی راست (رو به سمت جنوب) قرار گرفته و دست ها در کنار هم جمع شده اند و بر روی گورها چندین تخته سنگ و لاشه سنگ در یک ردیف چیده شده است. 

گردشگری و ورزش در دولت تدبیر و امید، موفق‌ ظاهر شدند

علی‌اصغر مونسان وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی گفت: گردشگری و ورزش در دولت تدبیر و امید، موفق‌ و روبه جلو ظاهر شدند.

وی پس از امضا تفاهم‌نامه توریسم ورزشی در محل وزارت ورزش و جوانان در گفت و گو با خبرنگاران، اظهار داشت: بخش گردشگری ورزشی در دنیا مهم است و با توجه به فرابخشی بودن آن به همکاری همه نهادها نیاز داریم.

وی ادامه داد: یکی از بخش‌های مهم گردشگری، توریسم ورزشی است که باید از این ظرفیت استفاده شود.  گردشگری هم اشتغال‌آفرین است و ارزآوری دارد و توریسم ورزشی می‌تواند در درآمدهای ارزی کمک کننده باشد. با فعال کردن این بخش، توریسم ورزشی تقویت می‌شود. رویدادهای مهمی در گردشگری ورزشی است که با فعال کردن آن امیدواریم به ارزآوری و گردشگر خارجی کمک کنیم.

مونسان اظهار داشت: در دولت ورزش و گردشگری موفق‌ عمل کردند. ۲ هزار و دویست واحد بومی‌گردی و چندین هتل افتتاح طی این مدت به بهره‌برداری رسید.

 سرپرست هیات ایرانی باستان‌شناسی محوطه ویران‌شهر فاروج گفت: فصل جدید کاوش‌های باستان‌شناسی در محوطه تاریخی «ویران‌شهر فاروج» با مجوز پژوهشگاه میراث فرهنگی کشور و با مشارکت دانشگاه تهران و موزه لوور پاریس بزودی از سر گرفته می‌شود.

براساس گزارش روز چهارشنبه روابط عمومی اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی خراسان شمالی، میثم لباف خانیکی در نشست با مدیران این اداره کل با اشاره به شرایط به وجود آمده ناشی از شیوع ویروس کرونا و مشکل حضور باستان شناسان فرانسوی در این پروژه تصریح کرد: با پیگیری‌های انجام‌شده، مانع توقف برنامه‌های پژوهشی و کاوش‌ها شدیم اما، با وجود سختی‌ها کارها از سر گرفته می شود.

سرپرست هیات باستان‌شناسی محوطه ویران‌شهر فاروج با اشاره به اهداف بلندمدت پژوهشی در این محوطه تاریخی، افزود: در فصل جدید کاوش، کار میدانی بر عهده باستان شناسان ایرانی و مطالعات پژوهشی را متخصصان فرانسوی دنبال خواهند کرد.

لباف خانیکی با بیان اینکه تاکنون همکاری استان خراسان شمالی در پشتیبانی و پیشبرد اهداف پژوهشی در محوطه تاریخی ویران‌شهر کارساز بوده است، ابراز امیدواری کرد: بدون شک حفظ این آثار، کاوش و معرفی بقایای معماری محوطه، نتایج مؤثری در شناخت تاریخ و فرهنگ منطقۀ شمال شرق ایران خواهد داشت.

فصل اول مطالعات باستان‌شناسی محوطه تاریخی ویران شهر فاروج با هدایت گروهی متشکل از باستان شناسان دانشگاه تهران و موزه لوور پاریس آبان ماه پارسال پایان یافت.

محوطه تاریخی ویران شهر در حدود ۱۰ کیلومتری شمال شهر فاروج و در شرق استان خراسان شمالی واقع شده است. این منطقه که سرچشمه‌های اترک را در خود جای داده است از دیرباز موردتوجه جوامع انسانی قرار داشته و عبور یکی از مهم‌ترین شریان‌های ارتباطی شرق به غرب بر اهمیت زیستی آن منطقه افزوده است.

مطالعات باستان‌شناسی در این محوطه تاریخی به‌عنوان بخشی از فعالیت‌های مشترک دانشگاه تهران با موزه لوور پاریس تعریف و از سال گذشته آغاز شده است و بر اساس تفاهم‌نامه پنج‌ساله پژوهشگاه میراث فرهنگی کشور انجام می‌شود.

مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خراسان شمالی گفت: ۸۲ میلیارد ریال تسهیلات به متقاضیان و فعالان بخش گردشگری این استان واقع در شمال شرق کشور در نیمه نخست امسال پرداخت شد.

به گزارش بازار کسب کار آنلاین به نقل از روابط‌عمومی این اداره‌کل، حبیب یزدان‌پناه  اظهار داشت: این میزان اعتبارات از محل صندوق توسعه ملی و اشتغال روستایی و عشایری به‌منظور اجرای طرح‌های گردشگری پرداخت شده است.

وی با بیان اینکه اشتغال‌زایی یکی از مزایای توسعه گردشگری از منظر اقتصادی است، افزود: با اجرای این طرح‌ها و اعطای تسهیلات در بخش گردشگری استان برای ۱۵۶ نفر اشتغال ایجاد می‌شود.

مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خراسان شمالی عنوان کرد: این استان با برخورداری بیش از ۱۱۵ جاذبه گردشگری، دو منطقه نمونه ملی و ۲۲ منطقه نمونه استانی، در صورت فراهم شدن زیرساخت‌ها، ظرفیت‌های بسیار خوبی برای جذب گردشگر دارد.

یزدان‌پناه با اشاره به فعالیت ۱۵۶ مرکز اقامتی و رفاهی با ظرفیت ۱۰۸۴ تخت در استان، تصریح کرد: این مراکز اقامتی و رفاهی شامل ۷ واحد هتل، ۱ آپارتمان، یک متل، ۱۱ واحد مهمان‌پذیر، ۶۵ واحد پذیرایی، ۳۲ اقامتگاه بوم‌گردی و ۳۸ خانه مسافر است.

استان ۸۶۳ هزار نفری خراسان شمالی بیش از ۱۱۵ جاذبه گردشگری دارد.

محسن قاسمی-سرپرست پایگاه پژوهشی ارگ قدیم بم پیرامون روند بازسازی این اثر ثبت جهانی که بر اثر زلزله سال ۸۲ تخریب شد، گفت: کار بازسازی و بهسازی ۸۰درصد به آن انجام رسیده و پیش‌بینی می‌شود بازسازی کامل این بنا حدود هفت سال دیگر به پایان برسد.

به گزارش بازار کسب کار آنلاین به نقل از ایرنا – محسن قاسمی گفت: مجموعه تاریخی ارگ قدیم پس از گذشت ۶ماه از زلزله بم با هدف حفاظت از آثار باستانی و منظر فرهنگی آن مورخ ۱۷ تیرماه ۱۳۸۳ در مساحتی بالغ بر ۲۳ هزار هکتار از اراضی شهرستان بم و محوطه اطراف آن در فهرست میراث جهانی به ثبت رسیده است.
وی بیان کرد: یکی از دلایل کُند بودن مرمت و بازساری ارگ بم فاصله موجود بخش اداری و کارشناسی ما با کارگاه خشتی داخل ارگ بود که بدین منظور بخش کارشناسی و پژوهشی را در محل خانه سیستانی واقع در ارگ بم مستقر کردیم.

قاسمی ضمن اشاره به پروژه‌های مهم و در دست اقدام اظهار داشت: در بخش پروژه‌های مرمتی۶ پروژه بزرگ در دستورکار این پایگاه قرار  گرفت و بخش وسیعی از اهداف و خواسته‌هایمان رقم خورد که مرمت عمارت دروازه دوم، خانه میراکبر، بازسازی و مرمت برج کلاه فرنگی، بازسازی فاز دوم خانه سیستانی، آغاز بازسازی یخدان ارگ قدیم و احداث کارگاه های حفاظت ادواری از جمله این پروژه ها هستند.

سرپرست پایگاه جهانی ارگ قدیم بم ضمن اشاره به ساماندهی پیاده روهای اطراف ارگ قدیم عنوان داشت: از مهمترین کارهای ما انعقاد تفاهم‌نامه‌ با شهرداری در جهت ساماندهی پیاده روهای اطراف ارگ بوده که در فاز اول این انجام شده و ظرف چند روز آینده فاز دوم این پروژه  به طول ۳۵۰ متر در ضلع جنوبی ارگ قدیم شروع خواهد شد.

وی در پاسخ به چگونگی حفاظت از بناهای تاریخی، سایت ها، کشفیات و زیرخاکی هاگفت : از آنجا که در سال گذشته اعتبار وزارت میراث کشور ۲۰۰ میلیارد تومان بوده و این عدد صرف بازسازی ،مرمت و نگهداری می‌شود که به دلیل وسعت منطقه و کمبود داشته‌های ما، یگان حفاظت و اداره میراث فرهنگی و پایگاه جهانی قادر به حفاظت ازتمام سایت ها نیستند و همچنین وظیفه حفاظت برعهده یگان حفاظت میراث فرهنگی است که مدیریت این یگان ازقالب پایگاه ها خارج و زیرنظر اداره کل میراث استان است.

تجهیز ارگ قدیم به دوربین های حفاظتی و پایش تصویری

 قاسمی گفت: مهمترین کار صورت گرفته طراحی و راه اندازی دوربین های حفاظت الکترونیکی و پایش تصویری ارگ بوده که با اجرا و نصب این دوربین‌ها توانستیم امنیت بیشتری را در داخل و خارج ارگ بم برای گردشگران تأمین نماییم.

وی درخصوص راه اندازی موزه تاریخی افزود: از آن جا که ساختمان فعلی پایگاه متعلق به شهرداری بم است بدین منظور جهت اجرای این طرح و تهیه ساختمان موزه ،تفاهم نامه‌ای با شهرداری و شورای شهر بم امضا شده و به زودی اولین موزه باستان شناسی و تاریخ بم در جنوب شرق کشور به صورت مشارکتی در شهرستان بم راه اندازی خواهد شد
سرپرست پایگاه جهانی ارگ قدیم بم درخصوص انتقال پایگاه جهانی به داخل ارگ قدیم توضیح داد: هدف ما ارتباط کارشناسان به صورت مستقیم با کارگاه‌های مرمت ، باستان شناسی و پژوهشکده داخل ارگ بوده و همچنین تسریع در روند ایجاد موزه بم است تا بتوانیم با تاسیس موزه آثار کشف شده از بم بزرگ را برای عموم به نمایش بگذاریم .

مشکلات حقوق کارگان ارگ قدیم بم

 قاسمی ضمن اشاره به مشکلات کارگران ارگ قدیم تصریح کرد: مجموعه جهانی ارگ بم نزدیک به ۱۲۰ پرسنل فعال دارد که ۶۰ نفر از آنها استاد کار و کارگر ساختمانی هستند و متاسفانه مجموعه میراث جهانی بم به عنوان بزرگترین مجموعه در کشور، همیشه در بخش پرداخت حقوق پرسنل ارگ با تاخیر چند ماهه مواجه بوده است .

وی ادامه داد:  امروزه با پیگیری های صورت گرفته، حقوق پرسنل پایگاه تا پایان دی ماه امسال تامین و در حساب استان قرار دارد و همچنین سند حقوق شهریور جهت پرداخت آماده است.
قاسمی خاطر نشان شد:سالهای زیادی شورای راهبردی تشکیل نشده بود که خوشبختانه اولین جلسه رسمی این شورا در تیرماه سالجاری با حضور اعضای شورای راهبردی ارگ بم برگزار شد و همچنین سال گذشته به پیشنهاد وزیر میراث فرهنگی به هیات دولت مقرر گردید ۲۱ مجموعه تاریخی به صورت هیات امنایی مدیریت شوند که براساس آن پایگاه جهانی بم جزو این مجموعه ها قرار گرفت بنابراین این پایگاه زیر نظر وزیر و به صورت مستقیم با دبیرخانه تهران ارتباط خواهد داشت.

قیصریه زرتشتیان، کارخانه حناسایی و کلاه فرنگی ارگ
سرپرست پایگاه پژوهشی میراث جهانی بم و منظر فرهنگی ضمن اشاره به مرمت قیصریه، کارخانه حناسایی و خانه عامری گفت:این موارد از آثار شاخص ما هستند و کارخانه حناسایی حدود ۸۰ درصد مرمت شده و از طریق ماده ۲۷ درحال واگذاری به بخش خصوصی است و متقاضیان زیادی برای آن درخواست داده‌اند که به محض انعقاد قرارداد و نهایی شدن، طرح احیای حناسایی به بخش خصوصی واگذار خواهد شد .
وی تصریح کرد: بخش عظیمی از بازارهای تاریخی و مجموعه قیصریه، مالکیت خصوصی دارد و ۷۵ درصد تملک شخصی و پیمانکار گرفته شده و بخش هایی نیز مرمت شده است.

قاسمی با اشاره به نحوه مرمت کلاه فرنگی گفت: درخصوص کلاه فرنگی اسناد، مدارک و تصاویر زیادی وجود دارد که قبل زلزله را به نمایش گذاشته اما در حال حاضر چون حصار جلوی کلاه فرهنگی ریخته و مرمت نشده همزمان برج و پایه کلاه فرنگی دیده می شود و زمانی حصار مرمت گردد شکل اولیه قبل از زلزله دیده خواهد شد .
سرپرست پایگاه پژوهشی میراث جهانی بم و منظر فرهنگی درخصوص طرح گردشگری باغ‌های پیرامون ارگ قدیم تاکید کرد: این باغ ها در سال های آینده مجموعه بزرگ گردشگری را می تواند شامل شود و با کمک کارشناسان پایگاه و راهنمایی اساتید معماری دانشگاه آزاد اسلامی این طرح آماده و روند اخذ مجوز به زودی انجام می‌شود و شاهد حضور گردشگران داخلی و خارجی باشیم.
 قاسمی گفت: یکی از مهمترین اتفاقات اخیر شیوع ویروس کرونا بود که از اسفند ماه گردشگری سراسر کشور را تعطیل کرد و به تبع آن مجموعه تاریخی ارگ بم نیز تعطیل شد و در این مدت جاذبه های شهرستان بم را از طریق سایتها و فضای مجازی معرفی کرده ایم و اکنون که گردشگری تعطیل است نباید از قافله معرفی جاذبه‌های گردشگری عقب بمانیم.

سرپرست پایگاه پژوهشی میراث جهانی بم و منظر فرهنگی افزود: در ایام شیوع کرونا مسابقه نقاشی برای کودکان ۵ تا ۱۳ سال با همکاری شورای شهر، بنیاد مطالعات امامی و پایگاه میراث جهانی به عنوان بانی برگزار شد .

مدیرکل حفاظت محیط زیست استان مرکزی گفت: کوچ پرندگان مهاجر به تالاب کویری میقان اراک آغاز شده و این تالاب میزبان گونه‌های مختلف آبزی و کنارآبزی است.

«رضا میرزایی» افزود: در آستانه فصل پاییز و سرد شدن هوا مهاجرت پرندگان از عرض‌های شمالی به سمت نواحی جنوب و گرمسیر کشور آغاز شده و در مسیر مهاجرت، تعدادی از این پرندگان زمستان خود را در تالاب میقان اراک می‌گذرانند و تعدادی به مناطق گرم‌تر سفر می‌کنند.
وی بیان کرد: تالاب میقان اراک در فاصله هشت کیلومتری شمال اراک و در مناطق مرکزی کشور واقع شده و تنها تالاب دارای آب در فصل پاییز است که دارای قابلیت میزبانی پرندگان مهاجر را دارد.

مدیرکل حفاظت محیط زیست استان مرکزی ادامه داد: به‌واسطه ورود پساب تصفیه‌خانه فاضلاب شهری اراک به میزان یک مترمکعب در ثانیه پایداری منابع آب در منطقه حاکم است و رودخانه‌های فصلی دارای آب در فصل بارندگی به این سمت نیز هدایت می‌شود.
میرزایی اظهار داشت: بیشترین فراوانی حضور پرندگان مهاجر در تالاب میقان اراک در نیمه دوم آبان ماه است و سرشماری آنها نیز تا اوایل آذرماه ادامه دارد.

وی گفت: بیشترین گروه پرندگان مهاجر تا این زمان درنا بوده به همین مناسبت چندسالی است که ۱۵ آبان‌ماه به همت سازمان‌های مردم نهاد در استان مرکزی به نام روز درنا نامگذاری شده است. 
مدیرکل حفاظت محیط زیست استان مرکزی افزود: حفظ تالاب میقان اراک به عنوان استراحتگاه میان راهی پرندگان در پدیده کوچ از اهمیت بالایی برخوردار است و از زمان مهاجرت پرندگان و استقرار آنها در تالاب گشت‌های کنترل و محافظت از منطقه افزایش یافته و  تجهیزات انفرادی برای حفاظت پرسنل محیط بان و مواجهه با لاشه احتمالی پرنده و مواد ضد عفونی کننده در نظر گرفته شده است.

میرزایی تصریح کرد: وضعیت بیماری پس از کوچ پرندگان به طور دایم در حال رصد است و تاکنون هیچ گزارشی از بیماری در پرندگان مهاجر و حیات وحش استان گزارش نشده است.

وی بیان کرد: با اپیدمی کرونا در کشور مراقبت و پایش تالاب میقان در خصوص بیماری آنفلوآنزای فوق حاد پرندگان از اهمیت بیشتری برخوردار است و انتظار است دستگاه‌های اجرایی مرتبط بخصوص دامپزشکی، امور دام، شبکه بهداشت و درمان و مدیریت بحران استان نیز در این راستا همکاری و اطلاع رسانی ویژه داشته باشند.
تالاب میقان اراک زیستگاه ۱۴۰ گونه پرنده است و سالانه ۹۰ گونه پرنده مهاجر وارد این تالاب شده که مهمترین آنها درنای خاکستری، چنگر، خوتکا، اردک نوک پهن، فلامینگو، غاز خاکستری، هوبره، تنجه، حواصیل، اردک سرسبز است.

احیای دریاچه ارومیه در سال‌های اخیر نوید زندگی تازه‌ای برای حیات وحش موجود در جزایر نگین آبی آذربایجان بود و موجب شد تا اکوسیستم ازهم پاشیده جزایر پارک ملی که در اثر کم آبی به هم چسبیده بودند، دوباره به حالت قبل خود بازگشته و آرامشی از جنس حیات دوباره به خود بگیرد.

در سال ۱۳۹۳ یعنی یک سال قبل از آغاز به کار عملی ستاد احیای دریاچه ارومیه، کسی امیدی به احیای این نگین آبی ایران با ۵۰۰ میلیون مترمکعب آب باقی مانده نداشت.

زندگی ۱۴ میلیون نفر در استان‌های همجوار این دریاچه تهدید شد و روستاییان بسیاری مجبور به مهاجرت از خانه و کاشانه شان شدند.

کانون های ریزگردهای نمکی تشکیل و با وزش یک باد زندگی مردم و جانشان برباد و تهدید می‌شد و خطر بروز انواع بیماریها برای مردم بومی و محلی و جانداران در حال زیست در پارک ملی و انواع آفت ها و مخاطرات نابودکننده برای پوشش گیاهی و باغی منطقه رقم خورد.

زمین های کشاورزی مناطق حاشیه دریاچه به علت شوری آب و گرد و غبار نمکی رونق خود را از دست دادند و به تبع آن جزایر اشک، اسپیر، کبودان، آرزو که زمانی مامن و زیستگاه هزاران پستاندار وحشی منحصر بفرد از جمله گوزن زرد کمیاب ایرانی، قوچ و میش ارمنی و دهها گونه دیگر بود، با تهدید شدید کم آبی مواجه شد.

این دریاچه که در دهه های ۱۳۷۰ و ماقبل آن با ۱۰۲ جزیره خود زیستگاه ۲۷ گونه پستاندار، ۲۱۲ گونه پرنده، ۴۱ گونه خزنده، هفت گونه دوزیست و ۲۶ گونه ماهی بود در دهه ۱۳۹۰ به علت خشک شدن بخش بزرگی از سطح آبی‌اش برخی از این گونه ها را نیز از دست داد و امروز برخی از آنها هم که هستند به ندرت دیده می‌شوند.

علاوه بر تاثیرات بسیار مخرب کم آبی بر پوشش گیاهی منطقه این خشکسالی ها موجب کاهش سطح آب دریاچه و بهم چسبیدن جزایر موجود در پارک ملی دریاچه ارومیه شد.

این بهم چسبیدگی به همراه خود عوارض و پیامدهای ناگواری را رقم زد که مهمترین آنها هجوم گونه های پستاندار وحشی از جمله ببر، روباه و شغال به زیستگاه های گونه های منحصر بفرد در حال زیست در این زیست بوم بود.

از سویی به علت کم آبی و کاهش ذخایر غذایی، گوزن‌های زرد از زیستگاه اصلی خود در جزیره اشک خارج شدند و این موضوع باعث شد تا برخی از این گونه در باتلاق های اطراف جزایر گرفتار شده و دچار مرگی تلخ و برخی با ورود به روستاها و مزارع شکار سودجویان شوند.

برخی نیز در چرخه طبیعت شکار جانوران مهاجم میهمانی شدند که از سایر مناطق و جزایر وارد جزیره اشک و کبودان شده بودند.

اما این شرایط  دیری نپایید و گردونه حیات تلخ این زیست بوم ارزشمند و فرا ملی بر مسیر خشکیدن نچرخید؛ چراکه سیاست‌های مدبرانه رهبر معظم انقلاب در زمینه توجه به مسایل زیست محیطی در سال ۱۳۹۴ در قالب ۱۵ بند اساسی به صورت کامل و جامع تهیه و ابلاغ شد و بارقه های امید برای احیای دوباره دریاچه و اکوسیستم آن در دل ساکنان منطقه جوانه زد.

بخشی از این سیاست‌های راهبردی با تاکید بر تهیه اطلس زیست‌بوم کشور و حفاظت، احیا، بهسازی و توسعه منابع طبیعی تجدید پذیر مانند دریا، دریاچه، رودخانه، مخزن سدها، تالاب، آبخوان زیرزمینی، جنگل، خاک، مرتع و تنوع زیستی بویژه حیات وحش و اعمال محدودیت قانونمند در بهره‌برداری از این منابع متناسب با توان اکولوژیک ظرفیت قابل تحمل و توان بازسازی آنها بر اساس معیارها و شاخص‌های پایداری، مدیریت اکوسیستم‌های حساس و ارزشمند (از قبیل پاری‌های ملّی و آثار طبیعی ملّی و حفاظت از منابع ژنتیک و ارتقاء آنها تا سطح استانداردهای بین‌المللی مطرح و ابلاغ شد و دولت بران شد تا مطالبات و سیاستها را محقق کند.

امروز بعد از گذشت پنج سال از این موضوع با همدلی مسوولان و عزم مردم میزان آب این دریاچه به حدود سه و نیم میلیارد مترمکعب رسیده که نزدیک به هفت برابر کمترین میزان شده و نوید بازگشت مجدد حیات به گوش هر رهگذری در سراسر این مرزو بوم می رسد.

خبرگزاری جمهوری اسلامی آذربایجان‌غربی با توجه به اهمیت دریاچه ارومیه و تاثیرات زیست محیطی آن بر زیست بوم منطقه، میزگردی در زمینه بررسی اثرات احیای این دریاچه بر این زیست بوم و اکوسیستم ارزشمند آن با حضور مهران نظری مدیرکل، حجت جباری معاون فنی، سعید موسوی معاون پایش و نظارت و منوچهر قدرتی رییس اداره اطلاع رسانی حفاظت محیط زیست این استان ترتیب داد تا تلخ و شیرین حکایت ایام کم آبی و پر آبی آن و عواقب به هم پیوستگی جزایر و تاثیرات احیای دوباره آن و نیز وضعیت فعلی دریاچه ارومیه را بررسی کند.

کاهش آب دریاچه، بیشترین ضربه را به حیات وحش منطقه زد

مدیر کل حفاظت محیط زیست درباره اثرات بسیار مخرب کاهش آب دریاچه ارومیه گفت: آسیب به زیرساختهای زیست محیطی استان در حوضه دریاچه ارومیه به ویژه محیط طبیعی و حیات وحش پارک ملی دریاچه ارومیه و زیستگاههای اطراف و جزایر از جمله مهمترین این آثار است.

“مهران نظری” با بیان اینکه آسیب های وارده به محیط زیست در این ۲ دهه اخیر بسیار مهم و اساسی هستند، افزود: گوزن های زرد به عنوان گونه‌ای منحصر به فرد که در این جزایر زیست می‌کردند با کاهش سطح آب و پوشش گیاهی از جزایر خارج شدند و در باتلاق ها جان دادند.

وی گفت: بهم چسبیدن جزایر بر اثر کاهش آب مهمترین عامل خروج گونه های منحصر به فرد از این مناطق و نیز ورود گونه های جانوری وحشی بوده‌است.

وی اضافه کرد: تعدادی از این گوزن ها شکار گونه های مهاجم مثل روباه و پلنگ و شغال شدند که از سایر مناطق به جزایر راه یافته بودند؛ عده ای نیز به دام شکارچیان فرصت طلب افتادند.

مدیرکل حفاظت محیط زیست آذربایجان‌غربی با بیان اینکه افزایش سطح آب دریاچه ارومیه راهکاری برای رفع این مشکلات زیستی است، گفت: در سالهای اخیر در اثر افزایش سطح آب دریاچه حرکت قایقها بسیار مطلوب و تردد به جزایر و نظارت برزندگی حیات وحش دوباره آغاز شد.

نظری با بیان اینکه اعتبارات اجازه تردد هوایی را به جزایر نمی‌دهد، ادامه داد: اگر امکان تردد وجود داشت نظارت بیشتری بر حیات وحش انجام می‌شد.

وی اضافه کرد: احیای دریاچه ارومیه به حیات وحش و پوشش گیاهی کمک شایسته‌ای کرده‌است و به زودی میتوان شاهد افزایش دوباره زاد و ولددر این زیست بوم بود.

مدیر کل حفاظت محیط زیست استان آذربایجان‌غربی با بیان اینکه در سالهای اخیر وصل شدن جزایر به همدیگر موجب ورود گونه های مهاجم شده‌است افزود: برنامه مدیریت برای گوزن زرد در این راستا در ارومیه اجرا می‌شود و زنده گیری پلنگ موجود در جزیره و تعدیل گوشتخواران جزو برنامه های محیط زیست است.

نظری افزود: هم اکنون پنج نوع پستاندار در پارک ملی دریاچه ارومیه زندگی می‌کنند از جمله قوچ و میش به تعداد یکهزار و ۴۰۰ راس، گوزن زرد ایرانی به تعداد ۵۵ راس، روباه، شغال و پلنگ؛ که بیشتر در جزیره کبودان هستند و اتصال جزایر موجب شد تعدادی به جزیره اشک وارد شوند که رقیب غذایی گوزن هستند.

وی با بیان اینکه امسال طبق آمار ۱۱ تا ۱۲ درصد افزایش پرندگان در سطح استان از بهمن ماه پارسال تاکنون رخ داده،  گفت: امسال حضور ۵۰ تا ۶۰ هزار بال فلامینگو در این منطقه مشاهده شده‌است.

۵۵ راس گوزن زرد در جزایر دریاچه ارومیه باقی مانده است

معاون فنی اداره کل حفاظت محیط زیست آذربایجان غربی نیز در این میزگرد گفت: در میان پروژه های مصوب ستاد احیا یکی از پروژه های بسیار مهمی که در زمان احیای دریاچه ارومیه مدنظر بود احداث سطوح آبگیر بود.

حجت جباری افزود: آب مورد نیاز در جزایر با دست قابل انتقال نبود و با ایجاد سطوح آبگیر برف و آب در جزایر در داخل مخزنهای پلی اتیلنی جمع می‌شد تا در مواقع مورد نیاز مورد استفاده حیات وحش باشد.

وی با اشاره به اینکه در جزایر اسپیر، آرزو و اشک این آبگیرها مورد استفاده جانداران است، گفت: طی آخرین سرشماری در سال ۱۳۹۸ حدود ۵۵ راس گوزن زرد از مجموع ۱۶۶گوزن زرد موجود در سال ۱۳۹۴در این جزایرباقی مانده‌است.

وی اظهار داشت: با خشک شدن دریاچه در همه بخشهای اکوسیستم آبی تغییرات چشمگیری رخ می‌دهد و در این بخش هم این تغییرات رخ داده‌است.

بازگشت مجدد آرتمیا به چرخه زیستی با احیای دریاچه ارومیه

مدیر کل حفاظت محیط زیست آذربایجان غربی بازگشت مجدد حیات به آرتمیا اورمیانا را یکی از دستاوردهای مهم احیای دریاچه بیان کرد و گفت: در سال گذشته و امسال شکوفایی آرتمیا با افزایش سطح آب دریاچه رخ داد.

نظری اضافه کرد: برای اینکه بتوان ارزیابی از ذخایر آرتمیا داشت و زیستگاه آن را ارزیابی کرد با معاونت پژوهشی دانشگاه ارومیه قراردادی منعقد شده تا میزان ذخایر بررسی شود و بعد برای اخذ مجوز اقدام شود.

وی گفت: سه میلیارد و ۵۰۰ میلیون ریال برای این طرح تحقیقاتی در نظر گرفته شده و از معاونت دریایی و تالابهای سازمان این مبلغ اختصاص یافت.

مدیر کل حفاظت محیط زیست آذربایجان غربی اظهار داشت: بهره برداری پایدار نیاز امروز در راستای حفاظت از منابع است و باید در این زمینه تلاش شود.

نظری بیان کرد: سال قبل آرتمیا در اوج شکوفایی بود و با آن همه تعداد جمعیت هیچ بهره برداری نشد و تلف شدند وماحصل این مطالعات تکلیف صدور یا عدم صدور مجوز برداشت را مشخص می‌کند.

حفاظت از حیات وحش پارک ملی دریاچه ارومیه با تلاش مضاعف میسر می شود

رییس اداره روابط عمومی و اطلاع رسانی اداره کل حفاظت محیط زیست آذربایجان‌غربی در این زمینه گفت: برای از بین بردن این تعارضات باید انرژی مضاعفی گذاشت تا جمعیت حیات وحش و گونه ها به مخاطره نیافتد.

“منوچهر قدرتی” با بیان اینکه تالابها در روند کم آبی دریاچه ارومیه جور آن را بردوش کشیدند افزود: فلامینگوها که به عنوان جمعیت ساکن در دریاچه بود جمعیتش بسیار کاهش یافت و سایر پرندگان آبزی به علت خشک شدن جزایر و کاهش پوشش گیاهی زاد آوری شان کاهش یافت.

وی با بیان اینکه خشک شدن برخی درختان خاص جزیره و نیز بروز آفت در جزایر بر درختان هم از آسیبهای دیگر بود گفت: طبق اعلام کارشناسان با خشک شدن دریاچه ارومیه مسیرهای آبی آن باتلاقی شد به گونه‌ای که مسیرهای ۲۰ دقیقه ای دستیابی به جزایر تبدیل به راهی ۶ تا ۱۰ ساعته شد و این موضوع کار را برای محیط بانان بسیار دشوار کرد.

تخصیص ۲۶۰ میلیارد ریال اعتبار برای طرح های زیست محیطی

مدیر کل حفاظت محیط زیست آذربایجان‌غربی در این گفت و گو با بیان اینکه موضوع دریاچه ارومیه در دولت تدبیر و امید به یک مطالبه مردمی تبدیل شد افزود:  از شروع فعالیت ستاد احیای دریاچه ارومیه تا کنون در بحث فعالیت های زیست محیطی ۲۶۰ میلیارد ریال اعتبار برای طرح های زیست محیطی تخصیص داده شده‌ و در این زمینه اقدامات مختلفی از بخشهای مختلف تخصیص یافته‌است.

نظری با اشاره به برخی طرح های مهم ستاد احیا در بخش محیط زیست گفت: پروژه تثبیت ریز گردها، حفاظت فیزیکی از دریاچه، احداث پاسگاههای محیط بانی، ایجاد مرکز ملی هماهنگی و پایش آینده پژوهی دریاچه ارومیه(مهپاد) و پروژه احداث هیدرومتری در محل ورودی آبهای رودخانه های استان به دریاچه ارومیه در قالب طرح های ستاد احیای انجام می‌شود.

وی بیان کرد: هرچند میزان اعتبارات تخصیص ناچیز است ولی با این رقم ناچیز اقدامات اثر گذاری توسط محیط زیست استان انجام شده که از جمله مهمترین آنها طرح مشارکتی استقرار کشاورزی پایدارو معیشت جایگزین و آموزش جوامع محلی است.

نظری با اشاره به محافظت فیزیکی از دریاچه ارومیه، تالابها و تامین زیر ساختهای محیط زیست و قرق و حفاظت های زیست محیطی و نیز حفاظت از دریاچه گفت: پس از کاهش آب دریاچه ارومیه بخشی از زمینهای حاشیه آن خاکشان به تدریج براثر بارشها شیرین شد و این موضوع موجب رویش گیاهان مختلف در حواشی دریاچه شد و لازم بود تا محافظت شود.

وی افزود: در صورت عدم محافظت این موضوع چرای دامی را در پی داشت که تهدیدی جدی برای تبدیل شدن این اراضی به کانون ریزگرد در اثر برداشتهای بی رویه علوفه بود.

مدیر کل حفاظت محیط زیست آذربایجان‌غربی ادامه داد: در سالهای قبل حدود ۱۳۹۲ و ۱۳۹۳ یکی از مشکلات اصلی استان کانون های گرد و غبار بود و وقتی وزش باد در اطراف دریاچه ارومیه در جاده ارومیه به سلماس رخ می‌داد با وجود ریزگردها ی نمکی طوفانهای نمکی به پا می‌خواست.

نظری با اشاره به اینکه در راستای کنترل ریزگردها در منطقه جبل تثبیت بیولوژیکی انجام شد افزود: در این راستا با مالچ پاشی در ۵۰ هکتار و کاشت گونه های گیاهی و درختچه های بومی و محلی از جمله قره داغ و درختچه های گز سعی شد در مسیر سلماس به ارومیه و میاندواب مشکل حل شود.

وی با بیان اینکه این کانونهای ریزگرد چندین شهرستان اطراف را تحت تاثیر مستقیم قرار می‌داد اظهار داشت: این طرح در ۴۸۰ هکتار اجرا شد که باعث جلوگیری از مهاجرت ساکنین نیز شد.

وی با اشاره به معیشت جایگزین و ایجاد در آمد برای روستاییان از طریق  تالابها گفت: هم اکنون در تالاب ارومیه، مهاباد و نقده شاهد این موضوع هستیم.

نظری با بیان اینکه منابع تالابی و محصولات تالابی می‌توانند در آمد زایی کنند اضافه کرد: اجازه برداشت “نی” به جوامع محلی و چرای دامها به مردم داده شده‌است تا دامهای خود برای چرا به تالابها بیاورند و در مقابل جوامع محلی هم برای حفاظت از محیط زیست کمک های شایسته‌ای می‌کنند.

وی گفت: هم اکنون ۹۵ درصد از کانون های گرد و غبار در حوضه آبریز دریاچه ارومیه و حواشی دریاچه در استان مهار شده‌ و کانونی در این مناطق باقی نمانده‌است.

وی با اشاره به اینکه هم اکنون وضعیت دریاچه بسیار مطلوب بوده‌است افزود: تراز سطح دریاچه ارومیه نسبت به سال قبل فقط چهار سانتیمتر کمتر است.

دریاچه ارومیه عمق گرفته‌است

معاون فنی اداره کل حفاظت محیط زیست آذربایجان غربی گفت: با وجود اینکه کاهش ۳۰ درصدی بارش‌ها در حوضه آبریز دریاچه رخ داده‌است ولی از تراز مشابه سال قبل تراز موجود تفاوتی ندارد و تردد با قایق در جزایر به علت عمق گیری دریاچه میسر شده‌است.

حجت جباری با اینکه عمیق‌ترین بخش دریاچه ارومیه حدود ۱۲۰ تا ۱۵۰ سانتیمتر است گفت: هنوز مطالعاتی دقیق در این زمینه انجام نشده‌است ولی در سال ۱۳۹۳ کمترین تراز برای دریاچه ارومیه به ثبت رسیده‌ که عمق آن به کمتر از ۵۰ سانتیمتر رسیده‌بود.

جباری با اشاره به نمکهای موجود در کف و بستر آب دریاچه گفت: با بالا رفتن حجم آب در بستر دریاچه عمق و سطح آن همزمان  بیشتر می‌شود و نمکهای بیشتری در دریاچه حل می‌شود.

معاون فنی اداره کل حفاظت محیط زیست آذربایجان غربی گفت: میزان نمک موجود در دریاچه ارومیه بیش از هفت میلیارد تن است و هم اکنون برداشت نمک از بستر آن در استان آذربایجان‌غربی انجام می‌شود و در استان آذربایجان شرقی هیچ برداشتی نمی‌شود.

پسابها و آبهای ورودی به دریاچه ارومیه پایش مستمر می‌شود

معاون پایش اداره کل حفاظت محیط زیست آذربایجان‌غربی در این نشست با اشاره به استفاده از پسابهای استاندارد برای احیای دریاچه ارومیه گفت: پسابهای ورودی به دریاچه ارومیه که طبق طرح های ستاد احیای دریاچه ارومیه بعد از تصفیه اجازه ورود به دریاچه دارند مستمر پایش می‌شوند.

سعید موسوی بیان کرد: این اقدام با رعایت استاندارد های زیست محیطی مشکلی نخواهند داشت چرا که یکی از اهداف احیای دریاچه استفاده از پسابهای تصفیه شده‌است و در دنیا نیز مرسوم است.

وی افزود: طبق مصوبات ستاد احیای بعد از تکمیل تصفیه خانه فاضلاب ارومیه تمام پسابها باید از طریق لوله گذاری به دریاچه باید منتقل شود و برای ارزیابی پساب استاندارد شرکت آب و فاضلاب را ملزم کردیم تا در خروجی تصفیه خانه سیستم پایش انلاین داشته باشند.

موسوی بیان کرد: قرار شده در بخشهایی که مورد تاثیر پسابها بوده‌است ۱۳ کیلومتر لوله گذاری شود تا اراضی اطراف تحت تاثیر این موضوع نباشند.

دریاچه ارومیه در قالب طرح‌های ستاد احیا قرار است ظرف مدت ۱۰ سال /از ۱۳۹۴/ به تراز اکولوژیک خود برسد که حدود یک‌ونیم تا ۲ سال از برنامه عقب است؛ این دریاچه از اواسط دهه ۱۳۸۰ شروع به خشک شدن کرد و بنا بر آمار بین‌المللی تا سال ۲۰۱۵ میلادی حدود ۸۰ درصد از مساحت آن خشک شد.

دولت روحانی مصمم است تا پایان دولت کارنامه موفقی از احیای دریاچه ارومیه به مردم منطقه تقدیم کند و همواره خاطره خوبی از خود برای مردم آذربایجان بر جای بگذارد.

هرچند طرح‌های مهم انتقال آب به دریاچه ارومیه هنوز به بهره برداری نرسیده و طی سال‌جاری با حضور رییس جمهوری افتتاح خواهند شد ولی قطع یقین با نیم نگاهی به هزینه ۱۰ هزار میلیارد ریالی دولت در بحث احیای دریاچه ارومیه و اقدامات انجام شده در این راستا، افزایش تراز یک و نیم متری نگین آبی آذربایجان نسبت به کمترین تراز ثبت شده برای آن با وجود کاهش چشمگیر بارندگی‌ها به هیچ وجه اتفاقی نیست و نشان از توجه ویژه دولت به این موضوع زیست محیطی دارد.

کمترین میزان آب دریاچه ارومیه در سال ۱۳۹۳ یعنی یک سال قبل از آغاز کار عملی ستاد احیای دریاچه ارومیه با ۵۰۰ میلیون مترمکعب آب به ثبت رسید که با نگاه بلند دولت تدبیر و امید هم اکنون میزان آب این دریاچه به بیش از چهار میلیارد مترمکعب رسیده که نزدیک به هشت برابر افزایش داشته است.

با وجود این افزایش نسبی تراز، نمودار تغییرات ۳۰ ساله دریاچه ارومیه بر پایه داده‌های ماهواره‌ای نشان می‌دهد که این دریاچه هنوز با روزهای خوب خود فاصله زیادی دارد و افزایش بارش‌ها و استفاده بهینه از منابع آبی بر اساس سیاست‌های ستاد احیای دریاچه ارومیه می‌تواند ضمن ادامه روند افزایش تراز آب این دریاچه، به احیای کامل آن بینجامد.

قبل از تشکیل ستاد احیای دریاچه ارومیه تراز این حوزه آبی بسته سالانه به طور متوسط ۴۰ سانتی‌متر کاهش می‌یافت اما در سایه اقدامات دولت تدبیر و امید، روند خشک شدن آن متوقف شد.

هرچند تراز یک‌هزار و ۲۷۴ متر به عنوان ارتفاع اکولوژیک دریاچه ارومیه اعلام شده‌ است ولی این دریاچه در تراز یک‌هزار و ۲۷۲ متر هم شرایط مطلوب خواهد داشت و بیش از ۹۵ درصد کانون‌های ریزگرد آن رفع خواهد شد.